Phát triển tín dụng xuất nhập khẩu tại Ngân hàng TMCP Á Châu, Chi nhánh Đà Nẵn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG LÊ THỊ LÀNH PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU... Tính cấp thiết của đề tài Đối với ngân hàng thương mại, tín dụng XN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

LÊ THỊ LÀNH

PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT NHẬP KHẨU

TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU

Công trình được hoàn thành tại ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học : TS NGUYỄN PHÚ THÁI

Phản biện 1: PGS TS NGUYỄN HÒA NHÂN

Phản biện 2: TS NGUYỄN TRƯỜNG GIANG

Luận văn đã được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 14 tháng 06 năm 2014

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đối với ngân hàng thương mại, tín dụng XNK là hoạt động mang lại nhiều nguồn thu nhập cho ngân hàng như: thu nhập từ lãi, phí, kinh doanh ngoại tệ,… và đa dạng hóa danh mục cho vay, vì vậy đây cũng là mảng kinh doanh mà các ngân hàng cạnh tranh khá gay gắt Để có thể thu hút và giữ được khách hàng của mình các ngân hàng phải không ngừng đổi mới, nâng cao khả năng cạnh tranh của mình

Ngân hàng Á Châu – CN Đà Nẵng chính thức đi vào hoạt động

từ năm đầu năm 1997, đến nay đã đạt được nhiều thành quả và có được uy tín, thương hiệu Tuy nhiên, hoạt động tín dụng XNK của chi nhánh chưa thực sự phát triển và đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu của các doanh nghiệp XNK trên địa bàn thành phố Do đó, nhận thấy việc nghiên cứu thực trạng, phân tích đánh giá những thuận lợi, khó khăn

và đề ra một số giải pháp để góp phần phát triển tín dụng XNK là công

việc cần thiết, tôi đã quyết định chọn đề tài “Phát triển tín dụng xuất

nhập khẩu tại Ngân hàng TMCP Á Châu – CN Đà Nẵng” cho luận văn tốt nghiệp cao học

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hoá các vấn đề lý luận liên quan đến phát triển tín dụng XNK của NHTM

- Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển tín dụng XNK tại Ngân hàng TMCP Á Châu Qua đó, đúc kết những kết quả đạt được

và những tồn tại cần khắc phục

- Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm phát triển tín dụng XNK tại chi nhánh trong thời gian đến

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Lý luận và thực tiễn về phát triển tín dụng XNK tại NH TMCP Á Châu – CN Đà Nẵng

- Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu phát triển tín dụng chỉ trong hoạt động XNK tại NH TMCP Á Châu - CN Đà Nẵng trong giai đoạn 2010-2013 và có giải pháp đề xuất đến năm 2015

4 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, đề tài đã sử dụng các phương pháp cụ thể sau: Tổng hợp và xử lý số liệu, so sánh, phân tích và đánh giá thực trạng phát triển tín dụng XNK tại NH TMCP

Á Châu - Chi nhánh Đà Nẵng

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về phát triển tín dụng XNK của NHTM

Đề tài đã khảo sát, tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng phát triển tín dụng XNK tại NH TMCP Á Châu – Đà Nẵng Từ đó, nghiên cứu đề xuất được giải pháp để phát triển hoạt này trong thời gian đến

5 Bố cục đề tài

Ngoài lời nói đầu, mục lục, kết luận chung, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển tín dụng XNK của

Ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng phát triển tín dụng XNK tại Ngân hàng

TMCP Á Châu - Chi nhánh Đà Nẵng

Chương 3: Giải pháp và kiến nghị phát triển tín dụng XNK tại Ngân hàng TMCP Á Châu - Chi nhánh Đà Nẵng

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Luận văn sử dụng một số kết quả của các nghiên cứu để làm nền tảng lý luận và minh chứng cho những nhận định được trình bày trong luận văn

1 Luận văn thạc sĩ “Phát triển tín dụng tài trợ XNK tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng” của tác giả Phạm Thị Thu Hiền (2013), Đại học Đà Nẵng

