Bài giảng Phương pháp dạy Hóa học 1 dành cho sinh viên ĐH, CĐ

Bài giảng Phương pháp dạy Hóa học 1 dành cho sinh viên ĐH, CĐ là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)

Y BAN NHÂN DÂN T NH QU NG NGÃI

Y BAN NHÂN DÂN T NH QU NG NGÃI

kh o và phù h p v iăđ iăt ngăsinhăviênăC SP

t oăđi u ki năchoăsinhăviênăC SPăt ngăc ng vi c t h c, t nghiên c u, trong m iă ch ngă c a bài gi ng có nh ng bài t p và v nă đ c n th o lu n Tuy nhiên m căđ là m t bài gi ng tôi ch trình bày nh ng n i dung c t lõi, không th

đ yăđ các ph năđ c thêm, m r ng ki n th c nên khi nghiên c u bài gi ng này các

em sinh viên nên k t h p v iăcácăgiáoătrìnhăkhácăđ m r ng thêm ki n th c cho mình

iăt ng ph c v ch y u c a bài gi ng là sinh viên các ngành Hóa, Hóa - Sinh, Hóa - Lí, Hóa - aăcácătr ngăC SP.ă ng th i bài gi ngăc ngăcóăth là tài

li u tham kh o cho các giáo viên Hóa h cătr ng THCS

S không tránh kh i s thi u sót trong quá trình so n bài gi ng này nên tôi

r t mong s quan tâm góp ý c aăđ ng nghi p, b năđ căvƠăcácăemăsinhăviênăđ bài

gi ngăđ c hoàn thi năh n,ăgiúpăcácăemăh c t p t tăh n

Tôi xin chân thành c mă năLưnhăđ oănhƠătr ng, Ban ch nhi m khoa,T Hóa h c ậ khoaăC ăb năTr ngăđ i h c Ph mă↑ nă ngăđưăt oăđi u ki n cho tôi

đ aăbƠiăgi ng này lên Website c aătr ng

Tác gi

Ch ngă1.ăPH NGăPHÁPăD Y H C HÓA H C ậ M T B PH N C A

1.1.2.1 M căđíchăvƠănhi m v c a môn Hóa h c

Cung c p và ti p thu n n h c v n Hoá h c ph thông,ăđ ng th i chú ý t i nhi m v giáo d c th gi iăquan,ăđ oăđ c và trí tu c a h c sinh

1.1.2.2 N i dung c a môn h c

Coi tr ng vai trò ch đ o c a các h c thuy t Hóa h căc ăb n,ăt ngăc ng

m căđ hi năđ i c aăcácăquanăđi m lí thuy t v Hóa h c,ăt ngăc ng th c nghi m, rènăk ăn ngăth c hành và v n d ng ki n th c, tính th c ti n, m i liên h liên môn 1.1.2.3 Ph ngăpháp,ăph ngăti n và hình th c t ch c d y h c

PPDHHH ph i nghiên c u nh ngăph ngăphápăvƠăhìnhăth c t ch c d y h c

b oăđ m m căđ cao nh t tính t giác, tích c c và t l c c a h c sinh, phát tri n

h h ng thú h c t p,ă n ngăl c sáng t o, góp ph n c i ti nă ph ngăpháp,ăthi t b

gi ng d y phù h p v i n iădungăvƠăph ngăphápăd y h c m i

1.1.3 M i liên h c a PPDHHH v i các môn h c khác

C ăs ph ngăpháp lu n c a PPDHHH là tri t h c duy v t bi n ch ng và duy

v t l ch s Qua vi c d y hóa h c HS nh n th că đ c các ch t và bi n hóa c a chúng Nh ng qui lu t c a ch ngh aăduyăv t l ch s c ngălƠănh ng qui lu t c a vi c

ch đ o vi c xây d ng lí lu n v PPDHHH theo th c ti năđ tăn căvƠăđ ng l i chính sách c aă ng và NhƠăn c

PPDHHH g n bó ch t ch v i Tâm lí h c và Giáo d c h c,ăđ c bi t là Tâm lí

h căs ăph m và Lí lu n d y h căđ iăc ng

PPDHHH có m i liên h ch t ch nh t v i khoa h c Hóa h c N i dung và

ph ngăphápălu n c a khoa h c Hóa h c s xácăđ nh n iădung,ăph ngăphápăd y và

h c giáo trình Hóa h c,ădoăđóăxácăđ nh nh ngăđi măđ cătr ngăc a PPDHHH

PPDHHH v iăt ăcáchălƠăm t khoa h căđ c l p trong h th ng các khoa h c giáo d c, ch có th phát tri n v ng ch c trong m i liên h qua l i ch t ch v i các khoa h c khác

1.2 S phát tri n c a chuyên ngành PPDHHH và s nghiên c u môn Hóa h c 1.2.1 S xu t hi n và phát tri n c a PPDHHH

B mônăPPDHHHăraăđ i ch măh năsoăv i khoa h c Hóa h c Trong xã h i phong ki n, PPDHHH ch y u tìm cách nh i nhét cho h c sinh m t kh iăl ng s

ki n v các ch t hóa h c

Vi tă Nam,ă tr că n mă 1954ă ch m i có m t s sách giáo khoa Hóa h c

b ng ti ng Vi t T n mă1956ăđưăcóăcácăsáchăgiáoăkhoaăHóaăh cătr ng ph thông

c p II, c păIIIăvƠăđưăcóăm t s bài vi t l t v gi ng d y Hóa h c.ăGiáoătrìnhăđ u tiên v môn h căđ c l p -PPDHHH- raăđ iăn mă1962.ăSauăg nă15ăn m,ăt p giáo trình th hai v môn h c này m iăđ c xu t b n T p giáo trình v th c hành b mônăđ căhìnhăthƠnhăb căđ uăn mă1965ăvƠăđ c hoàn ch nhăvƠoăn mă1980

- Hi u bi t toàn di n và sâu s c nh ng nhi m v c a vi c d y h c Hóa h c

tr ng THCS, bi t th c hi n nhi m v d y ch , d yăng i và phát tri n ti m l c trí

tu h c sinh thông qua d y h c b môn Hóa h c

- V n d ng các ki n th c Tâm lí h c, Giáo d c h c, Tri t h c, các môn Hóa

h c thu căch ngătrìnhăC SPăđ d y t t môn Hóa h c tr ng THCS

- Có ki n th căvƠăk ăn ngăxácăđ nh, l a ch n n i dung d y h c Hóa h c

tr ng THCS, bi tăphơnătíchăch ngătrình,ăsáchăgiáoăkhoaăvƠătƠiăli u tham kh o v Hóa h c l p 8, 9; bi t phân tích s phát tri n c a m t s ki n th căc ăb n nh t trong

ch ngătrìnhăHóaăh cătr ng THCS có liên h v iăch ngătrìnhăTHPT

- Bi t s d ngăcácăph ngăphápăd y h c phù h p v i m căđích,ăn i dung d y

h c và v i m i lo i bài lên l păđ đi u khi n quá trình nh n th c c a h c sinh

- Có ki n th căvƠăk ăn ngăs d ng thí nghi m,ăcácăph ngăti n tr c quan, các

ph ngăti năk ăthu t d y h c trong d y h c Hóa h c

- Có ki n th căvƠăk ăn ngăso n bài, chu n b cho bài lên l p và th c hi n các giáo án

- Hi u bi t các nhi m v , n iă dung,ă ph ngă pháp,ă t ch c công tác ngo i khóa v Hóa h c và ti n hành công tác giáo d căh ng nghi p cho h c sinh

1.2.1.1 N i dung, c u trúc c a giáo trình

G m 2 ph n: Lí thuy t và th c hành

Ph n lí thuy t: g m các bài gi ng v nh ng v năđ đ iăc ngăăc a PPDHHH,

ph ngă phápă d y h c nh ng v nă đ c th c a sách giáo khoa Hóa h că tr ng THCS

Ph n th c hành: g m các bài thí nghi m th c hành, các bu i xêmina v bài

t p Hóa h c, v phơnătíchăch ngătrìnhăvƠăsáchăgiáoăkhoaăHóa h cătr ng THCS,

- Coi tr ng vi că rènă k ă n ngă d y h c và giáo d c thông qua b môn Coi

tr ng vi c liên h lí thuy t v i th c ti n d y h c Hóa h c cácătr ng THCS, d

ki n v n d ng nh ng lí lu năđưăh c vào th c t gi ng d y tr ng ph thông

- Có ý th c và b n b s uăt m,ătíchăl yăd năcácăt ăli u nghi p v s ăph m, ghi chép s tay nghi p v s ăph m

