PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN1.Tên hồ sơ dạy học : Dạy học chủ đề tích hợp kiến thức các môn học: Vật lý, Địa lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Giáo dục bảo vệ môi trườ
Trang 1PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1.Tên hồ sơ dạy học :
Dạy học chủ đề tích hợp kiến thức các môn học: Vật lý, Địa lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Giáo dục bảo vệ môi trường, bảo vệ Trái Đất qua bài:
SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT (Hóa học 8)
2 Mục tiêu dạy học :
* Kiến thức:
- Môn Hóa học 8,9: Biết được:
+Hiện tượng vật lí là hiện tượng trong đó không có sự biến đổi chất nàythành chất khác
+ Hiện tượng hoá học là hiện tượng trong đó có sự biến đổi chất này thànhchất khác
+ Hiểu về thành phần hóa học và sơ lược quy trình sản xuất thủy tinh (Tiết
30 – Silic Công nghiệp Silicat)
+ Hiểu về thành phần hóa học của gỗ và sơ lược quá trình gỗ bị đốt cháy(Bài 52: Tinh bột và Xenlulozơ )
- Môn Vật lý:
+ HS vận dụng kiến thức lớp 6:
Bài 26: Sự bay hơi và sự ngưng tụ
Bài 24: Sự nóng chảy và đông đặc (Giải thích thí nghiệm sự biến đổi của nước vàhiện tượng “Băng tan” là hiện tượng vật lí)
+ HS vận dụng kiến thức lớp 7 và tham khảo kiến thức vật lý 9:
Trang 2Bài 24: Biển và đại dương (Phần 2- Sự vận động của nước biển và đại dương) (Giải thích hiện tượng “Thủy triều” là hiện tượng vật lí).
Bài 50: Vi khuẩn (Giải thích hiện tượng quả chín để lâu ngày bị thối, qua đó
HS liên hệ hành động thực tế tránh tác hại do vi khuẩn gây ra để tránh ô nhiễm môitrường);
Bài 16: Vệ sinh an toàn thực phẩm (HS biết được nguyên nhân ngộ độc khi
ăn hoa quả bị biến chất, có sẵn chất độc, do nhiễm chất độc hóa học, hóa chấtBVTV ) từ đó có biện pháp phòng tránh nhiễm độc thực phẩm, đảm bảo an toàntrong ăn uống, bảo vệ sức khỏe)
* Kĩ năng:
Rèn luyện kỹ năng quan sát tư duy logic và suy luận vấn đề, kỹ năng thựchành hóa học, làm việc với hóa chất, với dụng cụ thí nghiệm;
Trang 3Quan sát được một số hiện tượng cụ thể, rút ra nhận xét về hiện tượng vật lí vàhiện tượng hoá học;
Phân biệt được hiện tượng vật lí và hiện tượng hoá học;
Kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học trong môn Sinh học, Địa lí, Vật lí đểgiải thích về sự biến đổi chất, giải thích được một số hiện tượng vật lí, hiện tượnghóa học trong đời sống thực tiễn;
Kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học trong môn Sinh học, Vật lí, Giáo dụccông dân, Công nghệ để đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường, bảo vệ Trái đất, bảo
vệ sức khỏe con người trong an toàn thực phẩm;
Kĩ năng tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập
- Năng lực vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
- Đối với nhóm: đánh giá sản phẩm hoạt động nhóm và khả năng phản biện
- Đối với cá nhân: đánh giá quá trình hoạt động nhóm và bài tập
3 Đối tượng dạy học của bài học :
- Học sinh lớp 8B năm học 2016 – 2017
- Số lượng : 33 em
Một số đặc điểm khác của học sinh :
Trang 4+ HS có hứng thú hơn trong học tập vì ngoài kiến thức mới còn được vận dụngkiến thức đã học của các bộ môn để giải quyết bài mới của bộ môn khác.
