Hoạt động ngoại khóa Địa lý ở trường THCS là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)
Trang 2MỤC LỤC
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA ĐỊA LÍ
2
1.1 n n m h ạt động ng ạ h đ 3
1.2 ngh h ạ động ng ạ h ng ạ h đ a lí 4
1.3 Nhi m vụ c HĐNK đ a lí 5
1.4 Đặ đ ểm ngoạ h á đ a lí 6
Chương 2 CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ ĐỊA LÍ 8
2.1 Các yêu cầ ơ bản với hoạ động ngoại khóa 8
2.2 Các nguyên tắc tổ chức hoạ động ngoạ h á đ a lí 8
2 Cá h nh hứ ổ hứ ng ạ h ng m n Đ 9
2.3.1 Tổ nh m đ a lí 9
2.3.2 Câu lạc bộ đ a lí 11
2.3 T hơ đ a lí 13
2 .4 Th ng n đ a lí: bao gồm các hoạ động khác nhau 14
2.3.5 Dạ hộ đ + Đố v đ a lí 17
2.3.6 Dự án đ a lí 18
2 .7 Th đ a lí 20
2 .8 Th m q n đ a lí 22
Chương UI TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VÀ KỸ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CHƯƠNG TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA 24
3.1 Quy trình tổ chức các hoạ động ngoại khóa 24
3.2 Cấu trúc c a kế hoạch hoạ động ngoại khóa 24
3.3 Kỹ năng h ết kế các hoạ động ngoại khóa 25
Chương 4 THIẾT KẾ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA ĐỊA LÍ 34
TÀI LIỆU THAM KHẢO 49
Trang 3ng ạ h á h s nh ng ố mở ộng á ến hứ đã h m ếm á ến hứ
mớ phá ển hứng hú nhận hứ á m n h đ ến hứ và năng
á em hắ hơn sâ hơn và ộng hơn
M n Đ ng nhà ường phổ thông có nhiề điề ki n thuận lợ để tổ chứ các hoạ động ngoạ khóa Tuy nhiên h đến nay vi tổ chứ các hoạ động ngoạ khóa đ lí chư đượ quan tâm và nế có thì hoạ động cũng chưa hi quả
Tài li này đượ biên soạn nhằm giúp sinh viên C đẳng sư phạm ngành Đ
lí có thêm mộ số kiến thứ và kỹ năng về các hoạ động ngoạ khóa đ lí trong ường THCS Vì vậ , chúng tôi chỉ lự ch n để đưa vào tài li những nộ dung cần thiế và phù hợp nhấ
Tài li được biên soạn có 4 chương:
Chương 1: Những vấn đề chung về hoạ động ngoạ khóa đ lí
Chương 2: Các hoạ động ngoạ khóa đ lí
Chương 3: Q nh ổ hứ á h ạ động ng ạ h và ỹ năng xâ ựng
ế h ạ h hương nh ổ hứ h ạ động ng ạ h
Chương 4: Thiế kế mộ số hoạ động ngoạ khóa đ lí
Trong quá trình biên s ạn còn có nhiề thiế sót, rấ mong góp ý từ các đồng
nghi p, các em sinh viên và bạn đ c theo đ chỉ phanthong@pdu.edu.vn
Chân thành ảm ơn
Ngườ viế
Trang 4Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG
NGOẠI KHÓA ĐỊA LÍ
- Có năng lự tự h , đánh giá, hoạ động nhóm
NỘI DUNG 1.1 Quan n h ng ng h í
Trang 5HĐNK Đ a lí có tác dụng rất lớn trong vi c nâng cao hi u quả dạy h đ a lí
ng nhà ường, góp phần tích cực vào vi c nâng cao, mở rộng vốn tri thức c a các em, rèn luy n kỹ năng đ ăng ường hứng thú h c tập bộ môn và giáo dục
ng ê h ên nh ên q ê hương đấ nước
- T ước hế q HĐNK mà á em được mở rộng, bổ sung, cập nhật các kiến thức cần thiế đ ỹ năng đ ũng đ ều ki n để rèn luy n và c ng cố vững chắc; nhiều kiến thứ đ a lí ở đ phương mà á em m hám phá sư tầm hoặc h thống hóa sẽ làm giàu thêm vốn tri thức, vốn sống c a các em
- Cá HĐNK với nhiều hình thức phong phú, diễn ra ở nhiề đ đ ểm khác
nh đ hỏi các cách thức hoạ động khác nhau sẽ rèn luy n tính thích nghi, ch động năng động, sáng tạo Qua hoạ động từ thực tế mà thế giới quan khoa h c, nhân s nh q n được phát triển ăng hêm nh ê q ê hương đấ nước, yêu lao động ê n ngườ … Từ đ á em ũng èn n đượ á năng q n sá phán xét, suy luận… hứng thú h c tập đ ăng hêm
- Ngoạ h đ a lí còn có tác dụng tập ượt HS với nhiều hoạ động đ ạng
