CHIẾN lược MARKETING địa PHƯƠNG NHẮM THU hút KHÁCH DU LỊCH đến với ĐỒNG NAI

CHIẾN LƯỢC MARKETING ĐỊA PHƯƠNG NHẮM THU HÚT KHÁCH DU LỊCH ĐẾN VỚI ĐỒNG NAI:TÓM TẮT: Đồng Nai với vị trí địa lý thuận lợi là một lợi thế cho tỉnh trong việcthu hút khách du lịch, đồng th

CHIẾN LƯỢC MARKETING ĐỊA PHƯƠNG NHẮM THU HÚT KHÁCH DU LỊCH ĐẾN VỚI ĐỒNG NAI:

TÓM TẮT:

Đồng Nai với vị trí địa lý thuận lợi là một lợi thế cho tỉnh trong việcthu hút khách du lịch, đồng thời mở rộng giao lưu kinh tế đến cácvùng trong nước và nước ngoài, là tiền đề quan trọng góp phần pháttriển ngành du lịch cũng như các ngành kinh tế khác Sản phẩm dulịch từng bước được đa dạng hóa và nâng cao chất lượng Bên cạnhcác khu điểm du lịch đang hoạt động, khai thác (Vườn Quốc Gia CátTiên, Bò Cạp Vàng, Thác Giang Điền, Thác Mai-Hồ nước nóng…),với tiềm năng phát triển du lịch, hiện nay một số loại hình du lịch theohướng gắn phát triển du lịch với các giá trị văn hóa trên địa bàn đangđược nghiên cứu, liên kết, khai thác có hiệu quả như du lịch sông, dulịch làng nghề, du lịch sinh thái vườn Với ưu thế to lớn đó, Đồng Naicần chú trọng đến các thế mạnh của mình để xây dựng chiến lượcMarketing địa phương nhằm thu hút các khách du lịch đến ĐồngNai.Từ khóa: Du lịch, Marketing địa phương, tiềm năng phát triển,

Ưu thế du lịch

With a favorable geographical position, Đồng Nai City has headvantage of attracting tourists and expanding its economic links with

other regions in the country and abroad It isalsoan importantprerequisite that contributes to the development of tourism as well asother economic sectors Tourism products are gradually diversifyingand improving quality Besides the tourist areas are operating, mining(Cat Tien National Park, Scorpio Gold, Giang Dien Waterfall,Waterfall Lake Mai-Hot ), with those are rich potential tourist points,present some kind of tourism towards tourism developmentassociated with the cultural values in the area being studied, links,effectively exploiting river tourism, village tourism, ecotourism garden.With the great advantage that, Dong Nai should focus on its strengths

to build local marketing strategy to attract tourists to Dong NaiKeywords: Tourist Attractions, Local Marketing, development potential,tourism advantage

1 Đặt vấn đề:

“Tương lai phát triển các địa phương không tùy thuộc vào vị trí địa

lý, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên Tương lai phát triển của địaphương tùy thuộc vào chuyên môn, kỹ năng đóng góp, phẩm chấtcủa con người và tổ chức tại địa phương” (Philip Kotler) Tiếp thịđịa phương tiếp cận từ các vấn đề: Nâng cao năng lực cạnh tranhcủa địa phương hướng ra các đối tượng khách hàng bên ngoài

(nhà đầu tư, khách du lịch và khách hàng), cho đến đối tượng bêntrong (người dân, lãnh đạo và DN) Marketing địa phương là cáchthức nắm vững nhu cầu của khách hàng và có những giải phápphù hợp để thu hút khách hàng về với địa phương.Đồng Nai thuộckhu vực miền Đông nam bộ và vùng KTTĐPN Nằm ở cửa ngõphía Bắc đồng thời là một trung tâm công nghiệp và đô thị củavùng, tỉnh có vị trí, vai trò rất quan trọng về phát triển kinh tế-xãhội, giao lưu thương mại và an ninh quốc phòng của vùngKTTĐPN Vườn Quốc Gia Cát Tiên là một khu rừng nguyên sinhrộng lớn, được UNESCO công nhận là khu sinh quyển của thếgiới.Với ưu thế to lớn đó, Đồng Nai cần chú trọng đến các thếmạnh của mình để xây dựng chiến lược Marketing địa phươngnhằm thu hút các khách du lịch đến Đồng Nai