+ Nhiều học sinh bỡ ngỡ khi gợi lại các kiến thức cũ
4 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học:
* Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học:
Qua thực tế quá trình dạy học, chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức cácmôn học vào một chủ đề là hết sức cần thiết, giúp học sinh phát triển năng lực giảiquyết những vấn đề thực tiễn, tổng hợp khắc sâu kiến thức môn học hơn so vớiviệc các môn, các mặt giáo dục được thực hiện riêng lẻ Đồng thời, đòi hỏi giáoviên bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy mà còn phải không ngừng trau dồikiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tìnhhuống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất;
Bên cạnh đó còn góp phần đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học,học sinh chủ động tích cực tìm tòi khám phá kiến thức, góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện, thực hiện phương châm học đi đôi với hành
*Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống:
Với đối tượng là học sinh lớp 8, lần đầu tiên các em được tiếp cận với bộ mônHóa học ở cấp THCS, bắt gặp kiến thức rất mới lạ, các khái niệm khá trừu tượng.Nhưng Hóa học là môn học có nhiều ứng dụng phong phú, thiết thực trong cuộcsống, các em sẽ cảm thấy thú vị khi tự khám phá ra những hiện tượng quanh mình
Do đó, người giáo viên sau khi hướng dẫn cho học sinh hiểu được khái niệm, kiếnthức cần đạt trong bài, liên hệ thực tế, lấy những ví dụ về các hiện tượng hóa họcđơn giản trong đời sống hướng cho học sinh vận dụng tổng hợp các kiến thức đượchọc trong bài với kiến thức các môn học khác để tự mình tìm hiểu, giải thích cáchiện tượng hóa học thường gặp trong thực tế, từ đó hiểu sâu hơn kiến thức bài học.Qua đó, nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh, giúp hình thành cho các em ýthức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đồng thời tuyên truyền những việc làm bảo vệmôi trường trước những thảm họa về môi trường do con người gây ra trong thời kỳcông nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 55 Thiết bị dạy học, học liệu :
- Máy tính, máy chiếu
- Giáo án điện tử
- Kiến thức liên môn liên quan đến bài học
- Tư liệu hình ảnh nguyệt thực, cầu vồng, quang hợp của cây xanh, băng tan, thủytriều, hình ảnh ô nhiễm môi trường, hình ảnh về những việc làm bảo vệ Trái Đất…
- Phiếu học tập
- Hóa chất: Muối ăn, nước, đường, bột sắt, bột lưu huỳnh
- Dụng cụ: kẹp gỗ, ống nghiệm, đèn cồn, nam châm
- Phấn mầu, phấn trắng, thước thẳng, 4 phiếu học tập 1; 4 phiếu học tập 2; 4 bảngphụ
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học :
CHƯƠNG 2: PHẢN ỨNG HÓA HỌC.
Tuần 8 – Tiết 17:
Bài 12 : SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS biết được:
- Hiện tượng vật lí là hiện tượng trong đó không có sự biến đổi chất này thànhchất khác
- Hiện tượng hoá học là hiện tượng trong đó có sự biến đổi chất này thành chất
- Biết phân biệt được hiện tượng vật lí và hiện tượng hoá học;
- Kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học trong môn Sinh học, Địa lí, Vật lí đểgiải thích về sự biến đổi chất;
Trang 6- Kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học trong môn Giáo dục công dân, Côngnghệ để đề xuất giải pháp bảo vệ an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường , bảo vệTrái đất;
- Kĩ năng tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập
- Phương pháp sử dụng thí nghiệm trực quan
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
và các đồ dùng khác, hiện tượng băng tan, hiện tượng nguyệt thực, triều cường vậy sự biến đổi của các chất nói trên thuộc hiện tượng vật lí hay hiện tượng hóa học, bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
Trang 7Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1: Hiện tượng vật lí (12 phút)
GV: Yêu cầu học sinh
+ Quan sát hình ảnh a
và b, tiến hành làmthí nghiệm như hình
c Sau đó hoàn thànhPhiếu học tập số 1
+ Tiến hành làm thínghiệm theo hướngdẫn
+Hoàn thành phiếu
I.Hiện tượng vật lí:
1 Thí nghiệm:
a) Sự biến đổi của nước
b) Sự biến đổi của thủy tinh
Silicat được đưa vào lò nung ở nhiệt độ 1050 độ C
c) Sự biến đổi của muối ăn
Trang 8
thông tin vào phiếu học
GV: Sự biến đổi của các
chất như trên gọi là hiện
Trả lời: Các chất chỉbiến đổi về trạng thái,hình dạng mà vẫn giữnguyên là chất banđầu
HS trả lời:…
2 Nhận xét:
- Các chất vẫn giữ nguyên làchất ban đầu
3 Kết luận:
Hiện tượng vật lí là hiện tượngchất biến đổi mà vẫn giữnguyên là chất ban đầu (chỉ có
sự thay đổi về hình dạng, trạngthái, không sinh ra chất mới)
Trang 9Bài tập 1: Hãy xác định
đâu là hiện tượng vật lí
trong các hiện tượng
c) Gạo nấu thành cơm
d) Hiện tượng cháy rừng
gây ô nhiễm môi
trường
GV: Trình chiếu hình
ảnh minh họa cho từng
hiện tượng
Gọi học sinh lần lượt trả
lời tại chỗ, các học sinh
khác nhận xét và bổ
sung
GV: (Đưa ra đáp án và
chuyển ý)
Vậy hiện tượng b,d
thuộc loại hiện tượng
gì?