1.3.ăPh ngăphápănghiênăc u khoa h c áp d ngătrongăph ngăphápăd y h c hóa h c

1.3.1 Công tác nghiên c u khoa h c có t m quan tr ng to l n

Trong ho tăđ ng th c ti n c aămình,ăng i giáo viên Hóa h c s ph i ti n hành công tác nghiên c u khoa h c khiăđiătìmănh ngăconăđ ng m i, nh ngăph ngă

ti n m iăđ gi i quy t có hi u qu h nănh ng nhi m v d y h c và giáo d c, khi

ng i giáo viên không ch ti p thu nh ngăđi u m i m mà còn t ki m tra l i nhi u

đi u;ăđ ng th iăth ng xuyên phân tích công tác c a b n thân

1.3.2 Qui trình nghiên c u m tăđ tài nghiên c u khoa h c s ăph m ng d ng

- Xácăđ nhăđ c nguyên nhân gây ra hi n tr ng

- Ch n m tănguyênănhơnăđ tácăđ ng, gi i quy t

1.3.2.3 Gi i pháp thay th

- Mô t rõ ràng gi i pháp thay th

- Gi i pháp kh thi và hi u qu

1.3.2.4 V năđ nghiên c u, gi thuy t nghiên c u

- Trình bày rõ ràng v năđ nghiên c uăd i d ng câu h i

- Xácăđ nhăđ c gi thuy t nghiên c u

1.3.2.5 Thi t k

- L a ch n thi t k phù h p,ăđ m b o giá tr c a nghiên c u

1.3.2.6 oăl ng

- Xây d ngăđ c công c vƠăthangăđoăphùăh păđ thu th p d li u

- D li uăthuăđ căđ m b oăđ tin c yăvƠăđ giá tr

1.3.2.7 Phân tích d li u và bàn lu n

- L a ch n phép ki m ch ng th ng kê phù h p v i thi t k

- Tr l iărõăđ c v năđ nghiên c u

1.3.2.8 K t qu

- K t qu nghiên c u: ã gi i quy tăđ c các v năđ đ tăraătrongăđ tƠiăđ y

đ , rõ ràng, có tính thuy t ph c

- Nh ngăđóngăgópăc aăđ tài nghiên c u: Mang l i hi u bi t m i v th c

tr ng,ăph ngăpháp,ăchi năl c…

- Áp d ng các k t qu : Tri n v ng áp d ng t iăđ aăph ng,ăc n c, qu c

t …

1.3.2.9 Minh ch ng cho các ho tăđ ng nghiên c u c aăđ tài

K ho ch bài h c, bài ki m tra, b ng ki m,ăthangăđo,ăb ngăhình…

1.3.2.10 Trình bày báo cáo

- ↑ năb n vi t

- Báo cáo k t qu tr c h iăđ ng

Ví d tênăđ tài: S d ng ph n m m mô ph ng flash nh m làm t ng h ng thú

và k t qu h c t p c a h c sinh khi h c ch ngă1ăắC u t o nguyên t ” môn Hóa

h c 10 tr ng THPT A

(1) Gi i pháp thay th : S d ng ph n m m mô ph ng flash

(2) V năđ nghiên c u: Có 2 v năđ nghiên c u

Vi c s d ng ph n m m mô ph ng flash trong d y h c ch ngă1ăắC u t o nguyên t ”ă môn Hóa h c có làm t ng h ng thú h c t p c a h c sinh l pă10ătr ng

1 Traoăđ i v ph ngăphápăh c t p môn h c PPDHHH

2 Traoăđ i v m tăvƠiăđ tài, bài t p môn h c PPDHHH

3 Hưyănêuătênă1ăđ tƠiăắNghiênăc u khoa h căs ăph m ng d ng”ăvƠăhưyăch rõăđơuălà:

- Gi iăphápătácătácăđ ng

- V năđ nghiên c u

- Gi thuy t nghiên c u

Ch ngă2.ăNHI M V D Y H C HÓA H C TR NG TRUNG

2.1 Khái quát v nhi m v c a môn hóa h c và vi c d y h c hóa h c

2.1.1 V trí, vai trò c a môn hóa h c trong vi c th c hi n m căđíchăđƠoăt o c a

tr ng trung h căc ăs

2.1.1.1 V trí, vai trò c a môn hóa h c trong vi c th c hi n m cătiêuăđƠoăt o c a

tr ng THCS

- M c tiêu c a giáo d c PT: giúp HS phát tri n toàn di n v đ oăđ c, trí tu ,

th ch t, th măm ăvƠăcácăk ăn ngăc ăb n nh m hình thành nhân cách, chu n b cho

HS ti p t c h c lên ho căđiăvƠoăcu c s ngălaoăđ ng, xây d ng và b o v t qu c

- M c tiêu chung c a giáo d c THCS: c ng c và phát tri n nh ng k t qu

c a giáo d c Ti u h c, ti p t c hình thành nhân cách cho HS, có h c v n ph thông

c ăb n, có nh ng hi u bi t c n thi t v k ăthu tăvƠăh ng nghi păđ có th ti p t c

h c THPT, trung h c chuyên nghi p, h c ngh ho căđiăvƠoăcu c s ngălaoăđ ng

- H c xong THCS, h c sinh có nh ngăn ngăl c:ăn ngăl c thích ng, t ch ,

t l pătrongălaoăđ ng, trong cu c s ng và hòa nh p v iămôiătr ng ngh nghi p,

n ngăl căhƠnhăđ ng, ng x , n ng l c t h c…

- Nhi m v c a môn hóa h c:

(1) Ơoăt o ngh có chuyên môn v Hóa h c ph c v cho s phát tri n kinh t xã

h i,ăđ c bi t cho ngànhhóa h c c a đ tăn c

(2) Góp ph n vào vi căđƠoăt o chung cho ngu n nhân l c, coi h c v n Hóa h cănh ă

2.1.2 Nh ng nhi m v c ăb n c a vi c d y h c Hóa h c

2.1.2.1 Nhi m v trí d c c a môn Hóa h c b c THCS

- HSăcóăđ c m t h th ng ki n th căc ăb n v Hóa h c: nh ng khái ni măc ă

b n,ăđ nh lu t, h c thuy t, m t s ch t hóa h c quan tr ng

- Hình thành m t s k ăn ngăthaoătácăv i ch t hóa h c, v i thi t b hóa h c

đ năgi n Bi t quan sát và gi i thích m t s hi năt ng hóa h c trong t nhiên, bi t

gi i bài toán Hóa h c theo công th c và ph ngătrìnhăhóaăh c

- Cung c p m t s khái ni măđ năgi n v k ăthu t t ng h p và ngh nghi p hóa h c

2.1.2.2 Nhi m v phát tri năn ngăl c nh n th c cho HS

- Phát tri năn ngăl căquanăsát,ătríăt ngăt ng khoa h c

- Rèn luy nă cácă thaoă tácă t ă duy:ă phơnă tích,ă soă sánh,ă đ i chi u, khái quát hóa…và các hình th căt ăduy:ăphánăđoán,ăsuyălíăquiăn p, di n d ch…Phát tri năn ngă

l căt ăduyălogicăvƠăt ăduyăbi n ch ng

- Xây d ngăchoăHSăn ngăl c t h c, t nghiên c u và óc sáng t o

- Phát hi n và b iăd ngăcácăHSăcóăn ngăkhi uăđ i v i b môn

2.1.2.3 Nhi m v giáo d c

- Hình thành th gi i quan duy v t bi n ch ng

- Giáo d căđ oăđ c, xây d ngăt ăcáchăvƠătrách nhi m công dân

2.1.3 M i quan h gi a 3 nhi m v trên

Quan h r t ch t ch : Quaăconăđ ng trí d c giúp phát tri năn ngăl c nh n

th c và giáo d căt ăt ngăđ oăđ c.ă c d c là k t qu t t y u cho s hi u bi t

2.2 Vai trò c a hóa h c trong vi c hình thành th gi i quan duy v t bi n

ch ng và nhân sinh quan xã h i ch ngh a

2.2.1 Hình thành th gi i quan duy v t bi n ch ng

2.2.1.1 Th gi i là v t ch t

- Theo tri t h c: V t ch tăđ c coi là th c ti n khách quan, trong hóa h c

đ aăraăkháiăni m v ch t,ăđơyălƠă1ăd ngăc ăb n c a v t ch t,ăđ c hình thành cho

h c sinh t THCS, h c sinh bi t r ng trong t nhiên có r t nhi u ch t khác nhau

B n ch t v t ch t c a các ch t là ch chúng do nguyên t và phân t t o nên

- Tính th ng nh t v t ch t c a th gi i : Nh ng phân t c a m t h p ch tăđ u

do các nguyên t c a nh ng nguyên t nh tăđ nh h p thành, dù phân t đóă b t kì đơu.ăKhiănghiênăc uăđ nh lu t tu n hoàn, b ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c và

c u t o nguyên t , h c sinh s bi t r ng các nguyên t hóa h căkhôngăđ c l p, tách

r i nhau mà liên quan m t thi t v i nhau, n m chung trong m t s th ng nh t

- S v năđ ng c a v t ch t: Hi năt ng hóa h c hay ph n ng hóa h c là

d ng v năđ ng hóa h c c a v t ch t.ăLúcăđ u HS ch m i hi u r ng hi năt ng hóa

h c là s bi năđ i c a ch t này thành ch tăkhác,ăsauăđóăs bi t r ng b n ch t c a

nh ng bi năđ iăđóălƠăs v năđ ng c a các nguyên t , là s chuy năđ ng c a các electron hóa tr , là s tác d ng c aăcácăionămangăđi n trái d u

2.2.1.2 Các qui lu t c a phép bi n ch ng

a Quy lu t th ng nh tăvƠăđ u tranh c a các m tăđ i l p

B ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c th hi n rõ r t quy lu t th ng nh t và

