Kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay (tt)

Tuy nhiên, hiện nay, vấn đề kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước chưa được giới học thuật nghiên cứu sâu, chưa được quy định rõ ràng, cụ thể về mặt

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN QUỐC VIỆT

KIỂM SOÁT HOẠT ĐỘNG BẢO ĐẢM QUYỀN CÔNG DÂN CỦA CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 62 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Công trình được hoàn thành tại: Học viện Hành chính Quốc gia

Người hướng dẫn khoa học

1 GS TS Đinh Văn Mậu

2 TS Chu Xuân Khánh

Phản biện 1: ………

………

Phản biện 2: ………

……… ………

Phản biện 3: ………

………

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án cấp Học viện Địa điểm: Phòng bảo vệ luận án tiến sĩ - Phòng họp… Nhà ……,

Học viện Hành chính Quốc gia Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa - Hà Nội Thời gian: vào hồi ……… giờ … ngày … tháng … năm ……

Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia Việt Nam hoặc thư viện của Học viện Hành chính Quốc gia

LIST OF PUBLISHED WORKS OF THE AUTHOR

List of published scientific papers

1 “The thoughts, opinions on controlling of the state power in

Viet Nam at present”, State Management Review, No.198 (07/2012),

p.11-15

2 “Controlling the executive power of the Parliament of United

Kingdom, France, USA”, State Organization Journal, No.3/2015,

p.55-58

3 “Question - effective control form of National Assembly over

the activities of the Government”, State Management Review,

No.241 (2/2016), p.26-30

4 “Some problems of control activities to ensure the civil rights

of state administrative agency”, Democracy and Law Review,

No.299 (2/2017), p.45-49, 56

List research papers participating in scientific conferences

5 “Applying Ho Chi Minh Thought about controlling state

power in the work of amending and supplementing Vietnam’s 1992

Constitution”, Documentation of the seminar on “Amending and

supplementing Vietnam’s 1992 Constitution and organization of state

apparatus”, Academy of Public Administration, 11/2012, p.159-170

6 “Overview of administrative reform in Vietnam currently”,

International seminar on “Public Administration Reform”, University

và trực tiếp nhất Chính vì vậy, cần thiết phải kiểm soát cả hoạt động này để thúc đẩy bộ máy hành pháp hoàn thành trách nhiệm và để chống sự lạm quyền, vượt quyền trong quá trình tạo dựng một môi trường thuận lợi cho công dân thực hiện đầy đủ các quyền cơ bản và thiêng liêng nhất của mình

Tuy nhiên, hiện nay, vấn đề kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước chưa được giới học thuật nghiên cứu sâu, chưa được quy định rõ ràng, cụ thể về mặt pháp lý và trên thực tế, hoạt động này còn nhiều mặt hạn chế cần nâng cao chất

lượng và hiệu quả hơn Đây là lý do đề tài “Kiểm soát hoạt động bảo

đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay” được chọn cho luận án tiến sĩ của tác giả

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay, mục đích của luận án là đề xuất phương hướng và giải pháp tăng cường công tác này

Để đạt mục đích trên, những nhiệm vụ đặt ra là: Nghiên cứu các công trình khoa học đã công bố liên quan đến đề tài luận án, đánh giá tổng quan về nội dung, mức độ của các công trình đó và rút ra những

vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu đối với luận án; Nghiên cứu lý luận về

kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành

chính nhà nước; Nghiên cứu kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền

công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở một số nước trên thế

giới; Tổng hợp, phân tích và đánh giá thực trạng kiểm soát hoạt động

bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt

Nam hiện nay; Nghiên cứu, đề xuất phương hướng và giải pháp tăng

cường kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan

hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là sự kiểm soát một cách có

hiệu quả hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính

nhà nước ở Việt Nam hiện nay

Phạm vi nghiên cứu của luận án:

- Về nội dung: Luận án nghiên cứu sự kiểm soát do nhà nước và

xã hội tiến hành đối với hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ

quan hành chính nhà nước Cụ thể, đó là (1) sự kiểm soát mang tính

quyền lực nhà nước (gồm: giám sát của Quốc hội; giám sát của Hội

đồng nhân dân; giám sát của Tòa án nhân dân; kiểm toán của Kiểm

toán nhà nước; kiểm tra, thanh tra trong hệ thống cơ quan hành chính

nhà nước) và (2) sự kiểm soát mang tính xã hội (gồm: kiểm tra, giám

sát của Đảng Cộng sản Việt Nam; giám sát của các tổ chức, hiệp hội

quần chúng; giám sát của công luận; giám sát của cá nhân công dân)

