Sự cân bằng kiểu gen trong quần thể giao phối

Định nghĩa: Một nhóm các cá thể sinh vật • Thuộc cùng loài • Cùng chung sống trong khoảng không gian và thời gian xác định • Các cá thể có khả năng giao phối tự do ngẫu nhiên • Được cách

Sù c©n b»ng thµnh phÇn kiÓu gen

cña quÇn thÓ giao phèi

PhÇn 1: Bµi gi¶ng

I QuÇn thÓ giao phèi

II §Þnh luËt Hac®i - Vanbec

1 Định nghĩa

2 Các đặc trưng cơ bản của quần thể

1 Định nghĩa:

Một nhóm các cá thể sinh vật

• Thuộc cùng loài

• Cùng chung sống trong khoảng không gian và thời gian xác định

• Các cá thể có khả năng giao phối tự do ngẫu nhiên

• Được cách ly sinh sản ở mức độ nhất định với các nhóm sinh vật khác thuộc cùng loài

2 Các đặc trưng cơ bản của quần thể

• Quần thể là đơn vị tồn tại, đơn vị sinh sản của loài trong tự nhiên

• Các cá thể giao phối tự do, ngẫu nhiên với tần xuất ngang nhau

• Mỗi quần thể có một kiểu gen đặc trưng và ổn định (để phân biệt với các quần thể khác) ⇔ quần thể có tính toàn vẹn về mặt di truyền ⇒ quần thể là đơn vị cơ sở của quá trình tiến hoá nhỏ (vì tiến hoá nhỏ diễn ra trong lòng quần thể)

• Về mặt di truyền phân biệt quần thể tự phối với quần thể ngẫu phối

1 Ví dụ

2 Nội dung định luật

3 Điều kiện nghiệm đúng

4 í nghĩa định luật

Gi¶ sö tØ lÖ ph©n li kiÓu gen cña quÇn thÓ ë thÕ hÖ ban ®Çu lµ:

0,4 AA + 0,4 Aa + 0,2aa = 1

TÝnh tû lÖ giao tö cña mçi lo¹i kiÓu gen trong quÇn thÓ

KG: AA  cho 1 lo¹i giao tö A = 0,4KG: Aa  cho 2 lo¹i giao tö A = 0,4/2

a = 0,4/2

KG: aa  cho 1 lo¹i giao tö a = 0,2

⇒Tỷ lệ giao tử A trong quần thể là 0,6

⇒Tỷ lệ giao tử a trong quần thể là 0,4 (trong 100 giao tử của quần thể thì giao tử A = 60 và giao tử a = 40)

Tỷ lệ mỗi loại giao tử còn gọi là tần số tương đối của alen được kí hiệu là P(A) và Q(a)

⇒Như vậy ở thế hệ ban đầu P(A) = 0,6 và Q(a) = 0,4

 f (A/a) = 0,6/0,4

♀ ♂ 0,6 A 0,4 a

C¸c c¸ thÓ trong quÇn thÓ ngÉu phèi tù do t¹o ra thÕ hÖ F1

⇒ cÊu tróc di truyÒn cña quÇn thÓ ë thÕ hÖ F1 lµ:

0,36AA + 0,48Aa + 0,16aa = 1

 Kết luận:

• Ở thế hệ F1 quần thể đạt trạng thái cân bằng di truyền

• Khi quần thể đạt trạng thái cân bằng di truyền có cấu trúc di truyền là:

p2AA + 2pqAa + q2aa = 1

• Nếu ở thế hệ ban đầu quần thể chưa đạt trạng thái cân bằng di truyền thì chỉ cần qua một thế hệ ngẫu phối, quần thể sẽ đạt trạng thái cân bằng di truyền

2 Nội dung định luật

Trong những điều kiện nhất định tần số tương đối của các alen của mỗi gen luôn có khuynh hướng duy trì không đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác

3 Điều kiện nghiệm đúng

 Quần thể phải có kích thước lớn, số lượng cá thể nhiều

 Các cá thể có kiểu gen, kiểu hình khác nhau đều được giao phối tự do với xác suất ngang nhau

 Trong quần thể quá trình đột biến và quá trình chọn lọc tự nhiên không xảy ra hoặc xảy ra không đáng kể

 Không xảy ra quá trình giao phối với quần thể lân cận

4 í nghĩa của định luật

ý nghĩa lý luận: ịnh luật đã phĐ ả ánh trạng thái cân bằng trong quần nthể Nó là cơ sở gi iả thích vì sao trong tự nhiên có những quần thể được duy trì ổn định trong thời gian dài

4 í nghĩa của định luật

í nghĩa thực tiễn: Khi quần thể đạt trạng thái cân bằng thì :

Từ tỷ lệ kiểu hình của quần thể ⇒ tỷ lệ phân bố kiểu gen trong quần thể ⇒ tần số tương đối của các alen và ngược lại

Câu 1: Điều nào dưới đây về quần thể là không đúng

A Quần thể là một cộng đồng có lịch sử phát triển chung, gồm các cá thể cùng loài

B Quần thể có thành phần kiểu gen đặc trưng và ổn định

C Quần thể là một tập hợp ngẫu nhiên tất thời

D Về mặt di truyền Quần thể được phân làm hai loại: Quần thể giao phối ngẫu nhiên và Quần thể tự phối

Câu 1: Điều nào dưới đây về quần thể là không đúng

A Quần thể là một cộng đồng có lịch sử phát triển chung, gồm các cá thể cùng loài

B Quần thể có thành phần kiểu gen đặc trưng và ổn định

C Quần thể là một tập hợp ngẫu nhiên tất thời

D Về mặt di truyền Quần thể được phân làm hai loại: Quần thể giao phối ngẫu nhiên và Quần thể tự phối

