Nước Mĩ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới

A, Khái quát bài giảngI, Vị trí bài giảng: Tuần 14 – Tiết 27 II, Thể loại bài: Hình thái kinh tế xã hội III, Đối tợng dạy: Học sinh lớp 8 IV, Tên bài dạy: Nớc Mĩ giữa hai cuộc chiến tran

Gi¸o ¸n: LÞch Sö 8

Ngêi d¹y: NguyÔn ThÞ Kim Oanh

§¬n vÞ: Trêng trung häc c¬ së Mü X¸ - Nam §Þnh

N¨m häc 2007-2008

A, Khái quát bài giảng

I, Vị trí bài giảng: Tuần 14 – Tiết 27

II, Thể loại bài: Hình thái kinh tế xã hội

III, Đối tợng dạy: Học sinh lớp 8

IV, Tên bài dạy:

Nớc Mĩ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới 1918-1939

V, Mục đích bài giảng:

* Kiến thức:

- Giúp học sinh hiểu những nét chính về kinh tế xã hội Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ nhất:

sự phát triển nhanh chóng về kinh tế và những nguyên nhân của sự phát triển đó, phong trào công nhân và sự thành lập Đảng cộng sản Mĩ

- Tác động của cuộc khủng hoảng 1929-1933 đối với nớc Mĩ và chính sách mới của Rudơven nhằm đa nớc Mĩ ra khỏi khủng hoảng

* T tởng:

- Giúp học sinh nhận thức đợc bản chất của chủ nghĩa t bản Mĩ, những mâu thuẫn gay gắt trong lòng xã hội t bản Mĩ

- Bồi dỡng ý thức đúng đắn về cuộc đấu tranh chống sự áp bức, bất công trong xã hội t bản

VI, Phơng pháp:

- Phơng pháp vấn đáp, trình chiếu, diễn giải

B, Bài giảng

Bài trớc ta đã tìm hiểu bài Châu Âu giữa 2 cuộc chiến tranh thế giới 1918-1939 Hôm nay ta cùng tìm hiểu tình hình nớc Mĩ trong thời gian này qua bài Nớc Mĩ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới 1918-1939 Các em hãy theo dõi bài giảng để giải thích tại sao trong và sau chiến tranh thế giới thứ nhất Mĩ trở lên giàu mạnh nhất thế giới nhng cuộc khủng hoảng kinh tế lại bùng nổ đầu tiên ở Mĩ 10-1929, trớc tình hình đó chính phủ đã làm gì để đa nớc

Mĩ thoát khỏi khủng hoảng

Nội dung Ph ơng pháp

Hỏi

- Các em biết gì về nớc Mĩ hiện nay?

Gv treo bản đồ thế giới lên bảng xác định vị trí

của nớc Mĩ., giới thiệu về nớc Mĩ nằm ở phía Tây

bán cầu có tên gọi là Hợp chủng quốc Hoa kì

gồm 48 tiểu bang lục địa giáp Đại Tây Dơng phiá

Đông, phía Tây giáp Thái Bình Dơng, phía bắc

giáp Canada, phiá nam giáp Mêxicô Ngoài ra còn

có tiểu bang Alasca, tiểu bang Haoai Lớn thứ 4

thế giới về diện tích

Chúng ta hãy ngợc dòng lịch sử để tìm hiểu tình

hình nớc Mĩ trong thập niên 20 các em cùng cô

tìm hiểu phần 1

- Ghi bảng

Gv: hãy quan sát vào h65 và cho biết bức ảnh phản

ánh điều gì?

Trả lời sau đó giáo viên chốt

Nhìn vào hình 65-Một bãi đỗ ô tô ở Niu Oóc năm

1928 chúng ta thấy hàng nghìn ô tô đỗ trên một

bãi rộng lớn sau bãi biển vào một ngày chủ nhật

đã phản ánh ngành công nghiệp ô tô phát triển

mạnh Nớc Mĩ trong thập niên của thế kỉ XX đoc

mệnh danh là “quốc gia trên bánh xe”

Dẫn chứng: Năm 1928 khoảng 1/3 số gia đình ở

Mĩ sở hữu từ một chiếc ô tô trở nên Năm 1929

n-ớc Mĩ có 24 triệu ô tô so với 7 triệu ô tô năm

1909 Giá ô tô ngày một rẻ hơn năm 1928 giá một

chiếc ô tô nhãn hiệu Pho T rất thịnh hành lúc đó là

295 đô ls Mĩ nhng năm 1909 là 1200 đô la Mĩ

Hỏi

- Theo em ngành công nghiệp ô tô phát triển tác

động tới các ngành công nghiệp Mĩ nh thế nào?

