Trong đó quy định về quản lý và sử dụng con dấu doanh nghiệp - một trong những vấn đề có tính cải cách mạnh mẽ nhất của văn bản luật này so với quy định tại luật doanh nghiệp 2005 thì do
Trang 1BỘ MÔN LUẬT
BÀI TẬP LỚN MÔN: LUẬT KINH TẾ - LAW02A
BÀI TẬP SỐ 2 HÃY PHÂN TÍCH MỘT SỐ QUY ĐỊNH CỦA LUẬT DOANH NGHIỆP 2014
ĐỂ CHỨNG MINH LUẬT DOANH NGHIỆP 2014 ĐƯỢC QUY ĐỊNH THEO HƯỚNG THÔNG THOÁNG HƠN, MỞ RỘNG QUYỀN TỰ CHỦ CHO
DOANH NGHIỆP
Giảng viên hướng dẫn: Ths Đỗ Mạnh Phương
Hà Nội - 2017
Trang 3MỤC LỤC
2 Quy định về người đại diện theo pháp luật 6
3 Quy định về thủ tục cấp giấy chứng nhận ĐKDN, điều kiện cấp giấy chứng nhận ĐKDN
8
4 Những điểm hạn chế và biện pháp khắc phục 9
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Ngày 26 tháng 11 năm 2014, tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13 và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ
ngày 01/07/2015 với rất nhiều điểm mới, cởi trói rất nhiều vướng mắc của Luật doanh
nghiệp 2005 Với mục tiêu cao nhất là đưa doanh nghiệp trở thành một công cụ kinh doanh rẻ hơn, an toàn và hấp dẫn hơn cho các doanh nghiệp để qua đó tăng cường thu hút và huy động hơn nữa mọi nguồn lực và vốn đầu tư vào sản xuất, kinh doanh Trên tinh thần của Luật doanh nghiệp 2014, như Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nói: Chuyển từ
cơ chế Đăng ký kinh doanh " tiền kiểm " sang cơ chế " hậu kiểm " có nghĩa là tạo
mọi điều kiện cho doanh nghiệp thành lập công ty với thủ tục đơn giản nhất và thời gian thành lập công ty được rút ngắn lại so với trước Trên cơ sở kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được của Luật Doanh nghiệp 1999 và Luật Doanh nghiệp 2005, đồng thời khắc phục những điểm hạn chế, bất cập của quy định hiện hành và thể chế hóa các vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn, Luật Doanh nghiệp 2014 đã có những quy định mới nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp, tạo tiền đề để phát triển kinh tế với tốc độ nhanh hơn và bền vững hơn
Chính vì vậy mà “Phân tích một số Luật Doanh Nghiệp 2014 để chứng minh
Luật này được quy định theo hướng thông thoáng hơn, mở rộng quyền tự chủ cho doanh nghiệp” sẽ là đề tài mà nhóm chúng em nghiên cứu.
Với sự hướng dẫn tận tình của giảng viên bộ môn và cùng với sự nỗ lực, cố gắng tìm tòi, học hỏi, tinh thần trách nhiệm của các thành viên trong nhóm, nhóm đã hoàn thành bài tiểu luận Do giới hạn về thời gian và còn hạn chế về kiến thức môn học nên
sẽ còn những sai sót trong bài, nhóm rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của
giảng viên để bài tiểu luận của nhóm được hoàn thiện hơn
Nhóm xin chân thành cảm ơn!
