Bài giảng sinh học 9 quần xã sinh vật thao giảng (1)

Các quần thể sinh vật trong khu rừng hay ao nước có những mối quan hệ nào ?- Quan hệ cùng loài : Hỗ trợ Cạnh tranh - Quan hệ khác loài : Hỗ trợ : Cộng sinh ,hội sinh Đối địch : Cạnh t

Hình ảnh một khu rừng mưa nhiệt đới

Kể tên các quần thể

có trong một khu rừng mưa nhiệt đới?

kiến

Rừng mưa nhiệt đới

Em hãy kể tên một số quần thể sinh sống trong ao?

Một số quần thể sinh sống trong ao

Các quần thể sinh vật trong khu rừng hay ao nước có những mối quan hệ nào ?

- Quan hệ cùng loài : Hỗ trợ

Cạnh tranh

- Quan hệ khác loài : Hỗ trợ : Cộng sinh ,hội sinh

Đối địch : Cạnh tranh, kí sinh –

nửa kí sinh, sinh vật ăn sinh vật khác

Ao nước tự nhiên

Tập hợp các quần thể sinh vật sinh sống trong khu rừng hoặc ao

cá được gọi là quần xã sinh vật Hãy cho biết thế nào là một quần xã sinh vật? Lấy ví dụ?

thống nhất tạo cho quần xã một

cấu trúc tương đối ổn định.

Không vì thả ngẫu nhiên các quần thể

chúng không có mối quan hệ thống nhất

Trong sản xuất mô hình VAC

có phải là quần xã sinh vật

hay không?

Có vì các quần thể trong quần

xã này có mối quan hệ với

nhau.Mô hình VAC là quần xã nhân tạo

Quần xó rừng mưa

nhiệt đới Quần xã ao, hồ

Quần xó rừng ngập

mặn ven biển

Quần xã rừng ôn đới

Quần Xó Bói Ngầm San Hụ Quần xó đồi cọ Phỳ

Thọ

Quần xã rừng hàn đới Quần xã đồng cỏ savan

Nghiên cứu thông tin bảng

Phân biệt độ đa dạng

Quan sát tranh

Trong 2 quần xã trên quần xã nào có

độ đa dạng , quần xã nào có độ

Độ thường gặp trong quần xã được thể hiện như thế nào?

Trả lời: Độ thường gặp là tỉ lệ %

số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát

? Một nhà khảo sát số lượng loài trong vườn quốc gia Cát

Bà đã đánh dấu 40 địa điểm khác nhau để quan sát trong

đó có 5 địa điểm họ tìm thấy Vọoc đầu trắng Vậy con

Vọoc đầu trắng thuộc loài:a Loài thường

gặp b Loài ít gặp c Ngẫu nhiên

? Khi khảo sát số lượng loài trong quần xã rừng Cúc

Phương người ta đã đánh dấu 10 địa điểm trong đó có 8 địa điểm tìm thấy loài bọ cánh cứng này Vậy loài bọ cánh cứng này thuộc loài:

Phân biệt loài ưu thế và loài đặc trưng?

Trả lời:

+ Loài ưu thế là loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã (do số lượng lớn hay tính chất hoạt độngcủa chúng)

+Loài đặc trưng chỉ có ở một quần xã hoặc nhiều hơn hẳn các loài khác

Trên thảo nguyên, trong số các

loài cỏ thấp, động vật móng

guốc, các loài chim ăn thịt, sư tử, linh miêu, loài nào là loài ưu thế

loài nào là loài đặc trưng?

Trả lời: Loài đặc trưng: cỏ thấp

Loài ưu thế: động vật móng guốc

Loài đặc trưng

Thể hiện

Mức độ phong phú về số lượng loài trong quần xã Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã

Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát

Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã

Loài chỉ có ở một quần xã hoặc

có nhiều hơn hẳn các loài khác Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã

Điều kiện ngoại cảnh ảnh

hưởng tới quần thể trong quần

xã như thế nào?

Sự biến đổi của điều kiện ngoại cảnh

dẫn đến sự biến đổi của quần thể

trong quần xã

Điều kiện thuận

lợi

? Em hãy rút ra kết luận về mối quan

hệ giữa ngoại cảnh và quần xã?

Trả lời: Nhờ hiện tượng khống chế sinh

học mà số lượng loài luôn được khống chế

ở mức độ phù hợp với môi trường

Vì sao số lượng cá thể trong quần thể

luôn luôn biến động mà quần xã lại có cấu

trúc tương đối ổn định?

Ngoại cảnh biến đổi dẫn tới số lượng cá thể trong quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với môi trường

Trong sản xuất nông ngiệp người ta

áp dụng hiện tượng khống chế sinh học này như thế nào?

Rắn ăn chuột

Bọ xít ăn sâu non

Mèo bắt chuột

Cân bằng sinh học là gì?

Cân bằng sinh học là trạng thái

mà số lượng cá thể của quần thể trong quần xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh học

Khi nào có sự cân bằng sinh học trong quần

xã?

Trả lời: Khi số lượng cá thể của

mỗi quần thể dao động trong một

vị trí cân bằng.

Đốt rừng làm nương rẫy

Săn bắt, mua bán động vật hoang dã

Quá trình đô thị hóa quá nhanh,

thiếu quy hoạch

Chặt phá rừng

Trong thực tế, con người đã có những tác động nào gây mất cân bằng sinh học trong các quần xã?

Trồng cây gây rừng

Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã

Tuần tra bảo vệ rừngTheo em, chúng ta đã, đang và sẽ làm gì

để bảo vệ thiên nhiên?

2 Trong quần xã, hiện tượng khống chế sinh học có thể xảy ra giữa các quần thể nào sau đây ?

b Quần thể ếch đồng và quần thể chim sẻ

2.Bài tập

- Hoàn thành các bài tập sgk tr149

3.Chuẩn bị bài sau

- Xem trước nội dung bài 50: Hệ sinh thái

- Tìm hiểu về lưới thức ăn, chuỗi thức ăn.