- Về không gian: Luận án nghiên cứu vấn đề trên phạm vi cả nước

- Về thời gian: Luận án nghiên cứu vấn đề trong phạm vi thời

gian từ năm 2011 đến nay Đó là khoảng thời gian bao trọn nhiệm kỳ

từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI đến Đại hội đại biểu toàn

quốc lần thứ XII của Đảng và nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Về mặt phương pháp luận: Luận án sử dụng phương pháp duy

vật biện chứng và duy vật lịch sử, vận dụng những nguyên lý cơ bản

However, these limitations can be fully fixed It is possible to confirm that the original scientific hypothesis of the thesis is well founded In detail: To implement control activities to ensure the civil rights of state administrative agency effectively, we should focus on completing control institution, strengthening the ability of control’s entities, optimizing processes, procedures and improving the efficiency of coordination mechanism in control In which, along with the implementation synchronously basic and platform solutions system, are deployed on a large scale, also needed to pay attention, investment research, build and organize the implementation some solutions at a higher level, groundbreaking, spearhead, creating obvious changes in strengthening control: Build a general law on the people's supervision over the activities of state agency; Realize the establishment of the Interim Commission of the National Assembly when necessary; Establish a Committee specializing in the supervision of the National Assembly

Finally, it should be recognized clearly that the control of state power in general and control activities to ensure the civil rights of state administrative agency in particular is difficult issue, there are many things not yet clarified and is a new field in Vietnam Coupled with resistance derived from the downside of the market economy, from the complexity of the integration process and a lot of other factors, the purpose of strengthening control activities to ensure the civil rights of state administrative agency is highly dependent on the proper understanding, determination, consensus, participation positively with a proper method and proper route of all entities participating in this process./

implementation control activities to ensure the civil rights of state

administrative agency in Vietnam currently and provides general

assessment; Chapter 4 presents orientation and solution to strengthen

control activities to ensure the civil rights of state administrative

agency in Vietnam currently

From the research results of the thesis, we can make some

conclusions as follows:

First, it can be argued that control activities to ensure the civil

rights of state administrative agency is an objective necessity The

well implementation will create a premise, basis for the realization of

civil rights Control does not create difficulty, prevention for the

operation of the executive apparatus in the process of creating

favorable premise, favorable condition about economics, politics

culture - society and law for citizens can implement their rights fully

On the contrary, the existence of control will ensure the uniformity of

state power, prevent power misuse, power exceeding and prevent the

corruption, maintain institutional legitimacy, and discipline and promote

the state administrative agency to complete their responsibility to

ensure the civil rights, contribute to the purge of the national

administration

In fact, in our country currently, awareness of power control is

becoming more profound, organization of control organs is

increasingly strengthened, the quality of the forces participating in

the control has continued to be improved and the results of the

control have gotten remarkable achievements At the same time, it

should be clear that control activities to ensure the civil rights of state

administrative agency in our country currently is still limited The

results of the implementation of this work have not met the

requirements set out and the expectations of the whole society

của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh để xem xét vấn

đề kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

Về mặt phương pháp nghiên cứu, luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu tài liệu; Phương pháp thống kê; Phương pháp so sánh; Phương pháp phân tích và tổng hợp; Phương pháp quy nạp

5 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

Trong quá trình tìm hiểu vấn đề, có 02 câu hỏi nghiên cứu được đặt ra: Hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay còn nhiều hạn chế có phải do hoạt động này chưa được kiểm soát tốt hay không? Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay?

Xuất phát từ 02 câu hỏi trên, 02 giả thuyết khoa học được đưa ra là: Kiểm soát tốt hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước sẽ tạo tiền đề, cơ sở để hiện thực hóa quyền công dân;

Để kiểm soát tốt hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước cần chú trọng đến việc hoàn thiện thể chế kiểm soát, tăng cường năng lực của các chủ thể kiểm soát, tối ưu hoá quy trình, thủ tục, nâng cao hiệu quả cơ chế phối hợp trong kiểm soát

6 Những đóng góp mới của Luận án

Luận án có những đóng góp mới về lý luận như sau: (1) Đưa ra được khái niệm hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước, phân biệt hoạt động bảo đảm quyền công dân với hoạt động bảo vệ quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước Trình bày nội dung hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước (2) Đưa ra khái niệm kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước, trình bày khái niệm kiểm soát mang tính quyền lực nhà nước, khái niệm kiểm

soát mang tính xã hội Làm rõ được sự cần thiết phải kiểm soát hoạt

động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước Khái

quát một cách có hệ thống các phương thức kiểm soát (3) Đưa ra ý

tưởng mới về việc thành lập một Ủy ban chuyên trách về hoạt động

giám sát của Quốc hội Đưa ra những kiến giải mới về việc xây dựng

một đạo luật chung về giám sát của nhân dân và về vấn đề hiện thực

hóa việc thành lập các Ủy ban lâm thời của Quốc hội khi cần thiết

Ngoài ra, Luận án cũng có những đóng góp mới về thực tiễn

như: (1) Cung cấp luận cứ cho việc hoàn thiện thể chế, nâng cao năng

lực các chủ thể, đổi mới cách thức tổ chức thực hiện kiểm soát hoạt

động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước (2)

