TƯ TƯỞNG hồ CHÍ MINH về kết hợp sức MẠNH dân tộc với sức MẠNH THỜI đại

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một nội dung quan trọng trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, là q

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI

SỨC MẠNH THỜI ĐẠI

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một nội dung quan trọng trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, là quy luật, bài học kinh nghiệm lớn của cách mạng Việt Nam Thực tiễn cho thấy, nhờ khéo kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã lãnh đạo dân tộc Việt Nam giành thắng lợi suốt mấy thập kỷ qua Trước những diễn biễn phức tạp của tình hình trong nước và thế giới hiện nay, việc nghiên cứu, tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI

1 Cơ sở lý luận

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, giai cấp vô sản ở mỗi nước phải biết tạo ra sức mạnh tổng hợp, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để giành thắng lợi cho cách mạng

Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, Mác - Ăngghen đã chỉ rõ: Giai cấp vô sản có sứ mệnh lịch sử lật đổ chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản ở từng quốc gia dân tộc và trên phạm vi toàn thế giới Sức mạnh để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản không chỉ giới hạn trong phạm vi từng dân tộc,

mà phải mở rộng ra vô sản toàn thế giới Mác - Ăngghen kêu gọi Vô sản toàn thế

giới, đoàn kết lại Nói cách khác, cách mạng vô sản muốn giành thắng lợi phải tạo

ra được sức mạnh tổng hợp, kết hợp giữa các yếu tố khách quan và chủ quan, dân tộc với thời đại, trong nước và ngoài nước

Chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh phát triển đến giai đoạn tột cùng thành chủ nghĩa đế quốc Sự khai thác, bóc lột thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc đã trở thành một phương thức đảm bảo cho sự tồn tại phát triển của chúng Lúc đó, bên cạnh mâu thuẫn giữa tư bản và vô sản còn xuất hiện mâu thuẫn giữa chủ nghĩa đế quốc với các nước thuộc địa Trong điều kiện lịch sử mới này, Lênin đã phát triển các quan điểm của Mác - Ăngghen về vấn đề dân tộc, thuộc địa thành một hệ thống lý luận Theo Lênin, cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản ở chính quốc sẽ không giành được thắng lợi, nếu không biết liên minh với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức ở thuộc địa, cách mạng giải phóng thuộc địa muốn thắng lợi thì phải liên hiệp lại Nếu trước

đây Mác - Ăngghen khẳng định Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại thì bây giờ Lênin bổ sung Vô sản toàn thế giới và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại.

Như vậy, từ bản chất quốc tế của giai cấp vô sản, từ xu thế chung của thời đại

và thực tiễn kẻ thù của giai cấp vô sản là một lực lượng quốc tế, cách mạng vô sản muốn thắng lợi đòi hỏi phải có sức mạnh tổng hợp, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Nhận rõ yêu cầu khách quan này là cơ sở quan trọng cho các đảng cộng sản ở các nước định ra chiến lược và sách lược phù hợp với điều kiện

của mình Trung thành với tư tưởng đó của các nhà lý luận mácxít Hồ Chí

Minh nói: Trong thời đại ngày nay sự nghiệp giải phóng các dân tộc thuộc địa muốn giành thắng lợi phải biết kết hợp sức mạnh của dân tộc mình với sức mạnh do xu thế chung của thời đại tao ra Để thực hiện điều đó, Người kêu

gọi: Lao động tất cả các nước đoàn kết lại Nghiên cứu luận cương của Lênin

về vấn đề dân tộc và thuộc địa, Hồ Chí Minh nhận xét: “Lênin đã đặt tiền đề cho một thời đại mới, thật sự cách mạng trong các nước thuộc địa”[1] Nhận thức trên là cơ sở quan trọng để hình thành quan điểm kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong tư tưởng Hồ Chí Minh