Câu 2: Thành phần kiểu gen của quần thể có tính chất

A Đặc trưng và không ổn định

B Đặc trưng và ổn định

C Không ặc trưng nhưng ổn địnhđ

D Đa dạng

Câu 2: Thành phần kiểu gen của quần thể có tính chất

A Đặc trưng và không ổn định

B Đặc trưng và ổn định

C Không ặc trưng nhưng ổn địnhđ

D Đa dạng

Câu 3: Trong Quần thể giao phối khó tìm được hai cá thể giống nhau vì:

A Số gen trong kiểu gen của mỗi cá thể rất lớn

B Có nhiều gen mà mỗi gen có nhiều alen

C Các cá thể giao phối ngẫu nhiên và tự do

D Tất cả đều đúng

Câu 3: Trong Quần thể giao phối khó tìm được hai cá thể giống nhau vì:

A Số gen trong kiểu gen của mỗi cá thể rất lớn

B Có nhiều gen mà mỗi gen có nhiều alen

C Các cá thể giao phối ngẫu nhiên và tự do

D Tất cả đều đúng

C©u 4: CÊu tróc di truyÒn cña mét quÇn thÓ lµ:

C©u 4: CÊu tróc di truyÒn cña mét quÇn thÓ lµ:

Câu 5: Trong một quần thể gia súc đang ở trạng thái cân bằng di truyền,

số cá thể có lông nâu là 64%, còn lại là lông trắng Biết rằng tính trạng lông trắng là tính trạng trội hoàn toàn do gen A quy định, gen a quy định tính trạng lông nâu Tần số A và a trong quần thể

A A = 0,6 ; a = 0,4

B A = 0,2 ; a = 0,8

C A = 0,4; a = 0,6

D A = 0,8 ; a = 0,2

Câu 5: Trong một quần thể gia súc đang ở trạng thái cân bằng di truyền,

số cá thể có lông nâu là 64%, còn lại là lông trắng Biết rằng tính trạng lông trắng là tính trạng trội hoàn toàn do gen A quy định, gen a quy định tính trạng lông nâu Tần số A và a trong quần thể

A A = 0,6 ; a = 0,4

B A = 0,2 ; a = 0,8

C A = 0,4; a = 0,6

D A = 0,8 ; a = 0,2

Câu 6: Nội dung cơ bản của định luật Hacđi Vanbéc đối với quần thể giao –phối là:

A Tần số tương đối của các alen ở mỗi gen có khuynh hướng duy trì không đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác

B Mỗi quần thể giao phối tự do có một thành phần kiểu gen đặc trưng

C Tỉ lệ các loại kiểu gen của quần thể được duy trì ổn định qua các thế hệ

D Tỉ lệ các loại kiểu hình của quần thể được duy trì ổn định qua các thế hệ

Câu 6: Nội dung cơ bản của định luật Hacđi Vanbéc đối với quần thể giao –phối là:

A Tần số tương đối của các alen ở mỗi gen có khuynh hướng duy trì không đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác

B Mỗi quần thể giao phối tự do có một thành phần kiểu gen đặc trưng

C Tỉ lệ các loại kiểu gen của quần thể được duy trì ổn định qua các thế hệ

D Tỉ lệ các loại kiểu hình của quần thể được duy trì ổn định qua các thế hệ

Câu 7: Trong một quần thể giao phối ở trạng thái cân bằng, kiểu gen

đồng hợp lặn aa chiếm 4% Tần số tương đối của các alen A và a sẽ là:

A p(A) = 0,6 ; q(a) = 0,4

B p(A) = 0,96 ; q(a) = 0,04

C p(A) = 0,8 ; q(a) = 0,2

D p(A) = 0,4; q(a) = 0,6

Câu 7: Trong một quần thể giao phối ở trạng thái cân bằng, kiểu gen

đồng hợp lặn aa chiếm 4% Tần số tương đối của các alen A và a sẽ là:

A p(A) = 0,6 ; q(a) = 0,4

B p(A) = 0,96 ; q(a) = 0,04

C p(A) = 0,8 ; q(a) = 0,2

D p(A) = 0,4; q(a) = 0,6

Câu 8: Trong một quần thể giao phối ở trạng thái cân bằng, người ta thấy ở thế hệ thứ nhất có 50% các cá thể có kiểu gen Aa thế hệ tiếp theo, số Ởcá thể mang kiểu gen Aa sẽ là:

A 50%

B 25%

C 75%

D 100%

Câu 8: Trong một quần thể giao phối ở trạng thái cân bằng, người ta thấy ở thế hệ thứ nhất có 50% các cá thể có kiểu gen Aa ở thế hệ tiếp theo, số cá thể mang kiểu gen Aa sẽ là:

A 50%

B 25%

C 75%

D 100%

Câu 9: Định luật Hacđi Vanbéc nghiệm đúng trong các điều kiện là:–

1 Quần thể có số lượng cá thể đủ lớn, không có sự di nhập gen vào quần thể

2 Các kiểu gen trong quần thể phải tương đối đồng đều

3 Không có chọn lọc và đột biến

4 Mỗi gen phải có nhiều alen tương ứng

5 Giao phối ngẫu nhiên, các kiểu gen đều có sức sống và độ hữu thụ như nhau

Câu 9: Định luật Hacđi Vanbéc nghiệm đúng trong các điều kiện là:–

1 Quần thể có số lượng cá thể đủ lớn, không có sự di nhập gen vào quần thể

2 Các kiểu gen trong quần thể phải tương đối đồng đều

3 Không có chọn lọc và đột biến

4 Mỗi gen phải có nhiều alen tương ứng

5 Giao phối ngẫu nhiên, các kiểu gen đều có sức sống và độ hữu thụ như nhau