Những giải pháp đưa ra có thể được áp dụng trong thực tiễn góp phần

hạn chế sự tha hóa quyền lực trong bộ máy hành chính nhà nước

nhằm làm cho quyền hành pháp được thực hiện khoa học, hiệu lực,

hiệu quả, thực sự bảo đảm tốt quyền lợi hợp pháp của công dân

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Về mặt khoa học, Luận án có những ý nghĩa sau: (1) Bổ sung,

hoàn thiện thêm, làm phong phú thêm lý luận về hoạt động bảo đảm

quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước và về kiểm soát

hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà

nước Góp phần nâng cao nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của

kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính

nhà nước (2) Góp phần xây dựng cơ sở khoa học cho việc tăng cường

kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính

nhà nước ở Việt Nam hiện nay

Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu của Luận án có ý nghĩa sau:

(1) Làm tài liệu phục vụ cho đào tạo chuyên ngành Quản lý công và

các chuyên ngành khác tại Học viện Hành chính Quốc gia (2) Làm tài

liệu tham khảo có giá trị cho các cá nhân, cơ quan, tổ chức làm công

tác nghiên cứu, giảng dạy, học tập về quản lý công (3) Làm tài liệu

helping National Assembly Standing Committee set up plan supervision program; monitoring and urging the implement resolutions after supervision and summary to report periodically to National Assembly, the National Assembly Standing Committee; submitting bills to the National Assembly, drafting ordinances to the National Assembly Standing Committee in charge of the Committee; recommending necessary measures to improve the effectiveness of the National Assembly's supervision; other tasks

The supervision committee consists of committees: The committee supervising state administrative agencies; The sub-committee supervising judicial agencies; The sub-committee supervising the operation of National Assembly

sub-The establishment of this committee under decisive jurisdiction

of the National Assembly and only through amendment the Law on the organization of the National Assembly

CONCLUSION

To clarify issues, thesis "Control activities to ensure the civil rights of state administrative agency in Vietnam currently" with 4 chapters has followed the basic structure: overview of the research situation - theory - current situation - orientation and solution In detail: Chapter 1 presents, generalizes research results related to the thesis topic and sets out issues that need to research; Chapter 2 presents theories about activities to ensure the civil rights of state administrative agency, common issues of control activities to ensure the civil rights of state administrative agency, mode of control activities to ensure the civil rights of state administrative agency, control activities to ensure the civil rights of state administrative agency in some countries and the reference values for Vietnam; Chapter 3 presents current status of institutions control,

4.2.2.2 Realization the establishment of the Interim

Commission of the National Assembly when necessary

In many countries, parliaments can establish interim committees

to conduct an investigation, review of particular, government’s

special cases In our country, the establishment of the Interim

Commission of the National Assembly has been constitutional and

legislative However, this is difficult to implement and has never

been done in our National Assembly

For the realization (when necessary) during the process of

supreme supervision of the National Assembly, we need to solve

some problems as follows: reducing the difficulty of establishing the

conditions; researching again in the direction of adding members

who are qualified, reputable, not among the National Assembly

deputies; clarifying the provisions on the responsibility for providing

information and protecting witness of negative cases; clarifying the

conditions for ensuring the operation of the Interim Committee;

clarifying the right to investigate the individual transactions, the

relationship between investigation activities of Committee with

investigation activities of public security organs and with other

inspection forms, other supervision forms

4.2.2.3 Establish a Committee specializing for supervising

activities of the National Assembly

Legislative power and supreme supervision power are equivalent

in terms of aspects are both fundamental rights of the National

Assembly Meanwhile, National Assembly has a Committee

specializing in legal issue So, we can see it is necessary to establish

a Committee specializing in supervision of the National Assembly

This Committee has duties and powers as follows: examining

proposals and recommendations of the agency, organizations,

National Assembly deputies about supreme supervision activities;

tham khảo có giá trị cho các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách, đặc biệt là trong vấn đề đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước và cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam (4) Làm nền tảng

