Ordinarily, the right atrial pressure increases 4 to 6 mm Hg during atrial contraction, and the left atrial pressure increases about 7 to 8 mm Hg.. The c wave occurs when the ventricl
Trang 1III The Heart 109
B t đ u t chương này, chúng ta s cùng th o lu n
v tim và h th ng tu n hoàn Tim như Hình 9-1 th t
s là hai cái bơm riêng bi t: tim ph i bơm máu qua
ph i, và tim trái bơm máu qua h th ng tu n hoàn
cung c p máu cho các cơ quan và các mô trong cơ th
L n lư t, m i bên tim là m t cái bơm hai bu ng g m
m t tâm nhĩ và m t tâm th t M i tâm nhĩ là m t m i
bơm y u cho tâm th t, giúp máu đi vào tâm th t Các
tâm th t sau đó cung c p s c bơm chính đ y máu qua
(1) tu n hoàn ph i nh tâm th t ph i ho c (2) qua
tu n hoàn h th ng nh tâm th t trái
Nh ng cơ ch đ c bi t trong tim gây ra m t chu i
liên t c duy trì co bóp tim hay đư c g i là nh p tim,
truy n đi n th ho t đ ng kh p cơ tim đ t o ra nh p
đ p c a tim H t th ng đi u hòa nh p tim này s đư c
gi i thích Chương 10 Trong chương này, chúng
tôi s gi i thích làm th nào mà tim l i ho t đ ng như
m t cái bơm, b t đ u v i các ch c năng đ c bi t c a
cơ tim
Cơ Tim; Ho t Đ ng Bơm Máu C a Tim và Ch c Năng C a Van Tim
SINH LÝ CƠ TIM
Cơ tim có ba lo i chính: cơ tâm nhĩ, cơ tâm th t, và các s i chuyên bi t hưng ph n và d n truy n Lo i
cơ tâm nhĩ và cơ tâm th t co l i theo cách tương t
cơ vân, ngo i tr th i gian co dài hơn Tuy niên, các
s i chuyên bi t hưng ph n - d n truy n c a tim co r t
y u do chúng ch a ít s i co cơ; thay vào đó, chúng
có th t phóng đi n m t cách t đ ng dư i hình th c
c a đi n th ho t đ ng ho c d n truy n đi n th ho t
đ ng qua tim, t o ra m t h th ng kích thích đi u hòa
nh p đi u c a tim
GI I PH U SINH LÝ C A CƠ TIM Hình 9-2 th hi n mô h c c a cơ tim, ch ng minh các
s i cơ tim s p x p trong m t m ng lư i, v i các s i phân chia, tái h p, và tr i r ng liên t c Lưu ý r ng các
s i cơ tim có vân gi ng như cơ vân Hơn n a, cơ tim
có các tơ cơ đi n hình ch a các s i actin và myosin
g n như đ ng nh t v i các s i đư c tìm th y trong cơ vân; các s i này n m c nh nhau và trư t trong khi co
l i theo cách gi ng như cơ vân (xem Chương 6) Tuy nhiên, theo cách khác, cơ tim khá khác bi t so v i cơ vân, như chúng ta s đư c th y sau đây
Cơ Tim Là M t H p Bào Vùng t i c t ngang s i cơ
tim trong Hình 9-2 đư c g i là đĩa xen; chúng th t
s là các màng t bào tách các s i cơ tim ra riêng r
t m t s i y h t Đó là các s i cơ tim đư c t o nên t nhi u t bào riêng r k t n i thành chu i và song song
v i nhau
T i m i đĩa xen các màng t bào h p nh t v i nhau
t o thành m i n i “truy n d n” th m qua đư c (khe
n i) cho phép các ion khu ch tán m t cách nhanh chóng Do v y, t khía c nh m t ch c năng, các ion
di chuy n m t cách d dàng trong d ch n i bào theo
su t chi u dài s i cơ tim và nh đó đi n th ho t
đ ng d dàng ch y t m t t bào cơ tim sang t bào
ti p theo, qua các đĩa xen
Hình 9-1 C u t o c a tim và cách mà dòng máu qua các
van tim và bu ng tim
Đ ng m ch ch
Đ ng m ch ph i
Tĩnh m ch
ch dư i
Tĩnh m ch
ch trên
Tâm th y ph i
Van ba
lá
Van đ ng
m ch ph i
Tâm nhĩ ph i Tĩnh m ch ph i
Ph i
Đ U VÀ CHI TRÊN
THÂN VÀ CHI D Ư I
Tâm nhĩ trái Van hai lá Van đ ng m ch ch
Tâm th t ph i
Trang 2Như v y, cơ tim là m t h p bào c a nhi u t bào cơ
tim, trong đó các t bào tim liên k t r t ch t ch và
khi m t t bào tr b kích thích thì đi n th ho t đ ng
nhanh chóng lan đ n m i t bào cơ tim
Trái tim g m hai h p bào: h p bào nhĩ, c u t o
nên các vách c a hai tâm nhĩ, và h p bào th t, t o nên
vách c a hai tâm th t Tâm nhĩ và tâm th t ngăn cách
b i mô xơ bao quanh l van nhĩ th t (A-V) gi a
tâm nhĩ và tâm th t Bình thư ng, đi n th ho t đ ng
không đư c d n truy n tr c ti p t tâm nhĩ sang tâm
th t Thay vào đó, chúng ch đư c d n truy n nh h
th ng d n truy n đ c bi t g i là bó nhĩ th t (bó AV),
đây là m t bó các s i d n truy n có đư ng kính vài
milimet, chúng ta s th o lu n ti p Chương 10
S phân chia c a cơ tim thành hai h p bào ch c
năng cho phép tâm nhĩ co m t th i gian ng n trư c
khi tâm th t co, đó là đi u quan tr ng cho hi u qu
co bóp c a tim
ĐI N TH HO T Đ NG TRONG CƠ TIM
Đi n th ho t đ ng đư c ghi l i trong m t s i cơ tâm
th t (Hình 9-3), trung bình kho ng 105 milivon, có
nghĩa là đi n th n i bào tăng lên t m t giá tr r t
âm, kho ng -85 milivon, thành m t giá tr hơi dương,
kho ng +20 milivon, trong m i l n đ p Sau khi bư c
đ u đ t đ nh, màng c n kh c c trong kho ng 0.2 s,
th hi n b ng m t cao nguyên, sau khi k t thúc cao
nguyên là s tái c c đ t ng t S xu t hi n c a cao
nguyên trong đi n th ho t đ ng làm cho tâm th t co
v i th i gian dài g p 15 l n th i gian co c a cơ vân
Cái Gì Làm Cho Đi n Th Ho t Đ ng Kéo Dài và
S Xu t hi n C a Cao Nguyên? T i sao đi n th ho t
đ ng c a cơ tim l i kéo dài và t i sao l i xu t hi n
m t cao nguyên, trong khi đi n th ho t đ ng c a cơ vân l i không có cao nguyên? Cơ s lý sinh tr l i cho các câu h i này đã đư c trình bày Chương 5, nhưng t t hơn chúng nên đư c tóm t t đây