2 Luận văn thạc sĩ “Phát triển tín dụng tài trợ XNK tại ngân

hàng TMCP Sài Gòn Thương tín” của tác giả Phạm Thùy Loan (2011), Đại học Đà Nẵng

3 Đề tài: “Hoàn thiện hoạt động tín dụng XK tại Ngân hàng

Phát triển Việt Nam” luận văn Thạc sĩ quản trị kinh doanh của tác giả Trần Thị Thu Hiền - Đại học Đà Nẵng

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT NHẬP KHẨU CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÍN DỤNG VÀ TÍN DỤNG XUẤT NHẬP KHẨU

1.1.1 Tín dụng ngân hàng

a Khái niệm

Tín dụng ngân hàng là tín dụng giữa ngân hàng, các tổ chức tín dụng với các chủ thể khác trong nền kinh tế, trong đó ngân hàng đóng vai trò trung gian vừa là người đi vay vừa là người cho vay

b Đặc trưng của tín dụng ngân hàng

1.1.2 Tín dụng xuất nhập khẩu

a Khái niệm

Tín dụng xuất khẩu: là việc cung cấp cho vay để giúp doanh

nghiệp thực hiện việc sản xuất, kinh doanh, chế biến hàng xuất khẩu

Tín dụng nhập khẩu: là việc cung cấp các khoản vay (ngắn,

trung, dài hạn) để giúp doanh nghiệp thực hiện việc nhập khẩu cần thiết phục vụ sản xuất kinh doanh

b Các hình thức tín dụng xuất nhập khẩu

b1 Tín dụng xuất khẩu

• Cho vay thực hiện hàng xuất khẩu theo L/C đã mở

• Chiết khấu hối phiếu

• Chiết khấu bộ chứng từ hàng xuất khẩu

• Cho vay ứng trước tiền hàng xuất khẩu

• Bao thanh toán

• Tín dụng ứng trước đối với nhà nhập khẩu

• Bảo lãnh và tái bảo lãnh

• Chấp nhận hối phiếu

c Rủi ro trong tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu

d Vai trò của tín dụng xuất nhập khẩu

1.2 PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT NHẬP KHẨU

1.2.1 Quan niệm về phát triển tín dụng xuất nhập khẩu

Phát triển tín dụng XNK là quá trình gia tăng qui mô, đổi mới

và đa dạng hóa cơ cấu tín dụng XNK phù hợp với đặc điểm của thị trường, đi đôi với việc kiểm soát rủi ro, nâng cao chất lượng dịch vụ

để đáp ứng ngày càng tốt hơn các nhu cầu của khách hàng và cuối cùng là đem lại hiệu quả cho ngân hàng, đồng thời có thể giữ vững vị thế của ngân hàng trên thị trường

1.2.2 Nội dung phát triển tín dụng xuất nhập khẩu

a Phát triển về quy mô tín dụng xuất nhập khẩu

Phát triển quy mô tín dụng XNK là làm tăng dư nợ, tỉ trọng cho vay, chiết khấu, bảo lãnh…phục vụ cho hoạt động XNK và gia tăng thị phần tín dụng XNK

Muốn phát triển về quy mô tín dụng, NH cần thu hút được một

số lượng khách hàng lớn, đồng thời có sự sàng lọc, chọn lựa khách hàng nhất định, hay nói cách khác NH cần chú trọng đến chất lượng của khách hàng

b Tăng khả năng kiểm soát rủi ro tín dụng xuất nhập khẩu

Phát triển tín dụng phải đi đôi với kiểm soát được rủi ro Đối với tín dụng XNK, ngoài rủi ro tín dụng, ngân hàng sẽ phải đối diện với nhiều loại rủi ro khác như: rủi ro tỷ giá, rủi ro lãi suất…tuy nhiên, việc đánh giá định lượng với các loại rủi ro khác không cho phép thực hiện với điều kiện số liệu hiện nay nên đề tài tập trung đánh giá đối với loại rủi ro chủ yếu là rủi ro tín dụng