để thực hiện các nghiên cứu tiếp theo về cùng chủ đề

8 Cấu trúc của Luận án

Ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận, Luận án gồm 4 chương:

- Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án

- Chương 2: Lý luận về kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

- Chương 3: Thực trạng kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay

- Chương 4: Phương hướng và giải pháp tăng cường kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

ở Việt Nam hiện nay

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN

QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án

Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước và ngoài nước (bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt) đã công bố về các nội dung: quyền công dân, bảo đảm quyền công dân; kiểm soát hoạt động của cơ quan nhà nước; kiểm soát hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước; kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

1.2 Khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận

án và những vấn đề đặt ra cần được tiếp tục nghiên cứu 1.2.1 Khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận

án

Thứ nhất, nhiều nghiên cứu đã tập trung làm rõ các vấn đề lý luận quan trọng liên quan gián tiếp đến đề tài Luận án như: kiểm

soát hoạt động của cơ quan nhà nước; quyền công dân và bảo đảm

quyền công dân

Đây là những nền tảng lý thuyết quan trọng mà Luận án tiếp thu,

kế thừa để triển khai những vấn đề liên quan Tuy nhiên, đây cũng

chỉ là những vấn đề chung, khái quát, có liên quan một cách gián tiếp

đến đề tài Luận án

Thứ hai, không có nhiều các công trình nghiên cứu liên quan

trực tiếp đến đề tài luận án

Vấn đề kiểm soát hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước

mới chỉ được đề cập đến với những nét cơ bản, khái quát Cũng có

những nghiên cứu khảo sát thực trạng, chỉ ra nguyên nhân của những

hạn chế, các yếu tố chi phối và đưa ra giải pháp hoàn thiện cơ chế

kiểm soát quyền lực của quyền hành pháp Tuy nhiên, những nghiên

cứu này mới chỉ dừng lại trong khuôn khổ các bài báo, bài viết

Các nghiên cứu trực tiếp về kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền

công dân của cơ quan hành chính nhà nước có số lượng ít, mới chỉ tìm

hiểu những vấn đề riêng lẻ, chưa nghiên cứu toàn diện, sâu sắc vấn đề

Thứ ba, vẫn còn những vấn đề chưa được giải quyết triệt để

trong các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

Các nghiên cứu chưa làm rõ cơ sở lý luận về kiểm soát hoạt

động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

Đặc biệt là về khái niệm và sự cần thiết phải kiểm soát Các phương

thức kiểm soát chưa được trình bày như một hệ thống Chưa nghiên

cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về kiểm soát hoạt

động của cơ quan nhà nước

Bên cạnh đó, chưa có sự khảo sát một cách hệ thống, toàn diện

thực trạng và đánh giá sâu sắc về kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền

công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở nước ta hiện nay Chưa

đề xuất một hệ thống giải pháp cơ bản và các giải pháp đột phá có

tính khả thi để tăng cường kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công

dân của cơ quan hành chính nhà nước

4.2.1.3 Solution groups optimize processes, procedures and improve the efficiency of coordination mechanism in control activities to ensure the civil rights of state administrative agency

- Continuing to optimize processes and procedures of state power control

- Continuing to optimize processes and procedures of the social control

- Improving the efficiency of the coordination mechanism in the control

4.2.2 The breakthrough solutions to strengthen control activities to ensure the civil rights of state administrative agency

4.2.2.1 Build a general law on the people's supervision over the activities of state agency

The promulgation of a general law on the people's supervision for the uniform regulation is necessary and objective requirement The basic layout of this code may include 7 chapters with the main contents: General provisions; Supervising activities of the people for the operation of the National Assembly and People's Councils at all levels; Supervising activities of the people for the operation of the Government and People's Committees at all levels; Supervising activities of the people for the operation of the People's Court and People’s Procuratorate at all levels; Coordination mechanisms in the supervising activities of the people; Conditions ensuring the supervising activities of the people; Enforcement terms However, it should be seen that, general law about supervision of the people is a big law, the building needs to be studied carefully, cautiously and with appropriate roadmap The promulgation and enforcement of this law effectively occur when there are guarantee conditions