đ hỏi sự năng động, HS cần phải làm ch , nỗ lực, sáng tạ đượ á năng thực tiễn cần thiế Đ à những tiền đề quan tr ng để rèn luy n HS trở thành những ngườ động đ ng g p h ực vào sự phát triển KT-XH đ phương và đấ nước
- Ngoạ h đ a lí giúp HS sử dụng thời gian rảnh rỗi một cách có ích, hợp lí vào quá trình h c tập c a mình Những hoạ động c á em n đ ng g p một
Trang 6phần tích cực vào phục vụ xã hội và xây dựng nhà ường (ví dụ như xâ ựng vườn
đ a lí, truyền thông về giáo dục dân số m ường, tin tức thời sự đ a lí )
- Trong ngoạ h đ nh độc lập, ch động, sáng tạ được tôn tr ng và phát huy Nhờ vậy HS có thể áp dụng vào trong quá trình h c tập c a mình, tạ đ ều
ki n để GV áp dụng phương pháp ạy h c tích cực, bồ ưỡng năng ực tự h c, tự rèn luy n cho các em, khả năng phán xé s ận, tổ chức các hoạ động … ự tin hơn ng ộc sống và đạt hi u quả h c tập cao
- T ng g đ ạn hi n nay, hoạ động ngoại khóa có tác dụng rất lớn trong
vi c nâng cao hi u quả dạy h đ a lí ở nhà ường, góp phần tích cực vào vi c nâng cao, mở rộng vốn tri thức c a các em, rèn luy n năng đ ăng ường hứng thứ
h c tập bộ môn, giáo dụ ng ê h ên nh ên q ê hương đất nước, giáo dụ hướng nghi p, giáo dụ năng sống cho h c sinh
đ nh mụ đ h nắm bắt một cách chính xác, cụ thể, rõ ràng, trình tự hành động, và thao tác c a công vi … ớ ngh đ ổ chứ HĐNK ước hết phải nhằm giúp
h c sinh c ng cố các tri thức c a các bộ m n đã h c ở trên lớp Đồng thời bổ sung thêm những tri thức về tự nhiên, xã hội, về n người mà trong bài h c trên lớp
hư đ ều ki n mở rộng Chính từ những hoạ động đ ạng, phong phú này mà các em có nhiề ơ hội tiếp xúc với khoa h h ật công ngh mớ văn h ngh thuật, thể h động, hoạ động xã hội, nền kinh tế tri thức và kinh tế th ường… Từ đ các em đ ều ki n tìm hiểu các phát minh mới nhất c a khoa h c
Trang 7h ật công ngh , các thành quả c động sáng tạo, những né nh văn h á
c á nước trên thế giới cùng vớ á né văn h á độ đá a các dân tộ ên đất nước Vi t Nam
- Nhi m vụ bồ ưỡng năng ực há độ, tình cảm: Tri thứ à ơ sở, là nền tảng, là cội nguồn để hình thành niềm tin Tri thứ há độ và niềm tin là những thành phần ơ bản c a ý thứ n người nói chung và c a h c sinh THCS nói riêng
Ý thức lạ được tôi rèn trong hoạ động, chẳng hạn như v c tham gia vào các HĐNK sẽ làm bộc lộ hứng thú, sở ường năng ực c á em đồng thời thể hi n lòng tự tin, tự tr ng, tôn tr ng bạn bè và m người kể cả các em nhỏ tuổ hơn m nh
T ng động, h c tập v hơ hể h văn ngh ở bấ nơ nà á em ũng luôn chấp hành nghiêm chỉnh q đ nh pháp luật, tôn tr ng thuần ph ng m ục, tôn
tr ng chuẩn mực xã hộ … Những hoạ động đ g úp HS phát triển hài hoà giữa tình cảm thẩm m nh ảm đạ đức, tình cảm trí tu , và hoạ động xã hộ để tạo nên một nhân cách toàn di n
- Nhi m vụ hình thành h thống năng ự hành động ( năng hành v ): H thống năng hành v à đ ều ki n quan tr ng để thực hi n hoạ động có hi u quả
N đến hoạ động là phải nói tớ hành v năng hực hi n hoạ động Đối với HĐNK đ ng ường THCS, h c sinh hình thành một loạ á năng ực khác
nh như năng ực tự h năng ực giải quyết vấn đề năng ực tự sáng tạ năng lực quản năng ực hợp tác, giao tiếp
Các nhi m vụ này có mối quan h hữ ơ gắn kết, bổ sung lẫn nhau và làm tiền đề cho nhau
1.4 Đặ ể ng h á í
Hoạ động ngoại khoá là một hình thức tổ chức dạy h đặ đ ểm:
+ HĐNK được thực hi n ngoài giờ h c, nó không mang tính bắt buộc mà tuỳ thuộc vào tính tự nguy n, tự giác, hứng thú, sở thích, nguy n v ng c a mỗi HS trong khuôn khổ khả năng và đ ều ki n tổ chứ được c nhà ường
