Thông tin Chính trị Nội chính là môn học trang bị kiến thức và kỹ năng tác nghiệp chuyên biệt về mảng thông tin chính trị nội chính, vốn là 2 lĩnh vực thông tin quan trọng bậc nhất của mỗi cơ quan báo chí. Đó là 2 mảng thông tin gắn bó chặt chẽ với sự tồn tại và phát triển của hệ thống báo chí cách mạng, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi xu thế toàn cầu hóa tác động đến nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội Việt Nam. Đây là môn học nghiêng nhiều về phần thực hành, thực tế do đó môn học này bước đầu hướng sinh viên đến việc tìm kiếm các đề tài trong hiện thực, tiếp cận nguồn thông tin, xử lý nguồn thông tin đó. Sinh viên cũng được trang bị những năng lực cơ bản để phản ứng với các sự kiện diễn ra trong đời sống xã hội, tìm phương thức và loại hình phương tiện hợp lý để truyền tải thông tin đến công chúng. Bên cạnh đó, sinh viên cũng nắm được một số vấn đề chính trị nội chính quốc tế và khu vực cần quan tâm để vận dụng thông tin trong bối cảnh Việt Nam.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC:
THÔNG TIN CHÍNH TRỊ - NỘI CHÍNH
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
- Họ và tên: Nguyễn Sơn Minh
- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sĩ
- Thời gian, địa điểm làm việc: thông báo cho sinh viên vào giờ đầu của môn học
- Địa chỉ liên hệ: Như trên
Trang 2ThS.Phạm Ngọc Thạch
- Địa chỉ liên hệ: Viện nghiên cứu Trung Quốc – Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn quốc gia
- Điện thoại: 0982410877
2 Thông tin chung về môn học
- Tên môn học: Thông tin chính trị - nội chính
Tên tiếng Anh: Reporting Politic issues
- Mã môn học: JOU3012
- Số tín chỉ: 02
- Môn học: Tự chọn
- Môn học tiên quyết: Cơ sở lý luận báo chí – truyền thông
- Các môn học kế tiếp: Thông tin kinh tế, Thông tin văn hóa - xã hội
- Các yêu cầu đối với môn học: Phương tiện kỹ thuật giảng dạy đầy đủ (máy tính nối mạng Internet, máy chiếu, giấy, bút, báo, tạp chí…)
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 4 giờ
+ Làm bài tập trên lớp: 4 giờ
+ Thực hành, thực tế: 8 giờ
+ Tự học xác định: 6 giờ
- Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách: Khoa Báo chí, tầng 1, nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
Trang 3+ Thái độ khoa học, khách quan trong đánh giá và phản ánh thông tin
3.2 Mục tiêu chi tiết của môn học
Hiểu và phân tích các khái niệm cơ bản về chính trị học, một số hệ thuật ngữ chuyên ngành nội chính
Vận dụng trong hoạt động báo chí, xây dựng chủ
đề, đề tài, tin bài, chuyên trang, chuyên mục
Trang 4Phân tích, so sánh, đối chiếu với các lĩnh vực thông tin khác ngoài chính trị - nội chính trong một cơ quan BC
và một ấn phẩm
BC
Vận dụng kiến thức đã đƣợc trang bị để đánh giá hiệu quả thông tin chính trị
- nội chính trên
ấn phẩm BC cụ thể, phân tích thông tin cốt lõi trong các tác phẩm BC khi chuyển tải thông tin về chính trị – nội chính
Phân tích và nhận
rõ đặc điểm, đặc thù, đặc trƣng trong cách tổ chức thông tin bài viết về lĩnh vực này
Vận dụng thể hiện tác phẩm báo chí; đặt tít, viết chapeau, trao đổi với họa sỹ trình bày…
Trang 5là ai? Cần có phẩm chất gì?