Chúng ta hãy cùng tìm
hiểu phần tiếp theo
HS: Vận dụng kiếnthức và làm bài tập cánhân
HS 1; 2: Trả lời…
HS 3; 4: Nhận xét, bổsung
Trang 10GV: Giới thiệu các hóa
GV: biểu diễn thí nghiệm
- Yêu cầu HS quan sát và
nhận xét hiện tượng
GV: Hãy giải thích tại sao
hỗn hợp lưu huỳnh bột và
sắt bột ban đầu bị nam
châm hút, còn sau khi đun
nóng lại không bị nam
châm hút?
- HS quan sát hóa chất vànhận xét màu sắc của hóachất
- HS 1: đọc to, rõ ràngcách tiến hành thí nghiệm
- HS quan sát GV tiếnhành thí nghiệm và nhậnxét hiện tượng xảy ra:
(Tích hợp môn Vật lý)
- HS vận dụng kiến thứcmôn vật lí để giải thích:
Trong hỗn hợp ban đầu cóchứa sắt là kim loại có từtính -> bị nam châm hút
Còn khi đun nóng phảnứng đã xảy ra, sinh ra chấtmới màu xám đen không
có từ tính -> không bịnam châm hút
Trang 11nhận xét hiện tượng xảy ra?
+ Hoàn thiện vào phiếu
bài tập
GV: Thu phiếu học tập
của 2 nhóm để chữa và
đối chiếu kết quả
- Yêu cầu đại diện các
biến đổi trên có phải là
hiện tượng vật lí không?
Tại sao?
nhận xét
- HS tiến hành thí nghiệmtheo hướng dẫn của giáoviên và hoàn thiện phiếuhọc tập
- Đại diện các nhóm trìnhbày kết quả
- Đại diện các nhóm khácnhận xét và bổ sung
HS: Rút ra nhận xét
HS trả lời: Các quá trìnhtrên không phải hiệntượng vật lí vì các quátrình trên đều sinh ra chấtmới
bột và lưu huỳnh bột khinung nóng đã tạo ra chấtmới là sắt (II) sunfua
Do đó có sự thay đổi về chất.
Trang 12GV: Thông báo: Các hiện
tượng nêu trên là các hiện
tượng hóa học, vậy hiện
hãy nêu dấu hiệu để phân
biệt hiện tượng vật lí và
hiện tượng hóa học?
(Tích hợp: Sử dụng kiến
thức Hóa học lớp 9 giải
thích, kết hợp tuyên
truyền ý thức giữ gìn, bảo
quản vật dụng trong sinh
hoạt và ý thức bảo vệ môi
trường).
