Giao an thanh lich van minh lop 9

- Cú ý thức tụn vinh bảo vệ, giữ gỡn cỏc di tớch, danh thắng bằng thỏi độ và hành động cụ thể, thiết thực - í nghĩa của việc thực hiện nếp sống văn minh, thanh lịch trong cỏch ứng sử của

Ngày soạn 22/10

Tiết 1

THAM QUAN DI TÍCH, DANH THẮNG

I Mục tiêu cần đạt

- Tỡm hiểu về di tớch lịch sử, danh thắng Những di tớch, danh thắng cú ý nghĩa như thế nào đối với đời sống tinh thần của người dõn Hà Nội?

- Cú ý thức tụn vinh bảo vệ, giữ gỡn cỏc di tớch, danh thắng bằng thỏi độ và hành động

cụ thể, thiết thực

- í nghĩa của việc thực hiện nếp sống văn minh, thanh lịch trong cỏch ứng sử của cỏc di tớch, danh thắng

II Chuẩn bị:

- Thầy: Địa điểm tham quan, Giới thiệu sơ lược về địa điểm

- Trò: Tỡm hiểu trước thụng tin về nơi sẽ đến tham quan

III Tiến trình bài dạy:

1 ổn định tổ chức: 9C

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động 1 : Tham quan

- Giỳp HS nhận diện và hiểu được thế

nào là một di tớch lịch sử

- Thụng qua việc cho HS xem vài di tớch

lịch sử GV hướng dẫn HS khỏi quỏt

được: Di tớch lịch sử là cụng trỡnh xõy

dựng, địa điểm, cỏc di vật, bảo vật quốc

gia thuộc cụng trỡnh, địa điểm đú cú giỏ

trị, lịch sử, văn húa, khoa học

- Thụng qua việc tham quan lịch sử nơi

cỏc em đang sinh sống( ở một địa

phương cụ thể, trong phạm vi hẹp là

làng, xó, phường hay quận, huyện),từ đú,

giỳp cỏc em nhận diện được cỏc di tớch,

Hà Nội là thành phố cố nhiều di tớch

Hoạt động 2

GV hướng dẫn để HS hiểu , nhận diện

được: Danh lam, thắng cảnh là cảnh quan

thiờn nhiờn hay vựng đất cú sự kết hợp

giữa cảnh quan thiờn nhiờn với cụng trỡnh

kiến trỳc cú giỏ trị lịch sử, thẩm mỹ,

khoa học

Hướng dẫn HS thấy được ý nghĩa của

những di tớch, danh thắng trong đời sống

của con người

Trong phần này, GV cú thể cho HS thảo

- Di tớch lịch sử là cụng trỡnh xõy dựng, địa điểm, cỏc di vật, bảo vật quốc gia thuộc cụng trỡnh, địa điểm đú cú giỏ trị, lịch sử, văn húa, khoa học

Giỳp HS nhận diện và hiểu được thế

nào là một danh lam thắng cảnh

2- í nghĩa của những di tớch thắng cảnh trong đời sống con người

Những di tớch lịch sử:

+ Là sản phẩm của những quan niệm về tớn ngưỡng, tụn giỏo vụ cựng phong phỳ, đa dạng của người dõn Hà Nội, thể hiện lũng tụn kớnh, biết ơn cỏc vị thần,

vị thỏnh, những anh hựng dõn tộc, những người cú cụng với giang sơn đất nước

+ Đú cũng là những nhõn chứng sống động của lịch sử

+ Thể hiện vẻ đẹp trong tớn ngưỡng tụn

luận nhóm để rút ra được những ý nghĩa

của những di tích, danh thắng trong đời

sống của con người Sau khi HS thảo

luận, phát biểu,GV tổng hợp chốt lại

Hoặc

Câu hỏi: Di tích( danh thắng) ấy có ý

nghĩa như thế nào trong đời sống của em

và của những người dân quê hường

( làng, xóm, thôn, khu phố ) nơi em sinh

sống?

Hoạt động 3

Hướng dẫn HS thấy được ý nghĩa của

việc tìm hiểu giá trị của các di tích, danh

thắng và các em có thể tìm hiều bằng

những cách nào?

