CHƯƠNG 76 Hormone tuyến yên và sự điều khiển từ vùng dưới đồi

Hormone thyrotropin-releasing TRH, gây bài ti t hormone kích thích tuy n giáp TSH 2.. Hormone gi i phóng hormone sinh d c GnRH, gây bài tiét các hormone hư ng sinh d c, hormone hoàng th

TUY N YÊN VÀ M I LIÊN QUAN V I VÙNG

DƯ I Đ I

THÙY TRƯ C VÀ THÙY SAU TUY N

YÊN

Tuy n yên (Hình 76-1), là m t tuy n nh có đư ng

kính kho ng 1cm và n ng 0,5-1 gam—n m trong

h yên, m t h c xương n m n n s , và đư c n i

v i vùng dư i đ i qua cu ng yên V sinh lý h c,

tuy n yên có hai ph n riêng bi t: thùy trư c tuy n

yên, hay còn g i là thùy ti t, thùy sau tuy n yên, hay

còn g i là thùy th n kinh N m gi a hai thùy là m t

vùng nh , tương đ i vô m ch đư c g i là thùy gi a,

ít phát tri n trên ngư i nhưng có kích thư c l n và

mang nhi u ch c năng m t s đ ng v t

Theo phôi h c, hai thùy tuy n yên có ngu n g c

khác nhau—thùy trư c t túi Rathke, là m t vùng

lõm vào c a l p thư ng bì h u h ng, và thùy sau

t m t mô th n kinh phát tri n ra t vùng dư i đ i

Ngu n g c thùy trư c tuy n yên t bi u mô h u

h ng gi i thích cho b n ch t bi u mô c a nh ng t

bào vùng này, và

Hormone tuy n yên và s

đi u khi n t vùng dư i đ i

ngu n g c thùy sau t mô th n kinh gi i thích vì sao có s hi n di n m t lư ng r t l n t bào th n kinh đ m t i thùy này

Có 6 hormone peptid quan tr ng và vài hormone khác ít quan tr ng hơn đư c ti t ra t thùy trư c tuy n yên, và có 2 hormone peptid quan tr ng

đư c ti t ra t thùy sau Nh ng hormone thùy trư c

đ m nhi m nh ng vai trò quan tr ng trong quá trình chuy n hóa toàn cơ th , xem Hình 76-2

• Hormone tăng trư ng (GH) nh hư ng đ n

s phát tri n toàn b cơ th qua đi u khi n s

t ng h p protein, và phân chia t bào

• ACTH (corticotropin) đi u khi n s bài ti t m t

s hormone v thư ng th n, gây nh hư ng

đ n chuy n hóa glucose, protein, và m

• Hormone kích thích tuy n giáp (TSH) (thyrotropin)

đi u khi n m c đ bài ti t c a T3 và T4 tuy n giáp, và nh ng hormone này nh hư ng đ n

h u h t t c đ các ph n ng hóa h c trong

cơ th

• Prolactin đi u khi n tuy n vú phát tri n và bài

ti t s a

• Hai hormone đi u hòa tuy n sinh d c, hormone kích thích nang tr ng (FSH) và hor-mone hoàng th (LH), đi u khi n s phát tri n

c a bu ng tr ng và tinh hoàn, cũng như các

ho t đ ng n i ti t và sinh s n

- Hai hormone thùy sau tuy n yên l i th c

hi n các ch c năng khác:

• Hormone ch ng bài ni u (vasopressin) đi u khi n

m c đ bài ti t nư c vào nư c ti u, do đó giúp

đi u ch nh n ng đ nư c trong các d ch cơ th

• Oxytocin giúp bài xu t s a t tuy n vú ra núm

vú trong giai đo n cho con bú và có tác d ng trong quá tình chuy n d vào cu i thai kì

Thùy trư c tuy n yên có các lo i t bào ti t khác nhau t ng h p và bài ti t các hormone.

Thông thư ng, ch có m t lo i t bào ti t ra m t hormone chính thùy trư c tuy n yên Trong m t

s trư ng h p đ c bi t có m t s kháng th đ c

hi u g n vào nh ng hormone đ c bi t, ít nh t có 5

lo i t bào

Hình 76-1 Tuy n yên

Vùng dư i đ i

Thùy gi a

Đuôi tuy n yên

Th vú Giao thoa th giác

Có kho ng 30- 40% các t bào tuy n yên trư c

là lo i somatotropes ti t ra hormone GH, và kho ng 20% là lo i corticotropes ti t ACTH Các lo i còn

l i chi m ch kho ng 3 to 5 % t ng s t bào; tuy nhiên, chúng ti t ra nh ng hormone r t m nh fđ

đi u khi n ch c năng tuy n giáp, ch c năng sinh

d c, và ti t s a vú

Somatotropes đ i màu m nh trong môi trư ng acid và do đó còn đư c g i là acidophils Do đó, các kh i u tuy n yên ti t m t lư ng l n GH đư c

g i là các u acidophils

Các hormone tuy n yên sau đư c t ng h p t i các thân t bào trên vùng dư i đ i Thân các t bào

ti t ra nh ng hormone tuy n yên sau không n m trong tuy n yên mà là nh ng neuron l n, g i là mag-nocellular neurons, n m vùng trên giao thoa th

và các nhân c n giao thoa th giác vùng dư i

đ i Các hormone sau đó đư c v n chuy n qua

s i tr c đi t vùng dư i đ i đ n thùy sau tuy n yên Cơ ch này s đư c gi i thích sau

VÙNG DƯ I Đ I ĐI U KHI N

S BÀI TI T C A TUY N YÊN

H u h t t t c s bài ti t c a tuy n yên đư c

đi u khi n b i các tín hi u n i ti t ho c th n kinh

t vùng dư i đ i Th c t , khi tuy n yên đư c l y

b kh i v trí c a nó bên dư i vùng dư i đ i và ghép và m t v trí khác c a cơ th , đ bài

ti t các hormone (tr prolactin) gi m xu ng t i

m t m c r t th p

S bài ti t tuy n yên sau đư c đi u khi n

b i các tín hi u th n kinh t vùng dư i đ i và k t thúc tuy n yên sau Ngư c l i, s bài ti t tuy n yên trư c đư c đi u khi n b i các hormone kích thích

và hormone (y u t ) c ch ti t ra t i vùng dư i

đ i và sau đó gây tác d ng, như Hình 76-4, đi t i tuy n yên trư c qua các m ch máu nh g i là h

m ch c a dư i đ i- yên T i tuy n yên trư c, các hormone kích thích và c ch tác đ ng lên các t bào tuy n đ đi u khi n s bài ti t c a chúng