? Vậy các hiện tượng b &
d trong Bài tập 1 thuộc
loại hiện tượng gì? Vì
HS : Lần lượt trả lời tạichỗ
b) Là hiện tượng hóa học.Vì: có chất mới được
tạo nên.Trong Hóa học tagọi đây là sự Oxi hóa
HS: Trả lời:
Do đó, trong sinh hoạt cần
có ý thức bảo vệ, giữ gìncác vật dụng làm bằngsắt: lau chùi, rửa sạch sẽ,tra dầu mỡ, sơn bênngoài, không làm xâyxát…
HS: Trả lời:
3 Kết luận:
- Hiện tượng hóa học làchất biến đổi có tạo rachất khác
Trang 13d) Hiện tượng cháy rừng
gây ô nhiễm môi trường
GV: Vì vậy để giảm thiểu
Khi gỗ cháy sinh ra chấtmới là: CO2 và H2O
HS:
Cần nghiêm cấm các hành
vi đốt, phá rừng gây ảnhhưởng lớn đến môi trườngsống…
Bài tập 2: Hãy cho biết
các hiện tượng dưới đây
đâu là hiện tượng vật lí,
đâu là hiện tượng hóa học?
Giải thích?
1)Hiện tượng nguyệt thực
2) Hiện tượng cầu vồng
3) Hiện tượng thủy triều
4) Hiện tượng băng tan
5) Hiện tượng quang hợp
Trang 14của cây xanh.
6) Hiện tượng quả chín để
lâu ngày bị thối
GV: Yêu cầu HS hoạt
động theo nhóm 4 bàn,
thời gian 5 – 7 phút
Vận dụng các kiến thức
của các môn: vật lí, sinh
học, địa lí, hóa học để giải
thích từng hiện tượng
Hoàn thiện kết quả vào
bảng phụ
GV treo kết quả của các
nhóm lên bảng, gọi đại
diện 1 nhóm trình bày kết
quả Các nhóm khác nhận
xét, bổ sung
GV chiếu hình ảnh từng
hiện tượng và giải thích
để học sinh đối chiếu kết
HS: Là hiện tượng vật lý
HS: Giải thích:
Nguyệt thực (hay còn gọi
là Mặt Trăng máu) hiệntượng thiên văn khi MặtTrăng đi vào hình chópbóng của Trái Đất, đối diệnvới Mặt Trời Nguyệt thựctoàn phần xảy ra khi MặtTrăng đi vào vùng bóng tốicủa Trái Đất Lúc này ánhtrăng sẽ bị mờ đi và MặtTrăng sẽ có màu đỏ đồng
1)
Trang 152) Hiện tượng cầu vồng.
3) Hiện tượng thủy triều:
GV: Yêu cầu HS xem hình
hoặc màu cam sẫm
=>hiện tượng Mặt Trăng
có màu đỏ đồng hoặc màucam sẫm
(không sinh ra chất mới).
HS: Là hiện tượng vật lý
HS: Giải thích:
Cầu vồng được tạo ra do sựphản xạ và khúc xạ ánhsáng Tia nắng mặt trờichiếu qua các hạt mưa vàánh sáng bị hắt ngược trởlại trước mắt người xem.Hạt mưa cũng hoạt độngnhư một lăng kính, làm ánhsáng bị bẻ cong khi đi quahạt nước và phân tán thànhmột dải quang phổ đầy đủmàu sắc từ đỏ tới chàm.Hiện tượng này thường rõnhất vào lúc sáng sớm hoặcchiều muộn, khi mặt trờigần đường chân trời
(không sinh ra chất mới).
HS: Là hiện tượng vật lý
HS: Giải thích:
Do sự thay đổi lực hấp dẫn
từ Mặt Trăng và các thiênthể khác (Mặt Trời) tại mộtđiểm bất kì trên bề mặt củaTrái Đất trong khi Trái Đấtquay
2)
3)
Trang 16GV(Thuyết trình): Hiện
tượng thủy triều xảy ra
thường xuyên và tuân theo
quy luật nhất định Khi
nước thủy triều dâng cao
đến đỉnh điểm thì sẽ xảy ra
hiện tượng triều cường Ở
nước ta hiện tượng triều
cường xảy ra nhiều nhất ở
Thành phố Hồ Chí Minh
và gây ra hậu quả nghiêm
trọng đối với đời sống của
người dân nơi đây
GV: chiếu một số hình ảnh
những ảnh hưởng của triều
cường đến đời sống của
người dân
4) Hiện tượng băng tan:
GV: Chiếu hình ảnh về
hiện tượng băng tan, yêu
cầu học sinh kết hợp với
kiến thức môn vật lí, Địa
lý để giải thích và xác định
hiện tượng băng tan thuộc
vào hiện tượng gì?