GV có thể cho HS thảo luận nhóm hoặc

trả lời cà nhân với nội dung: Chúng ta có

thể tìm hiểu ý nghĩa, giá trị các di tích,

danh thắng bằng những cách nào?

Qua trao đổi, thảo luận, HS có thể rút ra

một số cách như sau:

Hoạt động 4

Xây dựng, hình thành cho HS thái độ, ý

thức tôn trọng, bảo vệ, giữ gìn cá di tích,

danh thắng( phần trọng tâm)

Định hướng hành vi: Thông qua thảo

luận nhóm, bài tập, sắm vai, về một

hoặc vài tình huống thường gặp khi đến

tham quan ở các di tích, thắng cảnh như:

vấn đề giữ vệ sinh môi trường, trang

phục , lời nói của các bạn học sinh hay

của những người xung quanh, giúp HS tự

giáo + Thể hiện nét tài hoa trong kiến trúc, tinh tế trong cảm nhận cái đẹp

3- Ý nghĩa của việc tìm hiểu giá trị của các di tích, thắng cảnh.

- Tìm hiểu trong những giờ học lịch sử, Địa lý, Ngữ văn, Mĩ thuật, ở trên lớp Cũng có thể đọc thêm trong sách

báo,láy tài liệu từ internet

- Tìm hiểu thông qua các hoạt động giao tiếp: có thể gặp gỡ, trò chuyện với những nhân chứng lịch sử ở địa phương nơi mình sống hay nghe các nhà sử học, những nhà nghiên cuus về lịch sử nói chuyện

- Có thể tham quan, học tập ở bảo tàng( xem hiện vật, ghi chép, nghe huongs dẫn viên giới thiệu ),ở chính những di tích thắng cảnh

- Để hiểu thêm về những di tích, danh thắng, ta có thể đón xem hoặc tham gia những sân chơi, những chương trình giải trí, tìm hiểu về truyền thống lịch

sử, văn hóa trên các kênh truyền hình, các báo và tạp trí

4- Xây dựng, hình thành thái độ, ý thức, trân trọng, bảo vệ, giữ gìn danh thắng.

- Về trang phục: Cần mặc những bộ trang phục kín đáo, lịch sự

- Về lời nói: nói những lời thanh lịch, nói nhỏ, vừa đủ nghe, không cười nói, đùa nghịch ồn ào Nhắc nhở những người xung quanh khi họ có những lời nói, hành vi thiếu văn hóa

- Về hành động: Tuyệt đối không hái

rút ra, tự định hướng được hành vi đúng

đắn cho bản thân như:

- Giúp cho HS ý thức được rằng: Bên

cạnh việc giữ gin, bảo vệ các di tích,

thắng cảnh, chúng ta cũng có thể thể hiện

tình yêu của mình với các di tích, thắng

cảnh ấy bằng cách:

- Biết quảng bá, giới thiệu cho mọi

người xung quanh và bạn bè phuong xa

biết ý nghĩa lịch sử, giá trị văn hóa, kiến

trúc, lịch sử, vẻ đẹp các di tích và danh

thắng

hao, bẻ cành Khi đến Viện bảo tàng, không được có hành vi xâm hại đến các hiện vật được trưng bày Có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, vứt rát vào đúng nơi quy định để bảo vệ môi trường, cảnh quan chung

- Về thái độ: Cương quyết trước những thói quen không tốt, những quan niệm

mê tín dị đoan, thiếu khao học vẫn đang tồn tại

Cần có thái độ phê phán, lến án những hành vi thiếu văn minh

5 Híng dÉn häc ë nhµ:

Gv yªu cÇu häc sinh vÒ nhµ l m àm báo cáo thu hoạch những vấn đề đã được thảo luận trong buổi tham quan

Tháng 11

Tiết 2 NGOẠI KHÓA

Thảo luận về nếp sống văn minh thanh lịch của người Hà Nội

I Mục tiêu:

- Học sinh biết thế nào là nếp sống văn minh thanh lịch

- Biết cách thể hiện nếp sống văn minh thanh lịch trong cuộc sống hàng ngày, biết rằng nếp sống văn minh thanh lịch là một nét đẹp của người Hà nội

