Nghiên cứu công nghệ webgis và xây dựng trang webgis hỗ trợ du lịch một số điểm trên địa bàn tỉnh thái nguyên

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức quảng bá, thu hút du khách trong và ngoài nước góp phần thúc đẩy phát triển ngành du lịch tỉnh Thái Nguyên cũng như tạo nên một địa chỉ đáp ứng nh

 LỜI CẢM ƠN

Sau gần ba tháng tìm hiểu và thực hiện đề tài “Nghiên cứu công nghệ Webgis và xây dựng trang Webgis hỗ trợ du lịch một số điểm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên “ Để đạt được kết quả này, em đã nỗ lực hết sức đồng thời cũng

nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ, ủng hộ của các thầy cô, bạn bè và gia đình

Trước hết, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy giáo Vũ Thành Vinh, Thầy giáo Nguyễn Duy Khánh, Thầy giáo – PGS Tiến Sĩ Phạm Việt Bình –

Bộ môn Hệ Thống Thông Tin, Khoa Công nghệ thông tin – Đại học Công Nghệ Thông Tin Và Truyền Thông – Đại học Thái Nguyên

Cùng các thầy cô giáo Bộ môn Hệ Thống Thông Tin – Khoa Công nghệ thông tin – Đại học Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ em trong suốt thời gian thực hiện đồ án

Đồ án đã hoàn thành với một số kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi sai sót Kính mong sự cảm thông và đóng góp ý kiến từ các thầy cô và các bạn

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2016

Sinh viên thực hiện đồ án

Nguyễn Thị Linh

 LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan toàn bộ nội dung của báo cáo này là do em tự tìm hiểu nghiên cứu dưới sự định hướng của thầy giáo hướng dẫn Nội dung báo cáo này không sao chép và vi phạm bản quyền từ bất kỳ công trình nghiên cứu nào

Nếu những lời cam đoan trên không đúng, em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2016

Sinh viên thực hiện đồ án

Nguyễn Thị Linh

 MỤC LỤC



DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1.1: Các thành phần cơ bản của công nghệ GIS 10