Trả lời:

- Tác động to lớn: tới ngành luyện thép, chế biến

cao su, sản xuất các vật liệu khác, xây dựng đờng

xá, cầu cống, dịch vụ, nhà hàng, khách sạn, bãi đỗ

xe

Dẫn chứng: 20% tổng sản lợng thép đợc đa vào

sản xuât ô tô, với cao su là 80%, công nghiệp

thuộc da là 65%, kính gơng là 75% đồng thời giải

quyết việc làm cho hàng triệu lao động

Gv: Hs quan sát vào bức ảnh 66 công nhân xây

dựng cao ốc ở Mĩ

Hỏi:

- Bức ảnh này phản ánh điều gì?

Trả lời:

- Bức ảnh chụp cảnh những ngời công nhân đang

xây dựng toà nhà cao ốc, xa xa là những nhà cao

tầng, thành thị sầm uất

Hỏi:

- Vậy dựa vào nội dung Sgk và qua những bức ảnh

này em có nhận xét gì về tình hình kinh tế Mĩ

trong thập niên 20?

Trả lời:

- Kinh tế Mĩ phát triển mạnh thời kì phồn vinh là

trung tâm công nghiệp, thơng mại, tài chính quốc

tế

thế kỉ XX

- Ghi bảng

1, Kinh tế

- Diễn giải

- Phát vấn

- Phát vấn

- Trình chiếu 2 bức ảnh, phát vấn

Ghi bảng

Gv cho dẫn chứng

Công nghiệp tăng 69% trong những năm

23-29, chiếm 48% sản lợng công nghiệp thế giới

Đứng đầu thế giới về công nghiệp ô tô, dầu lửa,

thép

Tài chính chiếm 60 % trữ lợng vàng thế giới

Chúng ta chuyển sang phần b

Hỏi:

- Nguyên nhân nào khiến kinh tế Mĩ phát triển

mạnh mẽ trong thập niên 20?

Trả lời:

- Đó là những cơ hội của nớc Mĩ trong chiến tranh

thế giới thứ nhất

Dẫn chứng:

Mĩ tham gia chiến tranh muộn, hầu nh không bị

chiến tranh tàn phá

Giàu lên nhờ buôn bán vũ khí cho cả hai bên trở

thành chủ nợ của hai bên

Sau chiến tranh châu Âu kiệt quệ là điều kiện

thuận lợi để Mĩ xuất khẩu hàng sang châu Âu

Đây cũng chính là nguyên nhân khách quan khiến

kinh tế Mĩ phát triển

Hỏi:

- Bên cạnh đó Mĩ đã sử dụng những biện pháp gì

để đạt đợc sự tăng trởng kinh tế?

Trả lời:

- Cải tiến kĩ thuật

- Sản xuất dây chuyền

- Tăng cờng độ lao động của công nhân

Gv: Đặc biệt Mĩ đã sử dụng phơng pháp Tailo và

Pho vào sản xuất khiến cho năng suất lao động

tăng nhanh, vào năm 1928 thì 78 công nhân làm ra

sản lợng bằng 100 công nhân năm 1920 Chính vì

vậy cần ít công nhân hơn, công nhân bị trả lơng rẻ

mạt, luôn có nguy cơ bị nạn thất nghiệp Đây còn

đợc gọi là nguyên nhân chủ quan

Hỏi:

- Trong các nguyên nhân trên nguyên nhân nào là

a, Kinh tế Mĩ phát triển mạnh: thời kì phồn vinh là trung tâm công nghiệp, thơng mại, tài chính quốc tế

- Trình chiếu

- Ghi bảng

b, Nguyên nhân

* Nguyên nhân khách quan: cơ hội trong chiến tranh thế giới thứ nhất

* Nguyên nhân chủ quan:

- Cải tiến kĩ thuật

- Sản xuất dây chuyền

- Tăng cờng độ lao động của công nhân

quyết định nhất khiến kinh tế Mĩ phát triển?