Việc kiểm soát rủi ro của các khoản tín dụng biểu hiện ở việc giảm dư nợ xấu, giảm tỷ lệ nợ xấu không có khả năng thu hồi, tăng thu nhập từ việc phát triển tín dụng XNK …

c Đa dạng hóa hợp lý sản phẩm tín dụng xuất nhập khẩu

Để có được cơ cấu tài trợ XNK hợp lý, ngân hàng cần đa dạng hóa sản phẩm, phương thức và loại kỳ hạn cấp tín dụng, đồng thời cần linh động trong việc xác định kỳ hạn tín dụng đáp ứng nhu cầu khách hàng và mở rộng điều kiện cho đối với khách hàng vay vốn

theo mức độ tín nhiệm của khách hàng hoặc theo biện pháp bảo đảm tiền vay

Phát triển số lượng và chất lượng sản phẩm dịch vụ tín dụng XNK chính là đa dạng hóa sản phẩm tín dụng XNK nhằm đáp ứng ngày càng cao nhu cầu đa dạng của khách hàng Để đánh giá mức độ

đa dạng hóa cần xem xét biến động cơ cấu tín dụng XNK theo các tiêu thức: theo sản phẩm tín dụng cung cấp, theo đối tượng khách hàng sử dụng sản phẩm tín dụng XNK, theo kỳ hạn, theo mặt hàng tài trợ…

d Nâng cao chất lượng dịch vụ

Chất lượng dịch vụ là khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng Khách hàng đánh giá chất lượng dịch vụ bằng cách cảm nhận

các dịch vụ mà ngân hàng cung cấp

Chất lượng dịch vụ không chỉ là hoàn thành yêu cầu của khách hàng, nó còn đòi hỏi việc cung cấp thông tin cho khách hàng nhanh chóng, kịp thời, đúng lúc và chuẩn xác; hướng dẫn sử dụng rõ ràng; thủ tục đơn giản, không phiền hà; thái độ phục vụ niềm nở, tận tình…

e Tăng trưởng về thu nhập từ tín dụng xuất nhập khẩu

Phát triển tín dụng XNK cũng nhằm đạt đến mục tiêu cuối cùng của ngân hàng là tăng thu nhập, kiểm soát tốt những chi phí có thể từ tín dụng XNK Tuy nhiên, tùy thuộc vào chiến lược kinh doanh của từng thời kỳ nhất định, nhằm nâng cao sức cạnh tranh, chiếm lĩnh thị phần, ngân hàng vẫn có thể chấp nhận một mức sinh lợi thấp hơn để ưu tiên cho mục tiêu tăng trưởng dư nợ tín dụng Nhằm gia tăng thu nhập từ hoạt động tín dụng XNK, ngoài lãi

và phí, ngân hàng thương mại cần đẩy mạnh các hoạt động đi kèm như thanh toán quốc tế, phái sinh,…

1.2.3 Các tiêu chí phản ánh phát triển tín dụng xuất nhập khẩu

Qua nghiên cứu và phù hợp với hệ thống dữ liệu thực tiễn, có thể nêu lên một số tiêu chí sau:

a Tăng trưởng về quy mô tín dụng xuất nhập khẩu

Tăng trưởng về quy mô tín dụng XNK là sự phát triển theo chiều rộng của hoạt động tín dụng XNK, thể hiện qua các chỉ tiêu:

- Tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng XNK

- Tỷ trọng dư nợ tín dụng XNK/ Tổng dư nợ

- Tăng trưởng về thị phần tín dụng XNK (Chỉ tiêu: Dư nợ xuất

(nhập) khẩu tại đơn vị / Dư nợ xuất (nhập) khẩu trên địa bàn)