4.1.2 Complying strictly with principles of strengthening

control activities to ensure the civil rights of state administrative

agency

- Complying with the principle ensuring the leadership of the

Party for the organization and operation of the state apparatus

- Complying with the principles ensuring that all state power

belong to the people

- Complying with the principle ensuring state power is unified, with

the assignment, coordination and control among agencies in the

implementation of legislative power, executive power and judicial power

4.2 Solution to strengthen control activities to ensure the

civil rights of state administrative agency

4.2.1 Basic solutions system to strengthen control activities to

ensure the civil rights of state administrative agency

4.2.1.1 Solution groups complete institution of control activities

to ensure the civil rights of state administrative agency

- Focusing on reviewing all regulations

- Continuing to improve the institution of leadership of the Party

In which, there are institutions on the check and supervision of the

Party for state agency

- Continuing to improve the institutions on the people's control

over the activities of state agency

- Urgently amending, supplementing and concretizing the

regulations

4.2.1.2 Solution groups strengthen the ability of entities of

control activities to ensure the civil rights of state administrative

agency

- Strengthening the organizational structure of the agency

participating control

- Continuing to improve the quality of forces participating control

Thứ tư, về tính chất chuyên ngành của các công trình nghiên cứu Có thể thấy, các nghiên cứu có liên quan chủ yếu tiếp cận dưới

góc nhìn của khoa học luật, khoa học chính trị Chưa có công trình nào tìm hiểu vấn đề dưới góc nhìn của khoa học quản lý công

1.2.2 Những vấn đề đặt ra cần được tiếp tục nghiên cứu

Thứ nhất, về nội dung nghiên cứu, luận án tập trung vào một số nội dung sau: hệ thống hoá lý luận về kiểm soát hoạt động bảo đảm

quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước (trong đó, tập trung làm rõ khái niệm, đối tượng, sự cần thiết khách quan và các phương thức kiểm soát); khái quát và đánh giá một cách khoa học về thực trạng kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay và chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, cũng như nguyên nhân của những hạn chế trong công tác này; đề xuất phương hướng và hệ thống giải pháp cơ bản cũng như các giải pháp đột phá có tính khả thi để tăng cường kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay

Thứ hai, về tính chất chuyên ngành, trong quá trình nghiên cứu,

tác giả Luận án sẽ đặc biệt chú ý tới việc tiếp cận vấn đề kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước dưới góc nhìn của khoa học quản lý công

CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT HOẠT ĐỘNG BẢO ĐẢM QUYỀN CÔNG DÂN CỦA CƠ QUAN HÀNH CHÍNH

NHÀ NƯỚC 2.1 Hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

2.1.1 Khái quát về cơ quan hành chính nhà nước

Khái niệm cơ quan hành chính nhà nước Cơ quan hành chính

nhà nước là một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước được thành

lập ra để thực hiện chức năng quản lý điều hành mọi lĩnh vực của đời

sống xã hội

Đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước Cơ quan hành

chính nhà nước có những đặc điểm chung của cơ quan nhà nước và

có những đặc điểm đặc thù khác với các cơ quan nhà nước khác

2.1.2 Quan niệm về hoạt động bảo đảm quyền công dân của

cơ quan hành chính nhà nước

Khái niệm quyền công dân, các nhóm quyền công dân

Quyền con người là những nhu cầu, lợi ích vốn có và khách

quan của con người được pháp luật quốc gia, quốc tế ghi nhận, bảo

vệ Quyền công dân chính là những quyền con người được các nhà

nước thừa nhận và áp dụng cho công dân của mình

Các nhóm quyền công dân bao gồm: nhóm quyền về chính trị;

nhóm quyền về kinh tế, văn hóa và xã hội; nhóm quyền về dân sự

Khái niệm hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan

hành chính nhà nước

Bảo đảm quyền công dân là việc tạo ra các tiền đề, điều kiện cần

thiết để quyền công dân được thực hiện trên thực tế

Chủ thể bảo đảm quyền công dân bao gồm: Nhà nước; các tổ

chức, hiệp hội quần chúng; người dân Nhà nước là chủ thể quan

trọng nhất Trong đó, cơ quan hành chính nhà nước đảm nhận trách

nhiệm này một cách thường xuyên, trực tiếp nhất

Hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà

nước là việc cơ quan hành chính nhà nước kiến tạo các tiền đề, điều

kiện thuận lợi về kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội và pháp lý để

công dân có thể thực hiện đầy đủ các quyền của mình

Hoạt động bảo đảm quyền công dân được phân biệt với hoạt động

bảo vệ quyền công dân qua 2 yếu tố: hoàn cảnh xuất hiện; mục đích

within the Party Supervision of the Vietnam Fatherland Front is still very formal, the legal efficiency is not high Control of public opinion is not yet mobilized the numerous people and the media, the press involved

3.3.3 The reason of the limitations in control activities to ensure the civil rights of state administrative agency

3.3.3.1 Subjective reasons Including: awareness of control is not high; institution of control

is limited; ability of control’s entities did not meet requirements; forms, processes, procedures and coordination mechanisms are also many shortcomings, not really effective