1, Quy định về con dấu
Trang 5Luật Doanh nghiệp 2014 đã bắt đầu có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2015,
đưa nhiều quy định mới đi vào thực tiễn, được đánh giá có nhiều bước đột phá nhằm cải thiện môi trường kinh doanh Trong đó quy định về quản lý và sử dụng con dấu doanh nghiệp - một trong những vấn đề có tính cải cách mạnh mẽ nhất của văn bản luật này so với quy định tại luật doanh nghiệp 2005 thì doanh nghiệp phải khắc dấu tại
cơ quan công an, về hình thức mẫu dấu và số lượng con dấu doanh nghiệp không được
tự quyết định
1.1 Doanh nghiệp được chủ động khắc dấu, được quyền quyết định về hình thức, nội dung, số lượng con dấu
So với Luật doanh nghiệp năm 2005: "Hình thức và nội dung của con dấu, điều kiện làm con dấu và chế độ sử dụng con dấu thực hiện theo quy định của Chính phủ” thì Luật doanh nghiệp mới đã thay đổi hoàn toàn Theo quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2014 và điều 12 Nghị định 96/2015/NĐ-CP ngày 19/10/2015, doanh nghiệp có quyền quyết định về hình thức, nội dung, số lượng con dấu Điều này cũng đồng nghĩa với việc con dấu của doanh nghiệp có thể có các hình dạng khác nhau: vuông, tròn, tam giác, tứ giác,…; kích thước: to, nhỏ và trên con dấu có các thông tin khác ngoài tên, mã số doanh nghiệp hay không đều do doanh nghiệp tự quyết định và đều được coi là hợp pháp Tuy pháp luật trao quyền tự chủ trong việc quyết định hình thức, nội dung con dấu cho doanh nghiệp nhưng doanh nghiệp cũng cần lưu ý không sử dụng những hình ảnh, thông tin vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc hay quy định của các cơ quan nhà nước
Nếu ở Luật doanh nghiệp năm 2005: "Trong trường hợp cần thiết, được sự đồng ý của
cơ quan cấp dấu, doanh nghiệp có thể có con dấu thứ hai” thì với Luật doanh nghiệp mới, doanh nghiệp bên cạnh việc quyết định nội dung, hình thức của con dấu còn được quyền quyết định số lượng con dấu của doanh nghiệp mình Trong trường hợp
có nhiều con dấu, doanh nghiệp cũng phải chịu trách nhiệm trong việc quản lý, lưu giữ và sử dụng con dấu của doanh nghiệp mình như khi doanh nghiệp chỉ có một con dấu Sự thay đổi này phù hợp với quy định mới về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp khi Luật doanh nghiệp năm 2014 cho phép "công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật Điều
Trang 6lệ công ty quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp”
1.2 Về cơ chế quản lý nhà nước đối với con dấu doanh nghiệp
Nếu như trước ngày 1/7/2015 doanh nghiệp phải đăng ký mẫu dấu của mình với cơ quan Công an thì từ khi Luật doanh nghiệp năm 2014 có hiệu lực, doanh nghiệp chỉ cần thông báo mẫu con dấu với cơ quan đăng ký kinh doanh để đăng tải công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp trước khi sử dụng Cơ chế quản lý nhà nước đối với con dấu doanh nghiệp đã thay đổi theo hướng cởi mở, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp Doanh nghiệp có thể tự khắc dấu hoặc đến cơ sở khắc dấu để làm con dấu Trước khi sử dụng con dấu, doanh nghiệp chỉ cần gửi thông báo mẫu dấu đến cơ quan đăng ký kinh doanh để đăng tải công khai trên Cổng Thông tin quốc gia
về đăng ký doanh nghiệp Mục đích của quy định này là nhằm công bố công khai cho cho xã hội và bên thứ ba được biết về con dấu của doanh nghiệp
1.3 Về thời điểm có hiệu lực của con dấu doanh nghiệp
Theo quy định tại bản Dự thảo mới nhất của Nghị định hướng dẫn về đăng ký doanh nghiệp được Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ xem xét thông qua, nội dung thông báo mẫu dấu do doanh nghiệp gửi cơ quan đăng ký kinh doanh bao gồm thông tin về thời điểm có hiệu lực của mẫu con dấu Như vậy, thời điểm có hiệu lực của con dấu là do doanh nghiệp tự quyết định Sau khi có giấy phép đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp chủ động liên hệ đơn vị khắc để tiến hành khắc dấu Trước khi đưa con dấu vào sử dụng doanh nghiệp cần làm thủ tục thông báo mẫu thông báo mẫu con dấu với cơ quan đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp có trụ sở chính để đăng tải công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp trong các trường hợp sau đây: Làm con dấu lần đầu sau khi đăng ký doanh nghiệp; Thay đổi số lượng, nội dung, hình thức mẫu con dấu và mầu mực dấu; Hủy mẫu con dấu Con dấu có hiệu lực sau 03 ngày, kể từ ngày cơ quan đăng ký kinh doanh tiếp nhận hồ sơ thông báo mẫu dấu của doanh nghiệp
