Ky nang giao tiep trong cuộc sống để đạt được thành công

Do đó ta không nên đưa quá nhiều thông tin không cần thiết để bắt mình nhớ hay bắt đối tác của mình nghe tất cả, và tùy từng đối tượng, trình độ và tuổi tác khác nhau, văn hóa khác nhau

Tài liệu đọc

KỸ NĂNG GIAO TIẾP HIỆU QUẢ

Thiết kế và thực hiện bởi:

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

Địa chỉ: 347 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam

MỤC LỤC Error! Bookmark not defined.

LỜI NÓI ĐẦU 3

1 KỸ NĂNG GIAO TIẾP 4

1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined. 1.1.1 Khái niệm giao tiếp 4

1.1.2 Bản chất của giao tiếp 4

1.2 Nguyên nhân giao tiếp kém hiệu quả 5

1.2.1 Nhìn điểm đen: 5

1.2.2 Thói quen đổ lỗi: 6

1.2.3 Nhận thức khác nhau 6

1.2.4 Truyền tin kém hiệu quả: 7

1.2.5 Bất đồng về ngôn ngữ : 7

1.2.6 Thời gian không phù hợp: 8

1.2.7 Định kiến, 8

1.3 Kỹ năng giao tiếp hiệu quả 8

1.3.1 Các nguyên tắc giao tiếp và ứng xử 8

1.3.2 Bí quyết thành công trong giao tiếp 11

2 GIAO TIẾP ỨNG XỬ TRONG GIA ĐÌNH 19

2.1 Gia đình truyền thống và gia đình hiện đại với vấn đề giao tiếp ứng xử 19

2.2 Giao tiếp ứng xử giữa hai vợ chồng 20

2.3 Năm giai đoạn phát triển của hôn nhân 20

3 ỨNG XỬ VỚI HAI BÊN NỘI, NGOẠI 28

3.1 Nguyên nhân dẫn đến khó xử giữa hai bên nội ngoại 28

3.2 Ứng xử của người chồng với gia đình nhà vợ 29

3.3 Ứng xử của người vợ với gia đình nhà chồng 30

3.4 Ứng xử với mẹ chồng: 31

3.5 Ứng xử của vợ chồng với bạn bè 33

3.6 Quan hệ với hàng xóm láng giềng 35

4 GIAO TIẾP ỨNG XỬ NƠI CÔNG SỞ 37

4.1 Giao tiếp và ứng xử với đồng nghiệp 37

4.2 Giao tiếp và ứng xử với cấp trên 38

4.3 Giao tiếp và ứng xử với đối tác 41

4.3.1 Phá vỡ sự im lặng 42

4.3.2 Bối rối ư - chuyện nhỏ? 42

4.3.3 Tích cực hỏi, không phải tích cực nói 42

5 NGHI THỨC GIAO TIẾP 43

5.1 Chào hỏi 43

5.1.1 Ai chào trước 43

5.1.2 Các cách chào 44

5.2 Giới thiệu 45

5.2.1 Tự giới thiệu 45

5.2.2 Giới thiệu người khác 46

5.3 Bắt tay 46

5.3.1 Tư thế 47

5.3.2 Tay 47

5.3.3 Ánh mắt: 48

5.3.4 Khoảng cách 48

5.3.5 Thời gian bắt tay 48

5.3.6 Lưu ý 48

5.4 Đưa danh thiếp, tài liệu 49

5.4.1 Vai trò của danh thiếp 49

5.4.2 Trao danh thiếp 49

5.4.3 Nên thực hiện quy ước sau 50

5.5 Ngồi 50

5.5.1 Nguyên tắc ngồi bàn 50

5.5.2 Nguyên tắc ngồi ô tô 52

5.6 Dự tiệc 53

5.6.1 Tiệc đứng 53

5.6.2 Tiệc ngồi 53

5.6.3 Tiệc trà 54

5.6.4 Tiệc đêm 54

5.6.5 Những nguyên tắc khi dự tiệc kinh doanh 54

5.6.6 Những nguyên tắc khi dự tiệc Buffet 56

5.6.7 Những điều cần tránh khi khi dự tiệc 57

6 KỸ NĂNG LẮNG NGHE 59

6.1 Khái niệm và tầm quan trọng của lắng nghe 59

6.1.1 Khái niệm 59

6.1.2 Tầm quan trọng của lắng nghe : 59

6.2 Nguyên nhân nghe kém hiệu quả 60

6.2.1 Nghe không nỗ lực, tập trung 60

6.2.2 Nghe “phục kích” 60

6.2.3 Quá tải thông điệp 60

6.2.4 Nghe “phòng thủ” 60

6.2.5 Võ đoán ngộ nhận 61

6.2.6 Không chuẩn bị : 61