3.3.3.2 Objective reasons Including: the difficulty and novelty of the problem; resistance derived from the downside of the market economy; the complexity of the integration process; a lot of other factors

CHAPTER 4 ORIENTATION AND SOLUTION TO STRENGTHEN CONTROL ACTIVITIES TO ENSURE THE CIVIL RIGHTS OF STATE ADMINISTRATIVE AGENCY IN

VIETNAM CURRENTLY 4.1 Orientation to strengthen control activities to ensure the civil rights of state administrative agency

4.1.1 Raising awareness of control’s entities about control activities to ensure the civil rights of state administrative agency

- Continuing to raise awareness of Communist Party of Vietnam about control activities of state agency

- Studying and imitating Ho Chi Minh thought about control activities of state agency

- Continuing to raise awareness of the whole society about control activities of state administrative agency

The supervision of the People's Council has expressed the position,

role of the state power organ in the localities The supervision of the

Court has many positive changes, protects better the legitimate rights

and legitimate interests of organizations, individuals Quality of state

audit has been raised gradually The check, inspection in state

administrative agency system is an important method to self

"purification", contributes to improve the effectiveness, efficiency in

the supervision of activities to ensure civil rights

3.3.1.2 The advantages in social control

The check, supervision of the Party have positive changes The

supervision of the Vietnam Fatherland Front and other mass

organizations, other mass associations have achieved effective and

substantial results Democracy is increasingly expanding The power

of public opinion is increasingly performed in political and society

life of the country, creates significant pressure to ensure active civil

rights of the state administrative agency

3.3.2 The limitations in the control activities to ensure the civil

rights of state administrative agency

3.3.2.1 The limitations in state power control

Supreme supervision of the National Assembly still has many

shortcomings The supervision of the People's Councils at all levels

have not been regular, effective supervision is limited The number of

administrative complaints have more but the number of

administrative cases are solved very little In fact, the scope of the

State Audit does not yet comprehensively cover the use of state

budgets by state administrative agencies in ensuring the civil rights

Check, inspection in state administrative agency systems are still

drawbacks and need to be overcome

3.3.2.2 The limitations in social control

The quality, efficiency of the check, supervision of the Party

were not enough to prevent, repel corruption, wastefulness, negative

2.1.3 Nội dung hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

Kiến tạo các tiền đề chính trị Đó là việc tạo dựng môi trường

chính trị thuận lợi để quyền công dân được thực hiện

Kiến tạo các tiền đề kinh tế Đó là việc tạo dựng những điều

kiện vật chất cần có để thực hiện quyền công dân

Kiến tạo các tiền đề văn hóa - xã hội Đó là việc tạo dựng các

yếu tố văn hóa, tư tưởng, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, nâng cao dân trí, trật tự xã hội, dân số và việc làm, an sinh xã hội, dân tộc

và tôn giáo để công dân thực hiện quyền của mình

Kiến tạo các tiền đề pháp lý Đó là hoạt động ghi nhận bằng

pháp luật các quyền công dân, tạo dựng các yếu tố thuận lợi về tư tưởng chính trị - pháp lý, văn hóa pháp lý, thiết lập cách thức, cơ chế

tổ chức bộ máy nhà nước để quyền công dân được hiện thực hóa

2.2 Những vấn đề chung về kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

2.2.1 Khái niệm và chủ thể kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

Khái niệm kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

Kiểm soát hoạt động của cơ quan nhà nước được hiểu là một hoạt động do nhà nước và xã hội tiến hành thông qua những phương thức, phương tiện được pháp luật quy định nhằm phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn những hoạt động sai trái của cơ quan nhà nước, bảo đảm cho việc thực thi quyền lực nhà nước luôn theo đúng mục tiêu

đã đề ra và đạt hiệu quả cao nhất

Khái niệm kiểm soát ở Luận án này bao gồm tất cả các hoạt động giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, kiểm sát của các chủ thể khác nhau Căn cứ vào chủ thể tiến hành có thể chia kiểm soát hoạt động của cơ quan nhà nước thành hai loại: Kiểm soát mang tính quyền lực nhà nước; Kiểm soát mang tính xã hội

Kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành

chính nhà nước là một hoạt động được nhà nước và xã hội tiến hành

thông qua những phương thức, phương tiện được pháp luật quy định

nhằm phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn những hoạt động sai trái của cơ

quan hành chính nhà nước trong hoạt động bảo đảm quyền công dân

Chủ thể kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ

quan hành chính nhà nước Bao gồm:

- Chủ thể kiểm soát mang tính quyền lực nhà nước: Quốc hội;