- Tốc độ tăng trưởng số lượng khách hàng XNK

b Tăng khả năng kiểm soát rủi ro tín dụng xuất nhập khẩu

Các chỉ tiêu đánh giá mức độ kiếm soát rủi ro tín dụng bao gồm:

c Đa dạng hóa hợp lý sản phẩm tín dụng xuất nhập khẩu

- Để đánh giá về cơ cấu dịch vụ tín dụng tài trợ XNK cần xem xét biến động cơ cấu tín dụng tài trợ XNK theo các tiêu thức:

+ Tỷ trọng dư nợ từng sản phẩm tín dụng XNK

d Nâng cao chất lượng dịch vụ

Chất lượng dịch vụ là một tiêu chí có tính định tính Đây là một tiêu chí phản ánh sự phát triển của dịch vụ tín dụng XNK theo chiều sâu Chất lượng dịch vụ phản ánh mức độ thỏa mãn của khách hàng về các dịch vụ tín dụng XNK mà ngân hàng cung cấp Để đánh giá tiêu chí này, người ta có thể thực hiện bằng phương pháp tự đánh giá của Ngân hàng hoặc qua khảo sát khách hàng

e Tăng trưởng về thu nhập từ tín dụng xuất nhập khẩu

Để đánh giá mức tăng trưởng thu nhập từ tín dụng XNK, ta có thể sử dụng các tiêu chí như:

- Thu nhập lãi vay XNK

- Doanh thu các phí dịch vụ kèm theo khi ngân hàng cho vay, chiết khấu, bảo lãnh XNK

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển tín dụng xuất nhập khẩu

a Nhân tố bên ngoài

- Môi trường kinh tế, pháp lý, chính trị xã hội trong và ngoài nước

- Chủ trương phát triển kinh tế xã hội của nhà nước

- Tình hình kinh doanh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu

b Nhân tố bên trong

- Chính sách tín dụng của ngân hàng trong từng thời kỳ

- Năng lực cho vay của ngân hàng

- Quy trình tín dụng

- Trình độ, năng lực của đội ngũ nhân viên ngân hàng

- Trang thiết bị phục vụ hoạt động tín dụng XNK

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG 2.1 KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU - CHI NHÁNH

2.1.3 Kết quả hoạt động của Chi nhánh NH TMCP Á

Châu Đà Nẵng trong giai đoạn 2010-2013

a Hoạt động huy động vốn của ACB Đà Nẵng

Nguồn vốn huy động của chi nhánh trong giai đoạn 2010 –

2013 có nhiều biến động Cuối năm 2013, tổng vốn huy động của chi nhánh đạt 567.700 triệu đồng, tăng 22% so với cuối năm 2012, tuy nhiên vẫn chỉ đạt được 78% tổng vốn huy động tại thời điểm cuối năm 2011

b Hoạt động tín dụng

Dư nợ cuối kỳ tăng trưởng ổn định trong giai đoạn 2010 –

2013, cuối năm 2013 đạt 939.678 triệu đồng, tăng 11% so với cuối năm 2012 Dư nợ cho vay chủ yếu ở kỳ hạn ngắn hạn, dao động từ

58,97% – 65,52% tổng dư nợ cho vay Ngược lại, cho vay trung dài hạn có thời hạn cho vay dài nên tương đối rủi ro, tuy nhiên lãi suất cho vay thường cao hơn, mang lại thu nhập ổn định hơn cho chi nhánh

2.2 TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA, NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN TRONG THỜI GIAN TỚI VÀ SƠ LƯỢC VỀ TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 2.2.1 Tình hình xuất nhập khẩu của Việt nam trong thời gian qua

Trong những năm qua, xuất - nhập khẩu Việt Nam đã có những bước chuyển biến đáng kể và đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế chung của đất nước Tính từ năm 2005 đến nay, xuất - nhập khẩu tăng trưởng đều đặn với nhịp độ bình quân khá cao

về kim ngạch, đa dạng và phong phú về mặt hàng Hoạt động xuất - nhập khẩu cũng thu hút được nhiều thành phần kinh tế tham gia Mặc

dù đạt được những thành tựu ấn tượng, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam còn bộc lộ nhiều hạn chế