6.2.7 Không muốn nghe: 61

6.3 Kỹ năng lắng nghe 61

7 KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT 65

7.1 Xung đột trong cuộc sống 65

7.2 Giải quyết xung đột 65

7.3 Cơ chế hoạt động của não và ứng dụng để giải quyết xung đột 66

7.4 Tư duy tích cực: 67

8 VII KỸ NĂNG ĐẶT CÂU HỎI 68

8.1 Các loại câu hỏi 68

8.2 Những chú ý khi đặt câu hỏi 69

9 KỸ NĂNG ĐIỆN THOẠI 71

9.1 Đặc điểm của giao tiếp qua điện thoại 71

9.2 Qui tắc chung khi giao tiếp qua điện thoại: 71

9.3 Thực hiện cuộc gọi 72

9.4 Nhận cuộc gọi 73

KỸ NĂNG GIAO TIẾP HIỆU QUẢ

LỜI NÓI ĐẦU

Một quốc gia có Bộ ngoại giao Quốc gia đó có thu hút được sự quan tâm và đầu

tư của nước ngoài hay không, có khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế hay không Điều đó không chỉ phụ thuộc vào tiềm lực kinh tế, nguồn lực tài nguyên mà còn được quyết định bởi chính sách và phương thức đối ngoại của quốc gia đó Tương tự như vậy, đối một tổ chức phòng đối ngoại, lễ tân để xây dựng hình ảnh của tổ chức, xác định vị thế của mình trong xã hội Ngày nay, các công ty không chỉ cạnh tranh với nhau về sản phẩm mà còn cạnh tranh về cách quản trị nguồn nhân lực

Đối với một cá nhân giao tiếp không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống đời thường mà nó còn quyết định đến

hiệu quả làm việc cũng như mức

độ thành công trong sự nghiệp

của mỗi người Những người có

chuyên môn trung bình nhưng

hợp tác tốt với đồng nghiệp, ứng

xử linh hoạt sẽ thành công hơn

những người chỉ khá về chuyên

môn nhưng thiếu tinh thần hợp tác

hoặc không biết cách hợp tác

Khi đề nghị một người là hãy giới thiệu về bản thân bạn thì họ thực sự lúng túng Xưa kia, người Việt chỉ giao tiếp bó hẹp sau lũy tre làng Mặc dù không gian giao tiếp rất nhỏ hẹp nhưng được rèn rũa rất cẩn thận Cha mẹ dạy con từ những điều nhỏ nhất "ăn trông nồi, ngồi trông hướng" đến những vấn đề như "Lời chào cao hơn mâm cỗ", "Nhập gia tùy tục" Ngày nay, chúng ta giao tiếp trong môi trường quốc tế hóa "Một cây làm chẳng lên non Ba cây chụm lại nên hòn núi cao" Ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của nó và luôn ý thức là phải tự tin, hòa nhã, thân thiện và lịch sự để hợp tác với mọi người Nhưng thực tế còn quá nhiều điều cản trở khiến việc giao tiếp của mỗi người chưa thực sự hiệu quả Vậy làm thế nào để giao tiếp đạt hiệu quả cao? Đó là câu hỏi đặt ra cho không ít người, đặc biệt là giới trẻ Trong xu thế hội nhập quốc tế

1 KỸ NĂNG GIAO TIẾP

Hiện nay, đứng ở những góc độ khác nhau, mục đích nghiên cứu khác nhau, người ta đã đưa ra nhiều quan niệm khác nhau về giao tiếp Có những quan niệm khác nhau như: “Giao tiếp là nói một điều gì đó với ai đó"; “Giao tiếp là việc chuyển tải các ý tưởng giữa loài người"; “Giao tiếp là sự trao đổi thông tin"; “Giao tiếp là sự chia sẻ thông tin và tạo quan hệ"; “Giao tiếp là việc truyền đạt hướng dẫn, chỉ dẫn giữa người này và người khác, có dẫn đến hành động."