T i thi u có hai s khác bi t l n gi a đ c tính màng cơ tim và cơ vân gi i thích cho đi n th ho t
đ ng kéo dài và cao nguyên cơ tim Đ u tiên, đi n
th ho t đ ng c a cơ vân đư c t o ra g n như toàn
b do m đ t ng t m t s lư ng l n các kênh natri nhanh cho phép m t lư ng c c l n ion natri đi vào
các s i cơ vân t d ch ngo i bào Các kênh này đư c
g i là kênh “nhanh” vì chúng ch m trong m t vài 1/1000 s và sau đó đóng l i đ t ng t Khi vi c đóng
l i này k t thúc, tái phân c c x y ra, và đi n th ho t
đ ng tr l i ti p t c trong vòng kho ng vài 1/1000 s Trong cơ tim, đi n th ho t đ ng đư c t o ra do
m hai lo i kênh: (1) kênh natri nhanh kích ho t đi n
th như trong cơ vân và (2) m t t p h p hoàn toàn khác các kênh canxi typ L (kênh canxi ch m), chúng
đư c g i là kênh canxi - natri T p h p các kênh này
khác v i kênh natri nhanh, chúng m ch m, và ngay
c khi quan tr ng hơn n a, chúng v n ch m trong vài 1/10s Trong th i gian này, m t lư ng l n c hai dòng ion canxi và natri đi qua các kênh này vào trong
s i cơ tim, và duy trì kh c c m t th i gian dài, t o
ra cao nguyên trong đi n th ho t đ ng Hơn n a,
các ion canxi đi vào trong giai đo n cao nguyên kích
ho t quá trình co cơ, trái l i ion canxi làm co cơ vân
l i b t ngu n t m ng n i cơ tương
Hình 9-2 H p bào, liên k t t nhiên c a các s i cơ tim
Hình 9-3 Tính nh p nhàng c a đi n th ho t đ ng (theo
milivon) t m t s i Purkinje và t m t s cơ tâm th t, đư c ghi l i b i các thi t b ghi đi n c c
+20 –100 –80 –60 –40 –20 +20
–60 –40 –20
–100 –80
Giây
0
S i Purkienje
Cơ Tâm Th t
Cao nguyên Cao nguyên
0 0
Trang 3Pha 0 (kh c c), m kênh natri nhanh Khi t bào
tim b kích thích và kh c c, đi n th màng tr nên dương m nh C ng đi n th kênh natri nhanh m và cho phép natri nhanh chóng vào t bào và kh c c t bào Đi n th màng t bào đ t đ n kho ng +20 milivon trư c khi kênh natri đóng l i
Pha 1 (bư c đ u tái c c), đóng kênh natri nhanh.
Kênh natri đóng l i, t bào b t đ u tái c c, và ion kali
ra kh i t bào nh m kênh kali
Pha 2 (cao nguyên), kênh canxi m và kênh kali nhanh đóng M t s tái c c ng n ban đ u x y ra và
đi n th ho t đ ng sau đó đ t đ n cao nguyên như k t
qu c a (1) tăng th m ion canxi và (2) gi m th m ion kali C ng đi n th kênh ion canxi m ch m trong giai đo n 1 và 0, và canxi đi vào t bào Kênh kali sau đó đóng l i, và s k t h p c a vi c gi m ion kali
đi ra và tăng dòng canxi đi vào làm cho đi n th đ t cao nguyên
Pha 3 (tái c c nhanh), đóng kênh canxi và m kênh kali ch m Vi c đóng l i c a kênh canxi và tăng
tính th m v i ion kali làm cho kali nhanh chóng ra
kh i t bào, k t thúc cao nguyên và hoàn l i đi n th màng t bào v m c ngh
Pha 4 (đi n th ngh màng) trung bình kho ng -90 milivon
T c Đ D n Truy n Tín Hi u Cơ Tim T c đ
d n truy n c a tín hi u đi n th ho t đ ng kích thích
d c theo c các s i cơ nhĩ và th t là kho ng 0.3 - 0.5
m/s, ho c kho ng b ng 1/250 t c đ s i th n kinh
l n và kho ng 1/10 t c đ s i cơ vân T c đ d n
truy n trong h th ng d n truy n đ c bi t tim - s i Purkinje - là r t nhanh, kho ng 4 m/s trong h u h t
các ph n c a h th ng, đi u này cho phép d n truy n
t c đ v a ph i c a tín hi u kích thích t i các ph n khác nhau c a tim, s đư c gi i thích Chương 10
Giai Đo n Trơ C a Cơ Tim Cơ tim có tính trơ
gi ng như m i mô có tính hưng ph n Do v y, giai
đo n trơ c a tim là th i gian ngh (Hình 9-5), khi đó
m t xung tim bình thư ng không th tái kích thích
m t vùng đã kích thích cơ tim Giai đo n trơ bình thư ng th t là 0.25 - 0.3 s, đây là kho ng th i gian kéo dài c a cao nguyên trong đi n th ho t đ ng Có
m t giai đo n tương đ i trơ thêm vào kho ng 0.05 s,
khi mà cơ r t khó b kích thích so v i bình thư ng, tuy v y v n có th b kích thích b i m t tín hi u kích thích m nh, như đư c ch ng minh b i m t co bóp
“s m” trong ví d Hình 9-5 Giai đo n trơ c a cơ tâm nhĩ là r t ng n so v i tâm th t (kho ng 0.15 s tâm nhĩ so v i 0.25 - 0,3 s tâm th t)
Ch c năng khác bi t l n th hai gi a cơ tim và cơ
vân giúp gi i thích cho c đi n th ho t đ ng kéo dài
và hi n tư ng cao nguyên là: ngay sau khi b t đ u
đi n th ho t đ ng, tính th m c a màng cơ tim v i ion
kali gi m ch ng 5 l n, m t tác d ng không x y ra
cơ vân Vi c gi m tính th m v i kali có l là do dòng
canxi đi vào quá m c t các kênh canxi ch cho vào
Dù là nguyên nhân gì, vi c gi m m nh tính th m v i
kali làm gi m dòng ion kali tích đi n dương ra ngoài
trong giai đo n cao nguyên c a đi n th ho t đ ng
và theo đó ngăn c n s tái c c s m c a đi n th ho t
đ ng v m c ngh Khi kênh canxi - natri ch m đóng
l i sau 0.2 - 0.3 s và dòng ion canxi, natri d ng đi vào,
tính th m màng v i ion kali cũng tăng nhanh; s m t
đi nhanh chóng c a kali t các s i cơ l p t c hoàn l i
đi n th màng v m c ngh , k t thúc đi n th ho t
đ ng
Tóm T t Các Giai Đo n C a Đi n Th Ho t Đ ng
C a Cơ Tim Hình 9-4tóm t t các giai đo n c a đi n
th ho t đ ng trong cơ tim và dòng ion x y ra trong
m i giai đo n
Hình 9-4 Các giai đo n c a đi n th ho t đ ng c a t bào
cơ tâm th t và k t h p v i dòng ion natri ( i Na + ), ( i Ca 2+ ), và
kali ( i K + ).