Hs trả lời: nguyên nhân chủ quan

Gv: Trong những năm 20 của thế kỉ XX nhờ

những thuận lợi trong chiến tranh thế giới 1 nhng

quan trọng nhất là nhờ những nguyên nhân chủ

quan nền kinh tế Mĩ phát triển phồn vinh Vậy

ng-ời dân lao động Mĩ có đợc hởng những thành quả

đó không? Chúng ta chuyển sang tìm hiểu phần 2

các em hãy quan sát vào h67

Gv hớng dẫn Hs xem h67 và đặt câu hỏi

- Em nhận xét gì về đời sống của ngời lao động

Mĩ?

Trả lời:

Nhìn vào bức ảnh của ngời lao động Mĩ ta thấy họ

sống trong những căn nhà thấp bé Ngời ở trong

đó phải chui rúc không thể đứng thẳng đợc Nhà

vách đất, cửa sổ bé tí, cửa ra vào chỉ vừa một ngơi

chui qua Mái nhà lợp giấy dầu ở trên chặn những

hòn gạch để cho khỏi bay khi có ma bão Những

ngời trong ảnh nét mặt buồn rầu khắc khổ Trông

cảnh tợng thật xác xơ tiêu điều

- Đời sống của ngời lao động Mĩ khổ cực

Gv hớng dẫn Hs xem các h65,66,67 và đặt câu

hỏi:

- Em có nhận xét gì về những hình ảnh khác nhau

của nớc Mĩ?

Trả lời:

Một bên là nhà cao tầng, là bãi đỗ xe hàng nghìn

chiếc đậu sau bãi biển vào ngày chủ nhật chứng tỏ

cuộc sống xa hoa, một bên là những dãy nhà lụp

xụp Đây là những hình ảnh tơng phản, trái ngợc

nhau

Gv: Sự giàu có phồn vinh của nớc Mĩ không đến

với mọi ngời

Ngời lao động nghèo khổ, t sản giàu có, sự chênh

lệch giàu nghèo lớn

Dẫn chứng: Mĩ có 25 triệu ngời có mức sống thu

nhập dới mức trung bình, trong khi đó có 400 ngời

có thu nhập khoảng 185 triệu đô la hàng năm

Hỏi:

- Tình hình xã hội Mĩ trong thời gian này nh thế

nào?

Trả lời:

- Không ổn định, vẫn tồn tại nạn bóc lột, thất

nghiệp, những bất công xã hội và đặc biệt là tệ

phân biệt chủng tộc ở Mĩ có những băng đảng nh

- Chuyển ý

2, Xã hội

- Trình chiếu

- Trình chiếu

- Phát vấn

- Miêu tả, nhận xét

- Phát vấn

đảng 3K thù địch ngời da màu, ngời da trắng cha

bình đẳng với ngời da màu, ngời da đen phải sống

ở những khu biệt lập riêng, bị khinh miệt, không

đợc chính quyền bênh vực, tệ ngời bóc lột ngời

nặng nề dẫn tới nạn thất nghiệp, gia tăng là

nguyên nhân dẫn tới bùng nổ phong trào công

nhân, đảng cộng sản Mĩ ra đời

Hỏi:

- Đảng cộng sản Mĩ ra đời có tác dụng gì với

phong trào công nhân?

Trả lời

- Tháng 5-1921 Đảng Cộng sản Mĩ ra đời có tác

dụng lớn với phong trào công nhân, là lực lợng

truyền bá chủ nghĩa Mác Lê, là lực lợng lãnh đạo

công nhân đấu tranh

* Hỏi:

- Vì sao phong trào công nhân Mĩ diễn ra sôi nổi

ngay cả trong thời kì phồn vinh của kinh tế Mĩ ?