Cơ ch này s đư c mô t ph n ti p theo

Vùng dư i đ i nh n đư c nhi u tín hi u truy n t nhi u vùng trong h th n kinh Do đó, khi m t ngư i b đau, m t lư ng l n tín hi u đau s đư c chuy n lên vùng dư i đ i Tương t , khi ngư i ta

c m th y c c kì bu n chán ho c ph n khích, m t

lư ng l n tín hi u s đư c chuy n lên vùng dư i

đ i S kích thích c a các mùi d ch u hay khó

ch u t o ra m t tín hi u m nh đi tr c ti p và đi qua nhân h nh nhân vào vùng dư i đ i Ngay c

n ng đ các ch t dinh dư ng, đi n, nư c và m t s hormone trong máu cũng kích thích ho c c ch m t

s ph n c a vùng dư i đ i

đã đư c phát hi n (Hình 76-3) B ng 76-1 trình bày

t ng quan các lo i t bào, các hormone chúng ti t ra,

và ch c năng sinh lý c a chúng 5 lo i t bào g m:

1 Somatotropes—hormone tăng trư ng (GH)

2 Corticotropes—kích thích t y thư ng th n

(ACTH)

3 Thyrotropes—kích thích tuy n giáp (TSH)

4 Gonadotropes—kích thích tuy n sinh d c,

g m LH và FSH

5 Lactotropes—prolactin (PRL)

Hình 76-2. Cơ ch ch c năng các hormone tuy n yên trư c

(ACH: hormone t y thư ng th n)  

Tuy n giáp

Tuy n vú

Tăng đư ng máu

T y Tuy n v thư ng th n

Bu ng tr ng

ACH

Đi u khi n bài ti t insulin Tuy n

yên

trư c

thích v thư ng th n FSH

LH Prolactin

Hình 76-3. C u trúc t bào c a tuy n yên trư c (ch nh s a

t Guyton AC: Sinh lý h c ngư i, b n th 6 Philadelphia:

Saun-ders College Publishing, 1984.)

Tb hình sin

T bào Gamma

( ) α Epsilon ( )acidophil Delta ( )basophil

β

Alpha

Beta ( )

UNIT

đi qua giư ng mao m ch ph n dư i vùng dư i đ i Dòng máu sau đó ch y qua các m ch c a

dư i đ i- yên r i đ vào các xoang tuy n yên trư c Hình 76-4 trình bày ph n th p nh t c a

vùng dư i đ i, hay còn g i là vùng l i gi a, liên k t

phía dư i v i cu ng yên Các đ ng m ch nh đi vào vùng l i gi a và sau đó tách thành các m ch đi trên b m t vùng này, r i cùng t o thành các m ch

c a dư i đ i- yên Các m ch này đi qua cu ng yên

xu ng c p máu cho các xoang tuy n yên trư c

Các hormone kích thích và c ch c a vùng

dư i đ i đư c ti t vào vùng l i gi a Các neuron

đ c bi t vùng dư i đ i t ng h p và bài ti t các hormone kích thích và c ch đi u khi n s bài ti t các hormone tuy n yên trư c Ngu n g c các neu-ron này t nhi u v trí trên vùng dư i đ i và cho

các s i đi t i vùng l i gi a và c xám, m t mô m

r ng t vùng dư i đ i vào cu ng yên

T n cùng c a các s i này khác v i h u h t các đ u t n cùng c a h th n kinh trung ương, b i

vì ch c năng c a chúng không ph i truy n tín hi u

t m t neuron đ n m t neuron khác mà bài ti t các hormone kích thích và c ch vào các d ch

mô Nh ng hormone này ngay l p t c đi vào h

m ch c a dư i đ i- tuy n yên và đư c v n chuy n

tr c ti p đ n các xoang tuy n yên trư c

Các hormone vùng dư i đ i kích thích ho c

c ch s bài ti t c a tuy n yên trư c Ch c năng c a các hormone kích thích và c ch c a vùng dư i đ i là đi u khi n s bài ti t c a

B ng 76-1 Các t bào và hormone thùy truwocs tuy n yên và ch c năng sinh lý c a chúng

T bào Hormone Câú trúc Ch c năng sinh lý

Somatotropes Hormone tăng trư ng

(GH) (somatotropin)

Chu i đơn g m 191 amino acids

Kích thích cơ th phát tri n; kích thích bài ti t

y u t tăng trư ng tương t insulin; kích thích phân gi i lipid; c ch ho t đ ng c a insulin lên chuy n hóa đư ng và m Corticotropes Hormone kích thích

v thư ng th n (ACTH) (corticotropin)

Chu i đơn g m 39 amino acids

Kích thích t ng h p glucocorticoid và an-drogens tuy n v thư ng th n; duy trì kích thư c l p bó và l p lư i c a v thư ng th n.

Thyrotropes Hormone kích thích

tuy n giáp(TSH) (thyrotropin)

Glycoprotein g m 2 ti u đơn v , (89 amino acids) và (112 amino acids)

Kích thích bài ti t các hormone tuy n giáp t i các t bào nang giáp; duy trì kích thư c c a các t bào nang giáp

Gonadotropes Hormone kich thích

nang tr ng (FSH)

Glycoprotein g m 2 ti u đơn v , (89 amino acids) và (112 amino acids)

Kích thích s phát tri n c a nang tr ng; đi u khi n s t o thành tinh trùng tinh hoàn Hormone hoàng

th (LH)

Glycoprotein g m 2 ti u đơn v , (89 amino acids) và (115 amino acids)

Gây r ng tr ng và hình thành hoàng th t i

bu ng tr ng; kích thích t ng h p estrogen và progesterone bu ng tr ng; kích thích tinh hoàn bài ti t testosterone