+ HĐNK hể được tổ chức theo tập thể lớp he nh m năng h ếu, nhóm
h c tập, nhóm bạn v hơ ; hể tổ chứ hường h h ng hường kỳ nhân
Trang 8+ Ngoại khoá do GV bộ môn, GV ch nhi m, Đội Thiếu niên Tiền phong,
Đ àn Th nh n ên Cộng sản Hồ Chí Minh và HS c a một lớp hay một số lớp phối hợp thực hi n
Để tiến hành á HĐNK đạt hi u quả tố đẹp ng á ường phổ thông đ hỏi phải có sự tổ chức chặt chẽ, tỉ mỉ c a GV, sự g úp đỡ c nhà ường, c a Hội thiếu niên, c Đ àn h nh n ên và cả những tổ chứ ơ q n ên q n Bên cạnh đ G ần động v ên được sự tham gia nhi t tình c a tập thể HS, c a mỗi cá nhân, cần tạo dựng được những hạt nhân nòng cốt trong mỗi dạng HĐNK
CÂU HỎI ÔN TẬP, RÈN LUYỆN
1 HĐNK đ a lí là gì? Phân bi t HĐNK đ a lí với các hình thức tổ chức dạy
h c khác
2 Trình bày vai trò, ý ngh a và nhi m vụ c a HĐNK đ a lí
3 Đặ điểm c HĐNK đ lí Phân bi đặ điểm h ạ động ng ạ h
ng ạ h đ í vớ các HĐNK khác
Trang 9Chương CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA VỀ ĐỊA LÍ
- Vi c tổ chức các hoạt động ngoại khóa phải phù hợp với hoàn cảnh h c tập
c a h c sinh, với điều ki n vật chất và thời gian cho phép
- Nội dung ngoại khóa phải cố gắng kết hợp với nội khóa, vừa phục vụ nội khóa, vừa phát h được năng khiếu, sở ường c a h c sinh
- Tuy hoạt động ngoại khóa có tính chất tự nguy n, tự giác nhưng h c sinh vẫn cần thực hi n có nề nếp đề cao tinh thần kỷ luật
Tổ chức hoạ động ngoại khóa phải phù hợp vớ đặ đ ểm âm nh độ nhận thức và hoàn cảnh h c tập c a HS, phù hợp vớ đ ều ki n vật chất và thời gian
HS có thể thu xếp được, phù hợp vớ đặ đ ểm c nhà ường và đặ đ ểm đ a lí đ a phương
- Đảm bả đặ ưng bộ m n Đ : Nộ ng ng ạ h á phả ố gắng ế
Trang 10hợp hặ hẽ vớ nộ h á vừ phụ vụ nộ h á vừa nhằm bổ sung, mở rộng, hoặc
c ng cố, vận dụng kiến thức nội khóa trong thực tiễn, vừ phá h đượ năng
h ế sở ường HS
- Đảm bảo tính giáo dục: Những nội dung, hình thứ và phương pháp ng HĐNK ần phải lựa ch n để mang tính giáo dục cao
- Đảm bả nh n àn: Để đảm bảo tổ chứ á HĐNK hành ng đ hỏi người tổ chức cần hú đến nh n àn v á HĐNK hể diễn ra ngoài trời, ở nhiề đ đ ểm khác nhau Tính an toàn bao gồm cả về an toàn tham gia giao thông,
n àn đ đ ểm tổ chức hoạ động, an toàn trong quá trình tổ chức hoạ động Vì vậy trong quá trình hoạ động, HS cần thực hi n có nề nếp đề cao tinh thần kỷ luật, tuân th á q đ nh đề ũng như h u sự giám sát chặt chẽ c a tập thể và GV Ngoài những nguyên tắc trên, tuỳ theo từng nội dung, hình thức lựa ch n để vận dụng các nguyên tác khác vào trong quá trình hoạ động cho phù hợp Ví dụ nguyên tắ nh độc lập, sáng tạo và phát triển ư a HS…
Tổ, nhóm trong h c tập, hoạ động có tác dụng àm ăng hêm động lực h c tập, tạ ơ hội cho HS h c tập lẫn nhau; tạo ra sự phức tạp về mặt nhận thức và về mặt xã hội, tạo ra các hoạ động và g úp đỡ lẫn nhau trong quá trình hoạ động Từ
đ ăng hêm nh ảm, sự hiểu biết về nhau tạ đ ều ki n để xây dựng mối quan h tích cự và á q n đ ểm khẳng đ nh về các vấn đề khác
2.3.1.2 Cách phân chia tổ, nhóm trong hoạ động ngoại khóa đ a lí
Tổ đ a lí có thể phân ra 1 hay nhiều nhóm nhỏ khác nhau phụ thuộc vào hình
Trang 11thức và nội dung c a hoạ động Có thể chia tổ nh m đ a lí thành nhiều cách khác nhau:
- Tổ nh m đượ h nh hành ên ơ sở danh sách c a lớp GV dựa vào danh
sá h để phân chia từ trên xuống ưới, mỗi nhóm từ 6-10 HS phụ thuộ và s số và tính chất c a hoạ động
- Tổ nh m được phân chia ngẫu nhiên theo hình thức bố xăm h ặ đánh số ngẫu nhiên