đ u tranh c a các m tăđ i l p Nh ng nguyên t hóa h căcóăđ c tính r t khác nhau,

đ i l p nhau, t p h p thành m t th th ng nh t Trong cùng m t chu kì: b tăđ u t

m t kim lo iăđi n hình và k t thúc là nh ngăphiăkimăđi n hình và các khí hi m Trong cùng m t nhóm: Các nguyên t v a có tính ch t gi ng nhau, v a th hi n tínhăđ i l p nhau Ví d : Nhóm halogen là nhómăphiăkimăđi năhìnhănh ngănh ng nguyên t cu i nhóm b tăđ u th hi n tính kim lo i

b Qui lu t chuy n hóa t nh ngăthayăđ i v l ng bi năđ i thành nh ngăthayăđ i v

ch tăvƠăng c l i

ng-ghen phát bi u: ắHóa h c có th g i là khoa h c c a nh ng bi năđ i v

ch t và c a các v t, x y ra do nhăh ng c a nh ng bi năđ i v thành ph năđ nh

l ng”

Ví d : Kimăc ng,ăthanăchì,ăm hóngăđ u do các nguyên t cacbon t o thành

nh ngăcóăc u t o khác nhau nên có các tính ch t khác nhau Khí CO2 khôngăđ c

nh ngăCOăr tăđ c

nh lu t tu n hoàn các nguyên t hóa h c là bi u hi n rõ nh t c a qui lu t

bi n ch ng ắl ng đ i ch tăđ i”.ă↑íăd : Trong m t chu kì theo chi uăt ngăd n c a

đi n tích h t nhân tính kim lo i gi m d nătínhăphiăkimăt ngăd n S t ng d n t ng

đ năv đi n tích h t nhân (bi năđ i v l ng) d năđ n s xu t hi n nguyên t m i có

nh ng tính ch t khác (bi năđ i v ch t)

2.2.2 Giáo d călòngănhơnăái,ălòngăyêuăn c, tinh th n qu c t vƠăđ oăđ c cách

m ng trong d y h c hóa h c

2.1.3.1 Giáo d c lòng yêuăn c

Gi i thi u ngu n tài nguyên phong phú c aăđ tăn c, s l n m nh c a ngành khoa h c Hóa h c và công nghi p hóa ch t Giáo d călòngăyêuăn c g n li n v i yêu c u giáo d c tinh th n b o v T qu c,ăyêuămôiătr ng, không s d ng ch tăđ c hóa h c, bom nguyên t ,ăv ăkhíăh t nhân nh m gi t h iăloƠiăng i, tiêu di t s s ng trênătráiăđ t

2.1.3.2 Tinh th n qu c t

Nêu nh ng t măg ngălaoăđ ng khoa h c kiên trì c a các nhà Hóa h c ti n

b trên th gi i, s giúpăđ c ng tác c aăcácăn c trên th gi iăđ i v i ngành Hóa

h c n c ta

2.1.3.3 Giáo d c ph m ch tăđ oăđ c

HS ph i h căđ n m v ng tri th c khoa h c, v n d ng nh ng ki n th c Hóa

h căvƠăk ăn ngăđ đemăph c v trongălaoăđ ng, s n xu t

LƠăsinhăviênăs ăph m yêu c u trong gi ng d y Hóa h c ph i t o cho HS s

h ng thú sayămêăđ i v i b môn, có tính sáng t o trong vi c áp d ng ki n th c Hóa

h c vào nh ng m căđíchăth c ti n

2.3 Phát tri n nh ngăn ngăl c nh n th c c a h c sinh trong d y h c hóa h c 2.3.1 Vai trò c a hóa h c trong vi c phát tri năn ngăl c nh n th c c a h c sinh

Hóa h c là m t khoa h c v a lí thuy t, v a th c nghi m, nên có r t nhi u

kh n ngătrongăvi c phát tri năn ngăl c nh n th c cho h c sinh n u vi c d y và h c mônănƠyăđ c t ch căđúngăđ n

th c hi n m căđíchăphátătri n ti m l c trí tu c a h c sinh, c năxácăđ nh

rõ nh ng nhi m v c th c a vi c phát tri n ho tăđ ng nh n th c h c t p c a h c sinh.ă óălƠ:

- Phát tri n trí nh vƠăt ăduyăc a h c sinh

- Hình thành d n d năvƠăcóăđ nhăh ngăk ăn ngăkháiăquátăhóaăv trí tu và

th c hành, th c nghi m

- Ph i h p h pălíăcácăph ngăphápăvƠăph ngăti n d y h căđ tích c c hóa

t t c các ho tăđ ng c a nh n th c, h c t p v Hóa h c,ăt ngăd n tính ph c t p c a các ho tăđ ngănƠy,ăt ngăc ng (áp d ng)ăph ngăphápănghiênăc u và d y h c gi i quy t v năđ

- T ngăc ng giáo d căđ ngăc ăh c t p và phát tri n d n h ng thú nh n th c

Phân tích là ho tăđ ngăt ăduyăphơnăchiaăm t v t, m t hi năt ng ra các y u

t , các b ph n nh m m căđíchănghiênăc uăchúngăđ yăđ , sâu s c, tr n v n h nătheoă

m tăh ng nh tăđ nh

T ng h p là ho tăđ ngăt ăduyăk t h p các b ph n, các y u t đưăđ c nh n

th căđ nh n th c cái toàn b

Khái quát hóa là tìm ra nh ng cái chung và b n ch t trong s nh ng d u

hi u, tính ch t và nh ng m i liên h gi a chúng thu c v m t lo i v t th ho c hi n

t ng

Ví d : axit HCl, axit H2SO4, axit HNO3 đ u có g c axit liên k t v i nguyên

t H, có ion H+, có tính ch tălƠmăđ quì, tác d ng v i kim lo i, oxit…D u hi uăắcóăion H+”ălƠăchungăvƠăb n ch t, các d u hi uăkhácăc ngălƠăchungănh ngăkhôngăb n

ch t nh ătácăd ng v i kim lo i gi i phóng H2 là d u hi uăchungănh ngăkhôngăb n

- Ch n s bi n thiên h p lí nh t nh m nêu b tăđ c d u hi u b n ch t (luôn

t n t i) và tr uăt ng hóa d u hi u th y u (bi n thiên)

Ví d : Khi hình thành khái ni m ph n ng phân h y, n u ch đ aăraăm t ví

d KClO3 thì d gây cho h c sinh k t lu n sai l m là ắph n ng phân h y là quá trìnhătrongăđóăm t h p ch t t o thành 2 ch t m i” Ph i cho thêm ví d :

2KMnO4 K2MnO4 + MnO2 + O2

D u hi u b n ch t: T m t ch t t o thành 2 hay nhi u ch t

D u hi u bi n thiên: Có th t o ra 2 h p ch t, 1 h p ch tăvƠă1ăđ năch t hay 3

h p ch t,…

- Có th s d ng nh ng cách bi n thiên khác nhau có cùng m tăýăngh aătơmă

lí h c,ănh ngăl i hi u nghi m

Ví d : vi t công th c c u t o c a butan (C4H8) có th vi t nhi u ki u khác nhau không nên vi tăđúngătheoăm u trong sách ch toàn m ch th ng

- Ph i cho h c sinh t mình phát bi uăđ c thành l i nguyên t c bi n thiên vƠănêuălênăđ c tính c a nh ng d u hi u không b n ch t.

2.3.3.2 Rèn cho h căsinhăph ngăphápăsuyălýăquyăn p, di n d ch, lo i suy

a Phép qui n p: LƠăcáchăphánăđoánăd a vào s nghiên c u nhi u hi năt ng,ătr ng

h păđ năl đ điăt i k t lu n chung, t ng quát v nh ng tính ch t, nh ng m i quan

h t ngăquanăb n ch t nh t và chung nh t đơyăs nh n th căđiăt cái riêng bi t

đ n cái chung Ví d : d a trên nhi u hi năt ng riêng l nh ăs t b g (b oxi hóa), than cháy trong oxi, k m tác d ng v i axit clohiđric t o khí, h c sinh rút ra nh n xét chung là trong các hi n trên các ch tăbanăđ u b bi năđ i và có ch t m i t o thành (có quá trình bi năđ i ch t này thành ch t khác) T đóăđiăđ n k t lu n chung v

đ nhăngh aăph n ng hóa h c

b Phép di n d ch (suy di n): LƠăcáchăphánăđoánăđiăt nguyênălíăchungăđúngăđ n t i

m tătr ng h p riêng l đ nănh t Ch ng h n t nh ng quy t c,ăđ nh lu t, nguyên lí

đi t i nh ng cái riêng l Ví d : T v trí c a nguyên t trong b ng HTTH, t c u

t o nguyên t c a nguyên t , d aăvƠoăđ nh lu t tu n hoàn h c sinh có th suy ra tính

ch t c a nguyên t , t c là t m tăđ nh lu t t ngăquátăđiăt i nh ngătr ng h păđ nă

Ví d : Axit HCl có ch a H trong thành ph n, có tính ch tălƠmăđ quì tím, tác

d ng v i baz t o mu iăvƠăn c, tác d ng v i k m gi i phóng H2.ăT ngăt axit H2SO4 c ngă cóă Hă trongă thƠnhă ph n,ă c ngă lƠmă đ quì, tác d ng v i baz ,ă nh ngă

ch aăbi t có tác d ng v i k m không, d a vào phép lo i suy axit H2SO4 c ngăcóăHătrong thành ph n gi ngăaxităHClănênăc ngătácăd ngăđ c v i k m