Đặc điểm khác biệt của nguồn tin chính trị - nội chính so với các lĩnh vực thông tin khác; là nguồn tin chính thống và quan trọng nhất,
có tầm vĩ mô trong định hướng
và quản lý xã hội
Thực hành thu thập và xử lý thông tin theo chủ
đề, đề tài giáo viên phân công cho nhóm sinh viên và mỗi sinh viên
trương, đường lối lớn của Đảng và Nhà nước về đối nội và đối ngoại
Đâu là vấn đề nên đưa tin, đâu là vấn đề không nên đưa tin, hoặc cần
Cách thức phân loại thông tin, lựa chọn và sàng lọc thông tin; đâu là giới hạn trong thông tin về các nhân vật quan trọng trong hệ thống lãnh đạo và quản lý của quốc gia; các vấn đề quốc tế cần lưu ý
Vận dụng kiến thức chính trị học
và kinh nghiệm của các nhà báo
đi trước, lập hồ
sơ báo chí về một
số vấn đề chính trị nhạy cảm quốc
tế và khu vực; xử
lý tình huống giả định trong thông tin
Trang 6phải cân nhắc trước khi thông tin
đề pháp luật (lập pháp, hành pháp,
tư pháp) và trật tự
an toàn xã hội…
tác động đến đời sống của công chúng hàng ngày hàng giờ
Mục đích, ý nghĩa truyền thông của loại thông tin này trong sự hình thành và phát triển nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; vai trò định hướng công chúng trong công tác thông tin đối nội và đối ngoại
Tập hợp một số vấn đề nội chính
có tính thời sự, đang là vấn đề có nhiều nhu cầu thông tin của xã hội; triển khai hướng tiếp cận, khai thác nguồn tin và thể hiện một số tin, bài cụ thể
bị các phương án
về nhân lực,
So sánh, phân tích một số thao tác nghiệp vụ báo chí trong quá trình thông tin, kinh nghiệm ứng
Chủ động đề xuất
đề tài, trao đổi với người hướng dẫn, thực hiện một số tin, bài, ảnh hoàn thành
Trang 7phương tiện kỹ thuật, lựa chọn thể loại báo chí
xử với các tình huống trong hiện trường
theo tình huống thực tế
cụ thể, thế mạnh
và hạn chế của các thể loại báo chí
Đánh giá, phân tích những ưu thế của hệ thống thể loại báo chí, nhấn mạnh 3 thể loại Tin, Phỏng vấn, Bài phản ánh trong quá trình phản ánh thống tin chính trị - nội chính trên các loại hình phương tiện truyền thông đại chúng
Vận dụng trong thực tiễn thực hiện một số tác phẩm thuộc thể loại Tin, Phỏng vấn, Bài phản ánh
4 Tóm tắt nội dung môn học
Thông tin Chính trị - Nội chính là môn học trang bị kiến thức và kỹ năng
tác nghiệp chuyên biệt về mảng thông tin chính trị - nội chính, vốn là 2 lĩnh vực thông tin quan trọng bậc nhất của mỗi cơ quan báo chí Đó là 2 mảng thông tin gắn bó chặt chẽ với sự tồn tại và phát triển của hệ thống báo chí cách mạng, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi xu thế toàn cầu hóa tác động đến nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội Việt Nam Đây là môn học nghiêng nhiều về phần thực
Trang 8hành, thực tế do đó môn học này bước đầu hướng sinh viên đến việc tìm kiếm các đề tài trong hiện thực, tiếp cận nguồn thông tin, xử lý nguồn thông tin đó Sinh viên cũng được trang bị những năng lực cơ bản để phản ứng với các sự kiện diễn ra trong đời sống xã hội, tìm phương thức và loại hình phương tiện hợp lý để truyền tải thông tin đến công chúng Bên cạnh đó, sinh viên cũng nắm được một