-100
0
4 0
1 2
3
4
-80
-60
-40
-20
0
20
T h i gian (ms)
i Ca ++
i Na +
Bên trong
Dòng
Ion
Trang 4N u không có canxi t ng T, s c co bóp c a cơ tim s gi m đáng k do m ng n i cơ tương c a cơ tim phát tri n kém hơn nhi u so v i cơ vân và không d
tr đu canxi đ cung c p cho toàn b s co cơ Tuy nhiên, các ng T c a cơ tim có chu vi g p 5 l n các ng
cơ vân, có nghĩa là th tích s g p 25 l n Ngoài ra,
m t trong ng T có m t lư ng l n mucopolysaccharid tích đi n âm và b t gi m t lư ng d tr ion canxi
d i dào, đ s n sàng khu ch tán vào trong các s i cơ tim khi m t ng T xu t hi n đi n th ho t đ ng
S c co bóp c a cơ tim ph thu c r t l n vào n ng
đ ion canxi trong d ch ngo i bào Trong th c t ,
m t qu tim đ t trong m t dung d ch không có canxi
s nhanh chóng ng ng đ p Lý do là l m c a ng T
m tr c ti p qua màng t bào cơ tim đ vào kho ng gian bào, cho phép d ch ngo i bào k cơ tim th m qua ng T Do đó, lư ng ion canxi trong h th ng ng
T (ion canxi s n sàng cho cơ tim co bóp) ph thu c
ph n l n vào n ng đ ion canxi d ch ngo i bào Ngư c l i, s c co c a cơ vân h u như không ch u
nh c a s thay đ i m t cách v a ph i n ng đ canxi trong d ch ngo i bào b i s c co cơ vân đư c t o ra
g n như toàn b nh ion canxi gi i phóng t m ng
n i cơ tương bên trong s i cơ vân.
K t thúc giai đo n cao nguyên c a đi n th ho t
đ ng tim, dòng canxi đi vào trong s i cơ đ t ng t
ng ng l i, và ion canxi trong cơ tương nhanh chóng
đư c bơm ra kh i s i cơ vào m ng n i cơ tương và kho ng d ch ngo i bào ng T S v n chuy n canxi
tr l i m ng n i cơ tương là nh s h tr c a m t bơm canxi - adenosin photphat (ATPase) (Hình 9-6) Ion canxi cũng đư c đ y ra kh i t bào nh v n chuy n ngư c chi u natri - canxi Natri đi vào t bào trong
v n chuy n ngư c này sau đó s đư c đ y ra ngoài
t bào b i bơm natri - kali ATPase K t qu là s co bóp ng ng l i cho đ n khi có m t đi n th ho t đ ng
m i xu t hi n
Th i Gian Co Bóp Cơ tim b t đ u co m t vài mili
giây sau khi đi n th ho t đ ng b t đ u và ti p t c co
đ n m t vài mili giây sau khi đi n th ho t đ ng k t thúc Do đó, th i gian c a s co bóp cơ tim ph n l n
là th i gian c a đi n th ho t đ ng, bao g m c cao nguyên kho ng 0.2 s c a cơ tâm nhĩ và 0.3 s c a cơ
tâm th t
C P KÍCH THÍCH - CO CƠ CH C NĂNG C A ION
CANXI VÀ CÁC NG NGANG
Thu t ng “c p kích thích - co cơ” mu n nói đ n cơ
ch mà nh đó đi n th ho t đ ng làm cho các tơ cơ
trong cơ co l i Cơ ch này đã đư c th o lu n v i cơ
vân Chương 7 M t l n n a, có s khác bi t trong
cơ ch này cơ tim nh hư ng quan tr ng đ n đ c
trưng co bóp c a cơ tim
Gi ng như cơ vân, khi m t đi n th ho t đ ng đi
qua màng cơ tim, đi n th ho t đ ng lan r ng bên
trong các s i cơ tim theo su t màng c a các ng ngang
(T) Đi n th ho t đ ng ng T lan truy n đ n màng
c a các ng d c cơ tương làm gi i phóng ion canxi
vào cơ tương t các m ng n i cơ tương Trong vài
1/1000 s khác, các ion canxi này khu ch tán vào các
tơ cơ và xúc tác các ph n ng hóa h c xúc tác cho s
trư t c a các tơ actin và myosin d c theo tơ cơ, làm
cho cơ co
Như v y, cơ ch này c a c p kích thích - co cơ
gi ng như cơ vân, nhưng có m t tác d ng khá khác
bi t Hơn n a đ ion canxi đư c gi i phóng vào cơ
tương t các túi c a m ng n i cơ tương, ion canxi
cũng t khu ch tán vào cơ tương t ng T trong th i
gian xu t hi n đi n th ho t đ ng, khi mà kênh canxi
ph thu c đi n th m ra trong màng c a ng T (Hình
9-6) Canxi đi vào t bào sau đó ho t hóa kênh gi i
phóng canxi, còn đư c g i là kênh receptor ryanodin,
trong màng c a m ng n i cơ tương, làm gi i phóng
canxi vào cơ tương Ion canxi trong cơ tương sau đó
tác đ ng qua l i v i troponin đ b t đ u hình thành
c u n i và co l i nh cơ ch cơ b n gi ng như đư c
mô t đ i v i cơ vân Chương 6
Hình 9-5 S c bóp c a cơ tâm nhĩ, th i gian giai đo n trơ
và tương đ i trơ, và nh hư ng c a ngo i tâm thu Lưu ý
ngo i tâm thu không gây ra sóng tích lũy như cơ vân
Th i gian (giây)
0
tương đ i trơ
Ngo i tâm thu
s m
mu n
Trang 5Hình 9-6 Cơ ch c a c p kích thích - co cơ và s h i ph c c a cơ tim ATP, adenosin triphotphat.