Lactotropes-Mammotropes

Prolactin (PRL) Chu i đơn g m 198

amino acids

Kích thích t ng h p và bài ti t s a

HÌnh 76-4. H m ch c a dư i đ i- tuy n yên

Vùng dư i đ i

Tuy n yên trư c

Tuy n yên sau

Th vú

Cu ng yên

m ch chính

H m ch c a

dư i đ i- tuy n yên

Các xoang Tĩnh m ch

Giao thoa th giác

Do đó, vùng dư i đ i là m t trung tâm thu nh n

thông tin liên quan đ n các tr ng thái c a cơ th , và

nh ng tín hi u này đư c dùng đ đi u khi n s bài

ti t các hormone có tác d ng toàn thân t tuy n

yên

H M CH C A DƯ I Đ I- YÊN C A

TUY N YÊN TRƯ C

Thùy trư c tuy n yên là m t tuy n giàu m ch

máu v i r t nhi u xoang m ch bao quanh các t

bào tuy n H u h t các m ch máu đi vào các xoang

đ u tiên đ u

khác nhau c a vùng dư i đ i hi n v n chưa đư c

bi t rõ, nên có th ph n nh n đ nh này là sai

CÁC CH C NĂNG SINH LÝ C A HORMONE TĂNG TRƯ NG

T t c các hormone chính c a tuy n yên trư c, tr

GH, th hi n nh ng nh hư ng chính d a trên s kích thích các tuy n đích, bao g m tuy n giáp, v thư ng

th n, bu ng tr ng, tinh hoàn và tuy n vú Các ch c năng c a m i hormone yên trư c này liên quan r t

m t thi t v i ch c năng c a các tuy n đích, ngo i

tr hormone GH, các ch ng năng c a GH đư c mô

t các chương ti p theo cùng v i các tuy n đích Tuy nhiên, hormone GH không gây nh hư ng t i các mô đích nhưng l i gây tác đ ng tr c ti p t i h u

h t các mô c a cơ th

HORMONE GH ĐI U KHI N S PHÁT TRI N CÁC MÔ CƠ TH

Hormone GH, hay còn g i là các hormone soma-totropin, là m t phân t protein nh đơn chu i g m

191 amino acid và có tr ng lư ng phân t 22.005

Nó t o ra s phát tri n c a h u h t các mô có th phát tri n c a cơ th GH đi u khi n làm tăng kích thư c t bào và tăng nguyên phân, cùng s tăng sinh m nh s lư ng t bào c a các lo i t bào khác nhau như t o c t bào và các t bào cơ còn non Hình 76-5 cho th y b ng theo dõi tr ng lư ng trung bình c a hai chu t cùng l a; m t con đư c tiêm GH hàng ngày, con còn l i không đư c tiêm Hình này ch ra s tăng trư ng rõ r t c a chu t đư c tiêm GH t nh ng ngày đ u sinh ra và ngay c sau khi trư ng thành Trong giai đo n đ u phát tri n, t t

c cơ quan c a chu t đư c tiêm GH đ u tăng t l tương ng v kích thư c; sau khi trư ng thành, h u

h t các xương không dài thêm n a nhưng nhi u mô

m m v n ti p t c phát tri n K t qu này

tuy n yên trư c Đ i v i h u h t các hormone tuy n

yên trư c, các hormone kích thích có vai trò quan

tr ng, nhưng v i prolactin, hormone c ch c a

vùng dư i đ i có v như đi u khi n nhi u hơn Các

hormone chính c a vùng dư i đ i, đư c trình bày

B ng 76-2, bao g m:

1 Hormone thyrotropin-releasing (TRH), gây

bài ti t hormone kích thích tuy n giáp (TSH)

2 Hormone corticotropin-releasing (CRH), gây

bài ti t hormone kích thích v thư ng th n

(ACTH)

3 GHRH, gây bài ti t hormone tăng trư ng

(GH), và hormone c ch GH (GHIH), hay

còn g i là somatostatin, c ch bài ti t GH

4 Hormone gi i phóng hormone sinh d c

(GnRH), gây bài tiét các hormone hư ng sinh

d c, hormone hoàng th (LH) và hormone

kích thích nang tr ng (FSH)

5 Hormone c ch prolatin (PIH), c ch bài

ti t prolactin

Các hormone dư i đ i còn l i g m có hormone

kích thích bài ti t prolactin và vài lo i hormone khác

c ch bài ti t các hormone thùy trư c yên Các

hormone quan tr ng c a vùng dư i đ i đư c mô t

chi ti t như nh ng h n i ti t đ c bi t, đư c trình

bày trong chương này và các chương ti p theo

Các v trí khác nhau vùng dư i đ i đi u

khi n s bài ti t các hormone kích thích và

c ch c a vùng này H u h t các hormone

dư i đ i đ u đư c ti t ra các đ u t n dây

th n kinh vùng l i gi a trư c khi đư c v n

chuy n đ n thùy yên trư c M t kích thích đi n vào

vùng này kích ho t các đ u t n dây th n kinh và

gây bài ti t t t c các lo i hormone dư i đ i Tuy

nhiên, thân các t bào th n kinh có các đ u t n

đi vào vùng l i gi a đư c liên k t v i các vùng

gián đo n khác c a vùng dư i đ i ho c liên k t

ch t ch v i các vùng n n não Các v trí khác

nhau c a các thân t bào th n kinh t o thành các

hormone kích thích và c ch

B ng 76-2 Các hormone kích thích và c ch c a vùng dư i đ i đi u khi n s bài ti t các hormone c a tuy n

yên trư c

Hormone kích thích ti t TSH (TRH) Peptid g m 3 amino acids Kích thích ti t TSH b i t bào thyrotropin

Hormone kích thích bài ti t hormone hư ng

sinh d c (GnRH)

Chu i đơn g m 10 amino acids Kích thích ti t FSH và LH b i t bào

gonadotropes Hormone kích thích ti t hormone v thư ng th n

Hormone kích thích ti t hormone tăng

trư ng (GHRH)

Chu i đơn g m 44 amino acids Kích thích ti t hormone tăng trư ng (GH) b i

t bào somatotroipes Hormone c ch ti t hormone tăng

trư ng (somatostatin)

Chu i đơn g m 14 amino acids c ch ti t hormone tăng trư ng (b i t

bào somatotropes Hormone c ch ti t prolactin (PIH) Dopamine (m t catecholamine) c ch t ng h p và bài ti t prolactin b i t

bào lactotropes

ACTH: hormone kích thích v thư ng th n ; FSH, hormone kích thích nang tr ng; LH, hormone hoàng th ; TSH, thormone kích

thích tuy n giáp.

UNIT

Tăng cư ng phiên mã nhân AND đ t o ARN

Trong kho ng th i gian dài hơn (24- 48 gi ), GH còn kích thích phiên mã AND trong nhân, làm tăng

s lư ng ARN Vi c này đi u khi n hình thành protein nhi u hơn và s phát tri n n u có đ năng

lư ng, amino acid, vitamin và các đi u ki n cơ

b n c n cho tăng trư ng Xa hơn n a, ch c năng này có th là ch c năng quan tr ng nh t c a GH

Gi m b t quá trình d hóa protein và amino acid.