Trả lời:

- Trong thời kì kinh tế Mĩ phát triển phồn vinh

nhng phong trào đáu tranh của công nhân Mĩ vẫn

diễn ra sôi nổi vì:

Sự giàu có của nớc Mĩ không phải ai cũng đợc

h-ởng, hầu hết của cải tiền bạc đều nằm trong tay

giai cấp t sản thống trị, hầu hết nhân dân lao động

vẫn cực khổ Đặc biệt công nhân thờng xuyên phải

đối mặt với nạn thất nghiệp, lao động cực nhọc,

l-ơng không đủ sống, cuộc sống khốn cùng đã thúc

đẩy họ đứng lên đấu tranh giành lấy quyền sống

cho mình Cho nên phong trào đấu tranh của công

nhân Mĩ thời kì này vẫn sôi nổi và quyết liệt

Hỏi:

- Trong thời gian này ở châu Âu phong trào công

nhân diễn ra nh thế nào?

Trả lời:

- ở các nớc châu Âu thời gian này một phong

trào công nhân rất phát triển dẫn tới sự xuất hiện

của một loạt Đảng cộng sản ở Hung ga ri 1918, ở

Pháp 1920, ở Anh 1920, ở ý 1921 Năm 1919

Quốc tế thứ ba ra đời lãnh đạo phong trào cách

mạng thế giới

Gv: Qua đó chúng ta càng hiểu rõ hơn bản chất

của giai cấp t sản không chỉ ở Mĩ mà ở đâu cũng

vậy, họ sống và hởng thụ trên sức lao động của

công nhân Chính vì vậy không chỉ công nhân Mĩ ,

công nhân ở châu Âu cũng đứng lên đấu tranh

mạnh mẽ

Chúng ta chuyển sang tìm hiểu phần II

- Ghi bảng

+ Nạn bóc lột, thất nghiệp, bất công, phân biệt chủng tộc, phong trào công nhân phát triển

+ Đảng Cộng sản Mĩ thành lập

- Phát vấn

Gv: Năm 1928 khi Huvơ ứng cử viên của đảng

Cộng hoà trúng cử tổng thống Mĩ ông ta tự hào

tuyên bố: Chúng ta đã đi đến chỗ xoá nạn nghèo

đói hơn bất cứ nớc nào trên thế giới Nhng khi Hu

vơ vừa nhận chức đợc mấy tháng thì tai hoạ đổ sụp

xuống nớc Mĩ Đó là cuộc khủng hoảng kinh tế

thế giới 1929-1933 bắt đầu từ nớc Mĩ

Chúng ta tìm hiểu phần 1

Gv: Tại sao cuộc khủng hoảng lại xảy ra đầu tiên

ở ngành tài chính, đó là bởi vì các nhà máy xí

nghiệp không trả đợc nợ ngân hàng nên các ngân

hàng bị khủng hoảng

Gv: Ngời phát hiện ra cuộc khủng hoảng là một lái

buôn gà ở Chicagô, 29-10-1929 anh ta đến ngân

hàng rút tiền thì ngân hàng không còn tiền, anh ta

liền chạy ra ngoài đờng phố và kêu lên: nớc Mĩ

khủng hoảng rồi Ngời dân đổ xô đi rút tiền, hàng

loạt các ngân hàng phải đóng cửa Giá một cổ

phiếu đợc coi là đảm bảo nhất sụt tới 80% so với

tháng 9, hàng triệu ngời mất sạch số tiền mà họ đã

tiết kiệm cả đời

Hỏi:

- Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khủng hoảng

kinh tế ở Mĩ?

Trả lời:

- Kinh tế Mĩ phát triển nhanh trong thập niên 20

- Sản xuất sản phẩm ồ ạt chạy theo lợi nhuận

không có sự kiểm soát của nhà nớc, dẫn tới d thừa

hàng hoá trong khi ngời lao động lơng ít ỏi, bị thất

nghiệp nên không có tiền mua hàng ví dụ nh

ngành sản xuất ô tô chúng ta thấy ở h65 Vì vậy

đây còn đợc gọi là cuộc khủng hoảng thừa

- Mĩ không thể xuất khẩu hàng hoá sang các nớc

châu Âu do chính sách thuế và nợ chiến tranh

Gv minh hoạ:

- Để giữ giá hàng, Mĩ đã huỷ một lợng lớn hàng

hoá, phá huỷ 124 tàu biển trọng tải khoảng 1 triệu

tấn, giết mổ 6,4 triệu con lợn vứt đi không sử

dụng Trong khi cuộc sống của ngời lao động Mĩ

rất cực khổ Điều đó khiến ta càng rõ hơn bản chất

tàn nhẫn của giai cấp t sản

- Ghi bảng

1929-1939

1, Cuộc khủng hoảng kinh tế 10-1929: khủng hoảng tài chính lan sang công nghiệp, nông nghiệp

- Trình chiếu biểu đồ số lợng ngân hàng suy giảm 29-33

Hỏi:

- Cuộc khủng hoảng 29-39 để lại hậu quả nh thế

nào với nớc Mĩ ?