Cách chia tổ, nhóm c a hai hình thức nà đặ đ ểm à đơn g ản, không mất nhiều công sức c a GV và HS Tuy nhiên nó lại không mang tính chất khoa h c và công bằng, vì sẽ dẫn đến sự chênh l ch giữa các nhóm về nh độ h c lự năng ực hoạ động ũng như đ ều ki n hoạ động Từ đ gâ h hăn nh ều trong vấn đề hoàn thành nhi m vụ theo tổ nh m ũng như ổng kế đánh g á a GV theo hoạt động c a tổ và từng thành viên trong tổ
Vì vậy, chỉ sử dụng á h phân h nà đối vớ á HĐNK nộ ng ương
đố đồng đều và trong thời gian ngắn nhằm g úp á em đ ều ki n để cùng hợp tác hoạ động với các bạn khác theo nhóm mới
Ví dụ: Hoạt động làm sạch môi trường trường học, bờ biển, nơi công cộng… hoặc cùng nhau lập một kế hoạch cho hoạt động mới…
- Tổ nh m đ đượ h nh hành ên ơ sở các HS có cùng sở thích, hứng thú, sở ường và đ ều ki n thuận ti n để tổ chức hoạ động theo những h ên đề nhấ đ nh Đâ à á h h nh ều thuận lợi cho HS hoàn thành nhi m vụ tốt trong những vấn đề hoặ nh vự h ên sâ nhưng ũng h hăn ong vi c hình thành các tổ, nhóm khác nhau vì không dễ tìm ra các em HS có cùng những đ ều
ki n như nh ng ú số ượng HS b giới hạn trong 1 lớp
- Tổ nh m được phân chia theo tổ h c tập c a lớp h c có sẵn do GV ch nhi m phân chia ngay từ đầ năm h c
Đâ à á h h sẽ khắc phụ được những tồn tại c a các cách chia trên, vì khi phân chia GV ch nhi m đã nh đến sự đồng đều trong mỗi tổ, nhóm về số
Trang 12ượng năng ực h c tập, hoạ động, giớ nh đ ều ki n…
Ngoài ra còn có nhiều cách chia khá như h he g ớ độ tuổ … nhưng
h được sử dụng trong lớp h c
2 .1 Phương pháp h ạ động c a nhóm, tổ đ ng HĐNK
Tuỳ theo tình hình c a lớp h c và nhi m vụ được giao mà thành lập các tổ đ a
lí khác nhau, mỗi tổ có số ượng HS từ 6-10HS Trong mỗi tổ, HS tự bầu tổ ưởng,
tổ phó và phân công nhi m vụ cho từng hành v ên G đ ng v ố vấn, gợi ý
đề tài hoạ động, giới thi u các tài li phương n phương pháp àm v c cần thiết ũng như he õ nhắc nhở ý thức kỉ luật, tinh thần trách nhi m, nhắc nhở động viên HS duy trì hoạ động có nề nếp và hi u quả
đ ều hành hoạ động c a CLB (ban ch nhi m và các tổ bộ m n); đ đ ểm và phòng sinh hoạt, trang thiết b máy móc, tài li u phục vụ hoạ động CLB và có một
lự ượng hội viên nòng cốt nhấ đ nh Thời gian sinh hoạt c a CLB có thể theo
đ nh (hàng háng hàng q …) he h đề hoặ ũng hể sinh hoạ đột xuất, theo vấn đề bức xúc nổi lên
Trang 132.3.2.2 Nội dung sinh hoạ và phương hức hoạ động c a câu lạc bộ đ a lí Nội dung sinh hoạt c a CLB về vấn đề Đ a lí rấ ph ng phú đ ạng N đ hỏi ban ch nhi m nắm bắt vấn đề, nghiên cứu, thảo luận để lựa ch n vấn đề đư sinh hoạt Nội dung sinh hoạ ngh q n ng đối với vi c tồn tại và phát triển
c a CLB Bở v đư được các vấn đề bức xúc, vấn đề mới và hấp dẫn sẽ lôi kéo đượ đ ng đảo hộ v ên đến tham dự Nếu nội dung sinh hoạt nhàm chán, không thiết thực, không hấp dẫn sẽ h é được hộ v ên h m g và h ng gâ được hứng thú thảo luận, tranh luận trong hội viên
Ngoài vi c tổ chức sinh hoạ he h ên đề, CLB còn có thể tổ chức các phương hức hoạ động há như ổ chức các buổ h m q n đổi kinh nghi m, diễn đàn hội thảo, thảo luận nh m đ ều tra, khảo sát những vấn đề đ a lí…
Nộ ng CLB đ a lí rấ ph ng phú đ dạng CLB đ a lí có thể thu hút sự tham gia c a HS àn ường hoặc theo từng lớp Các CLB có thể hoạ động theo những
ch đề nhấ đ nh và đặt tên CLB theo nội dung hoạ động Ví dụ: Câu lạc bộ Xanh, câu lạc bộ những nhà Thuỷ văn ẻ, CLB sông Trà, CLB Thiên văn trẻ, …
Mỗi CLB cần có một GV làm cố vấn GV này cần có kiến thức và kỹ năng về