.2 Marketing địa phương

Marketing địa phương là một thuật ngữ chỉ việc tập hợp cácchương trình hoạt động hỗ trợ được địa phương thực hiện nhằmcải thiện khả năng cạnh tranh của địa phương và phát triển kinhtế; vì thế có thể thấy rằng hoạt động Marketing địa phương là mộthoạt động vô cùng cần thiết trong chiến lược phát triển kinh tế xãhội Hiện nay, tại nhiều nước trên thế giới, marketing địa phương

đang phổ biến và mang lại những lợi thế cạnh tranh vượt trội bềnvững hơn so với địa phương, quốc gia thụ động khác, với tư duymới, chính quyền phục vụ người dân, DN và xem bản thân địaphương mình cũng là một thương hiệu Sự thành công trongMarketing địa phương thể hiện những nỗ lực của chính địaphương đó trong công việc thực hiện chiến lược Marketing chođịa phương mình.

3.Thực trạng hoạt động phát triển du lịch tại Đồng Nai

3.1 Đánh giá hiện trạng của tỉnh Đồng Nai

3.1.1 Những yếu tố hấp dẫnThứ nhất, Khu dự trữ sinh quyển

thế giới Đồng Nai, 46 di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng đã đượcxếp hạng như: núi Chứa Chan – chùa Gia Lào, căn cứ TW Cụcmiền Nam, căn cứ Khu ủy miền Đông Nam bộ (chiến khu Đ), địađạo Suối Linh và nhiều danh thắng nổi tiếng như: đền thờ RừngSác Nhơn Trạch, khu du lịch Bửu Long, Văn miếu Trấn Biên… ởĐồng Nai đang là tâm điểm để khai thác du lịch sinh thái rừng.Thứhai, Các điểm du lịch trên tuyến sông Đồng Nai: Lênh đênh từ bếntàu, du khách đến điểm tham quan Làng cá bè Tân Mai trải dàikhoảng 1km Người dân lập những bè nổi, nuôi bán cá thịt, cágiống tiêu thụ cho cả thành phố Biên Hòa và các tỉnh – thành lân

cận Làng nghề có lò gốm Phong Sơn cũng cổ 100 năm hơn,được xây theo kiến trúc Pháp, là nơi đã trải qua 4 thế hệ sinhsống mà vẫn giữ được nghề truyền thống của cha ông Một sảnphẩm gốm hoàn chỉnh phải trải qua nhiều khâu từ khâu trộn đất,

vô khuôn, phơi khô và nung, hoàn tất sản phẩm hoàn toàn bằngthủ công, du khách sẽ được nhân viên lò gốm chỉ tận tay cáchnhào nặn đất, đắp hình.Thứ ba, cơ sở hạ tầng ở Đồng Nai tươngđối đầy đủ: Bộ mặt của tỉnh đã thay đổi nhanh chóng cùng với sựphát triển của hệ thống cơ sở hạ tầng Những năm gần đây, ĐồngNai được ghi nhận là một trong những tỉnh có tốc độ phát triển hạtầng cơ sở nhanh nhất cả nước, trên địa bàn tỉnh có đủ bốn loạiđường giao thông thông dụng là đường hàng không, đường bộ,đường sắt, đường biển Nằm ở khu vực Đông Nam bộ, tỉnh ĐồngNai cũng có hệ thống đường thủy khá phong phú, với hệ thốngsông Đồng Nai và các kênh rạch chạy qua địa bàn đã tạo cho tỉnh

có một thế mạnh về giao thông thủy.Thứ tư, các tụ điểm mua sắm

là nơi hấp dẫn để du khách tìm đến trong những chuyến đi củamình Đồng Nai đã thu hút được các nhà đầu tư như Metro và Big

C để có các trung tâm mua sắm lớn, tấp nập Ngoài ra trại bò sửaLong thành, chợ Biên Hòa, vườn cây ăn trái với thương hiệu bưởi