2 Cơ sở thực tiễn

a Thực tiễn thế giới

Sự phát triển vượt bậc của cách mạng khoa học kỹ thuật vào những năm 60 của thế kỷ XX, cùng với những ứng dụng thành tựu khoa học đó vào mọi mặt đời sống xã hội, làm cho nền sản suất thế giới phát triển mạnh, đem lại cho con người

và thời đại sức mạnh chưa từng có Hồ Chí Minh khẳng định: "Thế giới ngày nay đang tiến những bước khổng lồ về mặt kiến thức của con người Khoa học tự nhiên cũng như khoa học xã hội không ngừng mở rộng ra những chân trời mới, con người ngày càng làm chủ được thiên nhiên, cũng như làm chủ được vận mệnh của

xã hội và của bản thân mình"[2] Đây là một đặc điểm của thời đại, các nước muốn phát triển không thể tự bó hẹp trong phạm vi dân tộc mình, mà phải mở rộng ra bên ngoài, chiếm lĩnh đỉnh cao của khoa học, tận dụng được sức mạnh của thời đại nhân lên sức mạnh dân tộc

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 giành thắng lợi, đã mở ra một thời đại mới - Thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới Thực tiễn này đã giúp cho Hồ Chí Minh thấy rõ cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa ở các nước muốn thắng lợi triệt để phải đi theo "con đường cách mạng

vô sản" Xu thế chung của thời đại đòi hỏi các dân tộc phải nhận thức được yêu cầu tất yếu của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

Sự hình thành, phát triển của hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai là một nhân tố quan trọng tạo ra sức mạnh của thời đại Các nước xã hội chủ nghĩa thực hiện tinh thần quốc tế vô sản của mình giúp đỡ phong trào giải phóng dân tộc, phong trào đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào giải phóng dân tộc, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động trong các nước tư bản đã góp phần làm suy yếu chủ nghĩa đế quốc, qua đó đóng góp tích cực vào việc bảo vệ hệ thống xã

Minh chủ trương phát huy sức mạnh của các trào lưu cách mạng trên thế giới, nhất

là các nước xã hội chủ nghĩa phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc

Qua nghiên cứu, khảo sát thực tiễn cách mạng thế giới, Hồ Chí Minh nhận thấy chủ nghĩa đế quốc là một lực lượng quốc tế, chúng liên minh lại để chống vô sản ở mọi nơi chưa đủ mà còn dùng vô sản da trắng đi đàn áp, bó lột vô sản da đen Người kết luận: Chủ nghĩa đế quốc là kẻ thù của nhân dân lao động ở chính quốc

và nhân dân lao động ở các nước thuộc địa Muốn đánh bại chủ nghĩa đế quốc, giai cấp vô sản phải tập hợp lực lượng chiến đấu trong tất cả nhân dân lao động ở các nước thuộc địa; lao động ở thuộc địa với vô sản ở chính quốc, nếu tách riêng mỗi lực lượng, mỗi bộ phận thì không thể nào thắng được kẻ thù

Những đặc điểm tình hình thế giới nổi bật nêu trên đã được Hồ Chí Minh khái quát trong Báo cáo Chính trị đọc tại Đại hội II của Đảng (2.1951): “Năm mươi năm vừa qua có những biến đổi mau chóng hơn và quan trọng hơn nhiều thế kỷ trước cộng lại loài người đã tiến một bước dài trong việc điều khiển sức thiên nhiên chủ nghĩa tư bản từ chỗ tự do cạnh tranh, đã đổi ra độc quyền lũng đoạn, đã tiến lên chủ nghĩa đế quốc Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, Liên xô nước xã hội chủ nghĩa thành lập, rộng một phần sáu thế giới và gần một nửa loài người đã tiến vào con đường dân chủ mới, những dân tộc bị áp bức lần lượt nổi dậy chống chủ nghĩa đế quốc đòi độc lập tự do”[3] Đó là một sự tổng kết ngắn gọn và sâu sắc, bao quát được những vấn đề cơ bản của thực tiễn thế giới nửa đầu thế kỷ XX Nhận thức đúng về tình hình thế giới, về thời đại là một cơ sở quan trọng để Hồ Chí Minh đề