Hình 1.2: Nguyên lý khi chồng lấp các bản đồ 11

Hình 1.3: Việc chồng lấp các bản đồ theo phương pháp cộng 11

Hình 1.4: Một ví dụ trong việc phân loại lại một bản đồ12

Hình 1.5: Sơ đồ kiến trúc 3 tầng của WebGIS 16

Hình 1.6: Các bước xử lý thông tin của WebGIS17

Hình 2.1: Tạo API key 22

Hình 2.2: Tạo Markers trên bản đồ 27

Hình 2.3 : Tạo Polyline trên bản đồ 28

Hình 2.4: Tạo Polygon trên bản đồ 29

Hình 2.5: Tạo Infowindows trên bản đồ 30

Hình 3.1: Bản đồ tỉnh Thái Nguyên 37

Hình 3.2: Biểu đồ USE CASE tổng quát 42

Hình 3.3: Phân rã UC Quản lý địa điểm 42

Hình 3.4 Phân rã UC Quản lý tin tức 43

Hình 3.5 Phân rã UC Quản lý bài viết 43

Hình 3.6 Phân rã UC tìm đường đi44

Hình 3.7: Phân rã UC Quản lý thông tin công ty du lịch44

Hình 3.8: Biểu đồ trình tự UC Xem bản đồ 45

Hình 3.9: Biểu đồ cộng tác UC Xem bản đồ 45

Hình 3.10: Biểu đồ trình tự UC Xem thông tin điểm du lịch trên bản đồ 46

Hình 3.11: Biểu đồ cộng tác UC Xem thông tin điểm du lịch trên bản đồ 46

Hình 3.12: Biểu đồ trình tự UC Xem hướng dẫn47

Hình 3.13: Biểu đồ cộng tác UC Xem hướng dẫn 47

Hình 3.14: Biểu đồ trình tự UC Tìm đường đi trên bản đồ 48

Hình3.15: Biểu đồ cộng tác UC Tìm đường đi trên bản đồ 49

Hình 3.16: Biểu đồ trình tự UC Xem thông tin liên hệ 49

Hình 3.17: Biểu đồ cộng tác UC Xem thông tin liên hệ 50

Hình 3.18: Biểu đồ trình tự UC Đăng nhập 51

Hình 3.19: Biểu đồ cộng tác UC Đăng nhập 51

Hình 3.20: Biểu đồ trình tự UC Thêm điểm du lịch 52

Hình 3.21: Biểu đồ cộng tác UC Thêm điểm du lịch 53

Hình 3.22: Biểu đồ trình tự UC Sửa điểm du lịch 53

Hình 3.23: Biểu đồ cộng tác UC Sửa điểm du lịch 54

Hình 3.24: Biểu đồ trình tự UC Xóa điểm du lịch 54

Hình 3.25: Biểu đồ cộng tác UC Xóa điểm du lịch 55

Hình 3.26: Biểu đồ trình tự UC Thêm bài viết 56

Hình 3.27: Biểu đồ cộng tác UC Thêm bài viết 56

Hình 3.28: Biểu đồ trình tự UC Sửa bài viết 57

Hình 3.29: Biểu đồ cộng tác UC Sửa bài viết 58

Hình 3.30: Biểu đồ trình tự UC Xóa bài viết 58

Hình 3.31: Biểu đồ cộng tác UC Xóa bài viết 59

Hình 3.32: Biểu đồ trình tự UC Thêm tin tức 60

Hình 3.33: Biểu đồ cộng tác UC Thêm tin tức 60

Hình 3.34: Biểu đồ trình tự UC Sửa tin tức 61

Hình 3.35: Biểu đồ cộng tác UC Sửa tin tức 62

Hình 3.36: Biểu đồ trình tự UC Xóa tin tức 63

Hình 3.37: Biểu đồ cộng tác UC Xóa tin tức 63

Hình 3.38: Biểu đồ hoạt động cho usecase đăng nhập 64

Hình 3.39: Biểu đồ hoạt động cho usecase Quản lý địa điểm du lịch 64

Hình 3.40: Biểu đồ hoạt động cho usecase Quản lý loại địa điểm du lịch 65

Hình 3.41: Biểu đồ hoạt động cho usecase Xem thông tin địa điểm du lịch 65

Hình 3.42: Biểu đồ hoạt động cho usecase Tìm đường đi trên bản đồ 66

Hình 3.43: Biểu đồ lớp 66

Hình 4.1a Giao diện trang chủ 71

Hình 4.1b Giao diện trang chủ 72

Hình 4.1c Giao diện trang chủ 72

Hình 4.2a Giao diện trang giới thiệu 73

Hình 4.2b Giao diện trang giới thiệu 73

Hình 4.2c Giao diện trang giới thiệu 73

Hình 4.3: Giao diện trang quản trị của Admin 74

Hình 4.4: Giao diện trang quản trị sau khi đăng nhập 74

Hình 4.5: Giao diện thêm thông tin điểm du lịch75

Hình 4.6: Giao diện sửa thông tin 75

Hình 4.7: Giao diện chức năng tìm kiếm đường đi 76

Hình 4.8: Giao diện thông tin địa điểm du lịch trên bản đồ 76

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN79

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1:Bảng thông tin các điểm du lịch 67

Bảng 2:Bảng thông tin thể loại điểm du lịch 67

Bảng 3:Bảng thông tin bài viết 67

Bảng 4:Bảng thông tin đăng nhập 68

Bảng 5:Bảng tin tức 68

Bảng 6:Bảng Công ty lữ hành 68

Bảng 7:Bảng liên kết 68

 MỞ ĐẦU

 Đặt vấn đề

Do nhu cầu tìm kiếm thông tin ngày càng cao đặc biệt là nhu cầu tìm kiếm thông tin theo địa điểm, theo tọa độ không gian, theo khoảng cách hiện nay chưa đáp ứng nhu cầu của người dùng Mà hiện nay WebGIS là xu hướng phổ biến thông tin mạnh mẽ trên Internet không chỉ dưới góc độ thông tin thuộc tính thuần túy mà nó kết hợp được với thông tin không gian hữu ích cho người sử dụng Bằng việc kết hợp GIS và Web để tạo thành WebGIS, người dùng sẽ dễ truy cập được các thông tin kết hợp với các bản đồ động để có được cái nhìn trực quan thông qua trình duyệt Do đó, nếu ứng dụng WebGIS xây dựng bản đồ tra cứu thông tin thì có thể đáp ứng được nhu cầu của người dùng

Du lịch là một trong những dịch vụ mang lại thú vui, sự thư giãn cho con người, là nơi mà con người khám phá ra vẻ đẹp thiên nhiên, vẻ đẹp về văn hóa, những phong tục tập quán, vẻ đẹp về truyền thống văn hóa ở những vùng đất khác nhau, nhất là trong thời đại công nghiệp như hiện nay Để có một chuyến du lịch thuận lợi, thoải mái, phù hợp với khả năng kinh tế của mỗi người thì những thông tin liên quan đến địa điểm du lịch, các thông tin về dịch vụ như vị trí, thông tin giá

cả về các nhà hàng, các khách sạn… là điều mà bất cứ người đi du lịch nào cũng cần muốn biết Hiện nay, với cuộc sống bận rộn, người đi du lịch có thể tra cứu các thông tin bằng việc truy cập các trang Web thông qua mạng Internet một cách nhanh chóng và sẽ dễ dàng hơn khi tra cứu dưới dạng trực quan bản đồ động về thông tin các vị trí mình cần tìm kiếm

Thái Nguyên được coi là vùng phát triển du lịch với ưu thế về thắng cảnh , vị trí địa lý thuận lợi, vùng trung tâm của các tỉnh miền núi phía Bắc giàu có về tài nguyên Hầu hết các điểm du lịch của Thái Nguyên đang được khai thác một cách hiệu quả và hấp dẫn với loại hình du lịch chủ yếu là tham quan, ngắm cảnh, giải trí, nghỉ ngơi… Nhưng hiện nay việc quảng bá thông tin du lịch của Thái Nguyên

còn hạn chế chưa đáp ứng được nhu cầu tra cứu thông tin của du khách trong nước và su khách nước ngoài Nhằm tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức quảng bá, thu hút du khách trong và ngoài nước góp phần thúc đẩy phát triển ngành du lịch tỉnh Thái Nguyên cũng như tạo nên một địa chỉ đáp ứng nhu cầu tra cứu thông tin của người dùng một cách nhanh chóng, dễ dàng và tiện lợi bằng các phương pháp bản đồ, ứng dụng GIS, ứng dụng tin học, thu thập dữ liệu và công nghệ WebGIS

nên em quyết định làm đề tài “ Nghiên cứu công nghệ Webgis và xây dựng trang Webgis hỗ trợ du lịch một số điểm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ” với các chức

năng như tra cứu thông tin, tìm vị trí các điểm du lịch, dịch vụ liên quan tới du lịch qua cách nhìn trực quan bản đồ động trên trang Website

 2 Mục tiêu

 Mục tiêu chung

Nghiên cứu công nghệ Webgis và xây dựng trang Webgis hỗ trợ du lịch một

số điểm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

 3 Giới hạn và phạm vi của đề tài

 Về không gian: tìm hiểu về các địa điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

 Về nội dung: đề tài xây dựng trang WebGIS hiển thị thông tin của các điểm

du lịch, công cụ tương tác bản đồ cơ bản, truy vấn và quản lý cập nhật dữ liệu

 Về công nghệ : sử dụng ngôn ngữ lập trình ASP.Net và Javascript , hệ quản

trị cơ sở dữ liệu My SQL, dịch vụ Google MapsAPI

 4 Bố cục của đồ án

- Mở đầu

- Chương 1: Tổng quan về Gis và WebGis

- Chương 2: Công nghệ Google Map Api

- Chương 3: Phân tích thiết kế hệ thống

- Chương 4: Xây dựng trang WebGis hỗ trợ du lịch một số điểm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Kết luận

 5 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu lý thuyết: Tìm hiểu lý thuyết về WebGis trên các sách, bài báo, luân văn và các diễn đàn

- Thực nghiệm: Nghiên cứu thông tin du lịch tỉnh Thái Nguyên, áp dụng kĩ thuật xử lí đã nghiên cứu trong lí thuyết vào bài toán cụ thể