2.4 Th c hi n nguyên lí giáo d c trong d y h c Hóa h c tr ng ph thông 2.4.1 Trong ho tăđ ng h c t p n i khóa

2.4.1.1 Cung c p cho HS nh ng ki n th c v c ăs khoa h c c a n n s n xu t hóa

h c,ăcoiănh ăm t trong nh ng ngành công nghi p hi năđ i nh t

Quá trình s n xu tăđ c th c hi nătrênăc ăs c a nh ng ph n ng hóa h c

C n nâng cao hi u qu s n xu t và h giá thành s n ph măđòiăh i m t s bi n pháp

k ăthu t Bên c nhăcácăph ngăphápătiênăti nănh ăđi năkhíăhóa,ăc ăkhíăhóa,ăt đ ng hóa, nguyên t c liên t c, tiêu chu n hóa, chuyên môn hóa và liên h p hóa, b o v môiătr ng, còn v n d ng các nguyên t c r tăđ cătr ngăc a n n s n xu t hóa h c:

- T ngăn ngăđ các ch t tác d ng, có l yăd ăn ngăđ c a m t trong nh ng tác nhân r ti n

- Dùng nhi tăđ h p lí

- Dùngăxúcătácăơmăhayăd ng

- T ngăm t cách h p lí di n tích ti p xúc gi a các ch t tác d ng

Chínhătrênăc ăs nh ng nguyên t căđóăvƠăcóăchúăýăt iăđ căđi m riêng bi t

c a nguyên li u, ph m v t trung gian và s n ph m cu iăcùngămƠăng i ta t o nên c

m t h th ng ho tăđ ng liên t c nh ng công c c ăkhíăhóaăvƠăt đ ng hóa c a s n

xu t hóa ch t, v ch ra ch đ làm vi c cho nh ng công c đó,ăt ch c vi c ki m tra vƠăđi u khi năchuăđáoăvƠăh p lí quá trình s n xu t

2.4.1.2 Tìm hi u nh ng ng d ng c a Hóa h c trong nh ng ngành s n xu t quan

tr ngăkhácăđ căđ aăvƠoăch ngătrìnhăHóaăh c ph thông nh :

- N ngăl ng h c

- Luy n kim

- C u t o máy

- S n xu t nông nghi p

ch bi n hóa h c các nguyên li u thành s n ph m c n thi t cho n n kinh t đ a

ph ng.ăQuaăthamăquanăs n xu t, h c sinh t n m t th yăđ c nh ng c g ng kh c

ph căkhóăkh nătrongălaoăđ ng và nh ngăg ngălƠmăvi c kiên trì, sáng t o

2.4.1.4.ăRènăk ăn ng,ăk ăx o th c hành v Hóa h c,ăđ c bi t chú ý nh ngăk ăn ng,ăk ă

M t hình th c b oăđ m k t qu ch c ch n cho vi c giáo d c k t h p v i lao

đ ng s n xu t là t ch căthamăquanăcácăc ăs s n xu t Nên t ch c cho h c sinh tham quan m t cách có h th ng và toàn di n quy trình c a m t s ngành s n xu t hóa h cănêuătrongăch ngătrình và nh ng ngành s n xu t hiên có đ aăph ngănh ă

s n xu t vôi, g ch, s n xu tăđ ng…

2.4.2 Trong ho tăđ ng ngo i khóa

Nh m m căđíchăk t h p h c v i hành, ho t đ ng ngo i khóa có th bao g m:

- Các t ngo i khóa: T thí nghi m Hóa h c, t Hóa h c Nông nghi p, câu

l c b Hóa h c, nhóm h c sinh gi i Hóa h c…

- T ch călaoăđ ng công ích: Ph c v nhƠătr ngăvƠăđ aăph ng.ăHìnhăth c này có tác d ng ch y u trong vi c giáo d căt ăt ng và tình c măc ngănh ăquană

đi mălaoăđ ng

1 Traoăđ i nh n th c v v trí, vai trò c a môn hóa h c trong nh ngăn măcònăđangă

h c tr ng trung h c, phân tích các nguyên nhân chi ph i nh n th c,ătháiăđ c a

h căsinhăđ i v i môn hóa h c

2 Giáo sinh t xácăđ nh, phát bi u m căđíchăyêuăc u (v ki n th c,ăk ăn ng,ătháiăđ )

c a m t bài hóa h c tr ng THCS

3 Nh n xét tình hình th c hi n ba nhi m v c ăb n c a b môn c a các giáo viên

tr ng THCS hi n nay

Ch ngă3.ăN I DUNG VÀ C U TRÚC C AăCH NGăTRÌNHăHịAă

3.1.1 Nguyên t căđ m b o tính khoa h c

Tính khoa h c bao g m c tínhăc ăb n và tính hi năđ i

Tínhăc ăb n là ph iăđ aăvƠoăch ngătrìnhăvƠăsáchănh ng ki n th căc ăb n

nh t v Hóa h c

Tính hi năđ i là ph iăđ aătrìnhăđ c a môn h căđ n g nătrìnhăđ c a khoa

h c,ăđ aăvƠoămônăh c nh ng h th ngăquanăđi măc ăb n c a ki n th c Hóa h c, tínhăđúngăđ n và tính hi năđ i c a các s ki năđ c l a ch n

Nguyên t căđ m b o tính khoa h c bao g m các nguyên t c nh sau:

- Nguyên t c v vai trò ch đ o c a lí thuy t

- Nguyên t căt ngăquanăh p lí c a lí thuy t và s ki n

- Nguyên t căt ngăquanăh p lí gi a ki n th c lí thuy tăvƠăk ăn ng

3.1.2 Nguyên t căđ m b oătínhăt ăt ng

N i dung môn h c ph i mang tính giáo d c, ph i góp ph n th c hi n m c tiêu ch y u c aătr ng ph thông

N i dung sách giáo khoa Hóa h c ph thông có ch aăđ ng các s ki n và các quy lu t duy v t bi n ch ng c a s phát tri n c a t nhiênăvƠăcácăt ăli u ph n ánh chính sách c aă ngăvƠăNhƠăn c v c i t o t nhiên Tính khoa h c c a n i dung môn h c g n li n v iătínhăt ăt ng.ă nâng cao m căđ t ăt ng chính tr c a n i dung môn h căđòiăh i ph iăđ aăvƠo sách giáo khoa nh ngăquanăđi m c a h c thuy t Mac-Lênin,ăv năki n c aă ngăvƠăNhƠăn c, ho c t nh ng tác ph măkinhăđi n c a

ch ngh aăMac-LêninăvƠăt ăt ng H Chí Minh

3.1.3 Nguyên t căđ m b o tính th c ti n và giáo d căk ăthu t t ng h p

đ m b o nguyên t c này, trong d y h c môn Hóa h c ph i ch aăđ ng các

n i dung:

- Nh ngăc ăs c a n n s n xu t hóa h c

- H th ng nh ng khái ni m công ngh h căc ăb n và nh ng s n xu t c th (các hóa ph m thông d ng, các v t li u xây d ng…)

- Nh ng ki n th c ng d ng, ph n ánh m i liên h c a hóa h c v i cu c

s ng, c a khoa h c v i s n xu t, nh ng thành t uăvƠăh ng phát tri n

- H th ng nh ng ki n th c làm sáng t b n ch tăvƠăýăngh aăc a hóa h c, công nghi p hóa h c và công cu c hóa h c hóa n n kinh t qu c dân

- Nh ng ki n th c v b o v thiênănhiên,ămôiătr ng b ngăph ngăti n hóa

h c

- Tài li u giáo khoa cho phép gi i thi u nh ng ngh nghi p hóa h c thông

th ng và th c hi n vi căh ng nghi p

3.1.4 Nguyên t căđ m b oătínhăs ăph m

3.1.4.1 Nguyên t c phân tánăcácăkhóăkh n

C uătrúcăch ngătrìnhăsáchăgiáoăkhoaă hóaă h cătr ng ph thông ph i l a

ch n và phân chia tài li uăgiáoăkhoaătheoăđ căđi m l a tu i và tâm lí c a vi c ti p thu tài li uăđó.ăTínhăph c t p c a tài li u giáo khoa ph iăt ngălênăd n d n

Nguyên t căphơnătánăcácăkhóăkh năđòiăh i ph i x p xen k nh ng v năđ lí thuy t v i các tài li u th c nghi m, xen k v năđ tr uăt ng v i v năđ c th Nguyên t căphơnătánăcácăkhóăkh năcóăxemăxétăđ n s v năđ ng c a ki n th c t đ nă

gi n v m t nh n th căđ n ph c t p, t quen bi t g năg iăđ n ít quen bi tăh n,ăt riêng l , c th đ năkháiăquátăh năvƠăsơuăs căh n.ă↑íăd : Nghiên c uăs ăb v c u

t o nguyên t đưăđ căđ aăvƠoăđ u l p 8 và s nghiên c u thuy t electron v c u

t o nguyên t đưăđ căđ aăvƠoăđ u l p 10

3.1.4.2 Nguyên t căđ ng th ng và nguyên t căđ ng tâm

C uă trúcă ch ngă trìnhă Hóaă h c PT d aă đ ng th i vào nguyên t că đ ng

th ng và nguyên t căđ ngătơm.ă óălƠănhơnăt b oăđ m xây d ngăđ c các ki n th c

có h th ng, có liên h l nănhau,ăphơnăchiaăđ u tài li u giáo khoa ph c t p

3.1.4.3 Nguyên t c phát tri n các khái ni m

Nguyên t cănƠyăxétăđ n s phát tri n v a s c các khái ni m quan tr ng nh t

c aăch ngătrìnhăHóaăh c PT và yêu c u có liên h v iăch ngătrìnhă c p h c trên

và c p h căd i, m r ng và đƠoăsơuăn i dung các khái ni m, thi t l p và xây d ng

l i các m i liên h c a chúng trong khi m r ng ra nh ng ki n th c m i

3.1.4.4 Nguyên t căđ m b o tính l ch s

Thành t u c a Hóa h c hi năđ i là k t qu c a m t ch ngăđ ng l ch s dài

c a s phát tri n c a nó, là s n ph m c a th c ti n l ch s xã h i

Hóa h c là khoa h c th c nghi m, vì v y trong d y h c Hóa h c c n coi

tr ng thí nghi m và m t s k ăn ngăc ăb nănh ăth c hành thí nghi m Hóa h c

3.2.1 Nh ng ki n th căc ăb n nh t v hóa h c

Ki n th căc ăb n nh t là nh ng ki n th c mà h c sinh bu c ph i bi t Bên

c nhăđóăcònăcóănh ng ki n th căc ăb n c n thi t và có nh ng ki n th c có th bi t

Ki n th căc ăb n nh t v Hóa h c là h c sinh bu c ph i bi t và hi u H

th ng nh ng ki n th căc ăb n nh t v Hóa h c:

Lí thuy t ch đ o c a toàn b h th ng ki n th căc ăb n v Hóa h c là: C u

t o nguyên t ,ăđ nh lu t tu n hoàn và h th ng tu năhoƠnălƠăc ăs lí thuy t ch đ o

Ch ngătrìnhăHóaăh căđưăch năc ăs c a vi c c u t oăch ngătrìnhăHóaăh c PTălƠăquanăđi m c uătrúc.Theoăquanăđi m này, h th ng các ki n th c v ch t, s

ph thu c tính ch t c a các ch t vào c u t o c aăchúngăđ c coi là ch y u

3.2.3 Nguyên t c l a ch n h th ng ki n th c v các ch t và v các ph n ng hóa h c

3.2.3.1 H th ng ki n th c v các ch t

- Các ch tăcóăýăngh aătoăl n v m t nh n th c, ch ng h nănh ăhidro,ăoxi,ă

n c, m t s kim lo i và phi kim, các oxit, axit, baz , mu iăđi n hình

- Các ch tăcóăýăngh aăth c ti n to l nănh ăphơnăbón,ăthu c tr sâu, d u m …

- Các ch t có vai trò quan tr ngătrongăthiênănhiênănh ăcácăh p ch t c a silic

và canxi, ch tăbéo,ăprotit…

- Các ch t giúp h c sinh có nh ng bi uăt ng v các quá trình công ngh và

s n xu t hóa h cănh ăch tăxúcătác,ăcaoăsu,ăt ăt ng h p, ch t d o,ăkimăc ngănhơnă

t o

3.2.3.2 H th ng ki n th c v các ph n ng hóa h c

Nh ng ki n th c th c nghi m v ph n ng hóa h căđ căđ aăngayăt đ u

ch ngătrìnhăhóaăh c, ti n tri n song song v i ki n th c th c v ch t

nh lu t b o toàn kh iăl ng các ch t làm sáng t m tăđ nhăl ng c a các

ph n ng hóa h c, các phép tính theo công th căvƠăph ngătrìnhăhóaăh căđ hi u sâu và ph năánhăýăngh aăth c ti n v ph n ng hóa h c

nh lu tăAvogađroăv th tích các ch t khí, các y u t c a nhi t hóa h c

đ c nghiên c u ti p theo cho phép khái quát hóa các ki n th c v m tăđ nhăl ng trong Hóa h c

H c thuy t v ph n ng hóa h căđ c phát tri năđ yăđ trênăc ăs thuy t electron Nh ng khái ni m v đ âm đi n, s oxi hóa, liên k t hóa h c cho phép làm sáng t b n ch t c a các ph n ng oxi hóa- kh ,ăc ăch ph n ng

Ti p theo nghiên c u các phi kim, kim lo i, h p ch t h uăc ,ăph n ng hóa

h căđ c làm giàu thêm b ng nh ng khái ni m v t căđ ph n ng hóa h c, xúc tác, cân b ng hóa h c

Thuy tăđi năliălƠătrìnhăđ caoăh năc a s nh n th c v các ch t và ph n ng hóa h c, làm khái quát hóa các h p ch tăvôăc ,ăv ph n ng hóa h c x y ra trong dung d chăn c, làm rõ b n ch t c a ph n ngătraoăđ i và ph n ng oxi hóa kh

3.3 C uătrúcăch ngătrìnhăhóaăh cătr ng ph thông

3.3.1 V trí c aăđ nh lu t và b ng tu n hoàn, c u t o nguyên t và liên k t hóa

và c u t o nguyên t , h căsinhăđ c h th ng hóa nh ng tài li uăđưătíchăl y Sauăđóă

h c sinh l i có d p nghiên c u các tài li uăkhácăd i ánh sáng c a nh ng lí thuy t

c ăb n v a h c.ăNh ăv y là logic và bi n ch ng.ăCóănh ăth ,ăđ nh lu t tu n hoàn,

c u t o nguyên t và liên k t hóa h c m i th c s là m căđíchăkhoaăh căvƠăph ngă

ti năs ăph m trong vi c nghiên c u Hóa h c tr ng ph thông

1.3.1.2 Nh ngăquanăđi m khác v vi c s p x p v trí c aăđ nh lu t tu n hoàn và

c u t o nguyên t trongăch ngătrìnhăHóaăh cătr ng ph thông

Quanăđi m 1: Vi c nghiên c uăđ nh lu t tu n hoàn, c u t o nguyên t đ c

đ aăvƠoăcu iăch ngătrìnhăHóaăh c.ăTr c h t nghiên c u các nguyên t hóa h c- đóălƠănh ng s ki n c th - r i k t thúc b ng lí thuy t,ăđóălƠăđ nh lu t tu n hoàn,

b ng tu n hoàn và thuy t c u t o nguyên t ăQuanăđi m này làm gi m giá tr c a

đ nh lu t tu năhoƠn.ă nh lu tănƠyăkhôngăđ c s d ng nhi u l năđ soi sáng cho

vi c nghiên c u các nguyên t hóa h c Ph n v n d ng, áp d ngăđ nh lu tăcoiănh ăkhông có Vì v y h c sinh ti p thu thi u sáng t o

Quanăđi mă2:ăTr c h t ph i nghiên c u c u t o nguyên t r iăđ năđ nh lu t

tu n hoàn và b ng tu năhoƠn,ătrênăc ăs đóăh c các nguyên t hóa h c theo t ng nhóm t nhiên.ăNgh aălƠăđ aăvi c nghiên c u b ng tu n hoàn và c u t o nguyên t vƠoăđ uăch ngătrình,ăkhiăh căsinhăch aăcóăđ v n ki n th c c n thi t nên h c sinh

ch bi t công nh năđ nh lu t mà không th hi uăđ c sâu s c

Quanăđi m 3: B ng tu n hoàn và thuy t c u t o nguyên t đ căđ aăraăhaiă

l n, l năđ uătr c khi nghiên c u các nguyên t hóa h c, r i l n th hai sau khi nghiên c u m t s l n nguyên t hóa h c và c Hóa h c h uăc ,ăt c là vào cu i

ch ngătrình

Quanăđi m này l p l i khuy tăđi m c a c haiăquanăđi m 1, 2 trên.

trongăch ngătrình ph thông

Hình 3.1 S ăđ quá trình hình thành m t s khái ni măc ăb n nh t v Hóa h c

trongăch ngătrìnhăph thông

3.3.3 C u trúc c aăch ngătrìnhăhóaăh c ph thông

(6) Dung d ch và n ngăđ dung d ch

(7) Các lo i h p ch tăvôăc :ăoxit,ăaxit,ăbaz ,ămu i

(8) Kim lo i và phi kim: s t,ă nhôm,ă clo,ă cacbon,ă silic.ă S ă l c v h th ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c

(9) H p ch t h uăc :ăc u t o phân t h p ch t h uăc ,ănh ng h p ch t h uăc ăquană

tr ng nh tătrongăđ i s ng và s n xu t

(10) C u t o nguyên t H th ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c

(11) Liên k t hóa h c.ă nh lu t tu n hoàn Mendeleep

- Amin.Anđehit - Axit cacboxylic

(18) iăc ngăv kim lo i

(19) Kim lo i các phân nhóm chính nhóm I, II, III

(20) S t H p kim s t Ho c: crom, s t,ăđ ng

(21) Phân tích hóa h c

(22) Hóa h c và v năđ kinh t , xã h i,ămôiătr ng

trình

3.3.4.1 Nguyên t căđ ng tâm

căđi m là m t s v năđ c aăch ngătrìnhăđ c trình bày l p l i hai hay nhi u l n, càng v sauăcƠngăđ c trình bày chi ti tăh năvƠăsơuăs căh năth ngălƠăđ i

v i nh ng v năđ khó ti p thu ngay m t lúc Theo nguyên t căđ ng tâm, s l nhăh i tài li uăgiáoăkhoaăđiăt m căđ th păđ n m căđ cao v cùng m t v năđ doăđóăphùă

h p v iătrìnhăđ phát tri n trí tu c a h c sinh

Nh căđi m: t n th i gian, h n ch h ng thú n u l p l i m t cách máy móc

n i dung sau:

- Nh ng ki n th c v kim lo i nói chung, v s tăvƠănhômănóiăriêngăđ c h c

l pă9ăvƠăđ n l pă12ăđ căđ cao và m r ng thêm

- Nh ng ki n th c v m t s ch t h uăc ăquanătr ngăđ c h c l pă9ăvƠăđ n

l pă11,ă12ăđ căđ cao và m r ng thêm

- B ng tu n hoàn các nguyên t hóa h căđ c gi i thi uăs ăl c l p 9 và

đ c trình bày l iăđ yăđ h nă l p 10

Hi nănayămôiătr ngăđưăvƠăđangăôănhi m n ngăkèmătheoăđóălƠăhi năt ng

bi năđ i khí h uăđưăvƠăđangădi n ra trên toàn c u Vi tăNamălƠăn c n m trong khu

v c ch u nh h ng l n c a bi năđ i khí h u Vì v y, vi c th c hi n các gi i pháp

nh m b o v môiătr ng là vi c làm c p thi tăđ i v i t t c m iăng i, v i t t c ngành ngh , v i m iăl nhăv c

Có nhi uăcáchăđ b o v môiătr ngănh :ăx lý ch t th i, áp d ng công ngh

s ch, tr ngăcơyăxanh,ă…Trongăđóăvi c giáo d cămôiătr ng: giáo d c ý th c, truy n

th ki n th c v môiătr ng và b o v môiătr ng cho m iăng i nói chung, cho

h c sinh - sinh viên nói riêng là vi c làm h t s c thi t th căđ b o v môiătr ng và phát tri n b n v ng B iăvìănhƠătr ngălƠăn iăđƠoăt o th h tr , nh ngăng i ch

t ngălaiăc aăđ tăn c, nh ngăng i s làm nhi m v tuyên truy n giáo d c sau này N u h cóăđ yăđ nh ng nh n th c v b o v môiătr ng, thì t khiăđangăh c trên gh nhƠătr ng và choăđ năkhiăraăđ i, dù h làm vi c gì, b t c n iăđơu,ăb t kì

c ngăv ho tăđ ngănƠo,ăc ngăđ u có th th c hi n nhi m v b o v môiătr ng m t cách có hi u qu

i v i h c sinh, ngoài vi c truy n th ki n th c giáo d cămôiătr ng qua

nh ng môn h c chính v môiătr ng thì thu n l i và hi u qu nh t v n là hình th c tích h p và l ng ghép giáo d cămôiătr ng vào các môn h căkhácănh :ăHóa, Lý, Sinh, a, Giáo d c công dân,… Bên c nh nh ng ki n th c t n i dung bài h c, các

em còn có th tíchăl yăđ c các ki n th c v môiătr ng t đóăhìnhăthƠnhăýăth c

b o v , gi gìnămôiătr ng

3.4.1 Nhi m v c a GDMT

3.4.1.1 Làm cho HS nh n th cărõăđ căđi m c aămôiătr ng t nhiên, vai trò c a môiătr ngăđ i v iăđ i s ng và s phát tri n c a xã h iăloƠiăng i, nh ngătácăđ ng

c a con ng iălƠmăchoămôiătr ng bi năđ i x uăđiăvƠăh u qu c a nó

3.4.1.2.Trên c ă s nh n th căđó,ăgiáoăd c cho HS lòng yêu thiên nhiên, bi t quí

tr ng các phong c nh đ p,ăcácădiătíchăv năhóaăl ch s , ý th c b o v gi gìn môi

tr ng s ng trong lành và s chăđ p cho mình, cho m iăng i và ch ng l i nh ng hành vi phá ho i ho c gây ô nhi mămôiătr ng

3.4.1.3 Trang b cho HS m t s ph ngăphápăvƠăk ăn ngăb o v môiătr ngăđ h

có th th c hi n các nhi m v BVMT đ aăph ng

3.4.2.1 Vi c giáo d cămôiătr ng c năđ c tích h p vào các môn h c tr ng ph thông theoăph ngăh ng: thông qua ki n th c các môn h căđ l ng ghép ho c liên

h các ki n th c giáo d c b o v môiătr ng nh m trang b cho h c sinh m t h

th ng ki n th c v môiătr ng và các bi n pháp b o v môiătr ng

3.4.2.2 Vi c GDMT ph iăđ c tri n khai thông qua toàn b h th ngăcácătr ng

h c

3.4.2.3 N iădungăvƠăph ngăphápăgiáo d c b o v môiătr ng ph i phù h p v i

m cătiêuăđào t o c a t ng c p h căvƠăđ căđi m tâm lí nh n th c c a HS theo t ng

l a tu i khác nhau

3.4.2.4 Chú ý khai thác tình hình th c t c a môiătr ng đ aăph ngăvƠănh ng bi n phápăng năng aăthayăđ i có h i c a môiătr ng đ i v i s n xu t và cu c s ng c a nhânădơnăđ aăph ng

tr ng ph thông

- Cung c p cho HS nh ng khái ni măc ăb nănh ămôiătr ng, môi sinh, khí quy n, th y quy n, ô nhi m MT, ch t gây ô nhi m, hi u ng sinh h c c a quá trình gây ô nhi m, tác h i c a các ch t và quá trình gây ô nhi m

- Cácă ph ngă th c ô nhi mă MTă cóă liênă quană đ n hóa ch t và hóa h c: ô nhi măquaăMTăkhôngăkhíă(cácăkhíăđ c hóa h c CO, Cl2, ch t th i công nghi p gây ô nhi m…);ăôănhi măquaăn c (kim lo i n ng nh ăchì,ăth y ngân, thu c tr sơu…),ăôănhi măquaăđ ngă nău ng, sinh ho t (ch t màu th c ph m, ch tăđ c hóa h c )

- Cácăph ngăphápăch ng ô nhi m MT và ý th c BVMT s ng nói chung và

MT s ng c aăgiaăđình,ăc aăđ aăph ng

3.4.3.1.N i dung GDMT trong t ng lo i bài h c môn hóa h c THCS

Trongăch ngătrìnhăsáchăgiáoăkhoaăHóaăh c l p 8, l p 9 ta có th khai thác

n i dung GDMT qua các lo iăbƠiăkhácănhauăđóălƠ:ăLo i bài hình thành ki n th c

m i, lo i bài th c hành, lo i bài luy n t p

- i v i lo i bài th c hành: N i dung GDMT th hi n qua vi c giáo d c cho

h c sinh nh ng quy t c,ăđ m b o an toàn trong gi th c hành, th c hi n tôt n i quy phòng thí nghi m, bi t gi gìn v sinh, b o v s c kh e khi th c hành hóa h c C n giáo d c cho h c sinh th y r ng vi c b o v các d ng c , thi t b thí nghi m, b o

qu n và ti t ki m hóa ch t trong th căhƠnhăc ngăgópăph n b o v môiătr ng, gi m

b t tác h i c a rác th i hóa ch t, th y tinh,… vào môiătr ng

- i v i lo i bài hình thành ki n th c m i: M t s bài có ch a n i dung GDMT c th thƠnhă đ m că trongă bƠi.ă C ngă cóă bƠiă khôngă cóă đ m c n i dung GDMTărõărƠng,ănh ngătrongăbƠiăcóăn i dung ki n th c hóa h căliênăquanăđ n môi

tr ngăđòiăh i giáo viên ph i tìm tòi, liên h th c t tìm ra n i dung GDMT cho h c sinh

- i v i lo i bài luy n t p: m t s bài t p, thông qua k t qu c aăbƠiăc ngă

có th hi n liên h th c t GDMT cho h c sinh D ng bài t păcóăliênăquanăđ năđ i

s ng sinh ho t, s n xu t c aăconăng iăc ngăc n giáo d c cho h c sinh

Ngoài ra, m c ắEm có bi t”ă trongă sáchă giáo khoa hóa h că c ngă ch a n i dungăGDMTăvƠăcóăýăngh aătoăl n trong vi c khai thác nôi dung GDMT cho h c sinh

3.4.3.2 Các ph ngăphápăđ aăn i dung giáo d cămôiătr ng vào d y h c hóa h c

Cóăhaiăph ngăphápăđ aăn i dung GDMT vào d y h c hóa h căđemăl i hi u

qu caoăđóălƠăph ng pháp tích h p và l ng ghép

Tích h p là s k t h p m t cách có h th ng các ki n th c hóa h c v i ki n

th c giáo d că môiă tr ng làm cho chúng hòa quy n vào nhau t o thành m t th

th ng nh t

L ng ghép là th hi n s l p ghép n i dung bài h c v m t c uătrúcăđ có th

đ aăvƠoăbƠiăh c m t m c, m tăđo n, m t s câu có n i dung GDMT

h c

Có th có nhi u hình th căkhácănhauăđ truy n t i n i dung GDMT m t cách

hi u qu đ n HS tùy thu c vào n i dung bài d y, m c tiêu c năđ tăđ n,ăsauăđơyălƠă

Ví d 1: Bài 2 M t s oxit quan tr ng-L uăhu nhăđioxit - Ph năI:ăL uăhu nh đioxit có nh ng tính ch t gì? (SGK Hoá h c 9)

- M c tiêu GDMT: L uăhu nh đioxitlà ch tăkhíăđ c, gây ô nhi m không khí,

m aăaxit,

- Th c hi n: G↑ăđ t câu h i:

di t chu t trong m tănhƠăkhoăng iătaădùngăph ngăphápăđ tăl uăhu nh , đóngăkínăc a nhà kho l i Chu t hít ph i khói s b s ngăy t h u, co gi t, tê li t c ăquan hô h p d năđ n b ng t mà ch t Gi i thích t i sao?