ra chiến lược, sách lược cách mạng nói chung, việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại nói riêng để đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi Cách phân tích và nhìn nhận về thời đại của Hồ Chí Minh còn có ý nghĩa đối với chúng ta hôm nay, khi thời đại mới đang tiếp diễn phức tạp

b Thực tiễn Việt Nam

Vào giữa thế kỷ XIX thực dân Pháp bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Đến Việt Nam, đế quốc Pháp có trong tay một đội quân nhà nghề, trang bị

vũ khí và phương tiện chiến tranh hiện đại, tiềm lực kinh tế mạnh, nhưng cũng phải mất gần một phần ba thế kỷ mới đặt được ách thống trị lên toàn đất nước

ta Các phong trào chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Việt Nam diễn

ra sôi nổi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm thà chết không chịu làm nô lệ Kết quả cuối cùng, tất cả các phong trào kháng pháp của nhân dân Việt Nam đều bị thất bại, “những đám đen lại bao phủ đất nước Việt Nam” Từ thực tiễn trên cho thấy Việt Nam một dân tộc nhỏ, nền kinh tế lạc hậu, chậm phát triển, chống lại đế quốc thực dân có tiềm lực kinh tế, quân sự ban đầu mạnh hơn mình, không thể không phát huy sức mạnh bên trong và bên ngoài để giành thắng lợi Mặt khác,

do đòi hỏi khách quan của sự nghiệp giải phóng dân tộc lúc này phải có một giai cấp tiến tiến, nắm bắt được xu thế phát triển của thời đại, lãnh đạo định ra đường lối gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới Thực tiễn đó là nguyên nhân đầu tiên thôi thúc Nguyễn Ái Quốc đi tìm đường cứu nước và tìm thấy con đường cứu nước đúng, đáp ứng được yêu cầu khách quan mà xã hội Việt Nam đòi hỏi là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để giải

Nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, từ thực tiễn tình hình thế giới và Việt Nam đã được nghiên cứu và khảo nghiệm, Hồ Chí Minh có nhận thức mới về sức mạnh tổng hợp của cách mạng Việt Nam để thực hiện con đường giải phóng dân tộc mà các nhà yêu nước đương thời không nhìn thấy được, hoặc nhìn không đầy đủ Cách mạng Việt Nam muốn thắng lợi phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Quan điểm trên của Nguyễn

Ái Quốc được hình thành từng bước, từ nhận thức cảm tính đến nhận thức lý tính,

thông qua hoạt động thực tiễn mà tổng kết thành lý luận: kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để tạo ra sức mạnh tổng hợp cho cách mạng

II NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI

1 Cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản thế giới

Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước trong điều kiện thời đại có những biến đổi to lớn, đã tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Thời đại quá độ

từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội mở đầu bằng cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga năm 1917 Thời đại chủ nghĩa tư bản phát triển thành chủ nghĩa đế quốc, gắn liền với hệ thống thuộc địa do chủ nghĩa đế quốc tạo dựng nên Nhắc nhở những người cộng sản cần bám sát yếu tố thời đại để định ra đường lối cách mạng cho phù hợp, Lênin khẳng định: “chúng ta đang sống ở khoảng giao thời giữa hai thời đại và chỉ có thể hiểu được những biến cố lịch sử và có ý nghĩa lớn lao đang diễn ra trước mắt chúng ta nếu trước hết chúng ta phân tích những điều kiện khách quan của bước chuyển từ thời đại này sang thời đại kia”[4] Quán triệt tinh thần đó, Nguyễn Ái Quốc nhận thấy: "Thời đại của chủ nghĩa tư bản lũng đoạn cũng là thời đại một nhóm nước lớn do bọn tư bản tài chính cầm đầu thống trị các nước phụ thuộc và nửa phụ thuộc, bởi vậy công cuộc giải phóng các nước và các dân tộc bị áp bức là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản"[5] Từ thực tiễn yếu tố thời đại đã giúp cho Nguyễn Ái Quốc tin tưởng thời kỳ tồn tại biệt lập giữa các quốc gia dân tộc bị xoá bỏ, thay vào đó là sự mở rộng quan hệ giữa các nước, vận mệnh của mỗi dân tộc gắn liền với vận mệnh chung của cả loài người