 6 Ý nghĩa khoa học của đề tài

- Ý nghĩa khoa học

Đề tài góp phần vào việc phát triển và mở rộng công nghệ Web hiện nay theo hướng WebGIS , tích hợp thông tin không gian và thông tin thuộc tính thành một

hệ thống thông tin hoàn chỉnh trên nền Web

Đề tài là nền tảng trong việc nghiên cứu và ứng dụng WebGIS phục vụ lĩnh vực du lịch nói riêng và các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác nói chung

 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ GIS VÀ WEBGIS

 1.1 Hệ thống thông tin địa lý

 1.1.1 Gis là gì?

Kỹ thuật "Thông tin Địa lý" (Geograpgic Information System) đã bắt đầu được sử dụng rộng rãi ở các nước phát triển hơn một thập niên qua, đây là một dạng ứng dụng công nghệ tin học (Information Technology) nhằm mô tả thế giới thực (Real world) mà loài người đang sống-tìm hiểu-khai thác Với những tính năng ưu việt, kỹ thuật GIS ngày nay đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu và quản lý, đặc biệt trong quản lý và quy hoạch sử dụng-khai thác các nguồn tài nguyên một cách bền vững và hợp lý

Sự phát triển không ngừng của công nghệ thông tin đã đưa tin học thâm nhập sâu vào nhiều lĩnh vực khoa học và đời sống, mở ra một giai đoạn mới trong quá trình phát triển khoa học Hệ thống thông tin địa lý là một trong những ứng dụng rất có giá trị của công nghệ tin học trong ngành địa lý, điều tra cơ bản, quy hoạch

đô thị và cảnh báo môi trường

Kỹ thuật GIS đã được bắt đầu sử dụng rộng rãi ở các nước phát triển hơn một thập niên qua, với những tính năng ưu việt, kỹ thuật GIS ngày nay đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu và quản lý

Hệ thống thông tin địa lý là một kỹ thuật ứng dụng hệ thống vi tính số hoá, xuất hiện trong những năm 1960 cho đến nay công nghệ này được biết đến như là một kỹ thuật toàn cầu

Trong sự phát triển của đất nước ta hiện nay, việc tổ chức quản lý thông tin địa lý một cách tổng thể có thể đóng góp không nhỏ vào việc sử dụng có hiệu quả hơn nguồn tài nguyên của đất nước

 1.1.2 Lợi ích và hạn chế khi sử dụng kỹ thuật GIS

Kỹ thuật GIS là một công nghệ ứng dụng các tiến bộ của khoa học máy tính

(computer based technology) do đó việc sử dụng GIS trong các mục tiêu nghiên cứu so với các phương tiện cổ điển có thể mang lại những hiệu quả cao do:

Là cách tiết kiệm chi phí và thời gian nhất trong việc lưu trữ số liệu

Có thể thu thập số liệu với số lượng lớn

Số liệu lưu trữ có thể được cập nhật một cách dễ dàng

Chất lượng số liệu được quản lý, xử lý và hiệu chỉnh tốt

Dễ dàng truy cập, phân tích số liệu từ nhiều nguổn và nhiều loại khác nhau

Tổng hợp một lần được nhiều loại số liệu khác nhau để phân tích và tạo ra nhanh chóng một lớp số liệu tổng hợp mới

Tuy nhiên, có những trở ngại xuất hiện trong quá trình sử dụng kỹ thuật GIS, những trở ngại này đặc biệt quan trọng là cần được cân nhắc thận trọng trong quá trình phát triển GIS tại các nước kém và đang phát triển như Việt Nam, đó là:Chi phí và những vấn đề kỹ thuật đòi hỏi trong việc chuẩn bị lại các số liệu thô hiện có, nhằm có thể chuyển từ bản đồ dạng giấy truyền thống sang dạng kỹ thuật số trên máy tính (thông qua việc số hoá, quét ảnh )

Đòi hỏi nhiều kiến thức của các kỹ thuật cơ bản về máy tính, và yêu cầu lớn

về nguồn tài chính ban đầu

Chi phí của việc mua sắm và lắp đặt thiết bị và phần mềm GIS khá cao

Trong một số lĩnh vực ứng dụng, hiệu quả tài chính thu lại thấp

Trong nông nghiệp, GIS có 3 điểm thuận lợi chính khi được so sánh với cách quản lý bản đồ bằng tay trước đây:

Chúng là một công cụ khá mạnh trong việc lưu trữ và diễn đạt các số liệu đặc biệt là các bản đồ

Chúng có thể cho ra những kết quả dưới những dạng khác nhau như các bản

đồ, bảng biểu, và các biểu đồ thống kê,…

Chúng là một công cụ đắc lực cho các nhà khoa học đặc biệt về lĩnh vực nghiên cứu hệ thống canh tác, đánh giá đất đai, khả năng thích nghi của các kiểu

sử dụng đất, quản lý và xử lý các bản đồ giai thửa trong quản lý đất đai, Nó giúp

cho các nhà làm khoa học đó khả năng phân tích các nguyên nhân và những ảnh hưởng và kiểm chứng những biến đổi trong hệ thống sinh thái cũng như khả năng thích ứng của việc thay đổi một chính sách đối với người dân.

 1.1.3 Các thành phần của hệ thống thông tin địa lý – GIS

Hình 1.1: Các thành phần cơ bản của công nghệ GIS

Công nghệ GIS bao gồm 5 hợp phần cơ bản là:

 Thiết bị (hardware)

 Phần mềm (software)

 Số liệu (Geographic data)

 Chuyên viên (Expertise)

 Chính sách và cách thức quản lý (Policy and management)

 1.1.4 Đặc điểm của hệ thống thông tin địa lý

 Khả năng chồng lấp các bản đồ (Map Overlaying)

Việc chồng lấp các bản đồ trong kỹ thuật GIS là một khả năng ưu việt của GIS trong việc phân tích các số liệu thuộc về không gian, để có thể xây dựng thành một bản đồ mới mang các đặc tính hoàn toàn khác với bản đồ trước đây

Hình 1.2: Nguyên lý khi chồng lấp các bản đồ

Hình 1.3: Việc chồng lấp các bản đồ theo phương pháp cộng

 Khả năng phân loại các thuộc tính (Reclassification)

