Mô tả sự khác biệt chính giữa lãnh đạo uy tín và lãnh đạo chiến lược

Lãnh đạo không phải là thực hiện quyền lực mà là trao quyền cho người khác Quan niệm 6 Chức năng của người lãnh đạo chỉ giải quyết những vấn đề phức tạp Chức năng lãnh đạo là đương đầu v

BÀI TẬP CÁ NHÂN MÔN: PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG LÃNH ĐẠO

Chủ đề:

Mô tả sự khác biệt chính giữa lãnh đạo uy tín

và lãnh đạo chiến lược Bạn thích làm việc cho loại lãnh đạo nào trong hai loại nêu trên?

Hà Nội, tháng 5/2009

BÀI LUẬN

Lãnh đạo là gì: Câu hỏi đó đơn giản một cách dễ lầm lẫn: một vị lãnh đạo là gì?

Là một người người điều hành sự việc? Không, đó là một ông sếp Và mặc dù mỗi vị lãnh đạo có thể trong vài cảm thụ là một ông sếp, chứ không phải mỗi ông sếp là một

vị lãnh đạo

Không có một định nghĩa nào có thể định nghĩa chính xác được câu hỏi trên Vì thế Stogdill đã từng nói rằng: “Gần như là có bao nhiêu người cố gắng định nghĩa sự lãnh đạo thì cũng có bấy nhiêu định nghĩa về nó” Tuy nhiên, ta có thể tổng kết nhưng khái niệm phổ biến nhất về lãnh đạo như sau:

Quan niệm

1

Lãnh đạo chỉ tổn tại ở cấp cao nhất của tổ chức

Lãnh đạo cần thiết đối với tất cả các cấp trong một tổ chức

Quan niệm

2 Lãnh đạo là một kỹ năng hiếm có Ai cũng có khả năng lãnh đạo.

Quan niệm

3

Kỹ năng lãnh đạo là bẩm sinh, không phải do rèn luyện

Kỹ năng lãnh đạo có thể đạt được từ quá trình học hỏi, rèn luyện

Quan niệm

4

Những người lãnh đạo là những người có sức thuyết phục

Một số người lãnh đạo có sức thuyết phục nhưng hầu hết là không

Quan niệm

5

Người lãnh đạo kiểm soát, chỉ đạo, thúc giục, lôi kéo

Lãnh đạo không phải là thực hiện quyền lực mà là trao quyền cho người khác

Quan niệm

6

Chức năng của người lãnh đạo chỉ giải quyết những vấn đề phức tạp

Chức năng lãnh đạo là đương đầu với

sự thay đổi, còn chức năng quản lý là đương đầu với các phức tạp

Để làm được một người lãnh đạo giỏi thì mỗi người chúng ta cần phải có hai yếu tố: tố chất lãnh đạo và kỹ năng lãnh đạo

Tố chất lãnh đạo là các đặc điểm cá nhân khác nhau bao gồm các đặc điểm về cá tính, tính khí, nhu cầu và các giá trị Cá tính, tính khí là yếu tố sẵn có, bẩm sinh Nhu cầu là mong muốn có được sự khuyến khích hoặc sự trải nghiệm nào đó Còn các giá trị là thái độ của cá nhân đối với việc cái gì là đúng, cái gì là sai, cái gì là đạo đức, cái

gì là có đạo đức, cái gì là không có đạo đức, cái gì là đúng với lương tâm và cái gì là trái lương tâm

Kỹ năng lãnh đạo là khả năng làm một việc gì đó một cách hiệu quả, và thông thường kỹ năng không tự nhiên có mà chủ yếu do quá trình nghiên cứu, học tập và qua quá trình trải nghiệm thực tế hình thành nên Kỹ năng lãnh đạo bao gồm các kỹ năng nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nhận thức Kỹ năng nghiệp vụ là những kiến thức về phương pháp, các quá trình, quy trình và kỹ thuật để thực hiện một hoạt động mang tính chuyên môn, và khả năng sử dụng công cụ, thiết bị để thực hiện hoạt động