Đứng ở góc độ một công ty, “giao tiếp"được hiểu như sau: Giao tiếp là hành động xác lập mối quan hệ và sự tiếp xúc giữa con người với nhau nhằm thoả mãn nhu cầu nhất định Trên cơ sở thu nhận thông tin hai bên giao tiếp sẽ xây dựng, điều chỉnh mục tiêu, điều chỉnh hành vi qua sựtác động lẫn nhau để cùng hiểu biết về tình huống, có cùng tiếng nói, đem lại lợi ích nhiều nhất có thể

Ngoài ra, giao tiếp còn là giao lưu tình cảm, tư tưởng để phát triển nhân cách con người cho hoàn chỉnh Ở một phạm vi rộng hơn, chúng ta cũng có thể hiểu giao tiếp là: “việc trao đổi thông tin giữa con người và thường dẫn tới hành động"

Là một quá trình

Khi được hỏi giao tiếp là gì? Rất nhiều người đã cho rằng giao tiếp là thời điểm hai người nói chuyện với nhau Nếu coi giao tiếp là một quá trình, mỗi chúng ta sẽ thấy cần xây dựng và phát triển nó, chúng ta sẽ cư xử với nhau chân thành, nhường nhịn hơn để có quan hệ tốt đẹp trong tương lai, đây là một quan niệm mang tính nhân văn sâu sắc

Quan trọng với mỗi cá nhân, nhóm, xã hội

Không chỉ là một quá trình, giao tiếp còn rất quan trọng với mỗi cá nhân, nhóm, xã hội Vì không chỉ những công chức, tri thức mới giao tiếp mà ai cũng cần giao tiếp

và giao tiếp hàng ngày

Bao gồm tạo ra và hồi đáp lại thông điệp

Khi nói đến giao tiếp thường chúng ta nghĩ rằng giao tiếp là nói ra một điều gì đó nhưng thực tế nếu chỉ nói chưa làm nên giao tiếp mà giao tiếp bao gồm tạo ra và hồi đáp lại thông điệp Đây là hai khía cạnh không thể thiếu của giao tiếp

Thích nghi với môi trường và con người

Giao tiếp quan trọng song nó cần thích nghi với môi trường và con người Với những hoàn cảnh khác nhau cần có cách giao tiếp phù hợp Khi đến đám cưới cần có cách giao tiếp phù hợp với đám cưới, đến đám ma cần có cách giao tiếp phù hợp với đám ma

Dù chúng ta đứng ở góc độ nào, mục đích nghiên cứu nào khi đưa ra những quan niệm về “giao tiếp" Nhưng nói cho cùng, các quan niệm đều có những điểm chung nhất thuộc về bản chất của giao tiếp

Giao tiếp là một quá trình truyền đi một thông điệp Nó bao gồm một người gửi và một hay nhiều người nhận

Thông điệp là ý tưởng đã được mã hoá để người phát giao tiếp và người nhận Thông điệp đảm bảo có 3 yếu tố cơ bản: nội dung phải đúng nghĩa thể hiện tình cảm người phát tin và người nhận tin và tình cảm người nhận tin đối với người phát tin

Theo quan niệm này, giao

tiếp là một quá trình dựa

trên sự trao đổi giữa hai

hay nhiều người sử dụng

nó thường làm cho thông tin được chuyển theo 2 chiều

cầu của người nhận tin Có những loại thông tin trong giao tiếp chứa đựng thông tin của 1 cá nhân, có những loại thông tin nội dung của nó chứa đựng liên quan đến sự quan tâm của nhiều người

 Giao tiếp là một cuộc đối thoại hai chiều làm thay đổi cả người gửi lẫn người nhận (tức là có sự chia sẻ thông tin, 2 bên điều chỉnh mục tiêu, điều chỉnh hành vi qua sự tác động lẫn nhau để cùng hiểu biết về tình huống, có cùng tiếng nói, đem lại lợi ích nhiều nhất có thể