- Có ý thức giữ gìn nếp số văn minh thanh lịch

II Chuẩn bị:

GV: - Chuẩn bị tranh vẽ mô tả nếp sống của người Hà nội

- Thăm ghi câu hỏi về nếp sống văn minh thanh lịch

- Truyện minh họa nếp sống văn minh thanh lịch

Học sinh:

- Chương trình thảo luận: Lớp trưởng

- Thư kí: Lớp phó học tập

- Quà tặng: các tổ trưởng

III Tiến trình lên lớp:

- Lớp trưởng giới thiệu lí do buổi thảo luận, giới thiệu thầy giáo chủ nhiệm tham gia buổi thảo luận

- Giáo viên chủ nhiệm nêu đề tài:

Hôm nay chúng ta thảo luận về chủ đề “ Nếp sống văn minh thanh lịch của người

Hà Nội” Tập trung vào một số nội dung câu hỏi sau

Câu 1: Thế nào là sống văn minh thanh lịch? Nếp sống văn minh thanh lịch thể hiện ở những đâu

Câu 2: Là học sinh em đã thể hiện nếp sống văn minh thanh lịch như thế nào?

Câu 3: Hãy kể về một nét đẹp trong đời sống hàng ngày mà em cho là biểu hiện nếp sống văn minh thanh lịch của người Hà Nội

Câu 4: Khi đến các khu di tích lịch sử ta thể hiện nếp sống văn minh thanh lịch như thế nào?

* Lớp trưởng điều hành các bạn:

- Học sinh thảo luận theo nhóm nhỏ 2 bàn

- Đại diện nhóm lên trình bày ý kiến các câu hỏi theo hình thức bắt thăm

- Học sinh bổ sung ý kiến

* Giáo viên bổ sung và kết luận

Đánh giá các câu trả lời hay nhất của chương trình

Tặng quà các nhóm có câu trả lời hay

Tư Liệu:PHONG THÁI ĂN MẶC CỦA NGƯỜI HÀ NỘI XƯA VÀ NAY

“Ăn Bắc mặc Kinh" Câu nói ấy có từ bao giờ? Và Kinh đây là Huế hay Hà Nội? Có lẽ

là kinh thành Hà Nội, bởi Thăng Long - Hà Nội xưa và nay về văn vẫn có một nét gì đó, một phong thái nào đó đặc biệt hơn nơi khác

Xưa nay người Hà Nội thường có cách ăn mặc riêng rất đẹp, vừa lịch sự nền nã, hào hoa

Áo tứ thân, áo đổi vai, áo mớ ba mớ bẩy Dải yếm thì có bộ, nhiều màu, từ hồ thủy thiên thanh, đến mỡ gà, hoa đào - chỉ phơn phớt hoa đào chứ không nồng thắm như cánh sen

Quan niệm thẩm mỹ đã thay đổi, ngày nay người ta ăn mặc làm sao cho nổi mọi đường cong của cơ thể con gái, càng lộ ra bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu

Cùng với dải yếm là sợi dây xà tích bạc, có ống vôi hình quả đào chạm trổ tinh vi Mỗi bước đi, sợi xà tích như nói thầm điều gì đó, ấy là không kể những thứ nữ trang khác như kiềng, xuyến, vòng, hoa, hột, dây chuyền, lập lắc Sang đầu thế kỷ này, áo tứ thân cải tiến thành áo dài, lúc đó gọi là áo tân thời Ngày nay

áo dài đã trở nên phổ biến, rất đặc trưng cho Hà Nội, cho Việt Nam, thì lúc đó nhiều gia đình phong kiến, nho học còn chống lại, không cho con em mặc ra đường, coi nó như một thứ y phục của những người hư hỏng Thế mới biết cái mới bao giờ cũng phải đấu tranh kịch liệt mới tự khẳng định được mình để tồn tại

Mấy chục năm trước đây, áo dài có chiều dài gần chấm gót Mới khoảng mươi năm lại đây, nó được nâng ngắn lên trên đầu gối Chiếc áo nào tha thướt hơn, xin để công luận