ATP
ATP
Na +
Na +
Na +
Na +
K +
K +
C ơ co
D ch
Ngo i bào
Màng cơ
T bào ch t
Ca ++
Ca ++
Ca ++
Ca ++
Ca ++
Ca ++
Ca ++
Ca ++
Ca ++
C ơ khi ngh
Ca ++
Ca ++
Ca ++
Bùng n
Ca ++
Tín hi u
Ca ++
Ca ++
d tr
M ng n i cơ
ng T
CHU CHUY N TIM
Chu chuy n tim là s ki n x y ra tính t lúc b t đ u
m t nh p tim đ n lúc b t đ u nh p ti p theo M i chu
chuy n tim đư c b t đ u b i s phát sinh t đ ng c a
đi n th ho t đ ng nút xoang, s đư c gi i thích
Chương 10 Nút xoang n m phía trên, bên c a vách
tâm nhĩ ph i g n l đ vào c a tĩnh m ch ch trên, và
đi n th ho t đ ng xu t phát t đây r i nhanh chóng
qua tâm nhĩ ph i, sau đó qua bó A-V đ đ n tâm th t
Nh s s p x p đ c bi t này c a h th ng d n truy n
t tâm nhĩ đ n tâm th t nên có s tr ch ng hơn 0.1 s
trong s d n truy n xung đi n tim t tâm nhĩ đ n tâm
th t S tr này cho phép tâm nhĩ co l i trư c tâm
th t, qua đó bơm máu vào tâm th t trư c khi s co
bóp m nh m c a tâm th t b t đ u Như v y, tâm nhĩ
ho t đ ng như m t bơm kh i đ u cho tâm th t, và tâm
th t l n lư t cung c p ngu n năng lư ng chính cho
s v n chuy n máu qua h th ng m ch trong cơ th
Tâm Trương và Tâm Thu
Chu chuy n tim g m m t giai đo n tim giãn g i là
tâm trương, khi đó tim đư c đ đ y máu, sau đó là
m t giai đo n tim co g i là tâm thu
T ng th i gian c a chu chuy n tim, bao g m tâm
thu và tâm trương, t l ngh ch v i nh p tim Ví d ,
n u nh p tim là 72 nh p/ phút, th i gian c a chu k tim là 1/72 phút/ nh p - tương đương kho ng 0.0139 phút/ nh p, hay 0.833 s/ nh p
Hình 9-7 th hi n các di n bi n khác nhau trong chu chuy n tim đ i v i tim bên trái Ba đư ng cong trên cùng th hi n s thay đ i c a áp l c tương ng trong
đ ng m ch ch , tâm th t trái, và tâm nhĩ trái Đư ng cong th tư miêu t s thay đ i trong th tích tâm
th t trái, đư ng cong th năm ghi l i đi n tâm đ , và
đư ng cong th sáu miêu t tâm thanh đ , ghi l i âm thanh t ho t đ ng bơm máu c a tim (ch y u là t van tim) Đi u này đ c bi t quan tr ng cho ngư i đ c nghiên c u chi ti t v nh ng hình nh này và hi u v nguyên nhân c a t t c các quá trình đư c th hi n
Tăng Nh p Tim Làm Gi m Th i Gian Chu Chuy n Tim Khi nh p tim tăng, th i gian m i chu chuy n tim
gi m, g m c pha co bóp và pha giãn c a tim Th i gian c a đi n th ho t đ ng và giai đo n co bóp (tâm thu) cũng gi m, nhưng l i không tăng t l c a giai
đo n tim giãn (tâm trương) T n s tim bình thư ng
là 72 nh p/ phút, tâm thu chi m kho ng 0.4 trong toàn
b
Trang 6đ vào tâm th t trư c c khi tâm nhĩ co Sau đó, tâm nhĩ co thông thư ng s bơm thêm 20% máu đ làm đ y tâm th t Như v y, tâm nhĩ có ch c năng như m t cái bơm m i làm tăng hi u qu bơm máu c a tâm th t thêm 20% Tuy nhiên, tim có th ti p t c ho t đ ng trong h u h t các đi u ki n mà không c n 20% hi u
qu này b i bình thư ng nó có kh năng nơm máu lên
đ n 300 - 400% so v i nhu c u khi ngh ngơi c a cơ
th Do v y, khi tâm nhĩ m t ch c năng, s khác bi t
là không đáng k tr khi m t ngư i rèn luy n; sau đó
d u hi u c p tính c a suy tim th nh tho ng xu t hi n,
đ c bi t là hơi th nhanh
Thay Đ i Áp Su t Trong Tâm Nhĩ - Sóng a, c,
và v Trên đư ng cong th hi n áp su t tâm nhĩ Hình 9-7, có ba sóng đư c g i là sóng áp su t tâm nhĩ a, c
và v.
Sóng a đư c t o ra do tâm nhĩ co Thông thư ng,
Áp su t nhĩ ph i tăng t 4 - 6 mmHg khi nhĩ co, và áp
su t nhĩ trái tăng kho ng 7 - 8 mmHg.
Sóng c xu t hi n khi tâm th t b t đ u co, đó là k t
qu không đáng k t dòng máu quay l i tâm nhĩ khi tâm th t b t đ u co, mà ch y u là do s ph ng lên v phía tâm nhĩ c a van A-V do tăng áp su t trong tâm
th t
Sóng v xu t hi n khi s co tâm th t k t thúc; đó là
k t qu c a dòng máu ch y ch m vào tâm nhĩ t tĩnh
m ch khi van A-V đóng trong lúc tâm th t co Sau đó,
chu chuy n tim V i t n s tim g p 3 l n bình thư ng,
tâm thu kho ng 0.65 trong toàn b chu chuy n tim
Đi u này có nghĩa là tim đ p v i t n s r t nhanh
không còn giãn đ lâu đ máu đư c bơm đ y vào
bu ng tim trư c nh p co bóp ti p theo
Liên H Gi a Đi n Tâm Đ V i Chu Chuy n Tim
Đi n tâm đ Hình 9-7 th hi n các sóng P, Q, R, S
và T, nh ng sóng này s đư c bàn lu n Chương 11,
12 và 13 Chúng là các đi n th phát sinh t tim và
đư c ghi l i b i máy đi n tim trên b m t cơ th
Sóng p đư c t o ra b i s kh c c lan truy n qua
tâm nhĩ và theo sau là s co bóp c a tâm nhĩ, làm
xu t hi n m t s tăng nh đư ng cong áp su t tâm
nhĩ ngay sau sóng P
Kho ng 0.16 s sau khi b t đ u sóng P, ph c h p
sóng QRS xu t hi n do s kh c c tâm th t, kh i đ ng
co tâm th t và làm cho áp su t tâm th t b t đ u tăng
lên Do v y, ph c h p QRS b t đ u ngay g n trư c
khi tâm th t b t đ u thu
Cu i cùng, Sóng T c a tâm th t miêu t giai đo n
tái c c c a tâm th t khi các s i cơ tâm th t b t đ u
giãn Do v y, sóng T x y ra trư c khi tâm th t ng ng
co
Tâm Nhĩ Như M t Cái Bơm M i Cho Tâm Th t
Bình thư ng dòng máu t các tĩnh m ch l n đi vào tâm
nhĩ; kho ng 80% lư ng máu tr c ti p qua tâm nhĩ
Hình 9-7 Di n bi n trong chu chuy n tim đ i v i tim trái, th hi n s thay đ i trong áp su t nhĩ trái, áp su t th t trái, áp
su t đ ng m ch ch , th tích tâm th t, đi n tâm đ , và tâm thanh đ A-V, Nhĩ - Th t
120 100
80 60 40 20 0 130 90
50
Tâm thu
Tâm thu Tâm trương
Q S T
R P
Tâm thanh đ
Đi n tâm đ
Th tích tâm th t
Áp su t tâm th t
Áp su t tâm nhĩ
Áp su t đ ng m ch ch
A-V
A-V
Đóng van
ĐM ch
ĐM ch
Co đ ng tích
T ng máu
Giãn đ ng tích Máu v
nhanh Ngh ti n tâm thu Nhĩ thu
Trang 7Giai Đo n Giãn Đ ng Tích (Giãn Đ ng Trư ng).