số vấn đề chính trị - nội chính quốc tế và khu vực cần quan tâm để vận dụng thông tin trong bối cảnh Việt Nam
5 Nội dung chi tiết môn học
Nội dung 1 Khái quát về mảng thông tin chính trị - nội chính trên báo chí
1.1 Hiểu biết chung về chính trị học và các vấn đề nội chính
1.2 Hệ thuật ngữ thường dùng trên báo chí về chính trị - nội chính
1.3 Yêu cầu tất yếu về kết cấu thông tin trong chuyên trang, chuyên mục trên phương tiện truyền thông đại chúng
Nội dung 2 Vai trò của loại thông tin chính trị - nội chính trên báo chí, so sánh với các mảng thông tin khác
2.1 Vai trò quan trọng của loại thông tin chuyên biệt về chính trị - nội chính 2.2 Hệ thống các chuyên mục chuyên sâu về vấn đề chính trị - nội chính
2.3 Thông tin cốt lõi trong bài viết
Nội dung 3 Nhận diện cách thức tổ chức thông tin chính trị - nội chính trên báo in và Internet
3.1 So sánh chuyên mục cố định và số chuyên đề, một số đặc điểm
3.2 Các yếu tố hình thức như: tít, chapeau, ảnh và các yếu tố phụ trợ khác
Nội dung 4 Nhà báo và nguồn tin về chính trị - nội chính
4.1 Đặc điểm của nguồn tin về các vấn đề chính trị - nội chính
4.2 Phẩm chất và nghiệp của nhà báo chuyên viết về mảng thông tin này
Trang 9Nội dung 5 Thông tin chính trị: Nên đưa và không nên đưa tin
5.1 Phân loại thông tin chính trị
5.2 Một số vấn đề chính trị trong nước và ngoài nước cần quan tâm
5.3 Ứng xử thế nào với các thông tin chính trị nhạy cảm?
Nội dung 6 Những vấn đề nội chính cần phải thông tin nóng
6.1 Quan điểm thông tin báo chí về các vấn đề nội chính
6.2 Điểm nóng trong thông tin nội chính
Nội dung 7 Cách xây dựng tác phẩm báo chí trong hiện trường
7.1 Đề tài, chủ đề và công tác chuẩn bị khi thực hiện tin, bài về chính trị - nội chính
7.2 Kinh nghiệm và một số thao tác nghiệp vụ trong quá trình xây dựng tác phẩm báo chí
Nội dung 8 Một số thể loại báo chí thông tin về các vấn đề chính trị - nội chính
8.1 Ưu thế của thể loại Tin, Phỏng vấn và Bài phản ánh
8.2 Thể hiện tác phẩm báo chí theo đề tài tự chọn
6 Học liệu
6.1 Học liệu bắt buộc
1 Dương Xuân Sơn – Đinh Văn Hường – Trần Quang Cơ sở lý luận báo chí – truyền thông Giáo trình đại học Nxb ĐHQGHN, H.2004 (Thư viện Quốc gia
Việt Nam - Số 6 phố Tràng Thi - Hà Nội)
2 Bộ môn Khoa học chính trị - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn –
Đại học Quốc gia Hà Nội Chính trị học đại cương Giáo trình đại học (Thư viện
Quốc gia Việt Nam - Số 6 phố Tràng Thi - Hà Nội)
Trang 103 Lưu Kiếm Thanh – Phạm Hồng Thái Lịch sử các học thuyết chính trị trên thế giới (Sách dịch) Nxb Văn hóa – Thông tin, H.2001 (Thư viện Quốc gia Việt
Nam - Số 6 phố Tràng Thi - Hà Nội)
4 Nguyễn Vũ Duy Thông tin các vấn đề chính trị trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam Khóa luận tốt nghiệp Đại học khoa Báo chí – Trường Đại học KHXH và
NV – Đại học QGHN, H.2007 (Phòng đọc khoa Báo chí)
6.2 Học liệu đọc thêm
5 Jacques Derrida Những bóng ma của Mác (Sách tham khảo) Nxb Chính trị
quốc gia – Tổng cục II Bộ Quốc phòng, H.1994 (Thư viện Quốc gia Việt Nam -
Số 6 phố Tràng Thi - Hà Nội)
6 Nhiều tác giả Báo chí – Những vấn đề lý luận và thực tiễn Tập V, VI Nxb