Song song với y phục tuy cầu kỳ mà nền nã của phụ nữ, thì nam giới cũng có cách hào hoa trong lối mặc của mình Người sang thì áo lam, áo gấm, áo đoạn, áo the, trong còn mặc lót áo dài trắng, người bình dân thì áo vải thâm Phụ nữ vấn khăn trần, khăn vấn, khăn vuông, khăn mỏ quạ thì đàn ông cũng có khăn nhiễu, khăn lượt Phụ nữ mặc váy lĩnh cạp diều, gấu cũng màu đỏ để khi đi, màu đỏ ấy chập chờn hiện ra thoáng một cái lại biến đi ngay, hấp dẫn nhưng không khêu gợi Đàn ông thì quần là ống sớ Gọi là ống sớ vì thường quần may bằng vải trúc bâu, cát bá, hơi cứng, là phẳng phiu, giống như cái ống bằng giấy đựng tờ sớ khi cúng Phụ nữ đi hài đi hán, hoặc guốc đẽo bằng gỗ Guốc là cả một cái gộc tre đẽo cong đều

phía trước, ở giữa có quai buộc, đi một bước sẽ kêu lộp cộp, ý như muốn công khai trong sự đi đứng chứ không có gì khuất tất cả Đàn ông đi giày Gia Định da bóng láng, đen nhánh, bịt kín năm đầu ngón chân còn phía sau hoàn toàn hở, đây là loại dép lê, khi chưa có giày Tây Nay mỗi lần nhìn thấy phụ nữ bán cốm có cái đòn gánh cong một đầu, lại nhớ đến những đôi guốc nặng chình chịch thời xưa ấy Đàn ông mỗi lần đội chiếc khăn lượt thật công phu, mất thì giờ Khoảng đầu thế kỷ này,

ở phố Hàng Bông có nhà có sáng kiến sắp sẵn cái khăn lượt khăn nhiễu ấy vào khuôn, thành cái khăn cố định, chỉ cần chụp một cái lên đầu như mũ là xong, người ta gọi nó là khăn xếp Cái khăn xếp vẫn giữ được chữ "nhân" trước trán, và phía sau vẫn có thể giữ được cái búi tó nếu không to quá Thật tiện lợi thoải mái Các bà, các chị thường mặc váy ra đường Váy của người Hà Nội thường bằng lĩnh, bằng lụa hoặc thứ hàng dày nhưng vẫn mềm mại Có câu ca dao:

Cái thúng mà thủng hai đầu Bên Tây thời có, bên Tầu thời không

Là để chê cười cái váy khi mặc quần đã trở thành phổ biến Váy lĩnh thường mặc trùm mắt cá chân chứ không mặc ngắn, đi đứng, người có ý bao giờ cũng khép nép, thu vén cẩn thận

Tháng 12 Tiết 3 NGOẠI KHÓA

Thuyết trình về di tích lịch sử ở địa phương

I Mục tiêu:

- Học sinh biết thế nào là di tích lịch sử, vai trò của di tích lịch sử đối với đời sống ở địa phương minh

- Có ý thức giữ gìn bảo vệ các di tích lịch sử ở địa phương

II Chuẩn bị:

GV: - Chuẩn bị tranh vẽ mô tả các di tích lịch sử ở địa phương

- Truyện minh họa lịch sử hình thành của di tích

Học sinh:

- Chương trình thảo luận: Lớp trưởng

- Thư kí: Lớp phó học tập

- Quà tặng: các tổ trưởng

- Chia lớp thành các nhóm theo địa bà cư trú ( Thôn)

Nhóm 1: Thôn Yên Kiện - Nhóm trưởng: Hoàng

Nhóm 2: Thôn Đông Cựu - Nhóm trưởng: Xuân

Nhóm 3: Thôn Lũng Vị - Nhóm trưởng : Lan

Nhóm 4: Phương Hài Nhóm trưởng: Duyên

Mỗi nhóm có nhiệm vụ tìm hiểu di tích lịch sử ở thôn mình để chuẩn bị một bài thuyết minh

III Tiến trình lên lớp:

- Lớp trưởng giới thiệu lí do buổi thảo luận, giới thiệu thầy giáo chủ nhiệm tham gia buổi thảo luận

- Giáo viên chủ nhiệm nêu đề tài:

Hôm nay chúng ta thảo luận về chủ đề “ Thuyết minh về di tích lịch sử ở địa

phương em ” Tập trung vào một số nội dung câu hỏi sau

Câu 1: Thế nào là di tích lịch sử? Di tích lịch sử ở địa phương em hình thành như thế nào? Có nét gì đặc biệt

Câu 2: Di tích lịch sử ở địa phương em có ảnh hưởng đến nếp sống văn minh thanh lịch như thế nào?