Khi k t thúc k tâm thu, s giãn tâm th t b t đ u đ t
ng t, làm cho áp su t trong tâm th t c bên ph i và
trái gi m nhanh chóng Áp su t cao trong các đ ng
m ch l n mà ch đư c đ đ y máu t s co bóp tâm
th t tr c ti p đ y máu quay l i tâm th t, làm van
đ ng m ch ch và đ ng m ch ph i đóng l i đ t ng t Trong 0.03 - 0.06 s, cơ tâm th t ti p t c giãn, ngay
c khi th tích tâm th t không thay đ i, làm xu t hi n
giai đo n giãn đ ng tích hay đ ng trư ng Trong giai
đo n này, áp su t trong th t nhanh chóng gi m tr v
m c th p c a thì tâm trương Sau đó van A-V m ra
đ b t đ u chu chuy n m i c a bơm tâm th t
Th Tích Cu i Tâm Thu, Th Tích Cu i Tâm Trương, và Th Tích Tâm Thu Trong k tâm
trương, bình thư ng s làm đ y tâm th t làm tăng th tích m i tâm th t kho ng 110 - 120 ml Th tích này
đư c g i là th tích cu i tâm trương Sau đó, tâm th t
t ng máu trong k tâm thu, th tích gi m đi kho ng
70 ml, đây là th tích tâm thu Th tích còn l i trong
m i th t là kho ng 40 - 50 ml, đây đư c g i là th tích cu i tâm thu Ph n th tích cu i tâm trương đư c
t ng ra là phân su t t ng máu - thư ng b ng kho ng
70/110 = 0.6 (hay 60%)
Khi tim co m nh, th tích cu i tâm thu có th
gi m xu ng th p kho ng 10 - 20 ml Ngư c l i, khi
m t lư ng l n máu đ vào tâm th t trong k tâm trương, th tích cu i tâm trương tâm th t có th r t
l n kho ng 150 - 180 ml tim kh e m nh V i c s tăng th tích cu i tâm trương và gi m th tích cu i tâm thu, th tích co bóp có th tăng hơn g p đôi so
v i bình thư ng
CÁC VAN TIM NGĂN C N S QUAY L I C A DÒNG MÁU TRONG K TÂM THU
Van nhĩ th t Van A-V (van ba lá và van hai lá)
ngăn c n dòng máu quay l i tâm nhĩ t tâm th t trong
k tâm thu, và van bán nguy t (van đ ng m ch ch và van đ ng m ch ph i) ngăn c n s dòng máu quay l i
tâm th t t đ ng m ch ch và đ ng m ch ph i trong
k tâm trương Các van này, th hi n Hình 9-8 là
c a tâm nhĩ trái, đóng m m t cách th đ ng Chúng
đóng l i khi m t gradien áp su t ngư c chi u đ y dòng máu quay l i, và chúng m ra khi m t gradien
đ y máu v phía trư c Theo gi i ph u h c, van A-V
m ng h u như không c n ph i có dòng ch y ngư c đ đóng l i, trong khi van bán nguy t dày hơn c n dòng
ch y ngư c t c đ khá nhanh trong m t vài mili giây
khi s co tâm th t k t thúc, van A-V m ra, cho phép máu tích lũy tâm nhĩ nhanh chóng đ vào tâm th t
và làm xu t hi n sóng v
CH C NĂNG GI NG NHƯ CÁI BƠM C A TÂM
TH T
Tâm Th t Đư c Đ Đ y Máu Vào K Tâm Trương.
Trong khi tâm th t co, m t lư ng l n máu tích t tâm nhĩ trái và ph i do đóng van A-V Do v y, ngay sau khi giai đo n tâm thu k t thúc và áp su t tâm th t
gi m xu ng v giá tr th p c a k tâm trương, s tăng
v a ph i và phát tri n áp su t trong tâm nhĩ khi tâm
th t co l p t c làm cho van A-V m ra và cho phép dòng máu nhanh chóng vào tâm th t, bi u hi n b ng
s đi lên c a đư ng cong th tích tâm th t trái trong
Hình 9-7 Giai đo n này đư c g i là giai đo n đ y
th t nhanh.
Giai đo n đ y nhanh 1/3 đ u thì tâm trương Trong khi 1/3 gi a thì tâm trương, ch m t lư ng nh dòng máu bình thư ng đ vào tâm th t; đây là dòng máu
ti p t c t vi c làm r ng tĩnh m ch đ đ vào tâm nhĩ
và đi qua tâm nhĩ tr c ti p đ vào tâm th t
Trong 1/3 cu i c a tâm trương, tâm nhĩ co và t o thêm m t s t ng máu vào tâm th t Cơ ch này gi i thích cho 20% s làm đ y th t trong chu chuy n tim
Dòng Máu Đi Ra T Tâm Th t Trong K Tâm Thu
Giai Đo n Co Đ ng Tích (Hay Co Đ ng Trư ng).