IBên c nh làm tăng t ng h p protein là ch c năng làm gi m phân gi i protein t bào M t lý do ch c

ch n c a tác đ ng c ch này là GH còn huy đ ng

lư ng l n acid béo t mô m , và acid béo tham gia t o thành năng lư ng ch y u cho các t bào

c a cơ th , vì th GH ho t đ ng như m t “protein

b sung”

Tóm l i: GH tăng cư ng h u h t các lo i tái h p

thu amino acid và t ng h p protein c a t bào, và cùng lúc làm gi m s giáng hóa protein.

GH tăng cư ng s d ng m đ

t o năng lư ng

GH có m t ch c năng đ c bi t đó là gây bài ti t các acid béo t mô m và do đó làm tăng n ng đ acid béo trong d ch cơ th Hơn n a, trong các mô

cơ th , GH tăng cư ng chuy n acid béo thành acetyl coenzyme A (acetyl-CoA) và sau đó s d ng

đ t o năng lư ng Vì v y, dư i tác đ ng c a GH,

m hay đư c dùng đ sinh năng lư ng hơn là car-bohydrat và protein

Kh năng đi u khi n vi c s d ng m c a GH cùng v i tác d ng đ ng hóa protein làm tăng kh i

lư ng cơ c a cơ th Tuy nhiên, vi c s d ng ch t béo dư i nh hư ng c a hormone GH c n vài gi

đ có th di n ra, trong khi tăng cư ng t ng h p protein có th b t đ u trong vòng vài phút

Tác d ng “ketogenic” c a GH

Dư i nh hư ng c a m t lư ng dư th a GH, s huy đ ng ch t béo t mô m đôi khi di n ra quá

m c khi lư ng l n acid acetoacetic đư c t o thành gan và đi vào d ch cơ th , do đó gây ra

ketosis S huy đ ng quá m c ch t béo t mô m

cũng thư ng gây ra gan nhi m m

GH làm gi m s d ng carbohydrat

Hormone GH gây ra các ph c h p tác đ ng lên chuy n hóa carbohydrate, bao g m (1) gi m h p thu glucose các mô như cơ xương và mô m , (2) tăng t o glucose gan, và (3) tăng bài ti t in-sulin

Hình 76-5. So sánh s tăng trư ng tr ng lư ng gi a chu t đư c

tiêm GH hàng ngày v i chu t ch ng

Ch ng

Đư c tiêm hormone

GH hàng ngày

500

400

300

200

100

0

Ngày

t th c t : m t khi đ u các xương dài đã liên k t v i

các tr c, xương s không th dài ra thêm n a, m c

dù các mô m m khác v n có th ti p t c phát tri n

HORMONE TĂNG TRƯ NG GÂY CÁC

NH HƯ NG LÊN CHUY N HÓA

Bên c nh tác d ng chung c a GH trên s phát tri n

cơ th , GH cũng có các tác d ng trên ph c h p

chuy n hóa, g m (1) tăng t o protein h u h t t

bào c a cơ th ; (2) tăng huy đ ng các acid béo t

mô m , tăng t l acid béo t do trong máu, và tăng

s d ng acid béo làm năng lư ng; (3) làm gi m s

d ng glucose toàn cơ th Do đó, trong tác d ng

c a mình, GH làm tăng protein, gi m d tr m , và

tăng d tr carbohydrat

GH đi u khi n s l ng đ ng protein

vào các mô

Dù cơ ch chính xác c a vi c GH làm tăng l ng

đ ng protein còn chưa đư c hi u rõ, m t lo t các

nh hư ng khác nhau đã đư c tìm ra, t t c đ u

có th d n đ n tăng l ng đ ng protein

Tăng cư ng v n chuy n Amino Acid qua màng

t bào. GH tr c ti p làm tăng v n chuy n h u h t

các amino acid qua màng t bào đ n ph n trư c

c a t bào, làm tăng n ng đ amino acid trong t

bào và đư c coi là tham gia m t ph n vào s tăng

t ng h p protein S đi u khi n v n chuy n amino

acid này tương t như tác d ng c a insulin đi u

khi n v n chuy n glucose qua màng t bào (xem

Chương 68 và 79)

Tăng cư ng d ch mã ARN đ các ribosome

t ng h p protein Ngay c khi n ng đ amino acid

trong t bào không tăng, GH v n làm tăng d ch

mã ARN, kích thích vi c t ng h p protein v i m t

lư ng l n hơn t các ribosome trong t bào ch t

ti p theo là l p s n này chuy n thành xương m i,

do đó kéo dài thân xương và đ y l p s n đ u xương ngày càng xa nhau hơn Cùng lúc, l p s n đ u xương cũng d n d n đư c s d ng h t, do đó vào cu i giai đo n v thành niên, không có l p s n đ u xương nào đư c b i vào đ làm cho xương dài thêm n a Khi đó, s t o xương x y ra gi a thân và l p s n

m i đ u, vì th xương không dài thêm đư c n a

Th hai, nguyên bào xương v xương và trong

m t s khoang xương gây l ng đ ng xương m i vào

b m t c a các xương cũ Đ ng th i, nguyên bào

xương (xem Chương 80) cũng phá h y xương cũ

Khi t c đ l ng đ ng l n hơn t c đ phá h y, đ dày

c a xương tăng lên GH kích thích r t m nh nguyên

bào xương Do đó, các xương v n có th ti p t c tr

nên dày hơn v sau này dư i tác đ ng c a GH; đi u này đ c bi t đúng v i l p màng xương Ví d , xương hàm có th đư c kích thích đ phát tri n sau tu i v thành niên, làm c m và hàm dư i l i ra Tương t , các xương s có th phát tri n b dày và t o ra

nh ng ch l i lõm phía trên m t

HORMONE GH TH C HI N H U H T CÁC

CH C NĂNG THÔNG QUA CÁC CH T TRUNG GIAN- SOMATOMEDIN

Khi GH tác đ ng tr c ti p vào các t bào s n

đư c nuôi c y bên ngoài cơ th , s tăng sinh c a

s n thư ng không x y ra Ngư c l i, GH đư c tiêm vào cơ th đ ng v t thì l i gây tăng sinh và phát tri n các t bào tương t

Nói ng n g n, GH kích thích gan (và các mô khác v i m t m c th p hơn) t o ra các protein phân

t nh g i là somatomedin tác d ng m nh làm tăng

m i phương di n phát tri n c a xương M t s tác

d ng c a somatomedin lên s phát tri n tương t như các tác d ng c a insulin lên s phát tri n Do