Trả lời:

- 10 vạn ngân hàng, 11,5 vạn công ty thơng

nghiệp bị phá sản

-1932 công nghiệp giảm 2 lần so với 1929

- 75 % nông dân bị phá sản

- Thất nghiệp, nghèo đói lan tràn khắp nớc, số

ng-ời thất nghiệp lên tới hàng chục triệu 1933

- Biểu tình, tuần hành liên tiếp xảy ra lôi cuốn

hàng triệu ngời

Hỏi:

- Gánh nặng của cuộc khủng hoảng ở Mĩ chủ yếu

đè lên vai tầng lớp nào?

Trả lời:

- Gánh nặng chủ yếu đè lên vai nhân dân lao động

Nạn thất nghiệp và nghèo đói lan tràn khắp các

bang của Mĩ – năm 1932 - 1933 trên chục triệu

ngời, chiếm gần 30 % trong lực lợng lao động Mĩ

Để hiểu rõ hơn hậu quả cuộc khủng hoảng các em

hãy quan sát trên màn hình

Cuộc khủng hoảng đã khiến nhiều nhà máy, xí

nghiệp phải đóng cửa, nông nghiệp bị bỏ hoang

dẫn đến nhiều ngời mất việc làm Những ngời thất

nghiệp không đợc trợ cấp bởi vì ở Mĩ trớc năm

1933 không có chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp

thất nghiệp Xung quanh các thành phố lớn ở Mĩ

đã mọc lên những lều quán tồi tàn là nơi c trú của

những ngời thất nghiệp và những ngời không có

nhà ở Họ không có điều kiện tối thiểu để sống Vì

thế các cuộc biểu tình, tuần hành đi bộ vì đói

nghèo lôi kéo hàng triệu ngơì tham gia

Hỏi

- Em có nhận xét gì về cuộc khủng hoảng suy

thoái 1929-1933?

Trả lời:

- Khủng hoảng diễn ra trầm trọng gây thiệt hại

nặng cho nền kinh tế Mĩ

- Khủng hoảng kinh tế kéo theo những vấn đề xã

hội rất phức tạp: nạn thất nghiệp, mâu thuẫn xã

hội gia tăng, phong trào đấu tranh của nhân dân

lao động bùng nổ

- Trình chiếu hình ảnh dòng ngời thất nghiệp

- Trình chiếu biểu đồ tỉ lệ ngời thất nghiệp

giải thích năm 32 số lợng ngời thất nghiệp cao nhất do năm 32 khủng hoảng trầm trọng nhất

- Trình chiếu hình ảnh nông nghiệp

bỏ hoang, lang thang không nhà, nhà

ở tạm bợ, xếp hàng chia ăn, ba mẹ con lam lũ nét cơ cực hằn lên nét mặt

- Trình chiếu hình ảnh biểu tình, tuần hành, dòng ngời thất nghiệp

Hỏi:

- Theo em có phải cuộc khủng hoảng này chỉ diễn

ra ở riêng nớc Mĩ ?

Học sinh:

- Nớc Mĩ diễn ra khủng hoảng đầu tiên sau đó

khủng hoảng lan sang các nớc t bản châu Âu:

Anh, Pháp, Đức nhng riêng Liên Xô không hề

chịu ảnh hởng của cuộc khủng hoảng với Chính

sách kinh tế mới Liên Xô đã thực hiện công cuộc

xây dựng chủ nghĩa xã hội, hoàn thành kế hoạch

kinh tế 5 năm lần thứ nhất

Gv yêu cầu Hs đọc Sgk và đặt câu hỏi;

- Để thoát khỏi khủng hoảng nớc Mĩ làm gì?