2.2.2 Đánh giá thuận lợi khó khăn

Thuận lợi :

Ở trong nước, lãi suất cho vay VND đã liên tục được điều chỉnh tiệm cận với nhu cầu của các DN Bên cạnh đó, sự ổn định của thị trường ngoại hối với nguồn cung USD dồi dào sẽ giúp NHNN có thể đưa ra và thực hiện các giải pháp tài chính tiền tệ chung tay cùng Chính phủ trong việc phục hồi, phát triển SXKD trong nước

Trên thế giới, giá hàng hóa thế giới đang trong xu hướng giảm, đặc biệt là giá các mặt hàng nguyên, nhiên vật liệu chủ chốt như sắt thép, xăng dầu

Tác động của khủng hoảng kinh tế đối với hàng XK của Việt Nam là không quá lớn bởi hàng XK của Việt Nam chủ yếu là hàng thiết yếu

Khó khăn

Sức tiêu thụ hàng hóa trong nước chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt thể hiện ở các chỉ số tiêu dùng, chỉ số sản xuất công nghiệp giảm hoặc có mức tăng không đáng kể; hàng tồn kho nhiều

Khá nhiều các mặt hàng xuất khẩu, kể cả những mặt hàng có kim ngạch lớn chưa có thương hiệu riêng Giá trị gia tăng của hàng hóa xuất khẩu thấp

Khủng hoảng kinh tế thế giới làm cho thị trường tiêu thụ của hàng hóa XK gặp rất nhiều khó khăn và chưa thể phục hồi trong ngắn hạn

2.2.3 Sơ lược về tình hình xuất nhập khẩu của Thành phố

Đà Nẵng trong thời gian qua

Năm 2013 là năm đầu tiên, Đà Nẵng đạt giá trị kim ngạch xuất khẩu hàng hóa vượt mức 1,3 tỷ USD trong 1,9 tỷ USD giá trị kim ngạch xuất khẩu Các doanh nghiệp xuất khẩu của TP Đà Nẵng cũng

không ngừng phát triển và tạo dựng được uy tín trên thị trường thế giới Về thị trường: Thành phố đang tiếp tục phát triển gia tăng thị phần tại các thị trường sẵn có như Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU, Trung Quốc, Đài Loan… đồng thời đã mở rộng thêm một số thị trường mới tại Hoa Kỳ, Anh, Pháp… Tuy nhiên, một số sản phẩm xuất khẩu chủ lực như thuỷ sản, giày da, đồ chơi trẻ em… đang gặp khó khăn về thị trường, bị áp thuế chống bán phá giá, các rào cản kỹ thuật và bị cạnh tranh gay gắt bởi Trung Quốc, Ấn Độ, các nước Nam Á và Đông Á nên có mức tăng trưởng thấp hoặc giảm hơn so với năm 2012

2.3 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XUẤT NHẬP KHẨU KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG

2.3.1 Thực trạng phát triển tín dụng xuất nhập khẩu tại ngân hàng Á Châu -CN Đà Nẵng

Những biện pháp phát triển tín dụng XNK tại ACB – CN Đà Nẵng

a Phát triển quy mô tín dụng xuất nhập khẩu

Công tác quảng bá:

- Nhằm thu hút khách hàng mới, chi nhánh thực hiện quảng cáo, tiếp thị khách hàng qua nhiều kênh khác nhau Tuy nhiên, chi phí dành cho hoạt động marketing vẫn còn khá thấp, chiến lược marketing chưa cụ thể, rõ ràng, thiếu đội ngũ cán bộ tiếp thị chuyên nghiệp về lĩnh vực tài trợ XNK nên hiệu quả mang lại chưa tốt

- Phát triển thương hiệu ngân hàng trên địa bàn thành phố thông qua việc mở rộng mạng lưới kênh phân phối

- Chi nhánh tăng cường quảng bá đến khách hàng “bó sản phẩm” nhằm đảm bảo giữ vững và tăng cường giao dịch tín dụng XNK của khách hàng hiện hữu