tổ chức hoạ động tập thể, nhi t tình, sáng tạo, có ý thứ vượt khó và gắn bó với HS
Số ượng HS tham gia CLB phụ thuộc vào số ượng ngườ h m g nhưng để
có các hoạ động sôi nổi, chấ ượng thì số ượng càng nhiều càng tốt Có thể từ 20 –
30 HS
2.3.2.3 Cách thức (quy trình) thành lập CLB:
Vi c thành lập CLB tuân th he á bước sau:
- Bước 1: Thống nhấ q n đ ểm, ch ương hành ập CLB Trong nhà
ường nên kết hợp vớ Đ àn Th nh n ên hội HS
- Bước 2: Lấy ý kiến c a HS, chú tr ng đến các lớp có chuyên môn hoặc có
h c các h c phần ên q n đến mô ường (MT); tạ đ ều ki n cho HS cùng tham
g đổi, bàn bạc, thảo luận về ch ương hành ập CLB
- Bước 3: Xin ý kiến ch ương a chi bộ, tổ chuyên môn, BGH nhà ường
Trang 14- Bước 4: Xây dựng đề án thành lập CLB Khi xây dựng đề án cần chú ý làm
rõ các nội dung sau:
+ Tên g i c CLB: : “T ổi trẻ vớ m ường”; “T ổi trẻ vì sự phát triển bền vững”; …
+ Mụ đ h hành ập CLB,
+ Đ đ ểm và thời gian hoạ động,
+ Trang thiết b , tài li u và kinh phí hoạ động,
+ Phương hức hoạ động,
+ Tổ chức c a CLB: Ch nhi m, phó ch nhi m, tổ h ên m n…
+ Hội viên c a CLB (hội viên nòng cốt và hội viên mở rộng)
T hơ đ a lí có 2 khía cạnh quan tr ng:
- Nộ ng hơ gắn liền với nộ ng đ a lí có liên quan trực tiếp, giúp mở rộng, nâng cao kiến thức, rèn luy n các kỹ năng đ a lí
- M ng đầ đ tính chất c a mộ hơ : L ậ hơ á h hơ gâ hứng thú
và có sự h đ ạnh tranh giữa các HS, nhóm, tổ…
Trang 152.3.3.2 Nội dung
Các loạ hơ h n nay rấ đ ạng, phong phú; có thể từ những trò HS tự sáng tạo, hoặ á hơ ân g n ng nước, c a các dân tộc khác nhau trên thế giới, hoặc là các loạ hơ ên ền h nh hơ h n đại bằng các phần mềm
v nh… Đ ều quan tr ng là GV cần khéo léo kết hợp giữa các loạ hơ với nội
ng Đ a lí cho phù hợp s nh động để tạo hứng hú ngườ hơ
2.3.4 Th ng n í: b gồ á h ng há nh u
2.3.4.1 Bá ường đ a lí
* Bá ường đ a lí là hình thứ h ng n đ ưới dạng các bài báo HS tự viết, vẽ sư ầm nhằm cung cấp các nguồn h ng n đ a lí khác nhau cho các bạn hoặc cho m đố ượng cần quan tâm
- Để có một tờ bá ường đ đ hỏi HS cần á năng ự há nh như viết, vẽ, trang trí, bố cụ … ngh à HS c được những hiểu biế đ a lí qua tờ báo ường đồng thời h c hỏi hoặc rèn luy n các kỹ năng h ộc về văn h m h ật
- Bá ường đ a lí nên ra nhiều số ng năm h đề khác nhau Ví dụ: ở
HK I ra số báo mang ch đề “Dân số - tài nguyên – m ường và chấ ượng cuộc sống” ở HK II mang ch đề “Sự phát triển KT-XH vớ MT đ phương”
* Để có một tờ bá ường Đ được tốt, có tác dụng đối vớ người xem, cần chú ý các vấn đề sau:
- Có sự chuẩn bị và kế hoạch cụ thể: Ngay từ đầ năm h c nên có sự thảo luận
đến những vấn đề ên q n đến tờ báo: Ch đề c a báo, tên báo, thờ đ ểm ra báo, cách xây dựng…
- Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ, nhóm hoặc từng thành viên trong
lớp: Ch bút, ban biên tập, thời gian xây dựng, nộp bài, ảnh…
- Hình thức của tờ báo: Hình thức c a tờ báo góp phần quan tr ng àm ăng độ
hấp dẫn c a tờ báo Vì vậy cần bố đầ đề ( ên bá ường), cách bố cục, trang trí,
sử dụng kiểu chữ, cỡ chữ, hình minh h a, màu sắ … như hế nào cho hợp lí, cân
đố Bá ường có thể trình bày bằng cách chép thẳng vào tờ báo hoặ ũng hể
Trang 16ng h àng độc lập trên từng bài báo rồi dán vào trên tờ báo theo những ch đề nhấ đ nh
- Bố cục báo tường: Bố cục c a tờ bá ường quyế đ nh sự thành công hay
thất bại c a tờ báo Bố cục trang báo cần phả đạt yêu cầu sau:
+ S nh động, phong phú trong sắp xếp nhưng đảm bả q nh đ c
+ Hà h nhưng nhấn mạnh được vấn đề ch đạo