Câu 4: Nhóm của em đã góp những hành động gì để duy trì và phát huy vai trò của di tích lịch sử địa phương

* Lớp trưởng điều hành các bạn:

- Học sinh thảo luận theo nhóm

- Đại diện nhóm lên trình bày ý kiến các câu hỏi theo hình thức bắt thăm

- Học sinh bổ sung ý kiến

* Giáo viên bổ sung và kết luận

Đánh giá các câu trả lời hay nhất của chương trình

Tặng quà các nhóm có câu trả lời hay

Tư Liệu lịch sử

Chùa Trầm là một quần thể mấy ngôi chùa tọa lạc trên núi Trầm (hay còn gọi là Tử Trầm Sơn), thuộc địa phận xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ, Hà Nội, cách trung tâm

Hà Nội khoảng 25 km, xưa là làng Long Châu, tỉnh Hà Đông Địa thế chùa rất đẹp với các núi nhỏ chung quanh như núi Ninh Sơn, Đồng Lư, Tiên Lữ

Thật ra, đây là cả một danh lam thắng cảnh với núi Trầm và ba ngôi chùa: chùa Trầm, chùa Hang và chùa Vô Vi Ba ngôi chùa đã đạt đến sự hài hòa cao độ giữa núi và chùa, tạo cảm giác tự nhiên để du khách nghĩ rằng ở núi ấy phải là chùa ấy

Kiến trúc

Chùa Trầm

Ngôi chùa chính xây dựa vào vách núi Chùa tương đối nhỏ nhưng sân rộng lại có nhiều

cổ thụ nên nhuốm màu trang nghiêm, thanh tịnh Xưa kia toàn bộ khu núi Trầm là nơi

vua Lê, chúa Trịnh đặt hành cung

Chùa Hang

Chùa Hang được xây dựng trong động Long Tiên dưới chân Tử Trầm Sơn cách chùa chính về bên trái Bề ngang cửa hang chỉ hơn 7 mét, chiều cao trên 3 mét nhưng bên trong là một hệ thống hang động liên hoàn cao rộng hiếm thấy Nhờ ánh sáng tự nhiên chiếu qua một số khe nhỏ bên sườn núi và trên đỉnh núi, ta có thể chiêm ngưỡng vô vàn

nhũ đá với nhiều hình thù, màu sắc kỳ lạ, nào là mái tóc tiên, khánh đá, chuông đá, nào

là hình rồng, hình chim, hoa sen đá rất sinh động Trong động bày bàn thờ Phật cùng những pho tượng đá Có giá trị văn học là 15 tác phẩm thơ văn khắc trên vách động, vịnh cảnh chùa Trong động còn có hai lối đi Lối đi lên đỉnh núi dân gian gọi là đường lên Trời và đường xuống hang sâu gọi là đường xuống Âm phủ

Hang Trầm còn được biết đến vì một sự kiện lịch sử trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp Ngày 19-12-1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, thì một ngày sau, ngày 20-12, tại đây, Đài Tiếng nói Việt Nam đã phát đi lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của

Hồ Chủ tịch

Chùa Vô Vi

Nổi tiếng nhất trong ba ngôi cổ tự chính là Trầm Vô Vi cach chùa chính khoảng 1 km Chùa được xây dựng năm Ất Hợi (1515) do Trần Văn Tăng, một tướng quân xuất gia đi hoằng đạo, khởi xướng Bước lên mấy chục bậc đá, ở một chặng dừng nghỉ, ta bắt gặp tấm bia đá lớn phía bên trái, khắc bài thơ của Trần Văn Tăng viết bằng chữ Nôm: Trùng phảng Vô Vi Tự (Thăm lại chùa Vô Vi)

(Sơn động chi bằng Vô Vi phật tự

Thùy kỳ tạo chi, thiền sư đạo sĩ)

Bên này Thiên Trúc nọ Bồng Lai

Đem cảnh thanh u đặt giữa trời

Trang điểm đã nhờ ơn đạo sĩ

Độ trì còn đội Đức Như Lai

Mượn nền đá phẳng đề dăm vận

Sẵn quả chuông kêu đấm mấy hồi

Cảnh vị mến người, người lại lại

Đã vô vi khéo cũng lôi thôi.