Ngay sau khi tâm th t b t đ u co, áp su t trong th t
đ t ng t tăng lên, như Hình 9-7 làm van A-V đóng l i
C n thêm 0.02 - 0.03 s đ tâm th t t o ra đ áp su t
đ đ y đư c van bán nguy t (đ ng m ch ch và đ ng
m ch ph i) m ra ch ng l i áp su t trong đ ng m ch
ch và đ ng m ch ph i Như v y, trong giai đo n này, s co bóp đang di n ra tâm th t, nhưng không
làm r ng th t Giai đo n này đư c g i là giai đo n co
đ ng tích hay đ ng trư ng, có nghĩa là trương l c cơ
tim tăng lên nhưng chi u dài s i cơ ng n l i r t ít ho c không thay đ i
Giai Đo n T ng Máu Khi áp su t tâm th t trái vư t
quá 80 mmHg (và áp su t th t ph i vư t quá 8 mmHg),
áp su t tâm th t đ y van bán nguy t m ra L p t c
máu b t đ u ra kh i tâm th t kho ng 60% máu trong tâm th t cu i k tâm trương đư c t ng đi trong k tâm thu, kho ng 70% trong s đó đi ra trong 1/3 đ u
c a k này, và 30% còn l i đư c đ y đi trong 2/3 ti p
theo Như v y, 1/3 đ u đư c g i là thì t ng máu nhanh,
và 2/3 sau đư c g i là thì t ng máu ch m.
through the atria into the ventricles even before the atria
contract Then, atrial contraction usually causes an
addi-tional 20 percent filling of the ventricles Therefore, the
atria function as primer pumps that increase the
ventricu-lar pumping effectiveness as much as 20 percent However,
the heart can continue to operate under most conditions
even without this extra 20 percent effectiveness because
it normally has the capability of pumping 300 to 400
percent more blood than is required by the resting body
Therefore, when the atria fail to function, the difference
is unlikely to be noticed unless a person exercises; then
acute signs of heart failure occasionally develop,
espe-cially shortness of breath
the atrial pressure curve of Figure 9-7, three minor
pres-sure elevations, called the a, c, and v atrial prespres-sure waves,
are shown.
The a wave is caused by atrial contraction Ordinarily,
the right atrial pressure increases 4 to 6 mm Hg during
atrial contraction, and the left atrial pressure increases
about 7 to 8 mm Hg.
The c wave occurs when the ventricles begin to
con-tract; it is caused partly by slight backflow of blood into the
atria at the onset of ventricular contraction but mainly by
bulging of the A-V valves backward toward the atria
because of increasing pressure in the ventricles.
The v wave occurs toward the end of ventricular
con-traction; it results from slow flow of blood into the atria
from the veins while the A-V valves are closed during
ven-tricular contraction Then, when venven-tricular contraction is
Trang 8van đ ng m ch ch m Sau đó, áp su t trong tâm
th t tăng v i t c đ ch m hơn nhi u, như Hình 9-6,
do dòng máu tr c ti p đi ra kh i tâm th t đ đ vào
đ ng m ch r i vào h th ng đ ng m ch phân ph i Dòng máu đi vào đ ng m ch trong thì tâm thu làm cho vách các đ ng m ch căng lên và áp su t tăng đ n kho ng 120 mmHg
Sau đó, cu i thì tâm thu, sau khi th t trái ng ng
t ng máu và van đ ng m ch ch đóng, l p áo chun
c a đ ng m ch duy trì m t áp su t cao trong đ ng
m ch, ngay c thì tâm trương
M t hình khuy t xu t hi n trong đư ng cong áp
su t khi van đ ng m ch ch đóng Đó là b i m t giai
đo n ng n c a dòng máu quay l i ngay trư c khi đóng van, r i ng ng l i đ t ng t
Sau khi van đ ng m ch ch đóng, áp su t đ ng
m ch ch gi m ch m su t thì tâm trương do máu ch a trong các đ ng m ch chun co giãn ti p t c ch y qua các m ch ngo i vi đ v tĩnh m ch Trư c thì tâm thu
ti p theo, áp su t đ ng m ch ch thư ng gi m xu ng còn kho ng 80 mmHG (áp su t tâm trương) B ng 2/3
áp su t t i đa là 120 mmHg (áp suât tâm thu) trong
đ ng m ch ch khi tâm th t co
Đư ng cong áp su t trong th t ph i và Đ ng m ch
ph i cũng gi ng như đ ng m ch ch , ngo i tr áp
su t ch b ng 1/6, chúng ta s bàn lu n Chương 14
Liên H Gi a Ti ng Tim Và S Bơm Máu C a Tim
Khi nghe tim b ng ng nghe, ta không nghe đư c
ti ng m các van vì đó là m t quá trình khá ch m, bình thư ng không t o ra âm thanh Tuy nhiên, khi van đóng, các lá van và ch t l ng xung quanh rung
đ ng do áp su t thay đ i đ t ng t, t o ra âm thanh truy n đi m i hư ng xuyên qua l ng ng c
Khi tâm th t co, âm thanh đ u tiên nghe đư c là
do đóng van A-V S rung đ ng tr m và tương đ i
dài đư c g i là ti ng tim th nh t Khi van đ ng
m ch ch và van đ ng m ch ph i đóng l i cu i thì tâm thu, ta nghe th y m t ti ng thanh ng n do van đóng nhanh và s rung đ ng xung quanh m i th i
gian ng n Đó là ti ng tim th hai Nguyên nhân
chính xác c a các ti ng tim s đư c bàn lu n Chương 23, liên h v i vi c nghe b ng ng nghe
Công C a Tim
Công co bóp c a tim là năng lư ng mà tim chuy n
thành công trong m i nh p đ p khi bơm máu vào
các đ ng m ch Công co bóp trên phút là t ng năng
lư ng chuy n thành công trong 1 phút; b ng v i công co bóp nhân v i t n s tim trên phút
Công c a tim có hai d ng Đ u tiên, ph n l n năng lư ng đư c dùng đ đ y máu t tĩnh m ch
Ch c năng c a các nhú cơ Hình 9-8 cũng th hi n
các nhú cơ g n v i các lá c a van A-V b ng các th ng
gân Các cơ nhú co l i khi vách tâm th t co, nhưng
ngư c v i trông đ i, chúng không giúp các van đóng
l i Thay vào đó, chúng kéo các lá van hư ng vào trong
tâm th t đ ngăn chúng ph ng lên quá nhi u vào tâm
nhĩ khi th t co N u m t th ng gân b đ t ho c tê li t,
van s ph ng m nh khi th t co, đôi khi quá nhi u làm
rò r m nh và d n đ n b t l c tim n ng th m chí gây
ch t ngư i
Van Đ ng M ch Ch Và Van Đ ng M ch Ph i.