+ Sắp xếp, bố trí các bài báo g n gàng ân đối, không trùng lặp
Tùy theo khổ giấy chính và chiều ngang, d c c a giấ để bố trí các mục sau: + Tên bá ường và biể ượng c a báo: Nằm phía trên hay bên trái c a tờ báo + Lời ngỏ c a Ban biên tập hay ch đề c a tờ báo: Nêu ngắn g n triết lí c a tờ báo, các nội dung quan tr ng, các nhi m vụ quan tr ng, những sự ki n lớn c a đất nướ đ phương nhà ường…
+ Nội dung chính: Nên sắp xếp he hướng kiến thứ há q á ước cụ thể; ũng hể sắp xếp theo cách viết gồm các phần:
Tin tức: Bao gồm tin thế giớ n ng nướ và n đ phương
Phóng sự: Có thể trình bà ưới dạng phóng sự ảnh hay bài viết về những vấn đề bức xúc, nổi cộm c đ phương
ăn h – văn ngh : Bao gồm á bà hơ h vè n ngắn, câu đối, nhạ …
Giải trí: Chuy n vui, châm biếm, kí h a, tranh vẽ, hình ảnh ngộ ngh nh …
có liên q n đến đ a lí
2.3.4.2 Tập s n đ a lí
* Tập s n đ a lí là một tập hợp các bài viết theo một ch đề nhấ đ nh đ ng thành cuốn theo một khổ thống nhất Các bài viết có thể trình bày theo dạng chép tay chữ đẹp hay in vi tính
- Ch đề c a tập s n đ a lí có nội dung rất rộng Ví dụ: Thiên nhiên-đấ
Trang 17n người Quảng Ngãi; Sự biến động c MT đ phương ng q á nh phá ển KT-XH; hoặ á h ên đề hẹp như CNH HĐH đối với đ a phương, Nông nghi p nông thôn, Du l ch…
* Để có một tập s n đ a lí có nội dung tốt, cần chú ý các khâu:
- Chuẩn bị:
+ Thảo luận thống nhất trong cả lớp về q n đ ểm, ch đề, ch biên, ban biên tập, cách thức xây dựng, nhi m vụ c a từng thành viên trong ban biên tập, trong lớp, nội dung và hình thức bài viế …
+ Thờ đ ểm ra tập san: Có thể trong từng h c kì, cả năm h ặc ra vào d p kỉ
ni m ngà M ường Thế giớ 5/6 hàng năm
- Bố cục nội dung tập san: Tập san nên có nhiều phần khác nhau:
+ Phần đầu: Lờ n đầu, xã luận
+ Phần giữa: Các sự ki n đ a lí quan tr ng, các tin tức về đ a lí trong, ngoài nướ và đ phương á h ạ động c a các tổ nh m đ a lí, các phóng sự, giới thi u các sách, tạp chí tham khảo về đ a lí, các báo cáo nhỏ, các tranh ảnh, bản đồ sơ đồ, bảng thống ê…
+ Phần cuối: Giả đ a lí gồm tranh biếm h a, kí h hơ đố v hư giản hơ …
+ Phần mục lụ nên đư ên đầu tập san, cuối cùng là các thông tin về ch biên
và ban biên tập
2.3.4.3 Tập ảnh h ên đề đ a lí
* Là những ảnh đượ sư ập từ các bài báo, tạp chí, sách, tờ rờ … hoặc ảnh
HS tự chụp trong quá trình h c tập hoặ đ hực tế đ phương và đượ đ ng hành tập theo ch đề gắn với nộ ng đ ũng như á h ạ động GDMT, GDDS, và các vấn đề nổi cộm c a đ phương
- Tập ảnh h ên đề có thể ùng như mộ phương n h c tập đ a lí ở nhà ường ăng ường tính trực quan và mở rộng nhận thức c a HS
Trang 18* Nội dung tập ảnh h ên đề về đ a lí rấ ph ng phú và đ ạng: Bộ sư ập các phong cảnh đẹp; các sinh hoạt c a cộng đồng ân ư há nh ở các vùng, miền, đ a phương; các hoạ động sản xuất nông - lâm - ngư ngh p, công nghi p, du
l ch; Những vấn đề MT nổi cộm như nh ễm nướ h ng h đấ đ á hải; khai thác các nguồn à ng ên h ên nh ên… Để bức ảnh có giá tr thêm thông tin, nên ghi chú thêm về nộ ng h nh đ đ ểm, hoặc 1 câu bình luận ngắn g n…
* Cách thức thực hiện:
Để tổ chức một buổi dạ hộ được tốt cần có sự chuẩn b kỹ àng h đá ần phải qua các khâu:
a) Công tác chuẩn bị
- Phân công nhi m vụ: Ban tổ chứ b n đề, ban giám khả hư …
- Ngày giờ đ đ ểm, trang trí, sắp xếp…
- Cá phương n hỗ trợ: Má m đèn đ n, bảng h đ ểm, giấy bút, phấn, bảng
b) Tổ chức thực hiện:
- Ngườ đ ều khiển hương nh (MC)
+ Giới thi (đại biểu, thành phần, lí do, ch đề, ban giám khảo, ban cố vấn,
hư ….)