Chùa còn có quả chuông đồng đúc năm 1814 thời nhà Nguyễn

Trèo thêm 100 bậc thang đá quanh co là lầu Nghênh Phong trên đỉnh núi, nơi du khách

có thể trải tầm mắt ngắm toàn bộ khung cảnh của vùng danh thắng núi Trầm và ngắm cảnh đồng quê trù phú một vùng ven sông Đáy

Hội chùa Trầm

Vào dịp lễ hội chùa Trầm, du khách về dự lên tới hàng nghìn người Trong những ngày cuối tuần cũng có hàng trăm người đến vãn cảnh thăm chùa Núi Trầm, Chùa Trầm là một điểm quan trọng trong du lịch Hà Nội, một địa chỉ văn hóa - lịch sử thu hút ngày càng nhiều du khách gần xa

Thỏng 1 Tiết 4

ễN TẬP

I Mục tiờu:

- ễn tập, thảo luận nhằm giúp học sinh củng cố, hệ thống hóa các kiến thức đã học, các nội dung đã tìm hiểu trong toàn bộ chuyên đề, tiếp tục hình thành và củng cố các kỹ năng giao tiếp, ứng xử, tạo điều kiện để các em vận dụng trong thực tế đời sống, trở thành người học sinh Hà Nội thanh lịch, văn minh

II Chuẩn bị:

GV: - Chuẩn bị phiếu học tập ghi cỏc nội dung dạy học thanh lịch văn minh đó thực hiện

- Truyện minh họa lối sống thanh lịch văn minh và phản vớ dụ

Học sinh:

- Chương trỡnh thảo luận: Lớp trưởng

- Thư kớ: Lớp phú học tập

- Quà tặng: cỏc tổ trưởng

- Chia lớp thành cỏc nhúm theo cỏc tổ

Nhúm 1: Nhúm trưởng: Lan

Nhúm 2: Nhúm trưởng: Xuõn

Nhúm 3: Nhúm trưởng : Hữu Linh

Nhúm 4: Nhúm trưởng: Duyờn

Mỗi nhúm cú nhiệm vụ tỡm hiểu tổng hợp lại cỏc kiến thức về lối sống văn minh thanh lịch của người Hà nội

III Tiến trỡnh lờn lớp:

- Lớp trưởng giới thiệu lớ do buổi thảo luận, giới thiệu thầy giỏo chủ nhiệm tham gia buổi thảo luận

- Giỏo viờn chủ nhiệm nờu đề tài:

Hụm nay chỳng ta thảo luận ụn tập lại cỏc nội dung đó học về nếp sống văn minh thanh lịch của người Hà Nội

Cõu 1: Thế nào là nếp sống văn minh thanh lịch Vỡ sao Thanh lịch, văn minh l Nétàm

đẹp của người Hà Nội

Cõu 2 Học sinh Thủ đô xây dựng nếp sống thanh lịch, văn minh thanh lịch như thế nào

Cõu 3: Nột thanh lịch văn minh của người Hà nội thể hiện ở những điều gỡ? Cỏch ứng

xử như thế nào là phự hợp ở mỗi hoàn cảnh cụ thể

* Lớp trưởng điều hành cỏc bạn:

- Học sinh thảo luận theo nhúm

- Đại diện nhúm lờn trỡnh bày ý kiến cỏc cõu hỏi theo hỡnh thức bắt thăm

- Học sinh bổ sung ý kiến

* Giỏo viờn bổ sung và kết luận

Đỏnh giỏ cỏc cõu trả lời hay nhất của chương trỡnh

Tặng quà cỏc nhúm cú cõu trả lời hay