đó Kỹ năng giao tiếp là những kiến thức về hành vi của con người, các quá trình giao tiếp giữa con người với nhau, khả năng hiểu cảm xúc, thái độ và động cơ của người khác dựa trên những gì họ nói và làm (sự lưu loát và tính thuyết phục của lời nói), khả năng thiết lập các mối quan hệ hiệu quả và hợp tác (sự tế nhị, kỹ năng nghe, kiến thức

về hành vi xã hội chấp nhận được) Các kỹ năng nhận thức là khả năng phân tích chung, tư duy logic, sự thông hiểu về cách hình thành khái niệm, khái niệm hoá các mối quan hệ phức tạp và mập mờ, tính sáng tạo trong việc đưa ra ý tưởng và giải quyết vấn đề, khả năng phân tích các sự kiện và xu hướng, lường trước sự thay đổi và nhận ra

cơ hội và các vấn đề tiềm tàng (cách tư duy quy nạp và suy diễn)

Tuỳ do tính cách, tố chất của mỗi người lãnh đạo mà hình thành nên các phong cách lãnh đạo khác nhau như phong cách lãnh đạo tham gia, lãnh đạo đổi mới, lãnh đạo

uy tín, lãnh đạo chiến lược…

Trong các phong cách lãnh đạo trên ta không thể khẳng định được phong cách lãnh đạo nào là tốt nhất, lý tưởng nhất Mà tuỳ vào hoàn cảnh, môi trường của mỗi thời

kỳ mà mỗi phong cách lãnh đạo sẽ phát huy thế mạnh của nó

Lãnh đạo uy tín là gì? Đặc điểm và điều kiện để có lãnh đạo uy tín?

Các lý thuyết về lãnh đạo uy tín ngày nay bị chi phối chủ yếu bởi tư tưởng của nhà xã hội học thời kỳ đầu Max Weber Uy tín tức “charisma" là một từ gốc Huy Lạp

có nghĩa "tài năng thiên phú", ví dụ như khả năng làm được những điều kỳ diệu hoặc khả năng tiên đoán được tương lai Weber đã sử dụng thuật ngữ này để miêu tả một hình thức ảnh hưởng dựa trên truyền thống hoặc luật pháp mà dựa trên sự nhận thức của cấp dưới rằng lãnh đạo là những con người được trời phú cho những tố chất phi thường Theo Weber, lãnh đạo uy tín xuất hiện khi có khủng hoảng xã hội trong đó một

vị lãnh đạo nổi lên với một tầm nhìn cấp tiến, đưa ra giải pháp cho cuộc khủng hoảng Nhà lãnh đạo uy tín đó thu hút cấp dưới tin vào tầm nhìn của mình Nhờ đạt được một

số thành công ban đầu, họ tin rằng tầm nhìn là hoàn toàn có thể đạt được Và những người cấp dưới tin rằng lãnh đạo của họ là người phi thường

Người lãnh đạo uy tín cần phải:

Biết mình Một lý do khiến chúng ta bị lôi cuốn bởi các nhà lãnh đạo là ở họ toát

ra vẻ tự tin Sự tự tin đó bắt nguồn từ việc họ biết rất rõ về bản thân mình

Họ biết rằng họ có đủ khả năng và muốn làm công việc đó Nói cách khác, đây chính là điều gây dựng nên uy tín, họ khiến bạn tin rằng họ có thể làm tốt công việc đó

Và thậm chí, bạn có thể giúp họ làm điều này

đối với các thế hệ công dân mới

“ Đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho ta, mà hãy hỏi ta đã làm gì cho tổ quốc hôm nay” không chỉ đơn giản là một câu hùng biện nổi tiếng Đó chính là lời kêu gọi hành động của cựu tổng thống Mỹ John F Kenedy [3]

Luyện tập kỹ năng nói chuyện trước công chúng Khả năng lãnh đạo là một nghệ

thuật trước công chúng; nó được hiểu là hành động phát biểu trước đám đông

Thông thường, trừ khi bạn là một nhà lãnh đạo doanh nghiệp hoặc một chính trị gia, bạn thường chỉ nói chuyện với các nhóm nhỏ, nhưng kể cả khi không tính đến số lượng khán giả, bài thuyết trình của bạn vẫn phải có thông tin và đủ sức thuyết phục