Các van bán nguy t c a đ ng m ch ch và đ ng m ch
ph i có ch c năng khá khác bi t v i van A-V Đ u
tiên, áp su t cao trong đ ng m ch cu i thì tâm thu
làm cho van bán nguy t đóng l i đ t ng t, trái ngư c
v i s đóng l i nh nhàng c a van A-V Th hai, do
l m nh hơn, t c đ t ng máu qua van đ ng m ch
ch và đ ng m ch ph i là l n hơn nhi u so v i khi
qua van A-V r ng hơn Tương t , do t c đ đóng và
t c đ t ng máu nhanh, b c a các van đ ng m ch ch
và đ ng m ch ph i ph i ch u ma sát cơ h c l n hơn
nhi u so v i van A-V Cu i cùng, van A-V có th ng
gân h tr , trong khi van bán nguy t không có Rõ
ràng t đ c đi m gi i ph u c a van đ ng m ch ch và
van đ ng m ch ph i (van đ ng m ch ch dư i cùng
trong Hình 9-8) chúng ph i đư c c u t o v i m t mô
s i đ c bi t m nh m nhưng cũng ph i r t m m d o
đ ch u đ ng đư c thêm gánh n ng v t lý
ĐƯ NG CONG ÁP SU T C A Đ NG M CH CH
Khi th t trái co, áp su t tâm th t tăng nhanh đ n khi
Hình 9-8 Van hai lá và van đ ng m ch ch (các van
c a tâm th t trái)
Lá van
Lá van
VAN HAI LÁ
VAN Đ NG M CH CH
Cơ nhú
Th ng gân
Trang 9Đ c bi t lưu ý trong hình, áp su t t i đa c a thì tâm thu v i th t trái bình thư ng là t 250-300 mmHg, nhưng giá tr này r ng hơn đ i v i m i m c đ và
s c m nh kích thích tim b i th n kinh tim V i th t
ph i bình thư ng, áp su t tâm thu là t 60-80 mmHg
“Đ Th Th Tích - Áp Su t” Trong Chu Chuy n Tim; Công Su t Tim Đư ng màu đ trong Hình 9-9 hình thành m t cái vòng đư c g i là đ th
th tích - áp su t c a chu chuy n tim bình thư ng
th t trái M t s chi ti t c a đ th này đư c th hi n
Hình 9-10 Đ th này đư c chia thành 4 pha
Pha I: Giai đo n làm đ y th t Pha I trong đ th
th tích - áp su t b t đ u t i m t th tích tâm th t kho ng 50 ml và áp su t tâm trương t 2-3 mmHg
Lư ng máu còn l i trong th t sau nh p tim trư c là 50
mmHg, đư c g i là th tích cu i tâm thu Dòng máu
tĩnh m ch vào tâm th t t tâm nhĩ, th tích tâm th t bình thư ng tăng thêm 70 ml đ t kho ng 120 ml, g i
là th tích cu i tâm trương Như v y, đ th th tích
-áp su t trong pha I kéo dài trong Hình 9-9 ký hi u là
“I”, và t đi m A đ n đi m B trong Hình 9-10, v i
th tích tăng đ n 120 ml và áp su t tâm trương tăng
đ n kho ng 5-7 mmHg
Pha II: Giai đo n co đ ng tích Trong khi co đ ng
tích, th tích tâm th t không đ i b i t t c các van
đ u đóng Tuy nhiên, áp su t trong th t tăng lên đ n khi b ng v i áp su t trong đ ng m ch ch , kho ng
80 mmHg, miêu t đi m C (Hình 9-10)
Pha III: Giai đo n t ng máu Trong giai đo n
này, áp su t tâm thu tăng th m chí cao hơn do tâm
th t v n ti p t c co Lúc này, th tích tâm th t gi m
vì van đ ng m ch ch đã m và dòng máu b đ y ra
kh i tâm th t vào đ ng m ch ch
có áp su t th p vào đ ng m ch có áp su t cao đư c
g i là công th tích - áp su t hay công ngoài Th hai,
m t ph n nh năng lư ng đư c dùng đ đ y máu đ t
đ n v n t c c a nó khi t ng máu qua đ ng van đ ng
m ch ch và đ ng m ch ph i, đó là đ ng năng dòng
máu.
Công ngoài c a th t ph i bình thư ng b ng kho ng 1/6 th t trái do s chênh l ch g p 6 l n trong áp su t tâm thu c a hai tâm th t Lư ng công c n thi t c a m i tâm th t đ t o ra đ ng năng c a dòng máu t l v i
kh i lư ng máu đư c bơm đi nhân v i bình phương
t c đ t ng máu
Th ng thư ng, công c a th t trái m t đi đ t o ra
đ ng năng dòng máu ch chi m kho ng 1% trong t ng công co bóp c a tâm th t, do đó không nh hư ng đ n
k t qu c a toàn b công co bóp Tuy nhiên, trong
m t s đi u ki n b t thư ng, như h p đ ng m ch ch , dòng máu v i m t t c đ l n đi qua van b h p, có th
c n đ n hơn 50% t ng công co bóp đ t o ra đ ng năng dòng máu
PHÂN TÍCH Đ TH BƠM MÁU C A TÂM TH T Hình 9-9 th hi n m t đ th đư c s d ng đ c bi t
trong vi c gi i thích cơ ch bơm máu c a th t trái.
Thành ph n quan tr ng nh t c a đ th là hai đư ng cong “áp su t tâm trương” và “áp su t tâm thu” Các
đư ng cong này là đư ng cong v th tích - áp su t
Đư ng cong áp su t tâm trương đư c xác đ nh b i
s làm đ y tim v i m t th tích máu tăng d n và sau
đó đánh giá áp su t tâm trương tr c ti p trư c khi x y
ra s co cơ tâm th t, đây là áp su t cu i tâm trương
c a tâm th t
Đư ng cong áp su t tâm thu đư c xác đ ng nh ghi l i áp su t tâm thu đ t đư c khi tâm th t co t i
m i th tích đư c làm đ y
Đ n khi th tích mà tâm th t không co đ t đ nh kho ng 150 ml, áp su t “tâm trương” m i không tăng cao Do v y, đ t t i đư c th tích này, máu có
th ch y d dàng qua tâm th t t tâm nhĩ Đ nh 150
ml, áp su t tâm trương tăng nhanh, m t ph n b i mô
xơ trong tim căng ra ko nhi u và m t ph n b i màng ngoài tim b t đ u căng g n t i gi i h n
Trong khi tâm th t co, áp su t tâm thu tăng ngay
c khi th tích tâm th t còn th p và đ t t i đa kho ng
150 - 170 ml Sau đó, th tích v n tăng thêm, áp su t tâm thu gi m dư i m t s đi u ki n, chưng minh b i
s đi xu ng c a đư ng cong áp su t tâm thu trong
Hình 9-9, b i t i th tích l n này, các s i actin và myosin c a s i cơ tim b kéo l ch ra xa làm cho s c
m nh c a s i co tim tr nên y u hơn so v i m c t i ưu
the valve opens, the pressure in the ventricle rises much
less rapidly, as shown in Figure 9-6, because blood
imme-diately flows out of the ventricle into the aorta and then
into the systemic distribution arteries
The entry of blood into the arteries during systole
causes the walls of these arteries to stretch and the
pres-sure to increase to about 120 mm Hg
Next, at the end of systole, after the left ventricle stops
ejecting blood and the aortic valve closes, the elastic walls
of the arteries maintain a high pressure in the arteries,
even during diastole
An incisura occurs in the aortic pressure curve when
the aortic valve closes This is caused by a short period of
backward flow of blood immediately before closure of the
valve, followed by sudden cessation of the backflow
After the aortic valve has closed, the pressure in the
aorta decreases slowly throughout diastole because the
blood stored in the distended elastic arteries flows
con-tinually through the peripheral vessels back to the veins
Before the ventricle contracts again, the aortic pressure
usually has fallen to about 80 mm Hg (diastolic pressure),
which is two thirds the maximal pressure of 120 mm Hg
(systolic pressure) that occurs in the aorta during
ven-tricular contraction
The pressure curves in the right ventricle and pulmo
nary artery are similar to those in the aorta, except that
the pressures are only about one sixth as great, as
dis-cussed in Chapter 14
Relationship of the Heart Sounds to
Heart Pumping
When listening to the heart with a stethoscope, one does
not hear the opening of the valves because this is
a relatively slow process that normally makes no noise
However, when the valves close, the vanes of the valves
and the surrounding fluids vibrate under the influence of
sudden pressure changes, giving off sound that travels in
all directions through the chest.