Tân triều, cũng là nơi có tiềm năng thu hút khách lớn.Thứ năm làcác lễ hội tại các cơ sở tín ngưỡng, so với các vùng miền trong cảnuớc, Đồng Nai không có những lễ hội lớn như ở Bình Dương,Vũng Tàu (Lễ hội Dinh Cô), An Giang (Lễ giỗ Nguyễn Trung Trực)

… mà chỉ có những lễ hội truyền thống gắn liền các di tích đìnhđền, miếu mạo thường diễn ra trong ngày do cư dân tại chỗ đếncúng viếng; bên cạnh cũng có lễ hội truyền thống của đồng bàodân tộc bản địa như Đâm trâu của đồng bào dân tộc Mạ - Stiêng,

lễ hội mừng lúa mới của dân tộc Chơ Ro, lễ hội Tả, lễ Làm Chaycủa người Hoa… nhưng không thường xuyên, có nơi đáo lệ banăm diễn ra một lần hoặc có địa phương do điều kiện kinh tế khókhăn 5 – 10 năm mới tổ chức một lần

3.1.2 Nhận diện các đối thủ cạnh tranh

Các địa phương trong quá trình thực hiện Marketing cần phải biếtmình đang đứng ở đâu và đối thủ cạnh tranh của mình là ai, họđang làm gì, họ có ảnh hưởng gì đến chiến lược của địa phươngmình hay không Trong lĩnh vực thu hút khách du lịch, Đồng Nainổi lên với một tỉnh có không khí miền sông nước yên lành,thoáng đãng, những cù lao, vườn cây ăn trái, Hồ sông suối, bếncảng đẹp Đây cũng là lợi thế của Đồng Nai trong thu hút khách du

lịch Các địa phương như bà Rịa – Vũng tàu Bến Tre, Tiền Giang,Vĩnh Long, Cần Thơ, Đồng Tháp, là đối thủ cạnh tranh của ĐồngNai trong lĩnh vực này.Từ lâu, Bà Rịa – Vũng Tàu đã được dukhách biết đến là một trung tâm du lịch nghỉ mát, tắm biển nổitiếng của Việt Nam, trong tổng số 305,4km chiều dài bờ biển củatỉnh, có khoảng 156km bờ biển đẹp, với những bãi cát dài thoaithoải, nước trong xanh, ấm áp quanh năm lúc nào cũng có thểtắm biển được Tại thành phố Vũng Tàu có các bãi tắm Chí Linh,Thùy Vân, Bãi Dứa, Bãi Trước, Bãi Sau, Bãi Dâu Tại Long Hải cóbãi tắm Thùy Dương Huyện Xuyên Mộc có các bãi tắm Hồ Tràm,

Hồ Cốc gắn với khu rừng nguyên sinh Bình Châu – Phước Bửurộng khoảng 11.290ha Huyện Côn Đảo có bãi tắm Đất Dốc, BãiCạnh, Bãi Đầm Trâu, Bãi Hòn Tre, Bãi Hòn Cau gắn với Vườnquốc gia Côn Đảo rộng gần 6.000ha với nhiều loại cây và thú quíhiếm (rùa, vích, đồi mồi, dugong, sóc đen, sóc mun, thạch sùngcôn đảo, chim bồ câu nicoba, chim gầm gì trắng …)Một sản phẩm

du lịch cũng nổi tiếng tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu thu hút khá nhiều

du khách, đó là du lịch tắm suối nước nóng, nghỉ ngơi chữa bệnhtại Bình Châu – Xuyên Mộc Suối nước nóng ở đây là suối nướcnóng tự nhiên, chảy từ lòng đất lên có nhiệt độ tới 820 C với nhiều

khoáng chất rất tốt cho sức khỏe Tới đây du khách có thể ngâmchân, tắm nước nóng trong bồn hoặc tắm bùn, sau đó dạo chơitrong rừng cây để thư giãn cơ thể.Với Cần Thơ được ví như thủ