Tóm lại, từ 01/7/2015, doanh nghiệp đã có thể tự làm lấy con dấu của mình hoặc tự do sử dụng dịch vụ khắc dấu trên thị trường Doanh nghiệp và công ty kinh
Trang 7doanh khắc dấu hoàn toàn có thể chủ động thực hiện giao dịch liên quan đến việc làm con dấu doanh nghiệp như một giao dịch dân sự thông thường Trước khi sử dụng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thông báo mẫu con dấu với cơ quan đăng ký kinh doanh để đăng tải công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp
1.4 Việc quản lý và sử dụng con dấu
Chính phủ vừa ban hành nghị định 96/2015/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Doanh nghiệp liên quan đến việc quản lý và sử dụng con dấu Theo đó, con dấu doanh nghiệp được quản lý và sử dụng theo quy định sau:
- Các doanh nghiệp đã thành lập trước 01/07/2015 tiếp tục sử dụng con dấu đã được cấp cho doanh nghiệp mà không phải thông báo mẫu con dấu cho cơ quan đăng ký kinh doanh Trường hợp doanh nghiệp làm thêm con dấu, thay đổi màu mực dấu thì thực hiện thủ tục thông báo mẫu con dấu theo quy định về đăng ký doanh nghiệp
- Trường hợp doanh nghiệp đã thành lập trước 01/7/2015 làm con dấu mới theo quy định tại Nghị định này thì phải nộp lại con dấu và Giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu cho cơ quan công an nơi đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu.Cơ quan công an cấp giấy biên nhận đã nhận lại con dấu tại thời điểm tiếp nhận lại con dấu của doanh nghiệp
- Trường hợp doanh nghiệp đã thành lập trước 01/7/2015 bị mất con dấu, mất Giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu thì doanh nghiệp được làm con dấu theo quy định tại Nghị định này Đồng thời, thông báo việc mất con dấu, mất Giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu cho cơ quan công an nơi đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu
1.5 Hình ảnh, ngôn ngữ cấm sử dụng trong nội dung mẫu con dấu
Tại Điều 14 Nghị định 96/2015/NĐ-CP, nêu rõ Doanh nghiệp không được sử dụng những hình ảnh, từ ngữ, ký hiệu sau đây trong nội dung hoặc làm hình thức mẫu con dấu: Quốc kỳ, Quốc huy, Đảng kỳ nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: hình ảnh, biểu tượng, tên của nhà nước, cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ
Trang 8chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp: từ ngữ, ký hiệu và hình ảnh vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong, mỹ tục của dân tộc Việt Nam
Doanh nghiệp chịu trách nhiệm bảo đảm tuân thủ quy định nêu trên, pháp luật về sở hữu trí tuệ và pháp luật có liên quan khi sử dụng hình ảnh, từ ngữ, ký hiệu trong nội dung hoặc làm hình thức mẫu con dấu Tranh chấp giữa doanh nghiệp và các cá nhân,
tổ chức khác có liên quan về từ ngữ, ký hiệu và hình ảnh sử dụng trong nội dung mẫu con dấu của doanh nghiệp được giải quyết tại Tòa án hoặc trọng tài Doanh nghiệp phải chấm dứt việc sử dụng con dấu có từ ngữ, ký hiệu hoặc hình ảnh vi phạm quy định tại Điều này và chịu trách nhiệm bồi thường các thiệt hại phát sinh theo quyết định có hiệu lực thi hành của Tòa án hoặc trọng tài
2, Quy định về người đại diện theo pháp luật
Một trong những quy định mới của Luật Doanh nghiệp 2014 là Điều 13 và Điều
14 quy định về Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
Luật Doanh nghiệp 2014 đã xây dựng khái niệm về “người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp” là: cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách
nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng Tài, Tòa án
và các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật (khoản 1 điều 13 Luật Doanh nghiệp 2014)
* Luật Doanh nghiệp 2014 có những điểm mới, tiến bộ hơn về “người đại diện theo
pháp luật của doanh nghiệp” so với Luật Doanh nghiệp 2005
- Thứ nhất, so với Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Doanh nghiệp 2014 đã có một điều
khoản chung để quy định về vai trò, vị trí cũng như trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp (Điều 13, Điều 14), thay vì nằm rải rác ở nhiều điều như luật hiện hành Việc quy định chung như vậy sẽ giúp người tìm hiểu dễ dàng nắm bắt thông tin, dễ áp dụng cho các loại hình doanh nghiệp
- Thứ hai, Luật Doanh nghiệp 2005 quy định công ty Trách nhiệm hữu hạn (TNHH)
và công ty Cổ phần chỉ có 1 người đại diện theo pháp luật của công ty (Điều 46, Điều