đó, các somatomedin còn đư c g i là Y u t phát tri n gi ng insulin (IGF)

Có ít nh t 4 lo i somatomedin đã phân l p đư c, nhưng trong đó quan tr ng nh t là somatomedin C (còn đư c g i là Y u t phát tri n gi ng insulin-1 hay IGF-1) Tr ng lư ng phân t c a IGF-1 kho ng

7500, và n ng đ trong huy t tương ph thu c ch t

ch vào m c đ bài ti t hormone GH

Nh ng ngư i lùn Pigmy Châu Phi không có kh năng t ng h p lư ng IGF-1 đ m c đ có tác d ng

Do đó, dù n ng đ GH trong huy t tương c a h bình thư ng ho c cao, nhưng huy t tương h v n b thi u IGF-1, làm cho h có đ c đi m là mang t m vóc nh bé M t vài gi ng ngư i lùn khác (như ngư i lùn Lévi-Lorain) cũng g p v n đ tương t

H u h t đã đư c công nh n, nhưng không ph i hoàn toàn, nh ng nh hư ng c a GH thông qua IGF-1 và các somatomedin khác, hơn là nh ng tác

đ ng tr c ti p c a GH lên các xương và mô s n

Các thay đ i này là k t qu “c n tr insulin” c a

GH, làm gi m ho t đ ng c a insulin đ kích thích

h p thu và s d ng glucose cơ xương và mô m

và c ch tân t o glucose gan; vi c này d n đ n

tăng n ng đ glucose máu và bù l i cũng làm tăng

bài ti t insulin Vì các lý do này, các tác d ng c a

GH đư c g i là “y u t gây đái tháo đư ng”, và s

bài ti t quá m c GH có th gây ra r i lo n chuy n

hóa tương t như đư c phát hi n b nh nhân đái

tháo đư ng type 2 (không ph thu c insulin), và

nh ng ngư i kháng insulin

Chúng tôi không bi t cơ ch chính xác c a vi c

GH gây kháng insulin và làm gi m s d ng

glu-cose t i t bào Tuy nhiên, vi c hormone GH làm

tăng n ng đ acid béo trong máu r t có th góp

ph n làm gi m ho t đ ng c a insulin lên s d ng

glucose t i mô Các nghiên c u th c nghi m cho

th y s tăng n ng đ acid béo trong máu

nhanh hơn bình thư ng làm gi m đ nh y c a gan

và cơ xương v i tác d ng chuy n hóa carbohydrat

c a insulin

S c n thi t c a insulin và carbohydrate

cho ch c năng kích thích sinh trư ng

c a GH

GH không có tác d ng nh ng đ ng v t không có

t y; và cũng không có tác d ng tăng trư ng n u

trong ch đ ăn không có carbohydrate Các hi n

tư ng này cho th y khi có đ y đ ho t tính c a

insulin và d tr đ carbohydrate r t c n cho

ho t đ ng ch c năng c a GH M t ph n c a

s đòi h i này là vì carbohydrate và insulin cung

c p năng lư ng c n thi t cho chuy n hóa

tăng trư ng, nhưng dư ng như v n còn các tác

d ng khác n a Đ c bi t quan tr ng là kh năng

tăng v n chuy n các amino acid vào t bào c a

insulin, cũng như kh năng tăng cư ng v n

chuy n glucose vào t bào c a hormone này

GH KÍCH THÍCH PHÁT TRI N S N

VÀ XƯƠNG

M c dù GH làm tăng l ng đ ng protein và tăng

trư ng h u h t các mô cơ th , nhưng tác d ng rõ

r t nh t c a GH là gây phát tri n khung xương K t

qu này là t các ph c h p tác d ng c a GH lên

xương, bao g m (1) tăng l ng đ ng protein t i các

t bào s n và t o c t bào d n đ n phát tri n xương,

(2) kích thích phân chia t bào và (3) m t tác d ng

n a là chuy n t bào s n thành t o c t bào, do đó

t o ra s l ng đ ng xương m i

S phát tri n xương có 2 cơ ch chính Th

nh t, khi đáp ng v i kích thích c a GH, các xương

dài phát tri n chi u dài c a l p s n đ u xương, nơi

các l p s n đ u xương tách ra kh i thân xương

Vi c này đ u tiên hình thành l p s n m i,

UNIT

(3) th d c; (4) hưng ph n; (5) ch n thương; và (6) ghrelin- m t hormone đư c ti t ra d dày trư c

b a ăn Hormone GH còn tăng lên trong 2 gi

đ u sau khi ng sâu, đư c trình bày Hình 76-6

B ng 76-3 t ng h p m t s y u t đã bi t gây nh

hư ng đ n s bài ti t GH

Bình thư ng n ng đ GH trong huy t tương ngư i trư ng thành vào kho ng gi a 1,6- 3ng/ml;

tr em ho c v thành niên là kho ng 6ng/ml Nh ng giá tr này có th tăng lên đ n 50ng/ml sau khi cơ

th c n ki t d tr protein ho c carbohydrate khi b đói ăn kéo dài

Trong tình tr ng c p tính, t t đư ng huy t là m t kích thích m nh đ n s bài ti t hormone GH hơn là khi b gi m protein c p tính Ngư c l i, trong tình

tr ng m n tính, s bài ti t GH dư ng như liên quan

t i m c đ thi u protein t bào hơn là m c đ h

đư ng huy t Ví d , n ng đ r t cao GH đư c ti t

ra khi b thi u ăn liên quan ch t ch v i lư ng pro-tein b thi u h t

Hình 76-7 cho th y nh hư ng c a s thi u h t protein lên n ng đ GH huy t tương và sau đó là

nh hư ng c a b sung protein vào b a ăn C t

đ u tiên bi u di n lư ng l n GH tr em b thi u

protein n ng khi b suy dinh dư ng kwashiorkor;

c t th hai bi u di n m c GH c a cùng đ a tr đó sau 3 ngày đư c đi u tr v i lư ng carbohydrate trong b a ăn nhi u hơn m c c n thi t, cho th y carbohydrate không làm gi m n ng đ GH huy t tương C t th 3 và 4 bi u di n m c GH sau khi

đi u tr b ng b sung protein trong kho ng t

3-25 ngày tương ng v i s s t gi m hormone GH

Các k t qu này ch ng minh r ng trong tình

tr ng suy dinh dư ng protein n ng, cung c p đ calo chưa đ đ đi u ch nh s bài ti t hormone GH