Một trong những điểm nổi bật trong tất cả các chương trình GIS trong việc phân tích các thuộc tính số liệu thuộc về không gian là khả năng của nó để phân loại các thuộc tính nổi bật của bản đồ Nó là một quá trình nhằm chỉ ra một nhóm thuộc tính thuộc về một cấp nhóm nào đó Một lớp bản đồ mới được tạo ra mang giá trị mới, mà nó được tạo thành dựa vào bản đồ trước đây

Việc phân loại bản đồ rất quan trọng vì nó cho ra các mẩu khác nhau Một trong những điểm quan trọng trong GIS là giúp để nhận biết được các mẩu đó Đó

có thể là những vùng thích nghi cho việc phát triển đô thị hoặc nông nghiệp mà hầu hết được chuyển sang phát triển dân cư Việc phân loại bản đồ có thể được thực hiện trên 1 hay nhiều bản đồ…

Hình 1.4: Một ví dụ trong việc phân loại lại một bản đồ

 Tổ chức dữ liệu trong GIS

Chức năng của hệ thống thông tin địa lý là để cải thiện khả năng người sử dụng để đánh giá đưa đến sự quyết định trong nghiên cứu, quy hoạch và quản lý

Để sắp xếp cho một số hệ thống thông tin, người sử dụng cần phải được cung cấp

dữ liệu một cách đầy đủ và hữu hiệu, điều này đạt được bởi phương pháp của hệ thống quản lý dữ liệu (DBMS) Một DBMS có thể được định nghĩa như sau: “Một

sự liên kết các dữ liệu đã lưu trữ cùng với nhau mà không gây một trở ngại hoặc việc làm dư thừa không cần thiết nhằm giúp ích cho chương trình được gia tăng khả năng sử dụng lên gấp bội; dữ liệu được lưu trữ để chúng là chương trình độc lập mà dữ liệu được sử dụng một cách phổ biến, và việc điều khiển trong việc thêm dữ liệu mới, hoặc sửa đổi và khôi phục dữ kiện hiện có bên trong hệ thống dữ liệu Dữ liệu được kết cấu như thế để cung cấp một nền tảng cho việc phát triển sau này”

- (Martin, 1977)

 Các loại thông tin trong GIS

Như trên đã giới thiệu dữ liệu trong hệ thống thông tin địa lý bao gồm dữ liệu địa lý và dữ liệu thuộc tính:

Dữ liệu địa lý, bao gồm các thể loại:

 Bản đồ địa lý tổng hợp từ các loại bản đồ địa hình.

Các loại ảnh và bản đồ nói trên đều ở dạng số và lưu lại dưới dạng vector hoặc raster hỗn hợp raster-vector Các dữ liệu địa lý dưới dạng vector được phân lớp thông tin yêu cầu của việc tổ chức các thông tin Thông thường người ta hay phân lớp theo tính chất thông tin: lớp địa hình, lớp thuỷ văn, lớp đường giao thông, lớp dân cư, lớp giới hành chính v.v… Trong nhiều trường hợp để quản lý sâu hơn, người ta sẽ phân lớp chuyên biệt hơn như trong lớp thuỷ văn được phân thành các lớp con các lớp sông lớn, sông nhỏ, lớp biển, lớp ao hồ, v.v…

Các thông tin ở dạng raster là các thông tin nguồn và các thông tin hỗ trợ, không gian quản lý như một đối tượng địa lý Các thông tin ở dạng vector tham gia trực tiếp quản lý và được định nghĩa như những đối tượng địa lý Các đối tượng này thể hiện ở 3 dạng: điểm, đường và vùng hoặc miền Mỗi đối tượng đều có thuộc tính hình học riêng như kích thước, miền vị trí Vấn đề được đặt ra là tổ chức lưu trữ và hiển thị các thông tin vector như thế nào để thoả mãn các yêu cầu sau:

 Thể hiện đầy đủ các thông tin cần thiết

 Độ dư và độ thừa nhỏ nhất

 Truy cập thông tin nhanh

 Cập nhật thông tin dễ dàng và không sai sót (xoá bỏ thông tin không cần thiết, bổ sung thông tin mới, chỉnh lý các thông tin đã lạc hậu)

 Thuận lợi cho việc hiển thị thông tin

Dữ liệu thuộc tính (Attribute): là các thông tin giải thích cho các hiện tượng

địa lý gắn liền với hiện tượng địa lý Các thông tin này được lưu trữ dữ liệu thông thường Vấn đề đặt ra là là phải tìm mối quan hệ giữa thông tin địa lý và thông tin thuộc tính Từ thông tin ta có thể tìm ra được các thông tin kia trong cơ sở dữ liệu.

 1.1.5 Ứng dụng của GIS trong các ngành

Vì GIS được thiết kế như một hệ thống chung để quản lý dữ liệu không gian,

nó có rất nhiều ứng dụng trong việc phát triển đô thị và môi trường tự nhiên như là: quy hoạch đô thị, quản lý nhân lực, nông nghiệp, điều hành hệ thống công ích,

lộ trình, nhân khẩu, bản đồ, giám sát vùng biển, cứu hoả và bệnh tật Trong phần lớn lĩnh vực này, GIS đóng vai trò như là một công cụ hỗ trợ quyết định cho việc lập kế hoạch hoạt động

 Ứng dụng GIS trong Môi trường

Theo những chuyên gia GIS kinh nghiệm nhất thì có rất nhiều ứng dụng đã phát triển trong những tổ chức quan tâm đến môi trường Với mức đơn giản nhất thì người dùng sử dụng GIS để đánh giá môi trường, ví dụ như vị trí và thuộc tính của cây rừng Ứng dụng GIS với mức phức tạp hơn là dùng khả năng phân tích của GIS để mô hình hóa các tiến trình xói mòn đất sư lan truyền

ô nhiễm trong môi trường khí hay nước, hoặc sự phản ứng của một lưu vực sông dưới sự ảnh hưởng của một trận mưa lớn Nếu những dữ liệu thu thập gắn liền với đối tượng vùng và ứng dụng sử dụng các chức năng phân tích phức tạp thì mô hình dữ liệu dạng ảnh (raster) có khuynh hướng chiếm ưu thế