Trả lời:

- Tổng thống Mĩ Ru dơ ven đề ra chính sách mới

1932

Gv giới thiệu về Rudơven

Sinh trong một gia đình điền chủ lớn Sau khi tốt

nghiệp đại học, ông làm luật s Năm 1932 đợc bầu

làm Tổng thống Mĩ là tổng thống duy nhất trúng

cử 4 nhiệm kì liên tiếp Là một nhà chính trị khôn

khéo tài năng Là một trong những ngời sáng lập

Liên hợp quốc, tham dự hội nghị nhữmg ngời

đứng đầu 3 nớc Liên Xô, Mĩ, Anh tại Têhểan và

Ianta, đề ra nguyên tắc cho việc tổ chức trật tự thế

giới sau chiến tranh thê giới thứ hai Đặc biệt khi

mới lên cầm quyền tiến hành một loạt cải cách gọi

là Chính sách mới với sự hỗ trợ của tập đoàn các

nhà bác học đã khôi phục nền kinh tế Mĩ đang bị

điêu đứng vì khủng hoảng

Hỏi:

- Nội dung chính sách mới là gì?

Trả lời:

- Giải quyết nạn thất nghiệp

- Phục hồi kinh tế tài chính

Hỏi:

- Trong các biện pháp của chính sách mới biện

pháp nào có tác dụng thiết thực với ngời lao động?

Trả lời:

- Giải quyết nạn thất nghiệp, tạo việc làm, khiến

xã hội ổn định Trong thời tổng thống Rudơven đã

- Ghi bảng

2, Chính sách mới của Mĩ

- Trình chiếu hình ảnh Rudơven

- Ghi bảng

a, Nội dung:

chi 16 tỉ đô la cứu trợ ngời thất nghiệp, tạo ra

nhièu quỹ liên bang giúp đỡ các doanh nghiệp sắp

phá sản

Gv: Để phục hồi nền kinh tế Rudơven đã thực hiện

một loạt các đạo luật:

Gv trình chiếu

- Ban hành các đạo luật để phục h ng công, nông

nghiệp ngân hàng dới sự kiểm soát của nhà nớc

- Cải tổ hệ thống ngân hàng, tổ chức sản xuất, cứu

trợ ngời thất nghiệp, tạo việc làm mới cho ngời lao

động, ổn định xã hội

Gv: Trong đó quan trọng nhất là đạo luật phục h ng

công, nông nghiệp ngân hàng, Về công nghiệp đặt

sản xuất dới sự kiểm soát của nhà nớc, tổ chức lại

sản xuất công nghiệp theo những hợp đồng chặt

chẽ về sản phâm và thị thờng tiêu thụ khác hẳn

thập niên 20 sản xuất chạy theo lợi nhuận quy

đinh công nhân có quyền thơng lợng với chủ về

mức lơng và chế độ làm việc.nhằm làm giảm mâu

thuẫn xã hội Về nông nghiệp: nâng giá nông sản,

giảm diện tích sản xuất thừa, cho vay dài hạn Về

ngân hàng: nhà nớc kiểm soát, thiết lập chế độ bảo

đảm với tiền gửi của khách

Gv hớng dẫn Hs xem h69 và đặt câu hỏi:

- Qua bức tranh em có nhận xét gì về Chính sách

mới?

Trả lời:

- Ngời khổng lồ tợng trng cho nhà nớc, hai tay

nắm tới tất cả các ngành, đầu mối, mạch máu kinh

tế, nhằm khôi phục phát triển kinh tế, ổn định

chính trị xã hội

Gv cho hs quan sát đồ thị biểu hiện sự phát triển

kinh tế Mĩ sau khi thực hiện Chính sách mới

Gv: Thực chất của chính sách mới là vai trò của

nhà nớc đợc tăng cờng, nhà nớc dùng sức mạnh,

biện pháp để điều tiết kinh tế, giải quyết các vấn

đề kinh tế, xã hội

Hỏi

- Nêu tác dụng của chính sách mới?

- Giải quyết nạn thất nghiệp

- Phục hồi kinh tế tài chính

- Phát vấn

- Trình chiếu

- Trình chiếu, phát vấn

- Trình chiếu biểu đồ thu nhập quốc dân của Mĩ từ 1929-1941, năm 1932