Thể hiện sự giản dị và khiêm tốn Điều này có vẻ trái ngược với khái niệm uy tín,

nhưng thực ra lại không hề trái ngược chút nào Đối với các nhà lãnh đạo cấp cao nhưng luôn gần gũi với quần chúng, khi họ nói chuyện hoặc lắng nghe thường tạo cho người đối thoại cảm nhận về sự chân thành

Một ví dụ có thể minh chứng cho người lãnh đạo uy tín đó chính là Lưu Bị Vào cuối đời nhà Hán ở Trung Hoa, triều đình yếu thế, phe phái khắp nơi nổi dậy gây chiến lẫn nhau Chiến tranh, loạn lạc khiến đời sống dân chúng hết sức cơ cực Lưu Bị đã cùng Quan Vân Trường, Trương Phi, với sự trợ giúp của Khổng Minh đã lập nên nhà Thục với mục tiêu lập lại nhà Hán, đem lại cuộc sống hoà bình, sung túc cho nhân dân Trong thực tế, Lưu Bị không phải là người giỏi võ như Quan Vân Trường, Trương Phi,

và cũng không giỏi mưu kế, sách lược quân sự như Khổng Minh Nhưng với dòng dõi nhà Hán, với cái đức, với uy tín của mình Lưu Bị đã tập hợp được rất nhiều nhân tài quy tụ và giúp đỡ mình Lưu Bị trở thành một hình tượng anh hùng, một nhà lãnh đạo

uy tín mà bất kỳ nhà lãnh đạo hiện nay đều mong muốn

Để là người lãnh đạo uy tín, người lãnh đạo phải:

- Có tầm nhìn khác biệt so với hiện trạng nhưng vẫn trong phạm vi cấp dưới có thể chấp nhận được Điều đó có nghĩa là cấp dưới sẽ không chấp nhận một tầm nhìn quá cấp tiến và cấp dưới thường coi người lãnh đạo đó là không có năng lực hoặc điên

rồ

- Uy tín thường có xu hướng gắn liền với những người lãnh đạo hành động theo cách sáng tạo để đạt được mục tiêu

- Hy sinh quyền lợi bản thân là một yếu tố rất quan trọng khiến người lãnh đạo sẽ được cấp dưới coi là có uy tín Lòng tin tưởng cũng là một yếu tố quan trọng của uy tín, và cấp dưới thường tin tưởng hơn vào người lãnh đạo ít bị chi phối hơn bởi lợi ích

cá nhân và thường lo lắng, quan tâm đến cấp dưới Một người lãnh đạo được kính trọng thường thực sự gánh chịu sự rủi ro, mất mát của cá nhân, xét về phương diện vị thế, tiền bạc, vị trí lãnh đạo, hoặc tư cách thành viên của tổ chức

- Người lãnh đạo uy tín không phải là người lãnh đạo chỉ biết một mình mình có

ý tưởng, và ý tưởng của mình là nhất Mà người lãnh đạo uy tín phải là người biết tin vào ý tưởng của người khác, tôn trọng ý kiến của người khác

- Người lãnh đạo uy tín phải là người có khả năng tác động vào cảm xúc của cấp dưới, khiến họ tin tưởng, phục tùng sự lãnh đạo

- Một đặc điểm nữa mà người lãnh đạo uy tín cần phải có là sự nhạy cảm, khả năng nhận ra những cơ hội, một tầm nhìn có tính sáng tạo, phù hợp, đúng thời điểm mà không phải ai cũng nhận biết được

Các yếu tố hoàn cảnh đặc biệt quan trọng đối với lãnh đạo uy tín vì lãnh đạo uy tín có được phải có điều kiện, môi trường hoàn cảnh thích hợp Đó chính là thời kỳ khủng hoảng, có thể là khủng hoảng chiến tranh, hoặc có thể là khủng hoảng kinh tế Trong đó tất cả mọi người đều hoang mang, không tìm ra được một giải pháp nào để giải quyết vấn đề khủng hoảng Và người lãnh đạo uy tín xuất hiện để thực hiện sứ mệnh của mình Qua hai điều kiện này ta có thể giải thích tại sao Lưu Bị đã trở thành một hình tượng, một người anh hùng, một người lãnh đạo uy tín vào thời Tam Quốc

Lãnh đạo chiến lược là gì? Đặc điểm và điều kiện để có lãnh đạo chiến lược?