 Ứng dụng GIS trong Khí tượng thuỷ văn

Trong lĩnh vực này GIS được dùng như là một hệ thống đáp ứng nhanh, phục

vụ chống thiên tai như lũ quét ở vùng hạ lưu, xác định tâm bão, dự đoán các luồng chảy, xác định mức độ ngập lụt, từ đó đưa ra các biện pháp phòng chống kịp thời

vì những ứng dụng này mang tính phân tích phức tạp nên mô hình dữ liệu không gian dạng ảnh (raster) chiếm ưu thế

 Ứng dụng GIS trong Nông nghiệp

Những ứng dụng đặc trưng: Giám sát thu hoạch, quản lý sử dụng đất, dự báo

về hàng hoá, nghiên cứu về đất trồng, kế hoạch tưới tiêu, kiểm tra nguồn nước

 Ứng dụng GIS trong Dịch vụ tài chính

GIS được sử dụng trong lĩnh vực dịch vụ tài chính tương tự như là một ứng dụng đơn lẻ Nó đã từng được áp dụng cho việc xác định vị trí những chi nhánh mới của Ngân hàng Hiện nay việc sử dụng GIS đang tăng lên trong lĩnh vực này,

nó là một công cụ đánh giá rủi ro và mục đích bảo hiểm, xác định với độ chính xác cao hơn những khu vực có độ rủi ro lớn nhất hay thấp nhất Lĩnh vực này đòi hỏi những dữ liệu cơ sở khác nhau như là hình thức vi phạm luật pháp, địa chất học, thời tiết và giá trị tài sản

 Ứng dụng GIS trong Y tế

Ngoại trừ những ứng dụng đánh giá, quản lý mà GIS hay được dùng, GIS còn

có thể áp dụng trong lĩnh vực y tế Ví dụ như, nó chỉ ra được lộ trình nhanh nhất giữa vị trí hiện tại của xe cấp cứu và bệnh nhân cần cấp cứu, dựa trên cơ sở dữ liệu giao thông GIS cũng có thể được sử dụng như là một công cụ nghiên cứu dịch bệnh để phân tích nguyên nhân bộc phát và lây lan bệnh tật trong cộng đồng

 Ứng dụng GIS cho Chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương là một trong những lĩnh vực ứng dụng rộng lớn nhất của GIS, bởi vì đây là một tổ chức sử dụng dữ liệu không gian nhiều nhất Tất cả các cơ quan của chính quyền địa phương có thể có lợi từ GIS GIS có thể được sử dụng trong việc tìm kiếm và quản lý thửa đất, thay thế cho việc hồ sơ giấy tờ hiện hành Nhà cầm quyền địa phương cũng có thể sử dụng GIS trong việc bảo dưỡng nhà cửa và đường giao thông GIS còn được sử dụng trong các trung tâm điều khiển và quản lý các tình huống khẩn cấp

 Ứng dụng GIS trong thị trường Bán lẻ

Phần lớn siêu thị vùng ngoại ô được xác định vị trí với sự trợ giúp của GIS GIS thường lưu trữ những dữ liệu về kinh tế - xã hội của khách hàng trong một vùng nào đó Một vùng thích hợp cho việc xây dựng môt siêu thị có thể được tính toán bởi thời gian đi đến siêu thị, và mô hình hoá ảnh hưởng của những siêu thị cạnh tranh GIS cũng được dùng cho việc quản lý tài sản và tìm đường phân phối hàng ngắn nhất

 Ứng dụng GIS trong Giao thông

GIS có khả năng ứng dụng đáng kể trong lĩnh vực vận tải Việc lập kế hoạch

và duy trì cở sở hạ tầng giao thông rõ ràng là một ứng dụng thiết thực, nhưng giờ đây có sự quan tâm đến một lĩnh vực mới là ứng dụng định vị trong vận tải hàng hải, và hải đồ điện tử Loại hình đặc trưng này đòi hỏi sự hỗ trợ của GIS

Ứng dụng GIS cho Các dịch vụ điện, nước, gas, điện thoại

Những công ty trong lĩnh vực này là những người dùng GIS linh hoạt nhất, GIS được dùng để xây dựng những cơ sở dữ liệu là cái thường là nhân tố của chiến lược công nghệ thông tin của các công ty trong lĩnh vực này Dữ liệu vector thường được dùng trong các lĩnh vực này những ứng dụng lớn nhất trong lĩnh vực này là Automated Mapping và Facility Management (AM-FM) AM-FM được dùng để quản lý các đặc điểm và vị trí của các cáp, valve Những ứng dụng này đòi hỏi những bản đồ số với độ chính xác cao

Một tổ chức dù có nhiệm vụ là lập kế hoạch và bảo dưỡng mạng lưới vận chuyển hay là cung cấp các dịch vụ về nhân lực, hỗ trợ cho các chương trình an toàn công cộng và hỗ trợ trong các trường hợp khẩn cấp, hoặc bảo vệ môi trường, thì công nghệ GIS luôn đóng vai trò cốt yếu bằng cách giúp cho việc quản lý và sử dụng thông tin địa lý một cách hiệu quả nhằm đáp ứng các yêu cầu hoạt động và mục đích chương trình của tổ chức đó

 1.2 WEBGIS

 1.2.1 Khái niệm

WebGIS hay công nghệ GIS trên nền Web là hệ thống thông tin địa lý phân tán trên một mạng các máy tính để tích hợp, trao đổi các thông tin địa lý trên mạng Internet Trong cách thực hiện việc phân tích GIS, dịch vụ này giống như kiến trúc Client-Server của Web Xử lý thông tin địa lý được chia thành các nhiệm vụ ở phía Server và phía Client Điều này cho phép người dùng có thể truy xuất, thao tác và nhận kết quả từ việc khai thác dữ liệu GIS từ trình duyệt web của họ một cách đơn giản không cần sự hỗ trợ của phần mềm GIS