3.4.4.2 Xây d ng h th ng câu h i, bài t păliênăquanăđ n GDMT

- Khi ra các bài t p, giáo viên có th đ aăm t s bài t păcóăliênăquanăđ n GDMT Trong quá trình gi i bài t p, h c sinh ph i phân tích, t ng h p, tìm tòi ra

n i dung bài gi i nh đóăcóăth kh căsơuătrongăt ăt ng c a các em

Ví d 1: Bài 2 M t s oxit quan tr ng-L uăhu nh đioxit) - Ph n c ng c (SGK Hoá h c 9)

- M cătiêuă GDMT:ăL uăhu nh đioxit là ch tăkhíăđ c, gây ô nhi m không khí,…

- Th c hi n:

+ Bài t p c ng c : M t nhà máy nhi tăđi n m iăngƠyăđêmăth i ra khí quy n

64 t n SO2 H i c n có bao nhiêu lít dung d ch Ca(OH)2 0,0002ăMăđ x lí toàn b

l ng SO2 trong khí th iăđó?

+ HS v n d ng tính ch t hoá h c c a SO2 đ gi i bài t p

+ GV nh n xét, k t lu n: C n h n ch l ng khí th i SO2 đ góp ph n b o v môiătr ng

Ví d 2: Trong quá trình s n xu tăgang,ăthépăth ng th i ra nh ng khí th i

nh ăCO2, SO2, CO, có nhăh ngănh ăth nƠoăđ nămôiătr ng xung quanh D n ra

m t s ph n ngăđ minh h a.(Bài 20 H p kim s t: Gang, thép - Hóa h c 9)

3.4.4.3 Minh ho n i dung GDMT b ng nh ng hình nh th c t

GV có th s uăt măvƠăđ aăvƠoănh ng hình nh c th đ minh ho cho n i dungăGDMT,ăđóălƠăbi n pháp t t v a b sung tài li u cho sách giáo khoa, v a gây

h ng thú h c t p cho HS

Ví d 1:

- Tên bài d y: Bài 28: Không khí, s cháy (SGK Hoá h c 8)

- M c tiêu GDMT:

+ Tác h i c a tình tr ng không khí b ô nhi m, b o v không khí trong s ch

là nhi m v c a m iăng i, m i qu c gia

+ S cháy gây ô nhi m không khí khi t o ra các ch t gây hi u ng nhà kính

nh ăCO2, SO2,…

- Th c hi n:

+ăG↑ăđ t câu h i: B u không khí c a chúng ta hi nănayănh ăth nào?

+ HS: tr l i

+ GV trình chi u m t s hình nh v ô nhi m không khí do b i, khí th i, xác

ch t sinh v t, h u qu c a vi c ô nhi m không khí,

+ Rút ra k t lu n: Hãy góp ph n b o v b u không khí trong lành tránh ô nhi m

Ví d 2:

- Tên bài d y: Bài 28: Các oxit c a Cacbon - Ph n c ng c (SGK Hoá h c 9)

- M c tiêu GDMT: Hàm l ng các oxit c a Cacbon trong không khí l n gây

Hình th c liên h th c ti n này g i cho HS nh ng hình nh thi t th c, g n

g i,ăchoăcácăemăth yăđ c m i quan h m t thi t gi a hoá h c v iăđ i s ng, v i môi

tr ng T đóăbi t v n d ng nh ng ki n th c hoá h c vào vi c xây d ng, b o v ,

c i t oămôiătr ngămƠăcácăemăđangăs ng

Ví d 1:

- Tên bài d y: Bài 36 N c (Ph n III: Vai trò c aăn cătrongăđ i s ng và

s n xu t, ch ng ô nhi m ngu năn c - SGK Hoá h c 8)

- M c tiêu GDMT: Giáo d c ý th c c i t o và b o v ngu năn c, h n ch tình tr ng ô nhi măn cănh ăhi n nay

- Th c hi n:

+ GV có th trình chi u m t s hình nh v hành vi vi ph mămôiătr ng c a công ty Vedan và h u qu ô nhi m n ng n sông Th V i

+ăCácăph ngăh ng ch ng ô nhi m và b o v ngu năn c:

 T p trung x lí các ngu năn c th i sinh ho t

 NhƠămáy,ăc ăs s n xu t ph i có h th ng x líăn c th iăđ tái s d ng

n c cho s n xu t ho c th i ra h th ngăn c th i chung

 N c rác r ra t các bãi chôn l p rác th i sinh ho t c năđ c x líătr c khi hoà l n v iăn c ng m ho căn c m t

 S d ng phân bón hoá h c, ch t b o v th c v t h p lí

 N c th iăđưăquaăx lí có th dùngăđ t i cây, r aăđ ng, s d ng trong xây d ng ho c trong các dây chuy n công ngh có s d ngăn c nh m m căđíchălàm ngu i s n ph m

 H ng d n, giáo d c, tuyên truy n n p s ngăv năminhăvƠăýăth c b o v môiătr ng c a m iăng iădơnătrongăđ i s ngăc ngănh ătrongălaoăđ ng s n xu t

+ Rút ra k t lu n: Hãy góp ph n b o v ngu n n c s ch tránh ô nhi m 3.4.4.5 Xem các phim, video clip v hóa h c và môi tr ng

Bên c nh các hình th c g n n i dung GDMT vào d y h c hoá h c, thì cho HSăxemăcácăđo n phim v hoá h căvƠămôiătr ngăc ngălƠăm t bi n pháp thi t th c

và b ích giúp HS ti p thu m t cách thi t th c nh t,ăsinhăđ ng nh t.ăThôngăth ng,

m tăđo n phim hoá h căvƠămôiătr ngătuyădungăl ng ng n, không t n nhi u th i

gianănh ngăv năđ m b o truy n t iăđ căđ yăđ thôngătinăđ n HS N i b t nh t là các phim v ô nhi mămôiătr ng, tác h iădoăconăng i tr c ti p hay gián ti p gây ra choămôiătr ng và cách kh c ph c

ki m tra nh n th c c aăHSăsauăkhiăxemăphim,ăG↑ănênăđ aăraăh th ng các câu h iăcóăliênăquanăđ HS tr l i Sau khi phân tích, t ng h p n i dung tr l i

Khi còn h c tr ngă i h căvƠăCaoăđ ngăs ăph m giáo viên c năđ c:

- Cung c p và trang b nh ng ki n th căc ăs v môiătr ng và hóa h c môi

tr ng thông qua môn h c:ăC ăs hóa h cămôiătr ng và Thí nghi mămôiătr ng

- Cung c p và trang b cho giáo viên bi t khai thác các ki n th c GDBVMT

l ng ghép qua các bài gi ng c a các môn h căkhácătrongăch ngătrìnhă i h c và Caoăđ ng T đóăgiáoăviênăbi t khai thác các ki n th c GDBVMT b ngă ph ngăpháp l ng ghép qua môn hóa h c ph thông

3.4.5.2 T p hu n vi c l ng ghép GDMT trong d y h c hóa h c

Giáo viên c nă đ c b iă d ng ki n th c GDMT và cách th c l ng ghép GDMT m t cách có h th ngăvƠăđ nh k

3.4.5.3 Thu th p và phân lo iăcácăt ăli u

đ aăn i dung GDMT vào bài gi ng m t cách s ngăđ ng, h p lí giáo viên

c n ph i có v n ki n th c phong phú Mu năđ cănh ăv y ph i ch u khó thu th păt ă

li u (bài vi t, phóng s , tranh nh, ).ăSauăđó,ăgiáoăviênăph i bi t ch t l c và phân

lo i theo t ngănhómăđ d dàng khi s d ng

3.4.5.4 Nghiên c uăk ăbƠiăgi ng

- Khoa h c Hoá h că th ng có liên quan ch t ch t i các v n đ v môi

tr ng và GDMT, tuy nhiên không ph i b t kì bài d yă nƠoă c ngă ch aă đ ng n i dung này Chính vì v y giáo viên c n ph i nghiên c uăk ăn i dung bài gi ng và cân

nh căđ đ aăki n th c GDMT vào m t cách s ngăđ ng B i vì n u không logic và phù h p thì n i dung truy n t i s sáo r ng, m t giá tr , không còn khoa h c

- M t bài gi ng g m nhi u ph n, nhi u m c, tu theo t ng n i dung c th

mà có th l ng ghép GDMT b ng nhi u hình th căkhácănhau.ăNh ngădùăth nào di

n a,ăgiáoăviênăc ngăph i n m v ng và chính xác m c tiêu bài d yăđ t đóăđ aăn i dung GDMT vào s không b kh p khi ng, thi u logic

- Giáo viên nên chu n b k ho ch cho t ng bài, t ngăch ngăvƠăchoăc n m.ă 3.4.5.5 L a ch năcácăt ăli u có liên quan, ch bi n và hoà nh p vào bài gi ng

Sau khiăđưăcóăk ho ch và l a ch năđ căt ăli u phù h p, vi căđ aăn i dung giáo d cămôiătr ng vaò bài gi ng sao cho h pălýălƠăđi u quan tr ng nh t.ă i uăl uă