GV: Chốt đáp án trên màn
hình
GV: (Thuyết trình): Các
hiện tượng như băng tan
hay hiện tượng triều cường
hiện nay xảy ra ngày càng
nhiều, ảnh hưởng lớn đến
đời sống của con người và
sinh vật trên Trái Đất Tất
( không sinh ra chất mới).
HS: Là hiện tượng vật lý
HS: Giải thích:
Dưới tác dụng của nhiệt
độ do Trái Đất ngày càngnóng lên khiến cho băngtan chảy không ngừng
Như vậy, chỉ có sự thay đổi
về trạng thái
( không sinh ra chất mới).
4)
Trang 17cả những hiện tượng đó
đều do ảnh hưởng bởi sự
biến đổi khí hậu, hiện
GV: Tại sao trồng nhiều
cây xanh lại giúp bảo vệ
Trái Đất?
5) Quá trình quang hợp
của cây xanh:
GV: (kiến thức môn Sinh
học ) Ở cây xanh đã diễn
ra quá trình quang hợp
giúp làm sạch bầu không
khí Vậy hiện tượng quang
hợp của cây xanh thuộc
hiện tượng vậy lí hay hiện
HS: Quan sát hình ảnh trênmàn hình
HS: Trả lời…
(tiết kiệm năng lượng, xử
lý rác thải, nước thải củacác nhà máy…vệ sinh môitrường, trồng nhiều câyxanh…)
HS: Là hiện tượng hóa học
HS: Giải thích:
Quang hợp ở thực vật làquá trình sử dụng nănglượng ánh sáng mặt trời đãđược diệp lục hấp thụ đểtổng hợp cacbohidrat vàgiải phóng ôxi từ khí
5)
Trang 18tượng hóa học?
GV: Chiếu hình ảnh mô tả
quá trình quang hợp của
cây xanh Yêu cầu học
sinh vận dụng kiến thức
môn sinh học để giải thích
và xác định loại hiện
tượng?
6) Hiện tượng quả chín để
lâu ngày bị thối.
GV: Yêu cầu HS xem
6H2O+6CO2 →C6H12O6+ 6O2
(Có chất mới sinh ra)
HS: Là hiện tượng hóa học
HS: Giải thích:
Khi quả chín để lâu ngàytrong không khí, dưới tácđộng của các vi khuẩn gâyhại sẽ bị phân hủy, biếnđổi thành chất khác
(Có chất mới sinh ra)
- Đọc trước bài: Phản ứng hóa học.
IV RÚT KINH NGHIỆM
Trang 19………
………
………
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập :
- Kiểm tra:
+ Đặt câu hỏi trực tiếp theo nội dung của từng phần
+ Kiểm tra việc vận dụng các kiến thức liên môn vào thực hiên các nhiệm
vụ bằng cánh đến từng học sinh, nhóm để kiểm tra
+ Gọi học sinh lên bảng ghi lại kết quả của cá nhân, nhóm
+ Đánh giá các mặt kiến thức, kỹ năng, năng lực, ý thức, thái độ hành vi của học sinh theo chuẩn kiến thức kỹ năng, năng lực vận dụng các kiến thức liên môn vào thực tiến quá trình học tập
+ Phân loại theo đối tượng
8 Các sản phẩm của học sinh
- Câu trả lời của học sinh trong tiết học gồm:
+ Câu trả lời qua trực tiếp đối thoại với giáo viên
+ Trả lời câu hỏi trong các nhiệm vụ trong sách giáo khoa
+ Câu trả lời trên bảng nhóm của các nhóm học sinh trong lớp
+ Những thông tin mà học sinh có được thông qua bài giảng
- Bảng thống kê kết quả học tập của học sinh (33 học sinh lớp 8B)
Mức
độ
Nội dung
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
Thấp
Vận dụng cao
Ghi chú
Sơn Cẩm, tháng 11 năm 2016
Người thực hiện dự án Giáo viên