 1.2.2 Kiến trúc WebGIS và các bước xử lý

 Kiến trúc WebGIS

WebGIS hoạt động theo mô hình client – server giống như hoạt động của một Website thông thường, vì thế hệ thống WebGIS cũng có kiến trúc ba tầng (3 tier) điển hình của một ứng dụng Web thông dụng Kiến trúc 3 tier gồm có ba thành

phần cơ bản đại diện cho ba tầng: Client, Application Server và Data Server

 Hình 1.5: Sơ đồ kiến trúc 3 tầng của WebGIS

Client: thường là một trình duyệt Web browser như Internet Explorer, Fire Fox, Chrome, …để mở các trang web theo URL (Uniform Resource Location – địa chỉ định vị tài nguyên thống nhất) định sẵn Các client đôi khi cũng là một ứng dụng desktop tương tự như phần mềm MapInfo, ArcGIS,…

Application Server: thường được tích hợp trong một Web Server nào đó (Tomcat, Apache, Internet Information Server) Nhiệm vụ chính của tầng dịch vụ thường là tiếp nhận các yêu cầu từ client , lấy dữ liệu từ cơ sở dữ liệu theo yêu cầu client, trình bày dữ liệu theo cấu hình có sẵn hoặc theo yêu cầu của client và trả kết quả về theo yêu cầu

Data Server: là nơi lưu trữ các dữ liệu bao gồm cả dữ liệu không gian và phi không gian Các dữ liệu này được tổ chức lưu trữ bởi các hệ quản trị cơ sở dữ liệu như PostgreSQL/PostGIS, Microsoft SQL Server 2008, MySQL, Oracle,…hoặc có thể lưu trữ ở dạng các tập tin dữ liệu như shapfile, XML,…

 Các bước xử lý thông tin của WebGIS

 Hình 1.6: Các bước xử lý thông tin của WebGIS

 Client gửi yêu cầu của người sử dụng thông qua giao thức HTTP đến Web Server (a)

 Web Server nhận yêu cầu của người dùng từ client, xử lý và chuyển tiếp yêu cầu đến ứng dụng trên Server có liên quan (b)

 Application Server (chính là các ứng dụng GIS) nhận các yêu cầu cụ thể đối với các ứng dụng và gọi các hàm có liên quan để tính toán xử lý Nếu có yêu cầu dữ liệu nó sẽ gửi yêu cầu dữ liệu đến Data Exchange Center (trung tâm trao đổi dữ liệu) (c)

 Data Exchange Center nhận yêu cầu dữ liệu, tìm kiếm vị trí dữ liệu, sau

đó gửi yêu cầu dữ liệu đến Data Server chứa dữ liệu cần tìm (d)

 Data Server tiến hành truy vấn dữ liệu cần thiết và trả dữ liệu này về cho Data Exchange Center (e)

 Data Exchange Center nhận nhiều nguồn dữ liệu từ Data Server, sắp xếp logic dữ liệu theo yêu cầu và trả dữ liệu về cho Application Server (f)

 Application Server nhận dữ liệu trả về từ các Data Exchange Center và đưa chúng đến các hàm cần sử dụng, xử lý, trả kết quả về Web Server (g)

 Web Server nhận kết quả xử lý, thêm vào các code HTML, PHP,… để có thể hiển thị lên trình duyệt, gửi trả kết quả về cho trình duyệt dưới dạng các trang web (h)

 1.2.3 Chức năng WebGIS

Một trang WebGIS thông thường gồm có 2 chức năng chính là :

 Chức năng hiển thị : Hiển thị toàn bộ tất cả các lớp bản đồ, hiển thị các lớp bản đồ theo tùy chọn, thay đổi tỉ lệ hiển thị bản đồ(phóng to, thu nhỏ), di chuyển khu vực hiển thị, hiển thị thông tin về đối tượng cụ thể và in bản đồ

 Chức năng phân tích và thiết kế: Thực hiện việc tìm kiếm các dữ liệu phù hợp với yêu cầu (qua các query), chỉnh sửa đối tượng sẵn có thông tin về màu sắc thông qua 1 chuẩn bản đồ và tạo bản đồ chuyên đề

 1.2.4 Tiềm năng của WebGIS

WebGIS là xu hướng phổ biến thông tin mạnh mẽ trên internet không chỉ dưới gốc độ thông tin thuộc tính thuần túy mà nó còn kết hợp được thông tin không gian hữu ích cho người sử dụng Khả năng ứng dụng của WebGIS bao gồm :

 Có khả năng phân phối thông tin địa lý rộng rãi trên toàn cầu

 Người dùng Intenet có thể truy cập đến các ứng dụng GIS mà không phải mua phần mềm cho máy trạm

 Đối với phần lớn người dùng không có kinh nghiệm về GIS thì việc sử dụng Web - GIS sẽ đơn giản hơn việc sử dụng các ứng dụng GIS loại khác.

 1.2.5 Các phương thức phát triển của WebGIS

Có nhiều phương thức dùng để thêm các chức năng của GIS trên Web:

 Server side: cho phép người dùng gửi yêu cầu lấy dữ liệu và phân tích trên máy chủ Máy chủ sẽ thực hiện các yêu cầu và gửi trả dữ liệu hoặc kết quả cho người dùng

 Client side: cho phép người dùng thực hiện vài thao tác phân tích trên dữ liệu tại chính máy người dùng

 Server và client: kết hợp hai phương thức server side và client side để phục vụ nhu cầu của người dùng

Các tác vụ này đòi hỏi sử dụng CSDL hoặc phân tích phức tạp sẽ được gán trên máy chủ,các tác vụ nhỏ sẽ được gán ở máy khách.Trong trường hợp này,cả máy chủ và máy khách cùng chia sẽ thông tin với nhau về sức mạnh và khả năng của chúng

 1.2.6 Ứng dụng của WebGis

Với lợi thế về của GIS là có thể thể hiện các đối tượng địa lý lên trên nền web một cách trực quan nhất, qua đó giúp người dùng dễ hình dung ra nội dung nhà cung cấp muốn truyền tải, phát huy các thế mạnh của nền tảng web là khả năng cập nhật thông tin tức thời cho toàn hệ thống, phổ biến chia sẻ thông tin đến mọi người dễ dàng Web-GIS có thể được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực khác nhau để cung cấp cho người dùng những thông tin về địa lý, tài nguyên cho đến văn hóa, xã hội

Với các lợi ích trên, nhóm tác giả đã xây dựng các sản phẩm Web-GIS nhằm cung cấp các thông tin khí tượng, thủy văn, ứng dụng triển khai cung cấp các thông tin khảo cổ dưới dạng Web-GIS, nhằm tăng khả năng tiếp cận, đa dạng hóa hình thức thể hiện mang đến sự tiện dụng cho người dùng.Việc kết hợp các

thông tin về đa phương tiện như hình ảnh, âm thanh, video giúp cho việc cung cấp thông tin trở nên hấp dẫn, nội dung đầy đủ, đa dạng hơn cho người dùng Nền tảng Web-GIS mã nguồn mở đang trở thành một hướng phát triển mới, mạnh mẽ và hứa hẹn đầy tiềm năng ứng dụng với việc kết hợp các các sự kiện, sự việc, đối tượng với yếu tố không gian của chúng, đưa đến cho người dùng cái nhìn mới về các giải pháp GISvà Web nói riêng.