Trang 967 đối với công ty TNHH và Điều 95 đối với công ty Cổ phần) Trong khi đó, Luật Doanh nghiệp 2014 lại quy định: Công ty TNHH và công ty Cổ phần “có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật Điều lệ công ty quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp” Đứng dưới khía cạnh đảm bảo quyền tự do, tự chủ kinh doanh, đây là một quy định mang tính đột phá trong việc cho doanh nghiệp toàn quyền quyết định số lượng người đại diện theo pháp luật, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thể hội nhập nhanh hơn, tận dụng được mọi cơ hội kinh doanh thông qua các đại diện theo pháp luật Đồng thời, quy định này sẽ góp phần tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong trường hợp người đại diện duy nhất của doanh nghiệp bất hợp tác, không thực hiện các yêu cầu của thành viên/cổ đông trong quá trình quản lý điều hành doanh nghiệp trong nội bộ cũng như giao dịch với bên ngoài công ty Bằng cách có nhiều hơn 1 người đại diện, sự lạm quyền, bất hợp tác như đã nói trên sẽ bị vô hiệu hóa
- Thứ ba, đối với công ty Cổ phần, Luật Doanh nghiệp năm 2014 đã bỏ đi quy
định “Giám đốc hoặc Tổng giám đốc không được đồng thời làm Giám đốc hoặc Tổng
giám đốc của doanh nghiệp khác” (Điều 116 Luật Doanh nghiệp 2005) trừ quy định
tại khoản 8 Điều 100 Luật Doanh nghiệp 2014 Việc bỏ đi quy định này sẽ không làm hạn chế quyền tự do kinh doanh của cá nhân trong nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau, đồng thời sẽ đáp ứng được các yêu cầu của các doanh nghiệp lớn
* Ngoài ra, Luật Doanh nghiệp 2014 còn nhiều quy định tiến bộ về người đại diện
theo pháp luật của doanh nghiệp, được quy định cụ thể, chi tiết tại Điều 13 như sau: “Doanh nghiệp phải bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam Trường hợp doanh nghiệp chỉ có một người đại diện theo pháp luật thì người đó phải cư trú ở Việt Nam và phải ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật khi xuất cảnh khỏi Việt Nam Trường hợp này, người đại diện theo pháp luật vẫn phải chịu trách nhiệm về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ đã ủy quyền
- Trường hợp hết thời hạn ủy quyền theo khoản 3 Điều này mà người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chưa trở lại Việt Nam và không có ủy quyền khác thì thực hiện theo quy định sau đây:
Trang 10+ Người được ủy quyền vẫn tiếp tục thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tư nhân trong phạm vi đã được ủy quyền cho đến khi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp trở lại làm việc tại doanh nghiệp;
+ Người được ủy quyền vẫn tiếp tục thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh trong phạm vi đã được ủy quyền cho đến khi người đại diện theo pháp luật của công ty trở lại làm việc tại công ty hoặc cho đến khi chủ sở hữu công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị, quyết định cử người khác làm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
- Trường hợp doanh nghiệp chỉ có một người đại diện theo pháp luật và người này vắng mặt tại Việt Nam quá 30 ngày mà không ủy quyền cho người khác thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp hoặc bị chết, mất tích, tạm giam, kết án tù, bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự thì chủ sở hữu công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị cử người khác làm người đại diện theo pháp luật của công ty
- Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên, nếu có thành viên là cá nhân làm người đại diện theo pháp luật của công ty bị tạm giam, kết án tù, trốn khỏi nơi cư trú, bị mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc bị Tòa án tước quyền hành nghề vì phạm tội buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh trái phép, trốn thuế, lừa dối khách hàng và tội khác theo quy định của Bộ luật hình sự thì thành viên còn lại đương nhiên làm người đại diện theo pháp luật của công ty cho đến khi có quyết định mới của Hội đồng thành viên về người đại diện theo pháp luật của công ty
- Trong một số trường hợp đặc biệt, Tòa án có thẩm quyền có quyền chỉ định người đại diện theo pháp luật trong quá trình tố tụng tại Tòa án”
3, Quy định về thủ tục cấp giấy chứng nhận ĐKDN, đăng ký cấp giấy chứng nhận ĐKDN.
- So với Luật Doanh nghiệp năm 2005, Luật Doanh nghiệp 2014 đã bỏ đi quy định về thủ tục đăng ký kinh doanh đối với nhà đầu tư nước ngoài lần đầu tiên đầu tư vào Việt Nam Điều này cho thấy một sự thông thoáng hơn, bởi trên thực tế quy định trên, cụ thể là điều 20 của Luật Doanh nghiệp 2005, không có nhiều ý nghĩa và ứng dụng