Hầu hết các lý thuyết hiện nay về lãnh đạo chiến lược chủ yếu chịu sự chi phối bởi tư tưởng của James McGregoer Burns (1978) Ông đã viết cuốn sách bán chạy nhất

về lãnh đạo chính trị Burns đã so sánh phản diện giữa lãnh đạo chiến lược với lãnh đạo hành vi Lãnh đạo chiến lược gắn liền với các giá trị về đạo đức của cấp dưới nhằm nâng cao nhận thức của họ về các vấn đề đạo đức và để huy động các nguồn lực và sức lực để cải cách tổ chức

Đối với hình thức lãnh đạo chiến lược, cấp dưới cảm thấy tin tưởng, khâm phục, trung thành và kính trọng lãnh đạo Cấp dưới có động lực làm nhiều hơn những gì họ được kỳ vọng ban đầu Theo Bass, người lãnh đạo chiến lược tạo động cơ cho cấp dưới bằng cách:

- Giúp họ nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của kết quả công việc

- Khuyến khích họ đặt lợi ích của tổ chức, của nhóm lên trên lợi ích cá nhân

- Kích hoạt những yêu cầu cao cấp hơn của họ

Người lãnh đạo chiến lược là người lãnh đạo làm tăng động cơ và hiệu quả làm việc của cấp dưới Một điểm rất quan trọng của người lãnh đạo chiến lược là người biết nhìn xa trông rộng Sự phát triển của đơn vị dựa trên tầm nhìn về tương lai và sự suy đoán của nhà lãnh đạo chiến lược Người lãnh đạo chiến lược có khả năng nhìn thấy những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của đơn vị về lâu dài, đồng thời cũng là người có khả năng xây dựng nên những kế hoạch nhằm khắc phục và xóa bỏ những trở ngại tiềm ẩn mà những người khác khó có thể thấy được

Một ví dụ điển hình về lãnh đạo chiến lược chính là Bill Gates, nhà sáng lập Tập đoàn MicroSoft Inc Bill Gates đã thành lập Tập đoàn từ con số không, nhưng với tầm nhìn và chiến lược của mình ông đã khiến MicroSoft Inc trở thành tập đoàn công nghệ thông tin đứng đầu thế giới, bản thân ông cũng trở thành người giàu nhất thế giới trong nhiều năm gần đây

Vai trò của người lãnh đạo có tầm chiến lược:

+ Một nhà lãnh đạo có tầm chiến lược phải có khả năng chỉ đạo tổ chức của mình Người đó phải đảm bảo rằng các mục tiêu và chiến lược dài hạn được xây dựng

và những nhân viên chịu trách nhiệm thực hiện phải hiểu rõ và ủng hộ những mục tiêu

và chiến lược này

+ Những chiến lược dự kiến sẽ được thực hiện thông qua một cơ cấu tổ chức do nhà lãnh đạo có tầm chiến lược lựa chọn

+ Người lãnh đạo phải thiết lập một hệ thống thông tin để giúp nhân viên có thể hiểu rõ về chiến lược, ngoài ra đảm bảo người lãnh đạo chiến lược được cập nhật về những thay đổi đang diễn ra

Sự khác biệt giữa người quản lý đơn thuần và người lãnh đạo chiến lược:

Giải quyết những công việc cần phải làm

trong ngày hôm nay

Dự đoán trước những khả năng có thể xảy ra trong ngày mai

Nỗ lực đem lại cho tổ chức nhiều hơn

bằng cách duy trì các hoạt động

Cố gắng triển khai công việc và đưa ra những việc mới

Dựa trên các nguyên tắc và quy trình để

đảm bảo các hoạt động được thực hiện

theo đúng kế hoạch và đồng bộ - Làm như

tôi nói

Dẫn dắt bằng việc nêu gương thông qua các hành động để chứng minh giá trị của công việc – Làm như tôi làm

Truyền đạt rõ ràng các chỉ dẫn để mọi

người hiểu và thực hiện theo

Biết lắng nghe để có thể hiểu và thể hiện sự tôn trọng

Cung cấp các chi tiết để công việc được

hoàn thành

Chia sẻ với nhân viên về mục tiêu chung để chỉ cho họ thấy vị trí của họ trong đó