Hội đồng nhân dân; Tòa án nhân dân; Kiểm toán nhà nước và chính

hệ thống cơ quan hành chính nhà nước

- Chủ thể kiểm soát mang tính xã hội: Đảng Cộng sản Việt

Nam; các tổ chức, hiệp hội quần chúng (với trung tâm là Mặt trận Tổ

quốc Việt Nam); công luận; cá nhân công dân

2.2.2 Sự cần thiết phải kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền

công dân của cơ quan hành chính nhà nước

- Kiểm soát để bảo đảm tính thống nhất của quyền lực nhà nước

- Kiểm soát để chống sự lạm quyền, vượt quyền và chống tham

nhũng trong quá trình bảo đảm quyền công dân

- Kiểm soát để giữ vững tính pháp chế, kỷ luật và thúc đẩy cơ quan

hành chính nhà nước hoàn thành trách nhiệm bảo đảm quyền công dân

2.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát hoạt động bảo

đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm: yếu tố kinh tế; yếu tố môi

trường chính trị dân chủ và pháp quyền; yếu tố văn hóa, xã hội; yếu

tố trình độ dân trí và hiểu biết pháp luật

2.2.4 Nguyên tắc kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công

dân của cơ quan hành chính nhà nước

Đối với kiểm soát hoạt động của cơ quan nhà nước, ngoài các

nguyên tắc chung, còn cần chú ý tới các nguyên tắc riêng: tuân thủ

Hiến pháp và pháp luật; bảo đảm khách quan, hiệu quả, công khai,

increasingly being raised The check and supervision of Party have contributed to maintain the discipline of the Party and administrative discipline of the State Then, it has a positive impact to the tectonic activities of state administrative agency to ensure the civil rights 3.2.2.2 Current status of implementation supervision of the Vietnam Fatherland Front and other mass organizations, other mass associations

The Vietnam Fatherland Front and its socio-political organizations are increasingly developing The other mass associations have developed variously This supervision activity has been promoting the synergy of people, contributing greatly to ensure the legitimate rights and interests of the people are carried out effectively 3.2.2.3 Current status of supervision of public opinion

The press, media system has been developed diversely The press and the media have promoted strength and achieved important results in reflecting activities to ensure the civil rights of state administrative agency, contributing to create strong public opinion, influence back this activity

3.2.2.4 Current status of supervising of citizens

In our country, the mastery of the people is increasingly promoted Reuters is increasingly raised Citizens increasingly show stronger supervision over the activities of state administrative agency

3.3 General assessment of control activities to ensure the civil rights of state administrative agency in Vietnam currently

3.3.1 The advantages in control activities to ensure the civil rights of state administrative agency

3.3.1.1 The advantages in state power control Through the supervision of the National Assembly, many limitations in the management, administration of the state administrative agency in ensuring the civil rights were discovered

People's Courts in 2014 About the supervision results, in comparison

with the previous period, the proportion of trial of administrative

cases has risen and the proportion of judgments, administrative

decisions be canceled or modified due to the subjective fault of Jury

have reduced However, in the comparison with other types of cases,

administrative cases are still very small portion

3.2.1.4 Current status of implementation audit of State Audit

The organizational system of the State Audit has been

substantially strengthened according to the centration model,

relatively compact, promotes the effectiveness, and is consistent with

the characteristics of our country and with international practice

State Audit focuses on auditing the activities of the Government in

creating the economic premises to ensure civil rights Audit scale

increases sensibly, the quality and effectiveness of audit is enhanced

3.2.1.5 Current status of implementation check, inspection in

the system of state administrative agency

Entities control in state administrative agency system have made

the improvement of the functions, tasks, organizational structure and

have built team The check is increasingly being focused The

inspection is increasingly raising the effectiveness and efficiency

Through these activities, many violations in the activities to ensure

the civil rights of the state administrative agency have been

discovered, processed and recommended treatment, contribute to

warn, prevent the irregularities and promote state administrative

agency to complete its responsibilities

3.2.2 Current status of implementation social control

3.2.2.1 Current status of implementation check, supervision of

Communist Party of Vietnam

Communist Party of Vietnam is growing about the

organizational structure, the quality, the number of members is

minh bạch; không được làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức chịu sự kiểm soát

2.3 Phương thức kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước

2.3.1 Phương thức kiểm soát mang tính quyền lực nhà nước

2.3.1.1 Giám sát của Quốc hội Quốc hội có thể tiến hành giám sát bằng các hình thức sau đây: giám sát văn bản và các báo cáo của Chính phủ; chất vấn; giám sát chuyên đề; thành lập Ủy ban lâm thời để tiến hành hoạt động điều tra; lấy phiếu tín nhiệm; bỏ phiếu tín nhiệm; xem xét báo cáo của Ủy ban thường vụ Quốc hội về kiến nghị giám sát