đô của miền Tây hay Tây Đô, là điểm đến mang nhiều giá trị vănhóa đặc thù của sông nước miệt vườn Đến với Cần Thơ, dukhách vừa có thể cảm nhận nét kiêu sa của khu đô thị sầm uốtcủa Đồng Bằng Sông Cửu Long, vừa có thể trải nghiệm vẻ đẹpbình dị từ thiên nhiên cùng với con người và cuộc sống nơi đây.Chợ Nổi Cái Răng: Một trong những chợ nổi lớn nhất Đồng Bằngsông Cửu Long, là nét văn hóa mua bán trên sông đặc thù củangười Nam Bộ với đủ các loại trái cây, đặc sản của vùng sôngnước Miền Tây Vườn Cò Bằng Lăng: Là một trong những điểm

du lịch sinh thái hấp dẫn du khách tại Thốt Nốt, Cần Thơ Nhà CổBình Thủy: Ngôi nhà cổ năm gian hai mái, kiến trúc kiểu Phápđược gia đình họ Dương xây vào năm 1870, nơi đây còn lưu giữnhiều đồ cổ quý giá.Tất cả những điểm đến du lịch trên đều lànhững đối thủ cạnh tranh hiện tại của Tỉnh Đồng Nai đối với loạihình du lịch sông nước; Bên cạnh đó, thái độ văn hóa, văn minh

du lịch trong cộng đồng dân cư còn chuyển biến chậm nên, ý thức

người dân trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường chưa cao ảnhhưởng đến uy tín của ngành du lịch

3.1.3 Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và nguy cơ của du lịch Đồng Nai

• Điểm mạnh- Vị trí địa lý thuận lợi phát triển du lịchĐồng Nai nằm

ở gần trung tâm vùng Đông Nam Bộ, khu vực kinh tế phát triểnnăng động nhất nước ta hiện nay Đồng Nai còn là tỉnh có hoạtđộng kinh tế công nghiệp phát triển mạnh mẽ hàng đầu cả nước.Tỉnh còn là đầu mối giao thông quan trọng nối liền với hai vùngkinh tế quan trọng là Tây Nguyên và Duyên Hải Nam Trung Bộ.Trong những năm gần đây, Đồng Nai là đầu mối hạt nhân về khoahọc công nghệ, với những ngành kinh tế có hàm lượng chất xámcao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong nước; phía tây giápvới TP Hồ Chí Minh, phía nam giáp tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, phíađông giáp tỉnh Bình Thuận, phía đông bắc giáp tỉnh Lâm Đồng vàphía tây bắc giáp tỉnh Bình Dương - Tiềm năng du lịch của ĐồngNai rất lớnĐồng Nai là vùng đất có nền văn minh cổ xưa với nhiều

di tích văn hóa lịch sử giá trị, và điều kiện tự nhiên thuận lợi nghỉdưỡng, du lịch sinh thái, du lịch vườn, du lịch lễ hội văn hóa Một

số vùng có tiềm năng phát triển du lịch tại Đồng Nai như Vườn

quốc gia Cát Tiên, Sông Đồng Nai, khu văn hóa lịch sử chiến khu

D, khu du lịch Bửu Long, Cù Lao Phố, làng bưởi Tân Triều, - Môitrường sống an toàn và ổn địnhTrong bối cảnh chính trị xã hộiphức tạp ở nhiều tỉnh khác trong cả nước thì Tỉnh Đồng Nai đượcđánh giá là có môi trường sống an toàn và ổn định cao hơn nhiều.Tính cách người dân hiền hòa, trung thực, mến khách cùng với sựhấp dẫn của cảnh quan thiên nhiên của một tỉnh du lịch tạo nênmột môi trường sống thoải mái và thư giãn Công tác vệ sinh môitrường ở đây luôn được quan tâm

• Điểm yếu- Đồng Nai chưa tạo được nét riêng của mìnhKhu dự

trữ sinh quyển Đồng Nai được công nhận là khu dự trữ sinh quyểnthế giới” thứ 8 của Việt Nam Với diện tích 966.563ha, trải rộngtrên địa bàn 5 tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng, Bình Dương, BìnhPhước và Đắk Nông; Khu dự trữ Sinh quyển Đồng Nai là nơi cưtrú của hơn 1.400 loài thực vật và hơn 1.780 loài động vật, trong