ĐHQGHN, H.2003, 2005 (Thư viện Quốc gia Việt Nam - Số 6 phố Tràng Thi -
Hà Nội)
6.3 Các nguồn tư liệu khác
7 Nhiều tác giả 102 sự kiện nổi tiếng thế giới Nxb Văn hóa – Thông tin,
H.2001 (Thư viện Quốc gia Việt Nam - Số 6 phố Tràng Thi - Hà Nội)
8 Shijie Congshu Những nền văn minh thế giới (Sách dịch) Nxb Văn học,
H.2002 (Thư viện Quốc gia Việt Nam - Số 6 phố Tràng Thi - Hà Nội)
9 Lê Ngọc Thái (chủ biên) – Quỳnh Hải Hà – Phạm Thùy Dương Văn minh nhân loại – Những bước ngoặt lịch sử (Biên dịch) Nxb Văn hóa – Thông tin,
H.2002 (Thư viện Quốc gia Việt Nam - Số 6 phố Tràng Thi - Hà Nội)
Trang 117.2 Lịch trình cụ thể cho từng nội dung
Tuần 1 Nội dung 1: Khái quát về mảng thông tin chính trị - nội chính trên báo chí
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
Trên lớp + Trang bị cho sinh
viên những hiểu biết chung về các vấn đề chính trị học đại cương
Giấy, bút, báo in, tạp chí
Trang 12và các vấn đề thông tin nội chính
+ Hiểu biết quá trình vận dụng loại thông tin trên trong các ấn phẩm báo chí, phát thanh, truyền hình, báo Internet
Tuần 2 Nội dung 2: Vai trò của loại thông tin chính trị - nội chính trên báo chí, so sánh với các mảng thông tin khác
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Các tài liệu tham khảo,
tư liệu trên báo in, tạp chí, báo Internet và đọc sách theo hướng dẫn của giáo viên
Trang 13Tuần 3 Thực hành tìm kiếm, khai thác thông tin chính trị - nội chính trên báo chí
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Thực hành
2 giờ tín chỉ
Trên lớp (hoặc phòng máy tính nối mạng)
+ Sinh viên bước đầu tiếp cận với cách khai thác thông tin theo chủ
đề trên ấn phẩm in + Sử dụng công cụ Internet và những tiện ích vượt trội của Internet trong truy xuất thông tin
Giấy, bút, góc độ thông tin muốn khai thác thể hiện trong 1 bản đề cương
Tuần 4 Nội dung 3: Nhận diện cách thức tổ chức thông tin chính trị - nội chính trên báo in và Internet
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Bài tập
2 giờ tín chỉ
Trên lớp (hoặc phòng máy tính nối mạng)
+ Hiểu biết vai trò của các yếu tố hình thức trong trình bày thông tin
+ Phương pháp tổ chức thông tin của một số cơ quan báo chí
Báo in: Thanh niên, Tuổi trẻ TPHCM, Nhân dân
Báo Internet: Giao diện
và một số trang thức cấp của chuyên trang Thời sự- Chính trị - Pháp luật
Trang 14Tuần 5 Nội dung 4: Nhà báo và nguồn tin về chính trị - nội chính
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
Trên lớp + Sinh viên được trang
bị những thông tin cần thiết về hệ thống nguồn tin
+ Những phẩm chất nghiệp vụ đặc thù của nhà báo, nhất là yếu tố nhạy cảm chính trị, kiến thức xã hội và pháp luật rộng rãi, khả năng ứng
xử trong các tình huống đấu tranh tư tưởng
Giấy, bút, tài liệu theo hướng dẫn của giáo viên
Tuần 6 Tự học xác định
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Trang 15Tuần 7 Nội dung 5: Thông tin chính trị: Nên đưa và không nên đưa tin
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Thảo luận
2 giờ tín chỉ
Trên lớp Phân loại các lĩnh vực
chính trị, nhận biết các yếu tố nhạy cảm trong thông tin đối nội và đối ngoại, tranh luận về chủ