+ Các nội dung, thể l tham gia, cách tiến hành
Trang 19- Ngườ h m g : The đội, nhóm hay cá nhân
- Ban giám khảo: Trực tiếp đánh g á và h đ ểm
c) Tổng kết, đánh giá, phát thưởng
(Để buổi dạ hộ đ hêm s nh động, nên chuẩn b thêm các tiết mụ văn ngh , tấu hài, k h … để diễn xen kẽ vào nội dung các phần thi)
2.3.5.2 Đố v đ a lí
Là hình thức ngoạ h á hường kết hợp với dạ hộ đ a lí hay với các hình thức
há để tạo nên sự s nh động, phong phú trong quá trình hoạ động Đố vui có thể tổ chứ ưới nhiều dạng với nhiều nội dung khác nhau Nếu có thể được, GV nên sử dụng sự hỗ trợ c á phương n hi n đạ như má nh má h ế … thì sẽ hấp dẫn, ti n lợ và ph ng phú hơn
2.3.6 Dự án í
2.3.6.1 Ý ngh a dự án đ a lí
Dự án đ ạ lí là một hoạ động ng đ một nhóm HS hay cá nhân thiết lập và thực hi n một nội dung là các vấn đề thực tiễn xung quanh các em, liên quan trực tiếp hoặc gần gũ đến m n Đ a lí
Hoạ động này tạo thói quen và tập ượt cho HS đặt mình vào v người năng động, tự ch n q n âm đến những vấn đề thực tiễn, gần gũ với MT sống
x ng q nh đ ập cho HS nhìn nhận các vấn đề một cách khoa h c và tìm cách giải quyết nó bằng những giải pháp thích hợp
Trang 20- T ng ường:
+ Làm á đồ dùng trự q n đ a lí: Mô hình các dạng đ a hình tỉnh Quảng Ngãi; Sa bàn sự phân bố các khu công nghi p tỉnh, huy n; hoặc vẽ sơ đồ ượ đồ
về các khu vực tập trung tàu thuyền khai thác hải sản
+ Xây dựng vườn đ a lí, quan trắc thời tiết
+ X nh h á ường h c (trồng cây, quản lí rác thải, tiết ki m các nguồn sử dụng: đ n nước, bao gồm vi c xử lí các loại phế thải, tái sử dụng, tái chế phế li u, phế phẩm
+ Làm các tờ rời, bản tin, tập ảnh
- Ng à ường:
+ Bảo v nguồn tài nguyên rừng nướ đất, khoáng sản
+ BVMT, bảo v h sinh thái: Ven biển, bờ biển, vùng hạ ư đầu nguồn 2.3.6.4 Cá g đ ạn lập và thực hi n dự án
6) Thông qua bản dự án trong nhóm,
7) Đ ều chỉnh và hoàn thi n dự án
Một bản dự án hường có các phần chính sau:
- Phần tóm tắt: Tên dự án người thực hi n, thời gian, mô tả tóm tắ …
- Phần chi tiết: Hi n trạng, lí do hình thành dự án, phạm vi nghiên cứu, mục
Trang 21tiêu c a dự án, các hoạ động và sản phẩm …
- Phần phụ lục: Kế hoạ h hành động á ơ sở vật chất, thiết b nh ph … thực hi n dự án
b Thực hiện dự án: Vi c thực hi n dự án he q nh s đâ :
Bước 1: Phân tích hi n trạng, bối cảnh c a dự án, tính cấp thiết c a nó
Bước 2: Mục tiêu cụ thể c a dự án (ngắn hạn, dài hạn) xá đ nh các công vi c
và nhi m vụ phải làm
Bước 3: Các sản phẩm dự kiến cần đạ được (Báo cáo, thiết kế sơ đồ hay vật
thật)
Bước 4: Phương hức tiến hành:
- Chuẩn b phương n, tài li u
- Chuẩn b nguồn lự ( n người, vật chất)
- Bố trí thờ g n đ đ ểm
Bước 5: Thực hi n dự án: Thu thập, xử đánh g á h ng n h àn hành ng
vi he g đ ạn, theo nhóm
Bước 6: Đánh g á ự án (đối chiếu với mụ ê đề ra):
- Người h đã h được những gì về kiến thức, kỹ năng phá ển năng ực nhận thứ …
- Đã g ải quyế được những vấn đề gì c nhà ường, cộng đồng
Ví dụ gợi ý :
- Dự án “Ngh ên ứu ể giảm thiểu ô nhiể MT nước” h MT h ng h
á phương n giao thông, các khu công nghi p ở Quảng Ngãi