đó có hơn 1.400 loài thực vật và khoảng 2.000 loài động vật quýhiếm cùng nhiều di tích lịch sử Lễ hội du lịch Đồng Nai – khu sinhthái được tổ chức nhằm làm nổi bật loại hình du lịch này nhưngvẫn còn mờ nhạt, chưa tạo được dấu ấn riêng của Đồng Nai tronglòng du khách Vì thế mỗi khi du khách đến Đồng Nai thường một

đi không trở lại.- Sản phẩm du lịch còn nghèo nànVới Đồng Nai cónhiều tiềm năng và cơ hội phát triển tuyến du lịch đường sông trênđịa bàn thành phố Biên Hòa qua các địa danh, di tích danh thắngnhư: Đồng Nai có nhiều di tích lịch sử, văn hoá và các điểm dulịch có tiềm năng: Văn miếu Trấn Biên (Biên Hòa), đền thờNguyễn Hữu Cảnh, khu du lịch Bửu Long, khu du lịch ven sôngĐồng Nai, Vườn quốc gia Nam Cát Tiên, làng bưởi Tân Triều, -Nguồn nhân lực cho ngành du lịch còn thiếu và yếuHiện nay trongkinh doanh tiếp thị xúc tiến du lịch, tổ chức các sự kiện du lịch ởĐồng Nai chưa thật chuyên nghiệp và năng động Chất lượng độingũ làm du lịch còn thấp, chỉ có 0,12% có trình độ trên đại học,37,74% tốt nghiệp đại học, cao đẳng, số còn lại có trình độ trung

sơ cấp và chưa qua đào tạo Trong tổng số hơn 200 hướng dẫnviên có tới 1/3 chưa có bằng đại học Hướng dẫn viên thành tạocác thứ tiếng hiếm như Tây Ban Nha, Trung Quốc, Thái, Nhật rất

ít Bộ phận trực tiếp quan hệ với khách như hướng dẫn viên, lễtân, nhân viên buồng, nhà hàng là những bộ phận vừa thiếu vừayếu Ngoài ra, khả năng ngoại ngữ của đội ngũ lao động còn hạnchế, ảnh hưởng rất lớn đến việc thu hút khách du lịch nước ngoài

• Cơ hội- Nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm năng động nhất

Việt Nam, gần thành phố HCM Đồng Nai rất thuận lợi trong thuhút khách du lịch trong nước và quốc tế, đặc biệt là khả năng thuhút khách nội địa từ khu vực này- Việc gia nhập vào tổ chức WTOđem đến cho Việt Nam nói chung và Đồng Nai nói riêng nhiều cơhội tiếp cận với những thị trường tiềm năng để thu hút khách dulịch, đồng thời còn là yếu tố thuận lợi để thu hút các nhà đầu tưvào lĩnh vực du lịch Thác Giang Điền vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng,vừa tràn đầy sức sống; làng bưởi Tân Triều với các loại bưởithơm ngon, rượu bưởi đậm đà, các di tích lịch sử, các công trìnhkiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng dân gian đã có từ lâu đời là những

cơ hội to lớn của Đồng Nai trong phát triển du lịch

• Thách thức- Tình hình thế biến động xấu trong những năm gần

đây như khủng hoảng kinh tế, khủng bố, thiên tai, lũ lụt đã làmcho lượng khách du lịch giảm mạnh Ngành du lịch cả thế giới và

cả Việt Nam cũng bị ảnh hưởng rất lớn Ngoài ra, khả năng phốihợp, liên kết các ngành của Việt Nam còn yếu, chưa vì mục tiêuchung của đất nước , làm giảm khả năng cạnh tranh của du lịchViệt Nam.- Môi trường tự nhiên của Việt nam nói chung , ĐồngNai nói riêng đang đứng trước nguy cơ bị khai thác cạn kiệt, ô

nhiễm do tốc độ phát triển du lịch quá nhanh, không có ý thức bảotồn cộng với sự quản lý yếu kém và việc ý thức bảo vệ môi trườngkém của người dân.- Khả năng phối hợp, liên kết các ngành củaViệt Nam còn yếu, chưa vì mục tiêu chung của Đất nước, làmgiảm khả năng cạnh tranh của du lịch nước ta.