Do đó, sự nghiệp giải phóng dân tộc ở Việt Nam là một bộ phận khăng khít của sự nghiệp cách mạng vô sản thế giới

Trước Hồ Chí Minh, ở Việt Nam đã có nhiều nhà yêu nước nhiệt thành dám đứng lên tập hợp nhân dân phất cao ngọn cờ đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược Nhưng các phong trào đó đều mang nặng tính tự phát, cô lập, không gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới, không nắm bắt được xu thế chung của thời đại, kết cục đều đi đến thất bại Nguyễn Ái Quốc không đi theo, không lặp lại những thất bại của cha anh mình mặc dù rất khâm phục tinh thần yêu nước của họ Người ra đi tìm đường cứu nước, “xem họ làm thế nào”, đi tìm sự mách bảo của thời đại để cứu nước cứu dân Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin tìm thấy con đường cứu nước đúng cho cách mạng Việt Nam Từ đây khẳng định, cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam phải hoà nhập chung vào phong trào cách mạng

vô sản thế giới, là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản thế giới

Trên mặt trận lý luận tư tưởng, Nguyễn Ái Quốc kiên quyết chống lại chủ nghĩa cơ hội, bảo vệ phát triển quan điểm về mối quan hệ khăng khít cách mạng thuộc địa với cách mạng vô sản thế giới của Lênin Người nói: "Cách mạng ở phương Tây muốn thắng lợi thì nó phải liên hệ chặt chẽ với phong trào giải phóng chống chủ nghĩa đế quốc ở các nước thuộc địa và các nước bị nô dịch”[6] Vai trò của cách mạng thuộc địa rất to lớn, không có họ thì cách mạng vô sản không thể giành thắng lợi “Lênin là người đầu tiên"[7] đã nhận thức đúng vấn đề đó Theo Hồ Chí Minh thuộc địa là nơi mà "tất cả sinh lực của chủ nghĩa tư bản quốc tế đều lấy

ở các xứ thuộc địa Đó là nơi chủ nghĩa tư bản lấy nguyên liệu cho các nhà máy của nó, nơi nó đầu tư, tiêu thụ hàng, mộ công nhân rẻ mạt cho đạo quân lao động của nó, và nhất là tuyển những binh lính người bản xứ cho các đạo quân phản cách mạng của nó"[8] Người khái quát: Lịch sử tất cả cuộc xâm chiếm thuộc địa nào thì

từ đầu đến cuối đều được viết bằng máu của người bản xứ Sự bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa tư bản nói trên, đã đẩy các nước thuộc địa đến bước đường cùng phải đoàn kết chống lại chủ nghĩa tư bản, lựa chọn đi theo con đường cách mạng vô sản Sự phân tích trên của Hồ Chí Minh là một thực tế về vai trò của cách mạng

thuộc địa đối với cách mạng vô sản thế giới và sự cần thiết phải gắn bó chặt chẽ cách mạng dân tộc với cách mạng vô sản thế giới Quan điểm này còn góp phần đập tan huyền thoại của chủ nghĩa cơ hội cho rằng: chủ nghĩa đế quốc đi xâm lược các nước thuộc địa, đóng vai là nhà “khai hoá, truyền bá văn minh” đối với các dân tộc còn lạc hậu, trình độ phát triển thấp Các dân tộc thuộc địa chưa có

đủ khả năng để giải phóng mình, vì họ còn thấp kém về mọi mặt Mặt khác, giai cấp vô sản thế giới chưa thể giúp giai cấp vô sản thuộc địa giải phóng được, để làm được điều đó cần phải có thời gian tích luỹ lực lượng