S thi u h t protein cũng ph i đư c đi u ch nh

Vì v y, các th nghi m đã ch ng minh r ng tiêm

GH tr c ti p vào l p s n đ u xương trên đ ng v t

s ng gây ra s phát tri n các vùng s n này, và

ch c n m t lư ng r t nh GH đ làm cho s phát

tri n này di n ra M t vài d ng gi thuy t v

so-matomedin v n đang còn là d u ch m h i Có kh

năng là hormone GH có th kích thích s n xu t đ

lư ng IGF-1 t i các mô t i vùng đ làm cho vùng

đó phát tri n Còn có kh năng GH ph n h i tr c

ti p v i s phát tri n c a m t s mô và cơ th

so-matomedin là m t cách th c khác c a s phát tri n

nhưng không ph i lúc nào cũng c n thi t

Hormone GH có kho ng tác d ng ng n nhưng

IGF-1 có kho ng tác d ng kéo dài

GH ch g n l ng l o v i protein huy t tương Do đó,

GH di di chuy n t huy t tương vào các mô m t

cách nhanh chóng, và có th i gian bán h y trong

máu nh hơn 20 phút Ngư c l i, IGF-1 g n ch t

vào m t protein mang trong máu, protein này cũng

tương t như IGF-1, đư c sinh ra do kích thích

c a GH K t qu là IGF-1 đư c ti t t máu vào mô

r t ch m, v i th i gian bán h y kéo dài kho ng 20

gi S bài ti t r t ch m này giúp kéo dài tác d ng

sinh trư ng c a đ nh ti t hormone GH như trong

Hình 76-6

ĐI U HÒA S BÀI TI T

HORMONE TĂNG TRƯ NG

Sau tu i v thành niên, s bài ti t gi m d n theo

tu i, cu i cùng gi m còn kho ng 25% khi r t già so

v i giai đo n v thành niên

Hormone GH đư c ti t ra theo nh p, tăng và gi m

Cơ ch chính xác đi u khi n s bài ti t GH v n

chưa đư c hi u m t cách hoàn toàn, nhưng có vài

y u t liên quan t i m c đ dinh dư ng c a cơ th

ho c căng th ng đã đư c bi t là các y u t gây

kích thích bài ti t GH: (1) thi u ăn, nh t là khi b

gi m protein n ng; (2) t t đư ng huy t ho c gi m

n ng đ acid béo trong máu;

Hình 76-6. S dao đ ng đi n hình quá trình bài ti t hormone

GH trong ngày, cho th y nh hư ng r t l n c a ho t đ ng m nh

và s bài ti t GH cũng tăng cao trong nh ng gi đ u tiên c a

gi c ng sâu

30

20

10

0

Bu i trưa

12

N a đêm

8 am

Ho t đ ng

m nh

Ng B ng 76-3 Các y u t kích thích hay c ch

s bài ti t hormone tăng trư ng

Kích thích bài ti t hormone tăng trư ng

c ch bài ti t hormone tăng trư ng

H đư ng huy t

Gi m acid béo t do trong máu

Tăng amino acid máu (arginine)

B b đói ho c ăn chay, suy dinh dư ng protein

Ch n thương, stress, hưng ph n

T p th d c Testosterone, estrogen

Gi c ng sâu (giai đo n II và IV) Hormone kích thích ti t GH Ghrelin

Tăng đư ng huy t Tăng acid béo t do trong máu

Lão hóa Béo phì Hormone c ch ti t GH (somatostatin)

GH (ngo i sinh) Somatomedins (y u t tăng trư ng gi ng insulin)

đ u làm tăng s bài ti t hormone GH.

H u h t s đi u khi n bài ti t hormone GH có

l thông qua hormone GHRH hơn là hormone so-matostatin GHRH kích thích bài ti t GH qua vi c

g n v i các receptor đ c hi u trên b m t màng ngoài c a các t bào ti t GH thùy yên trư c Các receptor kích ho t h adenylyl cyclase phía trong màng t bào, tăng lư ng AMP vòng n i bào S kich thích này có c tác d ng ng n l n tác d ng kéo dài Tác d ng ng n là là tăng lư ng ion Calci

v n chuy n vào trong t bào; trong vài phút, hi n

tư ng này gây ra s hòa màng c a các túi ti t GH

và bài ti t GH vào trong máu.Tác d ng kéo dài là làm tăng s d ch mã trong nhân thông qua các gen đ kích thích s t ng h p hormone m i Khi hormone GH đư c đưa tr c ti p vào máu

c a con v t trong vòng vài gi , m c đ bài ti t hormone tăng trư ng n i sinh gi m xu ng S suy

gi m này ch ng t s bài ti t hormone GH đư c

đi u khi n b i cơ ch feedback âm tính đi n hình, tương t như b n ch t c a t t c các hormone

B n ch t cơ ch feedback này và li u có qua trung gian là s c ch GHRH hay là s tăng cư ng bài

ti t somatostatin ( c ch bài ti t hormone GH) v n còn chưa ch c ch n

Tóm l i, nh ng ki n th c chúng ta đã bi t v s

đi u khi n bài ti t hormone GH v n chưa đ đ v nên m t b c tranh t ng quát Do đó, vì có s bài

ti t c c m nh hormone GH khi b thi u ăn và tác

d ng lâu dài quan tr ng trong đi u khi n s t ng

h p protein và s phát tri n mô cơ th , chúng tôi cho r ng: ch t có tác d ng kéo dài đi u khi n s bài ti t hormone GH là tình tr ng kéo dài v dinh

dư ng c a các mô, đ c bi t là m c đ suy dinh

dư ng protein Có nghĩa là, thi u ho c th a dinh

dư ng t i các mô c n thi t protein (ví d sau m t

hi p t p th d c khi cơ trong tình tr ng n oxy s làm tăng m c đ bài ti t hormone GH Hormone