4 Thực trạng thu hút khách du lịch đến tỉnh Đồng Nai

Từ một xuất phát điểm thấp, du lịch Đồng Nai có mức tăng trưởngrất ấn tượng: 33% về lượt khách và 32% về doanh thu, bình quântrong 11 năm, từ 2003 đến 2013, dẫn đầu về tốc độ tăng trưởngtrong các ngành kinh tế tại Đồng Nai, góp phần quan trọng vào sựchuyển dịch kinh tế theo hướng công nghiệp - dịch vụ - nôngnghiệp của địa phương Năm 2013, doanh thu du lịch đạt 698 tỷđồng, đón 2.800.830 lượt khách, trong đó có 54.862 lượt kháchquốc tế, chiếm tỉ trọng gần 2% trên tổng lượt khách.Nhìn chung,doanh thu về dịch vụ lưu trú chiếm tỉ trọng cao nhất, kế đến là dịch

vụ vui chơi giải trí , thứ ba mới đến lưu trú Dịch vụ vận chuyển và

lữ hành chiếm tỉ trọng thấp nhất, thể hiện hai dịch vụ này kémphát triển tại Đồng Nai; doanh thu của hai loại dịch vụ này do cáccông ty lữ hành TP.HCM khai thác và kiểm soát Lượng khách

quốc tế so với tổng lượt khách chỉ là một con số rất bé (khoảng2%).

4.1.1 Số lần tham quan trong năm

Trung bình, khách du lịch được phỏng vấn đến Đồng Nai 2,075 lầntrong một năm Có đến 61% (177 trường hợp) chỉ đến một lần (hoặclần đầu), và 24% (69 trường hợp) đến 2 lần trong năm 2010 Cá biệt

có những trường hợp đến rất nhiều lần, người nhiều nhất đã đến 30lần trong năm, là những thành viên chơi golf tại các sân golf ĐồngNai Đây là những khách chủ yếu đến từ TP HCM và là những người

có khả năng chi trả cao Cũng cần quan tâm rằng khách được phỏngvấn hầu hết là người trong khu vực, đi du lịch với cự ly rất gần (đi vềtrong ngày), và có khả năng chi trả cao (vì là người dân trong vùngkinh tế trọng điểm, nơi có bình quân thu nhập cao nhất nước), nhưngđến các điểm du lịch của Đồng Nai chỉ 1 đến 2 lần /năm là thấp Điềunày có thể suy diễn tiếp rằng các điểm du lịch Đồng Nai thiếu thu hút.Phần sau sẽ tiếp tục phân tích du khách đã chọn điểm đến thay thếnào, thay vì du lịch Đồng Nai

4.1.2 Về thu nhập

Thu nhập là yếu tố ảnh hưởng lớn đến các quyết định kinh tế, trong

đó có quyết định tiêu dùng dịch vụ du lịch như là một loại hàng hóa.Các lý thuyết kinh tế cho rằng khi thu nhập tăng, cầu về một loạihàng hóa sẽ tăng Nếu đó không là hàng hóa thứ cấp Nhiều nghiêncứu về du lịch cũng cho thấy thu nhập luôn có ảnh hưởng dương lên

quyết định lựa chọn điểm du lịch và tần suất sử dụng địa điểm đó củamột cá nhân Nghĩa là, người có thu nhập cao thì đi du lịch càngnhiều và nhu cần du lịch càng cao.Kết quả điều tra chỉ ra rằng khách

du lịch đến Đồng Nai có thu nhập cao hơn nhiều so với mức thunhập bình quân trong vùng Điều này một lần nữa nói lên rằng du lịch

là một loại hàng hóa đối với nhiều người vẫn là xa xỉ Mặt khác, nócũng nói lên Đồng Nai có thể tạo ra nhiều loại dịch vụ hơn để thu hút

số khách có khả năng chi trả cao

Bảng 2: Thu nhập của du khách

4.1.3 Nơi xuất phát của du khách

Có đến 80% khách du lịch Đồng Nai là người thuộc khu vực TP.HồChí Minh, Bình Dương và Đồng Nai, trong đó, Đồng Nai 42%, TP.HồChí Minh 34% và Bình Dương 5% Hơn nữa số du khách này lại