ý là v n ph iăđ m b o truy năđ tăđ ki n th c tr ng tâm, t n i dung bài h c, liên

h đ n th c t hoá h căvƠămôiătr ng,ăgiáoăviênăkhôngănênăđ aăquáănhi u chi ti t lan man, d năđ n xa r i bài h c,

3.4.5.6 Các nguyên t c c n th c hi n khi l ng ghép n i dung GDMT vào d y h c Hoá h c

- N i dung l ng ghép ph iăđ m b o tính chính xác, khoa h c

- Phân ph i th i gian h pălí,ăkhôngăđiălanămanălƠmăloưngăn i dung bài h c

- N i dung GDMT ph i phù h p v i ch đ ,ăt ăt ng c a bài h c

- Các ví d , n iădungăGDMTăgiáoăviênăđ aăvƠoăph i ng n g n, h p d n, lôi

cu năđ c s chú ý c a HS

Nh ăv y, vi c l ng ghép GDMT vào d y h c các môn h c nói chung và môn hóa h c nói riêng là vi c làm h t s c thi t th c M t m t th c hi năđ c nhi m v chính tr mƠăNhƠăn cătaăđ ra cho s phát tri n b n v ng, m t khác làm cho bài

h căsinhăđ ngăh n,ăh c sinh h ng thú v i hóa h c, g năg iăv i hóa h căvƠăc ngăn m

đ c ki n th c th c ti năh n

1 Nh năxétă uăđi m và khuy tăđi m c aăch ngătrìnhăhóaăh c hi n hành

2 T păxácăđ nh nh ng ki n th căc ăb n, ki n th c tr ng tâm trong m t bài c a sách giáo khoa Hóa h c l p 8 ho c l p 9

3 Trình bày nh ng n i dung l ng ghép và tích h p GDBVMT trong nh ng bài h c Hóa h c l p 8 và l p 9

Ch ngă4.ăH TH NG CÁCăPH NGăPHÁPăD Y H C HÓA H C

4.1.ă nhăngh aăvƠăphơnălo i cácăph ngăphápăd y h c

- Ph ngăphápălƠăcách th c,ăconăđ ng,ăph ngăti năđ đ t t i m căđíchănh t

đ nhăđ gi i quy t nh ng nhi m v nh tăđ nh

- Ph ngăphápăd y h c là cách th c,ăconăđ ng ho tăđ ng c a th y và trò

d i s ch đ o c a th y, nh m làm cho trò n m v ng ki n th c,ăk ăn ngăvƠăk ăx o, phát tri năn ngăl c nh n th c, hình thành th gi i quan khoa h c và nhân sinh quan

xã h i ch ngh a

4.1.2.1 D a vào m căđíchălíălu n d y h c:ănhómăph ngăphápănghiênăc u tài li u

m i; hoàn thi n v n d ng ki n th c,ăk ăn ng,ăk ăx o; ki mătraăđánhăgiáăki n th c c a

h c sinh

4.1.2.2 D aăvƠoăph ngăti n truy năthông:ăph ngăphápădùng l i,ăph ngăphápă

tr căquan,ăph ngăphápăth c hành

4.1.2.3 D aăvƠoăđ cătr ngăho tăđ ng nh n th c c a h căsinh:ănhómăph ngăpháp

gi i thích- minh h a; tái hi n; trình bày nêu v năđ ; tìm tòi t ng ph n; nghiên c u

C th vi c phân lo i theo m căđíchălíălu n d y h c:

- Bài h c nghiên c u tài li u m i: Các bài m đ u c aăcácăch ng,ăcácăbƠiăcung c păthôngătinămangăđ cătínhăk ăthu t ho c thí nghi m bi u di n

- Bài h c hoàn thi n ki n th c,ăk ăn ng,ăk ăx o: Th ng là nh ng bài luy n

t p, th c hành, gi h c ôn t p, khái quát và h th ng ki n th cătheoăcácăchuyênăđ , cácăch ng,ăgi ôn t p toàn b ch ngătrìnhăc a m t l p, m t c p h c (Ôn t p cu i

n m)

- Bài h c ki mătraăđánhăgiáăki n th c: Ki m tra v năđáp,ăvi t

- Ph ngăphápătr c quan: Bi u di n thí nghi m,ăcácăđ dùng tr c quan (v t

th ,ăhìnhăt ng ho c mô hình kí hi u)ăvƠăcácăph ngăti n nghe nhìn…H c sinh làm

vi c v i v t phân phát Quan sát khi tham quan

- Cácăph ngăphápăth c hành: Thí nghi m c a h c sinh (thí nghi măđ ng

lo t hay m t s h căsinhăđ c ch đ nh làm), thí nghi m th c hành, làm bài t p, bài

ki m tra th c nghi m, gi i bài t p hóa h c

- Cácăph ngăphápădùngăl i: Thuy t trình, v năđáp,ădùngăsách

4.2.1 Tiêu chu n chung

Tiêu chu n cao nh tăđ đánhăgiáăhi u qu s ăph m c a m tăph ngăphápăd y

h că lƠă đápă ngă đ c m că đíchă c aă nhƠă tr ng và b oă đ m th c hi n t t nh ng nhi m v c a vi c d y h c Hóa h c

Ph ngăphápăd y h c Hóa h c bao g măph ngăphápăd yăvƠăph ngăphápă

h c Chúng là hai ho tăđ ng khác nhau v đ iăt ng,ănh ngăth ng nh t v i nhau v

m căđích,ătácăđ ng qua l i v i nhau Trong s th ng nh tănƠy,ăph ngăphápăd y gi vai trò ch đ o,ăcònăph ngăphápăh căcóătínhăđ c l păt ngăđ i,ănh ngăch u s chi

ph i c aăph ngăphápăd y và có nhăh ngăng căđ i v iăph ngăphápăd y

D y h c t iă u,ăv m tăph ngăpháp,ăph i b oăđ măđ c cùng m t lúc ba s

ph i h p:

- Gi a d y và h c;

- Gi a truy năđ t và ch đ o trong d y c a giáo viên;

- Gi a ti p thu và t ch đ o trong h c

Ng i giáo viên ph i k t h p th ng nh t hai ch căn ng- truy năđ t và ch

đ o- b ng chính logic c a bài gi ng.ăNg i h c sinh ph i v a ti păthuăđi u giáo viên gi ng, v a t đi u ch nh, t ch đ o vi c h c t p c a b n thân

Nh ăv y PPDH có hi u qu là cách làm vi c c aăgiáoăviênăphátăhuyăđ c caoăđ tính t giác, tích c c, t l c c a h c sinh trong quá trình h c t p Nó ph i có tác d ng d y cho h căsinhăph ngăphápăh c,ăph ngăphápănh n th c,ăph ngăphápălàm vi c khoa h c sáng t o,ăngh aălƠăPPDHăph i có tác d ng phát tri n trí tu h c sinh.ă↑Ơădoăđóăch tăl ng c a PPDH th hi n c th ch tăl ng ki n th căk n ng,ă

k ăx oăvƠătrìnhăđ phát tri n trí tu c a h c sinh

4.2.2 Tiêu chu n c th

- m b o ch tăl ng cao v m t khoa h c và giáo d c,ăngh aălƠăđ m b o truy n th cho h c sinh nh ng ki n th căc ăb n v ng ch c, chính xác, khoa h c,

hi năđ i, g n ch t v i th c ti n và có n iădungăt ăt ng sâu s c

- B oăđ m cung c p cho h c sinh ti m l că đ phát tri n toàn di n, PPDH

ph i giúp h c sinh bi t v n d ng lí thuy t vào th c hành và th c ti n Mu n th , PPDH ph iăđaăd ng, phong phú, linh ho t,ăluônăluônăđ căđ i m i c i ti n sáng t o

- Ph i phù h p và th hi năđ căđ căđi m c aăph ngăphápăNCKHăđ cătr ngă

c a khoa h c hóa h c Vì v y trong khi d y h c môn Hóa h c nhƠătr ng, nh t thi t ph i t n d ng quan sát, thí nghi m h c t p

- m b o truy n th cho h c sinh theo nh ng quy t căs ăph m tiên ti n

-m t kh iăl ng ki n th c,ăk ăn ng,ăk ăx o nh tăđ nh trong m t th i gian h n ch v i

ch tăl ng cao nh t

4.3 Th c tr ng v ph ngă phápă d y h c Hóa h c n c ta và nhu c u,

ph ngăh ngăđ i m i

4.3.1.1 H c sinh ho tăđ ngănh ăth nào trong các gi h c

a Các hình th c ho tăđ ng ph bi n c a h c sinh trong các gi h c có th chia ra làm ba lo i m căđ : s d ngăth ng xuyên, r t ít ho c không s d ng

Các hình th căđ cădùngăth ng xuyên:

- Nghe, ghi chép (ho căngheăđ c chép)

- Tr l i câu h i khi giáo viên phát v n

- Nghiên c u sách giáo khoa và tr l i câu h i

- Quanăsátăcácăđ dùng d y h c: hình v , tranh nh,ăs ăđ m u v t

- Làm bài t p Hóa h c

- Làm bài ki m tra (ki m tra nói và vi t)

Các hình th c ho tăđ ngăđ c dùng khôngăth ng xuyên:

- Quan sát thí nghi m do giáo viên bi u di n

- T làm thí nghi m (trong gi th c hành, trong gi nghiên c u tài li u m i, trong ho tăđ ng ngo i khóa)