GH, đ n lư t mình, đi u khi n s t ng h p các protein m i đ ng th i duy trì các protein n i bào

trư c khi n ng đ hormone GH tr l i bình thư ng

Vai trò c a vùng dư i đ i, hormone kích

thích ti t GH, và somatostatin trong vi c đi u

khi n s bài ti t hormone GH

các ph n trư c nói v các y u t có th

nh hư ng đ n s bài ti t GH, ta có th d dàng

th y đư c s lúng túng c a các nhà sinh lý h c khi

c g ng làm sáng t bí n c a s bài ti t hormone

GH Ta đã bi t r ng s bài ti t GH đư c đi u khi n

b i hai y u t bài ti t trên vùng dư i đ i và sau đó

đư c v n chuy n đ n thùy yên trư c qua h m ch

c a dư i đ i- yên Chúng là nh ng hormone kích

thích ti t GH (GHRH) và hormone c ch ti t GH

(somatostatin) C hai lo i đ u là nh ng

polypep-tide; GHRH g m chu i 44 amino acid, và

somato-statin g m chu i 14 amino acid

V trí vùng dư i đ i ti t ra GHRH là vùng

nhân b ng; cũng là v trí nh y c m v i n ng đ

glucose máu t i vùng dư i đ i, gây ra c m giác no

khi tăng đư ng máu và c m giác đói khi h đư ng

máu S bài ti t somatostatin đư c đi u khi n

các v trí khác trên vùng dư i đ i Do đó, có kh

năng m t s tín hi u tương t mà thay đ i hành vi

ăn u ng cũng làm thay đ i s bài ti t GH

Cùng cách này, các tín hi u dư i đ i di n t

tâm tr ng, căng th ng, và ch n thương hoàn toàn

có th nh hư ng t i s bài ti t GH Trên th c t ,

th c nghi m cho th y các catecholamine, dopamine

và serotonin, m i ch t đ u đư c bài ti t t các h

th n kinh khác nhau vùng dư i đ i,

Hình 76-7. nh hư ng c a suy dinh dư ng protein n ng đ n

n ng đ hormone GH trong huy t tương trong b nh

kwash-iorkor Đ ng th i cũng ch ra s th t b i c a đi u tr b ng carb

ohydrate và tác d ng c đi u tr b ng protein làm gi m n ng đ

hormone GH (Ngu n Pimstone BL, Barb ezat G, Hansen

JD và c ng s : Nghiên c s bài tiét hormone GH trong suy dinh

dư ng protein- calo Am J Clin Nutr 21:482, 1968.)

40

30

20

10

0

Suy dinh

dư ng protein

(kwashiorkor)

Đi u tr

b ng protein

(25 ngày )

Đi u tr

b ng protein (3 ngày)

Đi u tr b ng carbohydrate (3 ngày)

B t thư ng bài ti t hormone GH Suy tuy n yên trư c

Suy tuy n yên trư c t c là gi m s bài ti t c a t t

c các hormone tuy n yên trư c S suy gi m bài

ti t có th do b m sinh (t khi sinh ra), ho c có th

di n ra đ t ng t ho c t t b t kì th i gian nào trong đ i, h u h t thư ng do h u qu c a u tuy n yên phá h y tuy n.

UNIT

c a mình các r i lo n khác vì có các ch c năng chuy n hóa r ng rãi.

B nh kh ng l Đôi khi, các t bào ái toan ti t hormone

GH tuy n yên trư c ho t đ ng quá m c, hay th m chí

có kh i u t bào ái toan trong tuy n H u qu là, lư ng l n hormone GH đư c ti t ra T t c mô cơ th phát tri n r t nhanh, bao g m c các xương N u tình tr ng này x y ra trư c tu i v thành niên, trư c khi s n các đ u xương dài

c t hóa, chi u cao s tăng nhi u và ngư i đó tr thành ngư i kh ng l - có th cao t i 2,44m (8 ft).

Ngư i kh ng l thư ng có tăng đư ng máu, và các t bào beta các đ o Langerhans c a t y d b thoái hóa

do chúng b quá t i vì tăng đư ng máu Vì th , kho ng 10% ngư i kh ng l , cu i cùng s d n đ n đái tháo

đư ng ti n tri n.

h u h t ngư i kh ng l , giai đo n cu i s ti n tri n thành suy tuy n yên trư c n u h không đư c đi u

tr vì b nh kh ng l thư ng do kh i u tuy n yên phát tri n cho đ n lúc phá h y tuy n S suy gi m hormone tuy n yên thư ng gây ch t trong giai đo n đ u sau khi trư ng thành Tuy nhiên, m t khi đư c ch n đoán b nh kh ng l , các nh hư ng n ng n có th đư c ngăn ch n b ng vi

ph u kh i u th n kinh ho c x tr tuy n yên.

B nh to c c chi N u m t kh i u không nhu m màu

xu t hi n sau tu i v thành niên, t c là sa u khi di n ra s

c t hóa s n vào thân xương dài, ngư i đó không th cao thêm đư c n a, nhưng xương v n có th dày lên và các

mô m m v n có th phát tri n Khi đó Hình 76-8, i đư c

g i là B nh to c c chi Đ c trưng b nh này là s phì đ i các xương t chi và các màng xương, bao g m xương

s , mũi, trán, trán, xương hàm dư i, và các đ t s ng,

b i vì s phát tri n c a chúng không d ng l i tu i v thành niên Do đó, xương hàm dư i b nhô ra trư c, đôi khi nhô đ n 1,3cm, trán d c ra trư c vì trán nhô ra, mũi

to lên g p đôi, chân ph i dùng giày c 14 ho c to hơn, và các ngón tay to lên g p g n 2 l n bình thư ng Bên c nh

nh ng nh hư ng trên, nh ng s bi n đ i đ t s ng thư ng d n đ n gù lưng (gù s t s ng) Cu i cùng, nhi u

t ng m m như lư i, gan ho c th m chí là th n cũng to lên.

Vai trò c a gi m bài ti t hormone GH gây ra các

bi n đ i liên quan đ n s lão hóa

nh ng ngư i m t ch c năng bài ti t GH, m t s

đ c tính c a quá trình lão hóa đư c thúc đ y nhanh hơn Ví d , 1 ngư i 50 tu i b thi u hormone

GH trong nhi u năm có th có b ngoài như ngư i

65 tu i Ki u hình theo đ tu i ch y u là k t qu

c a vi c gi m l ng đ ng protein các mô cơ th

và thay vào đó là tăng l ng đ ng m các mô này Các nh hư ng th c th và sinh lý làm tăng n p nhăn, gi m ch c năng m t s cơ quan, và gi m kích thư c cũng như đ ch c các cơ

Suy tuy n yên trư c ngư i trư ng thành

Suy tuy n yên trư c hay x y ra trong giai đo n trư ng thành là h u qu c a 3 b t thư ng hay g p nh t Hai lo i

u tuy n yên, u s h u ho c u không nhu m màu, có th chèn

ép tuy n yên đ n m c làm cho ch c năng c a các t bào

ch ti t thùy trư c yên b phá h y toàn b ho c g n toàn

b Nguyên nhân th ba là do huy t kh i m ch máu tuy n yên Hi n tư ng b t thư ng này x y ra khi s n ph

b s c tu n hoàn sau khi sinh.