2.3.1.2 Giám sát của Hội đồng nhân dân Hội đồng nhân dân có thể tiến hành giám sát bằng các phương thức chủ yếu sau đây: xem xét các Báo cáo công tác của Ủy ban nhân dân; chất vấn; xem xét quyết định của Ủy ban nhân dân cùng cấp; giám sát chuyên đề; lấy phiếu tín nhiệm; bỏ phiếu tín nhiệm

2.3.1.3 Giám sát của Tòa án nhân dân Tòa án nhân dân, với chức năng xét xử của mình, có thể thực hiện kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan hành chính nhà nước một cách trực tiếp thông qua tài phán hành chính và gián tiếp thông qua tài phán tư pháp

2.3.1.4 Kiểm toán của Kiểm toán nhà nước Kiểm toán nhà nước có thể kiểm tra việc sử dụng ngân sách nhà nước của các cơ quan hành chính nhà nước trong quá trình thực hiện hoạt động bảo đảm quyền công dân

2.3.1.5 Kiểm tra, thanh tra trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước

Cơ quan hành chính nhà nước có thể dùng phương thức kiểm tra (kiểm tra hành chính, kiểm tra chức năng, kiểm tra nội bộ) và phương thức thanh tra (thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành) để kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của chính mình

2.3.2 Phương thức kiểm soát mang tính xã hội

2.3.2.1 Kiểm tra, giám sát của Đảng Cộng sản Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt Nam dùng sự kiểm tra, giám sát nội bộ của

mình để kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ quan

hành chính nhà nước

2.3.2.2 Giám sát của các tổ chức, hiệp hội quần chúng

Các tổ chức, hiệp hội quần chúng sử dụng các hình thức kiểm

soát: động viên thành viên và quần chúng tích cực thực hiện quyền

kiểm soát; tìm hiểu, phát hiện các hành vi sai trái của cơ quan hành

chính nhà nước; kiến nghị xem xét xử lý những hành vi vi phạm pháp

luật; tham gia các hình thức kiểm soát do cơ quan nhà nước đề nghị

2.3.2.3 Giám sát của công luận

Công luận thể hiện thái độ phán xét, đánh giá của công chúng

đối với các hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước trong quá

trình bảo đảm quyền công dân, qua đó tạo ra khả năng kiểm soát đối

với cơ quan hành chính nhà nước Trong việc giám sát của công luận,

báo chí, truyền thông đóng vai trò quan trọng

2.3.2.4 Giám sát của công dân

Công dân trực tiếp giám sát hoạt động bảo đảm quyền công dân

của cơ quan hành chính nhà nước thông qua quyền kiến nghị, phản

ánh, khiếu nại, tố cáo

2.4 Kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ

quan hành chính nhà nước ở một số nước và những giá trị tham

khảo cho Việt Nam

2.4.1 Kiểm soát hoạt động bảo đảm quyền công dân của cơ

quan hành chính nhà nước ở một số nước

Trình bày hoạt động kiểm soát mang tính quyền lực nhà nước

(bao gồm kiểm soát của nghị viện, kiểm soát của tòa án, kiểm soát

của cơ quan kiểm toán nhà nước và kiểm soát trong hệ thống cơ quan

hành chính nhà nước) và kiểm soát mang tính xã hội (bao gồm kiểm

3.2 Current status of implementation of control activities to ensure the civil rights of state administrative agency in Vietnam currently

3.2.1 Current status of implementation state power control

3.2.1.1 Current status of implementation National Assembly’s supervision

Organizational and personnel apparatus of the National Assembly is increasingly strengthened National Assembly has made the consideration of the government’s report related to activities to ensure civil rights frequently, seriously National Assembly has made effective supervision in promulgating legal documents of the Government In 2013, it is the first time that National Assembly collected the vote of confidence for the Government members Questioning activity has become the most effective supervision form

of the National Assembly Activities of specialized supervision have focused on the pressing and urgency issues of life

3.2.1.2 Current status of implementation People's Council’s supervision

People's Council was held at all levels of local government At the session, People's Council implements the supervision function through the consideration of reports, questioning and answering questions Activity of collecting the votes of confidence is held according to the order, the procedures and the results reflect truly the status of management, administration and credibility in localities Between two sessions, the Permanent People's Council and the Boards of the People's Council at all levels regularly organizes specialized supervisions with content closely related to social security and life of the people

3.2.1.3 Current status of implementation People's Court’s supervision

Organizational apparatus of the People's Courts continues to be strengthened under the new regulation of the Law on Organization of