Xác định vị trí của phòng khám, phòng thí nghiệm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe gần nhất

- Xác định loại trường (đại học, cao đẳng, trung cấp …) và địa chỉ xung quanh đó để tìm kiếm, tham khảo dữ liệu nền đường phố

Hệ thống được đưa ra nhằm quản lý và giám sát các thông tin chi nhánh, đại

lý, cửa hàng của các đơn vị quản lý trên một nền thông tin địa lý phong phú và đa dạng

- Quản lý hệ thống phân phối hàng hóa, các mặt hàng, khả năng tiêu thụ, doanh thu lợi nhuận thu được

 CHƯƠNG 2: CÔNG NGHỆ GOOGLE MAP API

 2.1 Google Map API là gì?

 2.1.1 Khái niệm

Google Maps là một dịch vụ ứng dụng và công nghệ bản đồ trực tuyến trên web miễn phí được cung cấp bởi Google, hỗ trợ nhiều dịch vụ khác của Google nổi bật là dẫn đường Nó cho phép thấy bản đồ đường sá, đường đi cho xe đạp, cho người đi bộ và xe hơi, và những địa điểm kinh doanh trong khu vực cũng như khắp nơi trên thế giới

Map API là gì?

Đó là một phương thức cho phép 1 website B sử dụng dịch vụ bản đồ của site

A (gọi là Map API) và nhúng vào website của mình (site B) Site A ở đây là google map, site B là các web site cá nhân hoặc tổ chức muốn sử dụng dịch vụ của google, có thể rê chuột, zoom, đánh dấu trên bản đồ

Các ứng dụng xây dựng trên map được nhúng vào trang web cá nhân thông qua các thẻ javascripts do vậy việc sử dụng API google rất dễ dàng

Google Map API đã được nâng cấp lên phiên bản thứ 3 Phiên bản này hỗ trợ không chỉ cho các máy để bàn truyền thống mà cho cả các thiết bị di động Nhanh hơn và nhiều hơn các ứng dụng

Điều quan trọng là các dịch vụ hoàn toàn miễn phí với việc xây dựng một ứng dụng nhỏ Trả phí nếu đó là việc sử dụng cho mục đích kinh doanh, doanh nghiệp

 2.1.2 Cách sử dụng và phát triển công nghệ

Tất cả các ứng dụng Maps API nên tải Maps API sử dụng một API key Một key API cho bạn kiểm soát các ứng dụng của mình và cũng là việc google có thể liên lạc với bạn về ứng dụng có ích bạn đang xây dựng Từ đó có cơ hội phát triển bản thân mình

Tạo một API key:

Truy cập vào https://code.google.com/apis/console và đăng nhập bằng tài khoản gmail của mình

Click vào Services link bên trái menu

Kéo xuống dưới tìm Google Maps API v3 service và kích hoạt dịch vụ

Click API Access, một API key sẽ hiện lên và bạn sẽ copy lại để sử dụng

Hình 2.1: Tạo API key

 2.1.3 Load bản đồ về trang web cá nhân

Khi đã có key google cung cấp ta sử dụng key đó trong đoạn mã javascripts trong thẻ <head>:

<scripttype="text/javascript"> src="http://maps.googleapis.com/maps/api/js?key=YOUR_API_KEY&sensor=SET_TO_TRUE_OR_FALSE">

</script>

Tạo một hàm trong javascripts:

IGFMAP.init=function() {

geocoder = new google.maps.Geocoder();

directionsDisplay = new google.maps.DirectionsRenderer();

var myOptions = {

zoom: 15, center: pcenter,mapTypeId: google.maps.MapTypeId.ROADMAP, };

Đầu tiên tạo một đối tượng bản đồ chứa các biến khởi tạo bản đồ

var myOptions = {

zoom: 15, center: pcenter,mapTypeId: google.maps.MapTypeId.ROADMAP, };

 center: một điểm làm trung tâm của bản đồ Latitudes(vĩ độ) và Longitudes(kinh độ) Tương tự như trên khi ta định nghĩa 1 điểm là tọa độ trong Map

ta để nó nằm trong new google.maps.LatLng(lat,lng) Một điểm được xác định bởi vĩ độ và kinh độ

 zoom: độ zoom được quy định khi Map được load

 Map type: loại Map được hiển thị sau khi load xong có 4 loại để chọn: ROADMAP, SATELLITE, HYBRID, TERRAIN

 Map object: var map = new google.maps.Map(document.getElementById("map "), myOptions); Xác định id html chứa đối tượng Map với tùy chọn

"myOptions" như trên

Sau đó load bản đồ vào web.

đối tượng map được khởi tạo:

var map = new google.maps.Map(document.getElementById("map_canvas"), myOptions);

Sau này cũng vậy các ứng dụng khác nếu muốn được thêm vào thì các đoạn code được khai báo sau khi đối tượng map được khởi tạo

Tổng quan: Lớp phủ(overlays) là các đối tượng trên bản đồ và được gắn với

vĩ độ, kinh độ cho nên nó sẽ di chuyển cùng bản đồ khi ta kéo hoặc zoom bản đồ Overlays phản ánh các đối tượng mà bạn thêm vào bản đồ như points, line, areas, hoặc các "collections of object" tạm gọi là bộ sưu tập đối tượng, các đối tượng mà bạn muốn xây dựng Vd: 1 khu vực công nghiệp, khu vực sông, khu vui chơi giải trí