Nh ng nh hư ng tiên phát c a suy tuy n yên trư c ngư i l n g m (1) suy giáp, (2) gi m s n xu t glucocorti-coid tuy n v thư ng th n, và (3) c ch s bài ti t các hormone hư ng sinh d c nên b m t đi các ch c năng sinh d c Vì th , nh dư i đây là m t ngư i b đ n

đ n (do thi u các hormone tuy n giáp), ngư i này tăng trong lư ng (vì thi u s huy đ ng m c a các hormone

GH, hormone kích thích v thư ng th n và hormone v thư ng th n, hormone tuy n giáp) và b m t toàn b

ch c năng sinh d c Tr các ch c năng sinh d c, còn l i

b nh nhân có th đi u tr các r i lo n khác b ng b sung hormone v thư ng th n và hormone tuy n giáp

Ch ng lùn

H u h t các trư ng h p b lùn là h u qu c a suy

gi m toàn b ch c năng bài ti t thùy yên trư c (suy tuy n yên trư c) trong giai đo n thơ u Nói chung, t t c các

ph n cơ th phát tri n v n theo các t l thích h p, nhưng

t c đ phát tri n b gi m m nh M t tr 10 tu i có th có

cơ th c a m t tr 4- 5 tu i, và tương t v i ngư i 20

tu i có th cơ th ch phát tri n b ng m t tr 7- 10 tu i

Ngư i b lùn tuy n yên không d y thì và không th bài

ti t đ lư ng hormone hư ng sinh d c đ phát tri n các

ch c năng sinh d c c a ngư i l n Tuy nhiên trong 1/3

s ngư i lùn ch hormone GH b suy gi m; nh ng ngư i này v n có trư ng thành ch c năng tình d c và có th sinh s n m t ki u ngư i lùn (ngư i lùn c Châu Phi và ngư i lùn Lévi-Lorain), m c đ bài ti t hormone GH v n bình thư ng ho c cao, nhưng không có kh năng t ng

h p somatomedin C (do di truy n)- là m t bư c quan

tr ng trong quá trình phát tri n b i hormone GH.

Đi u tr b ng hormone GH

Các hormone tăng trư ng t các lo i đ ng v t khác nhau r t khác nhau nên chúng ch gây tác d ng trên m t loài, ho c các loài có quan h lân c n Vì th , hormone

GH c a các đ ng v t b c th p hơn ( m t m c đ nào

đó ngo i tr loài linh trư ng) không gây tác d ng trên ngư i Do đó, hormone sinh trư ng c a ngư i đư c g i

là hGH (human-GH) đ phân bi t v i các loài khác

Trư c đây, vì GH ph i đư c l y t tuy n yên ngư i nên r t khó l y đư c lư ng đ đ đi u tr cho b nh nhân suy tuy n yên, tr trên m c đích th nghi m Tuy nhiên, hormone hGH bây gi có th t ng h p t vi khu n E.coli sau vi c ng d ng thành công công ngh tái

t h p ADN Vì th , hormone này bây gi đã có s n cho

m c đích đi u tr suy gi m hormone GH Ngư i lùn b suy hormone GH đơn thu n có th đư c ch a kh i hoàn toàn n u đư c đi u tr s m Hormone tăng trư ng ngư i còn có th ch ng minh l i ích

Abnormalities of Growth Hormone Secretion

Panhypopituitarism Panhypopituitarism means

de-creased secretion of all the anterior pituitary hormones

The decrease in secretion may be congenital (present from

birth), or it may occur suddenly or slowly at any time

during life, most often resulting from a pituitary tumor that

destroys the pituitary gland.

nhân trên th và nhân c n não th t vùng dư i đ i

Hình 76-9 Các đư ng th n kinh này đi xu ng tuy n yên

th n kinh qua cu ng yên Các đ u t n th n kinh là các

synap ch a các b c ch ti t Các đ u t n này n m trên giư ng mao m ch; nơi chúng bài ti t hai hormone tuy n yên trư c: (1) hormone ch ng bài ni u (ADH) hay còn

g i là vasopressin và (2) oxytocin

N u cu ng yên b c t phía trên tuy n yên nhưng vùng

dư i đ i v n nguyên v n, các hormone tuy n yên sau

v n đư c bài ti t bình thư ng sau khi b gi m thoáng qua trong vài ngày; sau đó chúng đư c bài ti t t các

đ u b c t c a các s i vùng dư i đ i ch không ph i t các đ u t n tuy n yên sau Lý do vì các hormone b t

đ u đư c t ng h p t i các thân t bào t i nhân trên th

và nhân c n não th t, sau đó đư c v n chuy n d ng

g n v i các protein “mang” xu ng các

As one ages, the average plasma concentration of

growth hormone in an otherwise normal person changes

approximately as follows:

Thus, it is possible that some of the normal aging effects

result from diminished growth hormone secretion In fact,

some studies of growth hormone therapy in older people

have demonstrated three important beneficial effects:

(1) increased protein deposition in the body, especially in

the muscles; (2) decreased fat deposits; and (3) a feeling of

increased energy Other studies, however, have shown that

treatment of elderly patients with recombinant growth

hormone may produce several undesirable adverse effects

including insulin resistance and diabetes, edema, carpal

tunnel syndrome, and arthralgias (joint pain) Therefore,

recombinant growth hormone therapy is generally not

rec-ommended for use in healthy elderly patients with normal

endocrine function

Figure 76-8.  Patient with acromegaly. 

Figure 76-9.  Hypothalamic control of the posterior pituitary. 

Mammillary body

Hypothalamic-hypophysial tract

Supraoptic nucleus

Paraventricular nucleus

TUY N YÊN SAU VÀ M I LIÊN QUAN V I VÙNG

DƯ I Đ I

Tuy n yên sau, hay còn g i là tuy n yên th n

kinh, đư c t o nên ch y u t các t bào gi ng

t bào th n kinh đ m, hay còn g i là các t bào

ngo i m ch.Các t bào ngo i m ch không bài ti t

hormone; chúng ho t đ ng đ c l p như là m t

c u trúc nâng đ cho m t lư ng l n các nút giao

c a các s i th n kinh và nút giao các đ u t n th n

kinh t các đư ng th n kinh có ngu n g c t