Hoạt động trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Nguyễn Ái Quốc tìm mọi cách gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới Người khẳng định: “Cách mệnh An Nam cũng là một bộ phận trong cách mệnh thế giới"[9] Cách mạng ở phương Đông chậm phát triển và suy yếu vì có một nguyên nhân là “sự biệt lập” Họ hoàn toàn không biết đến những việc xảy ra ở các nước láng riềng gần gũi nhất của họ, do đó họ thiếu sự tin cậy lẫn nhau, sự phối hợp hành động và sự cổ vũ lẫn nhau Biết được nguyên nhân suy yếu của cách mạng thì phải tìm cách khắc phục, Nguyễn Ái Quốc nhận thấy phải tuyên truyền giáo dục để: làm cho các dân tộc thuộc địa từ trước đến nay vẫn cách biệt nhau, hiểu nhau hơn và đoàn kết lại để cùng nhau chống kẻ thù chung Người đưa ra luận điểm nổi tiếng về bản chất của chủ nghĩa tư bản và sự cần thiết phải hợp lực các dân tộc bị áp bức chống lại kẻ thù của mình "Chủ nghĩa tư bản là một con đỉa có một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và một cái vòi khác bám vào giai cấp vô sản ở các nước thuộc địa Nếu người ta muốn giết con vật ấy, người ta phải đồng thời cắt cả hai vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi, thì cái vòi kia vẫn tiếp tục hút máu giai cấp vô sản; con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi bị cắt đứt lại sẽ mọc ra"[10] Như vậy, chủ nghĩa thực dân không chỉ là kẻ thù của các dân tộc bị áp bức, mà còn là kẻ thù của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động ở chính quốc Do đó, cách mạng Việt Nam phải liên hệ với

cách mạng thế giới, ai làm cách mạng trong thế giới đều là đồng chí của dân An Nam để cùng nhau đánh đuổi kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc

Cách mạng Việt Nam là một bộ phận không thể tách rời của cách mạng vô sản thế giới, quan điểm trên của Hồ Chí Minh đã chỉ rõ chiều hướng đi lên tất yếu của dân tộc Việt Nam, chủ động đưa nước ta hoà nhập xu thế chung của thời đại để đạt đến mục đích Đây là công lao đầu tiên của Hồ Chí Minh đối với dân tộc Việt Nam cũng như các dân tộc bị áp bức khác Tư tưởng đó làm cơ sở cho Đảng ta xác định đường lối lãnh đạo gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới để phát huy sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại

2 Kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế

vô sản trong sáng.

Hồ Chí Minh khẳng định: “Tinh thần yêu nước chân chính là một bộ phận của tinh thần quốc tế”[11] Do đó sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại chỉ được phát huy khi kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế

vô sản trong sáng Là nhà yêu nước chân chính, Hồ Chí Minh đã triệt để phát huy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc; đồng thời là nhà quốc tế chủ nghĩa trong sáng, Hồ Chí Minh đã suốt đời đấu tranh không mệt mỏi để củng cố tăng cường tình đoàn kết và hữu nghị giữa Việt Nam và các dân tộc khác đang đấu tranh cho mục tiêu chung là hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Người nhấn mạnh: Đảng ta lấy toàn bộ hoạt động thực tiễn của mình để chứng minh chủ nghĩa yêu nước chân chính không thể nào tách rời chủ nghĩa quốc tế vô sản Trước việc kẻ thù tuyên truyền chủ nghĩa chủng tộc, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, thói kỳ thị màu da, tiếng nói, phong tục, tập quán để chia rẽ giữa các dân tộc,

Hồ Chí Minh chỉ ra cách mạng vô sản phải thực hiện triệt để tư tưởng kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng Từ đó, muốn giải phóng mình thì nhân dân “bị bóc lột thuộc mọi chủng tộc cần đoàn kết lại và

chống bọn áp bức”[12] Người không giấu nổi niềm phấn khởi khi thấy trường đại học phương Đông đã thể hiện rõ tư tưởng của Lênin về kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng qua việc đoàn kết các dân tộc thuộc địa: “Làm cho các dân tộc thuộc địa từ trước đến nay vẫn cách biệt nhau, hiểu biết nhau hơn và đoàn kết lại để đặt cơ sở cho một Liên minh phương Đông tương lai, khối liên minh này sẽ là một trong những cái cánh của cách mạng vô sản”[13] Rằng đây bốn biển một nhà, vàng đen trắng đỏ đều là anh em.