Các loại lớp phủ: markers, polylines, areas, info windows, polygons

Thêm các lớp phủ: Đầu tiên phải xác định lớp phủ nào cần xây dựng để có thể hiển thị trên Map Thêm lớp phủ trực tiếp lên bản đồ sử dụng phương thức setmap() Ví dụ sau thêm lớp phủ Markers để đánh dấu điểm trên map

var myLatlng = new google.maps.LatLng(21.682953,105.815978);

var marker = new google.maps.Marker({

position: myLatlng, //vị trí này sẽ xuất hiện điểm đánh dấu với icon mặc

Loại bỏ lớp phủ: Để loại bỏ ta gọi phương thức setmap() của lớp phủ và đặt

là null "setmap(null)" Nhưng đây mới chỉ loại bỏ tạm thời không cho chúng xuất hiện chứ chưa xóa hoàn toàn

Nhưng trên bản đồ với một ứng dụng nhỏ thì ít nhất ta cũng phải sử dụng trên

2 lớp phủ Vì vậy để quản lý chúng thật sự dễ dàng ta tạo một mảng chứa các lớp phủ Khi muốn tạo một lớp phủ ta chỉ setmap() trên các phần tử của mảng hoặc loại bỏ chúng cũng vậy Điều quan trọng là có thể xóa các lớp phủ khi cho độ dài của mảng bằng 0

 2.1.5 MARKERS

Markers dùng để xác định một điểm trên bản đồ hoặc đánh dấu địa điểm dựa trên vĩ độ và kinh độ Theo mặc định sử dụng icon của google làm hình ảnh hiện lên điểm đánh dấu Hoặc muốn một icon của mình thì ta gọi phương thức setIcon()

Sau đây là các trường được xây dựng trong new google.maps.Marker:

Position(bắt buộc): quy định là tọa độ LatLng của điểm được đánh dấu

map(tùy chọn): quy định đối tượng bản đồ được đánh dấu Nếu thuộc tính này được khai báo trong đây nó sẽ thay thế cho Markers.setMap(map)

Icon(tùy chọn): hình ảnh tùy chọn mà bạn muốn hiển thị thay thế hình ảnh mặc định Dùng tùy chọn này thay thế cho marker.setIcon(link đến hình ảnh trong thư mục)

Title(tùy chọn): tiêu đề của địa điểm

draggable(tùy chọn): thuộc tính động của điểm đánh dấu, thể hiện sự chuyển động của điểm được đánh dấu Nếu TRUE tính động được khởi động

animation: cách thức chuyển động của điểm đánh dấu Có 2 cách thức DROP, BOUNCE

 var myLatlng = new google.maps.LatLng(21.682953,105.815978);

 var marker = new google.maps.Marker({

Cũng giống như lớp phủ Markers ta khai báo lớp phủ Polyline và các thuộc tính của nó như sau:

//vẽ đường

var poly=new google.maps.Polyline({

path: //giá trị là một mảng chứa các tọa độ cần nối với nhau

strokeColor: "#FF0000",// tùy chọn màu sắc

strokeOpacity: 1.0,//độ đậm nhạt của màu sắc

strokeWeight: 2//độ rộng của đường

var polygon=new google.maps.Polygon({

paths: triangleCoords,//tập các tọa độ với tọa độ đầu trùng tọa độ cuối đảm bảo cho việc khép kín

strokeColor: "#FF0000",//màu sắc của đường nối điểm

strokeOpacity: 0.8,//độ đậm nhạt

strokeWeight: 2,//độ rộng

fillColor: "#FF0000",//màu sắc của đa giác

fillOpacity: 0.35//độ đậm nhạt của đa giác

Tạo một Infowindows cũng giống như các lớp phủ khác:

var info = new google.maps.InfoWindow({

content: 'text'//chứa nội dung Infowindows

});

Sau đó gọi info.open() để có thể mở được cửa sổ.

Hình 2.5: Tạo Infowindows trên bản đồ

 2.1.9 Sự kiện

Một số đối tượng trong Maps API được thiết kế để đáp ứng với sự kiện người

sử dụng chẳng hạn như các sự kiện chuột hoặc bàn phím Một đối tượng google.maps.Marker có thể lắng nghe người sử dụng các sự kiện sau đây, ví dụ :

Sự kiện 'mouseout'

Một sự kiện được gọi như sau:

google.maps.event.addListener(đối tượng, sự kiện gọi, function(){

});

Sau đây là chương trình khi click chuột vào map thì lấy tọa của điểm đó và đổ

dữ liệu lên ô điểm đi

google.maps.event.addListener(IGFMAP.map, "click", function (event) {document.getElementById("start").value=event.latLng;

là ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản Nó dùng để định dạng bố cục, các thuộc tính

liên quan đến cách hiển thị của một đoạn text và được hiển thị trên một chương

trình đặc biệc ta gọi là Browser Hiện nay có khá nhiều Browser như Firefox,

Chrome, Cốc Cốc, Tất cả Browser đều có điểm chung là giúp người dùng thao

tác với website và nó đều có khả năng biên dịch những đoạn mã HTML, CSS và Javascript

Viết trang html cơ bản :

 <!DOCTYPE html> là phần khai báo kiểu dữ liệu hiển thị là html để

trình duyệt (Browser) biết.

 <html> và </html> là cặp thẻ nằm ngoài cùng và nó có nhiệm vụ là bao hết nội dung của trang web lại Thẻ này là bát buộc

 <head> và </head> là phần khai báo thông tin của trang web

 <title> và </title> nằm bên trong thẻ <head> và đây chính là khai báo tiêu đề cho trang web

 <body> và </body> là thành phần quan trọng nhất, nó chứa nhưng đoạn

mã HTML dùng để hiển thị trên website

 Các thẻ còn lại nằm trong thẻ <body> chính là các thẻ định dạng dữ liệu.Như vậy trong một website chúng ta chia làm 2 phần chính:

 Phần 1: Là nhũng khai báo thông tin cho trang web và ta đặt nó trong

thẻ head.

 Phần 2: Là phần hiển thị định dạng nội dung của trang web và ta đặt

trong thẻ body

 CSS

CSS là chữ viết tắt của Cascading Style Sheets, nó là một ngôn ngữ được sử

dụng để tìm và định dạng lại các phần tử được tạo ra bởi các ngôn ngữ đánh dấu

border-right: 5px solid green;