đề thông tin
Tài liệu trên mạng Internet về một chủ đề, sưu tầm một số sự kiện phức tạp và nhạy cảm
Tuần 8 Thực hành họp báo, xử lý thông tin
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Thực hành
2 giờ tín chỉ
Trên lớp Sinh viên làm quen với
họp báo trong tình huống giả định Đây là một trong những kênh khai thác thông tin chính thống quan trọng
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Thảo luận Trên lớp Sinh viên nhận biết đâu Tài liệu, sách tham
Trang 162 giờ tín chỉ là những vấn đề nóng
trong dư luận xã hội, những vấn đề có tính thời sự và những vấn đề
có khả năng kéo dài thông tin
khảo, một số bài báo, sự kiện cập nhật
Tuần 10 Tự học xác định
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Tự học xác
định
Ở nhà Đọc các sách tham khảo
và giáo trình theo hướng dẫn của giáo viên
Tài liệu, điều kiện truy cập Internet
Tuần 11 Thực hành thể loại báo chí
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Thực hành
2 giờ tín chỉ
Trên lớp Các thao tác xử lý nội
dung và hình thức thể loại Tin, Phỏng vấn, Bài phản ánh Có khả năng viết thành tin, bài trong thời gian quy định
Kiến thức lý thuyết và một số ví dụ cập nhật về thể loại Tin, Phỏng vấn, Bài phản ánh trên báo
in, Internet chủ đề chính trị - nội chính
Trang 17Tuần 12 Nội dung 7: Cách xây dựng tác phẩm báo chí trong hiện trường Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Thảo luận
2 giờ tín chỉ
Trên lớp (hoặc tại hiện trường)
Những thuận lợi và khó khăn của nhà báo khi tác nghiệp về vấn đề chính trị - nội chính, công tác chuẩn bị thu thập thông tin trong hiện trường cần phải chú ý những gì
Đọc tất cả các sách tham khảo đã cho trong danh mục học liệu, tìm kiếm góc độ thảo luận
và chuẩn bị đề cương cho bài nói
Tuần 13 Thực hành triển khai một đề tài tác phẩm báo chí trong thực tế
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Thực hành
2 giờ tín chỉ
Trên lớp (hoặc tại hiện trường)
Phát hiện chủ đề, đề tài mới, hoặc những sự kiện mới xuất hiện trong thực tế
Triển khai xây dựng tác phẩm báo chí
Tìm kiếm sự kiện có thật trong hiện trường, máy ảnh, ghi âm
Trang 18Tuần 14 Nội dung 8: Một số thể loại báo chí thông tin về các vấn đề chính trị - nội chính
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Bài tập
2 giờ tín chỉ
Trên lớp + Trên cơ sở thông tin
có thật, thu thập được trong hiện trường, thảo luận và làm việc theo nhóm
+ Viết tin, bài cụ thể
Thông tin đã thu thập được trong quá trình đi thực tế, đã có hồ sơ đối chiếu với Internet
Tuần 15 Tự học xác định
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian, địa điểm Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi chú
Tự học xác
định
Ở nhà Bài tập lớn, đánh giá
kết quả học tập, thi hết môn
Tư liệu, chủ đề, đề tài làm bài cuối kỳ
8 Chính sách đối với môn học
- Thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của môn học được ghi trong đề cương môn học
- Các bài tập nộp đúng hạn
- Đi học đầy đủ (nghỉ không quá 20% tổng số giờ)
- Chuẩn bị bài trước khi đến lớp theo hướng dẫn trong đề cương môn học