Sử dụng các kỹ năng để xác định phương

pháp và các hệ thống

Đưa ra hướng dẫn tổng thể và thỉnh thoảng kiểm tra

Sử dụng chuỗi mệnh lệnh để truyền đạt

các chỉ dẫn

Trao quyền cho mọi người làm những gì mà

họ cho là tốt nhất Trợ cấp cho nhân viên làm những công

việc khó khăn

Cùng làm việc với mọi người để xây dựng những nhiệm vụ đáng làm

Thúc giục mọi người làm việc nhiều hơn Động viên mọi người phát huy hết khả năng

làm việc của mình Dựa vào các chuyên gia và giao nhiệm vụ

cho những người có năng lực nhất

Thành lập các nhóm giải quyết các vấn đề phức tạp

Giảm thiểu sự phản đối bằng cách sử

dụng kết hợp các phương pháp logic và

dữ liệu

Nâng cao cam kết bằng cách kêu gọi mọi người chủ động tham gia

Giảm thiểu tối đa sự lo sợ thay đổi Phát huy tối đa lòng nhiệt huyết và dám chấp

nhận thử thách của sự thay đổi Giảm thiểu rui ro và tránh mắc những sai

lầm

Khuyến khích thử nghiệm, đổi mới và chấp nhận rủi ro

Cố gắng đơn giản hóa, rõ ràng và giữ tính Chấp nhận khó khăn và không ngại sự xáo

liên tục trộn

Chú ý tính chính xác và hiệu quả

- Hãy làm đúng

Chú trọng tính trung thực và chính thực

- Hãy làm những gì được xem là đúng

So sánh Lãnh đạo uy tín và Lãnh đạo chiến lược?

Về cơ bản lãnh đạo uy tín và lãnh đạo chiến lược tương đồng về bản chất Cùng chung nhiều đặc điểm của lãnh đạo Tuy nhiên, mỗi phong cách lãnh đạo lại có những đặc điểm, những điều kiện hình thành khác nhau Và khó có thể có một cơ sở để so sánh chi tiết giữa hai phong cách lãnh đạo trên do sự mập mờ về khái niệm và sự thiếu nhất quán trong các định nghĩa Hơn nữa, cùng một phong cách lãnh đạo uy tín hay lãnh đạo chiến lược lại có những lý thuyết khác nhau nghiên cứu về nó, ở những thời

kỳ, thời điểm khác nhau Do đó, việc so sánh các lý thuyết với nhau cũng không hề đơn giản

Những điểm cơ bản khác nhau giữa Lãnh đạo uy tín và Lãnh đạo chiến lược:

* Sự chú trọng đến uy tín và đặc trưng cá nhân Bass (1985) cho rằng "Uy tín là một yếu tố cần thiết trong lãnh đạo chiến lược tuy nhiên chỉ có uy tín thì không thể đủ để tạo nên sự thay đổi chiến lược."

Bản chất của uy tín được cấp dưới, những

người phụ thuộc vào sự hướng dẫn và

truyền đạt của lãnh đạo, hiểu là sự phi

thường

Bản chất của lãnh đạo chiến lược có vẻ như

là kích thích sự phát triển về khả năng của cấp dưới, truyền cảm hứng và làm tăng quyền lực cho cấp dưới Những tác động này

có thể làm giảm sự hình thành uy tín đối với người lãnh đạo

Người lãnh đạo uy tín sẽ làm những việc

hữu ích để nuôi dưỡng hình ảnh về năng

lực phi thường, ví dụ như quản lý ấn

tượng, hạn chế thông tin, các hành vi lạ

thường và chấp nhận rủi ro cá nhân

Làm tăng quyền lực cho cấp dưới và làm cho

họ bớt phụ thuộc vào lãnh đạo, ví dụ như phân quyền cho các cá nhân, phát triển kỹ năng và củng cố lòng tự tin cho cấp dưới, thành lập các nhóm tự quản, cho cấp dưới tiếp cận trực tiếp những thông tin nhạy cảm, loại bỏ những sự kiểm soát không cần thiết, xây dựng văn hóa vững mạnh để hỗ trợ cho việc tăng quyền lực cho cấp dưới