Để phát huy sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại, thực hiện giành độc lập cho dân tộc, trong suốt những năm kháng chiến chống thực dân Pháp

và đế quốc Mỹ xâm lược, Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi mọi người phân biệt rõ sự khác nhau giữa nhân dân lao động yêu chuộng hoà bình, tự do với bọn thực dân đế quốc; nhân dân lao động pháp với bọn thực dân xâm lược Pháp Thực dân Pháp và

đế quốc Mỹ xâm lược gây bao tội ác đối với nhân dân Việt Nam, nhưng Hồ Chí Minh vẫn luôn đề cao văn hoá Pháp, ca ngợi truyền thống đấu tranh cho độc lập tự

do của nhân dân Mỹ Hàng loạt những biểu hiện nêu trên đã làm cho thế giới càng hiểu rõ hơn về cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam; làn sóng phản đối chiến tranh ở Việt Nam không ngừng được mở rộng cả ở trong nước và thế giới Khắp các châu lục đòi đế quốc thực dân phải chấm dứt chiến tranh lập lại hoà bình ở Việt Nam; tinh thần yêu nước chân chính với tinh thần quốc tế vô sản được phát huy cao độ, tạo ra sức mạnh tổng hợp để chống quân xâm lược

Như vậy, chủ nghĩa yêu nước chân chính muốn kết hợp được với chủ nghĩa quốc tế vô sản, những người cộng sản phải dựa trên nền tảng lý luận Mác - Lênin

về tinh thần quốc tế vô sản mà vận dụng vào điều kiện thực tiễn cách mạng nước mình cho phù hợp, kiên quyết đấu tranh chống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa dân tộc vị kỷ, chủ nghĩa sô vanh, bảo vệ lợi ích của dân tộc mình và lợi ích chung của các dân tộc khác vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội

3 Dựa vào sức mình là chính, tranh thủ sự giúp đỡ từ bên ngoài, không quên nghĩa vụ quốc tế vô sản

Vận dụng sáng tạo quan điểm mácxít về mối quan hệ giữa các yếu tố bên trong và bên ngoài, khách quan và chủ quan vào thực tiễn cách mạng Việt Nam,

Hồ Chí Minh khẳng định: Trong quá trình tiến hành cách mạng phải tranh thủ sự giúp đỡ về mọi mặt từ bên ngoài, nhưng luôn đề cao ý thức tự lực tự cường, dựa vào sức mình là chính

Theo Hồ Chí Minh "sức mình" ở đây chính là sức mạnh của dân tộc, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, là nguồn nội lực, là cái gốc, điểm mấu chốt

để đảm bảo nhận sự giúp đỡ từ bên ngoài đạt kết quả Sức mạnh của dân tộc là một động lực lớn đã kiểm nghiệm qua thực tiễn được Người khẳng định: “Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn của đất nước"[14] Trong tư duy Hồ Chí Minh để tranh thủ sự giúp đỡ từ bên ngoài, trước hết phải chủ động tạo ra sức mạnh của chính mình Bởi lẽ “Muốn người ta giúp cho thì trước mình phải tự giúp lấy mình đã”[15] Người thường nói: Có độc lập mới có tự lập, có tự cường mới có tự do: “Cố nhiên

sự giúp đỡ của các nước bạn là quan trọng, nhưng không được ỷ lại, không được ngồi mong chờ người khác Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”[16] Sức mạnh đó không phải ở đâu xa lạ, mà nằm ngay trong sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, sức mạnh của cộng đồng người Việt Nam yêu nước được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử

Trong mối quan hệ sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại, Hồ Chí Minh coi sức mạnh của thời đại là nhân tố quan trọng, sức mạnh của dân tộc là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam là một ví dụ điển hình cho sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Sức mạnh của thời đại ở đây được coi là những điều kiện khách