- Dự án “Là s ch rác thải khu du l ch Mỹ Khê (Sơn T nh - Quảng Ngãi)”
2.3.7 Th í
2.3.7.1 Ý ngh
Trang 22Th đ a lí là những cuộc hội thi có nộ ng ên q n đến Đ a lí, hoặc theo những ch đề h ước với mụ đ h h ến khích HS, HS tham gia nhằm tạo nên
bầ h ng h h đ h ực trong h c tập và rèn luy n
2.3.7.2 Nội dung:
Nội dung thi đ a lí rất đa dạng và phong phú Tuy nhiên GV chỉ nên ch n lựa các ch đề gần g i với các em và mang tính giáo dục cao như nhân sự ki n các ngày
lễ lớn, các sự ki n tr ng đại c a dân tộc đất nước và thế giới
Ví dụ: Nhân ngày Mô ường Thế giới 5/6 Nội dung c a cuộc thi bao gồm hiểu biết về các vấn đề sau:
- n đ ểm c Đảng về vấn đề MT toàn cầu, khu vực, quốc gia lãnh thổ và từng đ phương
- Ch ương h nh sá h Đảng và Nhà nước về vấn đề MT, BVMT và sự phát triển bền vững c a quốc gia và trên thế giới
Trang 232.3.8 Th qu n í
2.3.8.1 Ý ngh h m q n đ a lí:
Th m q n đ a lí là một hình thức dạy h ng à nhà ường với cả lớp h c hay chỉ là một nhóm nhỏ HS Tham quan có thể là hình thức dạy h c nội khoá (nếu
có ghi trong hương nh he ế hoạch dạy h c) hoặc là hình thức ngoại khoá
Th m q n hường được tiến hành ng à nhà ường Đố ượng tham quan có thể
ng h ên nh ên ng á ơ sở sản xuất, nhà bảo tàng, khu triển lãm, các vấn đề
- Đố vớ G g p phần ả ến v ạ h v ng h m q n HS hể
g úp G h hập à á mẫ vậ ự nh ên bổ sung những ư u từ thực tế để
sử ụng ng á bà ạ Những đ ề nhận hứ đượ sẽ g úp G hêm vốn sống để ên h bà ên ớp vớ hự ễn gâ hứng hú h HS h h ập
Trang 24Vi c tổ chức tham quan cần chú ý các công vi c sau:
- Lựa ch n đúng đố ượng tham quan
- Xá đ nh rõ yêu cầu tham quan
- Lự h n phương pháp h h hợp và vạ h đượ ế h ạ h h đá h ến hành tham quan
CÂU HỎI ÔN TẬP, RÈN LUYỆN
1 Phân tích các yêu cầ và nguyên tắ cơ bản trong HĐNK đ lí ở THCS
2 Hoạ động theo nhóm/tổ:
- Ý ngh và cách tiến hành các hình thức HĐNK đ lí
- Mỗ tổ/nhóm chuẩn b để xây dựng c HĐNK cho tiết h sau
Trang 25Chương 3 QUI TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
VÀ KỸ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH, CHƯƠNG TRÌNH TỔ CHỨC
HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
MỤC TIÊU:
- Phân h đượ á bước c a quy trình tổ chứ á HĐNK đ a lí ở THCS
- C năng ự xâ ựng ế h ạ h hương nh ổ hứ HĐNK đ ở THCS
- SV có năng lực hoạ động nhóm/tổ
NỘI DUNG 3.1 Qu nh ổ hứ á h ng ng h
Để tổ chứ HĐNK Đ a lí có hi u quả người tổ chức phải thực hi n theo một
q nh đảm bảo tính khoa h c và chặt chẽ Chính vì vậy, quy trình tổ chức HĐNK Đ a lí phải bao gồm á bước nhằm đảm bả nh g ng ư và đảm bảo tính thực tiễn trong vi c phát triển hoạ động
Quy trình tổ chứ HĐNK gồm á bước (khâu) liên hoàn với nhau:
1 Đặt tên cho hoạt động và xác định yêu cầu giáo dục
2 Xây dựng nội dung và xác định hình thức tổ chức hoạt động
3 Chuẩn bị cho hoạt động
4 Tiến hành hoạt động
5 Đánh giá, rút kinh nghiệm sau khi tiến hành hoạt động
Thực hi n he q nh như ên sẽ đem ại kết quả và hi u quả giáo dục một cách tích cực
3.2 Cấu ú ế h h h ng ng h
1- Tiêu ngữ, Quốc hi u
2- T ê đề c a kế hoạch