When the ventricles contract, one first hears a sound
caused by closure of the A-V valves The vibration pitch is
low and relatively long-lasting and is known as the first
heart sound When the aortic and pulmonary valves close
at the end of systole, one hears a rapid snap because these
valves close rapidly, and the surroundings vibrate for a
short period This sound is called the second heart sound.
The precise causes of the heart sounds are discussed more
fully in Chapter 23, in relation to listening to the sounds
with the stethoscope
Work Output of the Heart
The stroke work output of the heart is the amount of energy
that the heart converts to work during each heartbeat while
pumping blood into the arteries Minute work output is the
total amount of energy converted to work in 1 minute; this
is equal to the stroke work output times the heart rate per
minute.
Work output of the heart is in two forms First, by far
the major proportion is used to move the blood from the
Hình 9-9 Liên h gi a th tích th t trái và áp su t trong
th t trái thì tâm trương và thì tâm thu Đư ng màu đ là
“đ th th tích - áp su t), th hi n s thay đ i c a th tích
n i tâm th t và áp su t trong chu chuy n tim bình thư ng
EW, công bên ngoài; PE, th năng
,
250 0
0
Th tích th t trái (ml)
250
200
150
100
50
50 100 150 200
300
Giãn
đ ng tích
tích
EW PE
III
IV I
tâm trương
Trang 10Hóa Năng C n Thi t Cho Tim Co Bóp: S S
D ng Oxy C a Tim.
Cơ tim, cũng như cơ vân, s d ng năng lư ng hóa
h c đ cung c p công cho s co bóp Kho ng 70-90% năng lư ng này bình thư ng đư c nh n t cơ ch oxy hóa acid béo, v i kho ng 10-30% là t các ch t dinh
dư ng khác, đ c bi t là t lactat và glucose Do v y,
t l oxy mà tim s d ng đư c đo lư ng t t nh t nh hóa năng đư c gi i phóng trong khi tim th c hi n công Các ph n ng hóa h c khác nhau gi i phóng năng lư ng s đư c th o lu n Chương 68 và 69 Các nghiên c u th c nghi m cho th y oxy đư c s
d ng b i tim và năng lư ng hóa h c dùng trong s co bóp c a tim liên quan tr c ti p đ n t ng vùng tô đ m
trong Hình 9-9 Vùng này chia các ph n g m công ngoài (EW) như đã gi i thích trên và m t ph n n a
Trong Hình 9-9 đư ng cong ký hi u “III” là “giai đo n
t ng máu”, cho th y s thay đ i v th tích và áp su t
tâm thu trong giai đo n t ng máu
Pha IV: Giai đo n giãn đ ng tích Cu i giai đo n
t ng máu (đi m D; Hình 9-10), van đ ng m ch đóng
l i và áp su t tâm thu quay v m c áp su t tâm
trương Đư ng ký hi u “IV” (Hình 9-9) cho th y s
gi m áp su t n i th t mà không thay đ i nhi u v th
tích Do v y, tâm th t quay v đi m xu t phát c a nó,
là kho ng 50 ml máu trong th t trái và áp su t nhĩ là
t 2-3 mmHg
Vùng đư c bao quanh b i đ th hàm s th tích - áp
su t (vùng tô đ m, kí hi u “EW”) th hi n công ngoài
c a tâm th t trong chu chuy n tim Trong các nghiên
c u th c nghi m c a chu chuy n tim, đ th này đư c
dùng đ tính toán công c a tim
Khi tim bơm m t lư ng l n máu, vùng đ th c a
công tr nên r ng hơn Nó m r ng ra xa v bên ph i
do tâm th t đư c làm đ y máu trong thì tâm trương,
nó làm tăng hơn do tâm th t co v i áp su t l n hơn,
vag nó thư ng m r ng hơn v bên trái do tâm th t co
v i m t th tích nh hơn - đ c bi t n u tâm th t b
kích thích đ làm tăng ho t đ ng b i h th n kinh giao
c m
Khái ni m Preload và Afterload Trong vi c đánh
giá tính ch t co cơ, đi u này là quan tr ng đ xác đ nh
m c đ căng cơ khi cơ b t đ u co, đó là preload, và
đ xác đ nh t i tr ng mà cơ ph i dùng s c co đ ch ng
l i là afterload.
Hình 9-10 Đ th th tích - áp su t chúng
minh s thay đ i v th tích và áp su t trong
m t chu chuy n (đư ng màu đ ) Vùng tô màu th hi n công bên ngoài (EW) t o ra b i
tâm th t trái trong chu chuy n tim
130 0
0
Th tích th t trái (ml)
Th tích tâm thu
Đóng van hai lá
M van
hai lá
M van đ ng
m ch ch
Đóng van
ĐM ch
Giai đo n t ng máu
Co đ ng tích
Giãn đ ng tích
Th tích cu i tâm thu
A
B
D
C
Thì làm
đ y máu
100
80
60
40
20
120
EW
Th tích cu i tâm trương
Khi tim co bóp, preload thư ng đư c nghĩ t i áp
su t cu i tâm trương khi tâm th t b t đ u đư c làm
đ y
Afterload c a tâm th t là áp su t trong đ ng m ch
nh n đư c t tâm th t Trong Hình 9-9, tương ng
v i áp su t tâm thu là đư ng cong pha III c a đ th
th tích - áp su t (Đôi khi afterload ít đư c nghĩ đ n
là s c c n trong tu n hoàn so v i áp su t.)
T m quan tr ng c a khái ni m preload và afterload
là trong nhi u tr ng thái b t thư ng v ch c năng
c a tim ho c h tu n hoàn, áp su t trong làm đ y th t (preload), áp su t đ ng m ch ch ng l i s c co c a tim (afterload), ho c c hai thay đ i t bình thư ng
đ n nhi u m c đ nghiêm tr ng