* Về mức độ

phổ biến, điều kiện thuận lợi và phản ứng đặc trưng của mọi người

- Rất hiếm và sự xuất hiện của người lãnh

đạo này thường phụ thuộc vào hoàn cảnh

và điều kiện thuận lợi

- Thường phổ biến hơn và có thể có trong bất kỳ một tổ chức nào ở bất kỳ cấp nào, và loại hình lãnh đạo này nói chung phù hợp với tất cả các hoàn cảnh

- Thường là những doanh nhân có tầm

nhìn và thành lập nên một tổ chức mới,

hoặc là những nhà cải cách nổi lên trong

một tổ chức có sẵn khi bộ máy lãnh đạo

chính thức không thể giải quyết cuộc

khủng hoảng trầm trọng và các giá trị

truyền thống, lòng tin bị nghi ngờ

- Phản ứng của mọi người đối với lãnh

đạo uy tín thường là cực đoan và phong

phú hơn là phản ứng đối với những lãnh

đạo chiến lược Phản ứng này giúp giải

thích tại sao nhiều nhà lãnh đạo chính trị

uy tín lại là mục tiêu ám sát

- Thường tin tưởng và kính trọng người lãnh đạo và họ có động lực làm việc nhiều hơn những gì họ được kỳ vọng ban đầu

Tiêu cực: Định hướng quyền lực cá nhân

của những người lãnh đạo uy tín khiến họ

có thể trở thành thiếu nhạy cảm, chuyên

quyền, bốc đồng và bảo thủ

Qua phân tích trên ta thấy không có một phong cách nào là tuyệt đối mà chúng

ta chỉ có thể học phong cách lãnh đạo làm sao đạt được hiệu quả công việc cao nhất

Và bản thân tôi thiên về phong cách lãnh đạo chiến lược hơn là lãnh đạo uy tín bởi vì lãnh đạo uy tín không phải lúc nào cũng có điều kiện hình thành được Chỉ có những thời điểm, hoàn cảnh lịch sử mới tạo điều kiện để lãnh đạo uy tín xuất hiện Và là lãnh đạo uy tín thì có thể chưa trở thành được nhà lãnh đạo chiến lược được

Mỗi một doanh nghiệp nói chung cũng như toàn thế giới cần có những nhà lãnh đạo chiến lược, có tầm nhìn xa, có định hướng, chiến lược và biết truyền tải những định hướng, chiến lược đó đến từng cá nhân trong doanh nghiệp để họ hiểu và cùng

nhau biến những định hướng, chiến lược đó thành những nhiệm vụ, công việc cụ thể

cần đạt được Hơn nữa, nhà lãnh đạo chiến lược có thể giúp cấp dưới nhận thức rõ

hơn tầm quan trọng và giá trị của công việc và khuyến khích cấp dưới đặt lợi ích cá

nhân dưới mục tiêu chung của tổ chức, xây dựng kỹ năng và lòng tự tin cho cấp dưới

để chuẩn bị ho họ gánh vác trách nhiệm mới trong tổ chức

Viện Ngôn Ngữ Học có nói trong Từ Điển Tiếng Việt 1995 cái động từ, lãnh

đạo, có nghĩa là: đề ra chủ trương, đường lối, và tổ chức, động viên thực hiện Nếu

muốn thấu hiểu cái khái niệm trên thì ta phải tra nghĩa của hai cái từ: chủ trương và

động viên.

Chủ trương: có ý định, có quyết định về phương hướng hành động

Động viên: tác động đến tinh thần làm cho phấn khởi vươn lên mà hoạt động

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình “Lãnh đạo trong tổ chức” - Chương trình đào tạo Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Quốc tế - Global Advanced.

2 Lohn C.Maxwell - “Phát triển khả năng lãnh đạo” - NXB Lao động -

Xã hội năm 2008.

3 Warren Bennis - “Hành trình trở thành nhà lãnh đạo” - NXB Trẻ năm 2008.

http://www.ybahcm.com/forum/uy-tin-la-mot-dieu-duoc-nhieu-nha-lanh-dao-mong-doi-t2174.aspx

http://cttmmd.wordpress.com/2007/06/07/leadership-la-gi/