1.3.1 Nhìn điểm đen:

"Chiến thắng lớn nhất" Rào cản lớn nhất khiến giao tiếp kém hiệu quả nằm trong chính bản thân người đó Bạn không thể giao tiếp tốt khi bạn thấy mình yếu kém Bạn cũng không thể giao tiếp tốt khi bạn bị dằn vặt những lỗi lầm, thất bại của mình, những đau khổ trong quá khứ Đó chính là bức tường cản trở thành công Tất cả những người thành công và hạnh phúc trong cuộc sống không phải là không có điểm yếu kém, cũng không phải là họ chưa bao giờ mắc lỗi, chưa bao giờ thất bại Cổ nhân từng đúc kết "nhân vô thập toàn" Những điểm yếu kém tồn tại như một lẽ hiển nhiên Vấp ngã, thất bại là quy luật tất yếu để con người phát triển và đi lên phía trước Sự khác nhau giữa người thành công và người thất bại, người hạnh phúc và đau khổ chính là cách họ vượt lên trên những nỗi đau, họ phát huy sở trường của mình Nếu như người ta chỉ nhìn vào điểm yếu kém của mình thì chắc chắn là họ sẽ tự ti Ai cũng từng thất bại, ai cũng từng đau khổ Những người lạc hạnh phúc Những người suy nghĩ tiêu cực về bản thân, cuộc sống và những người xung quanh Thực tế, mọi hành động, lời nói của con người đều xuất phát từ suy nghĩ Đó là bức tường lớn ngăn trở khiến họ rất khó khăn khi giao tiếp Truyện cô bé và bông hoa Không quên đi được quá khứ đau buồn

1.3.2 Thói quen đổ lỗi:

Khi mắc lỗi ta hay tìm mọi cách đổ cho người khác hoặc cho hoàn cảnh Nguyên nhân sâu xa là vì ta luôn tin là mình đúng, mình tốt Chắc chắn là ta đúng Vậy tại sao công việc lại không đạt yêu cầu? Đó là vấn đề Để giải quyết vấn đề đó cách tốt nhất và nhanh nhất là đổi lỗi cho người khác hoặc đổ lỗi cho hoàn cảnh Ví dụ: không in được tài liệu vì máy in hỏng, không hoàn thành kế hoạch vì cấp trên giao cho quá nhiều việc Khi đổ lỗi cho bên ngoài ta vẫn lý giải được tại sao lỗi đó xảy

ra và chứng minh mình vô tội Khi đó vấn đề được giải quyết Ta cảm thấy an tâm Thói quen này vô tình được cha mẹ rèn luyện ngay từ khi chúng ta còn nhỏ Ngày

bé, mỗi lần ngã đau bố mẹ thường dỗ con bằng cách "đánh chừa cái ghế làm đau con mẹ Đánh chừa chị Linh làm em ngã" Thậm chí trẻ hư bị người lớn mắng Trẻ khóc ăn vạ cũng được dỗ bằng cách "Đánh chừa bác Bảo trêu cháu" Khi "đánh chừa" trẻ vẫn không khóc thì bác Bảo phải giả vờ khóc để trẻ nín

Ba điều nguy hiểm của thói quen đổ lỗi Thứ nhất, ta đánh mất cơ hội phát triển của chính mình Vì trong cùng một thời điểm chỉ có một suy nghĩ Nếu ta tìm lỗi

của người khác thì ta sẽ không sửa lỗi của chính mình Khi ta không sửa lỗi, không tìm giải pháp cho vấn đề của mình thì ta sẽ không bao giờ giải quyết được vấn đề Lần sau vấn đề lại tiếp tục nảy sinh ta lại tiếp tục đổ lỗi Cuối cùng ta biến

mình thành "nạn nhân của hoàn cảnh Nguy hiểm thứ hai là mọi người né tránh

Không ai muốn làm việc với một người tìm mọi lý do để giải thích tại sao minh không làm được Mọi người có thể chấp nhận bạn mắc lỗi một vài lần đầu Nhưng

họ không thể chấp nhận một người chuyên đổ lỗi, một "nạn nhân chuyên nghiệp"

Họ cũng không thể chấp nhận một người không phát triển Thứ ba là gây hiềm khích mất đoàn kết Khi đổ lỗi chắc chắn là xảy ra tranh cãi Vấn đề sẽ không

dừng lại ở công việc mà chuyển sang giải quyết vấn đề cá nhân Tất cả sẽ tập trung "bới lông tìm vết" Người nọ chứng minh người kia sai, kém Hiềm khích rồi thù hằn cá nhân cũng nảy sinh từ đó

1.3.3 Nhận thức khác nhau

Bên cạnh thói quen đổ lỗi là việc nhận thức khác nhau giữa các cá nhân Trong

các hoàn cảnh khác nhau, với các tính cách khác nhau, cách nhìn nhận vấn đề sẽ khác nhau Ngày nay, vấn đề nổi cộm nhất là sự chênh lệch giữa các thế hệ quá lớn Hiện tượng "lệch pha" giữa ông bà cha mẹ và con cái, giữa người già và người trẻ tạo nên nhiều xung đột Trong gia đình, con cái thì kêu cha mẹ bố mẹ không tâm lý, cha mẹ thì kêu con cái là không chăm chỉ, đua đòi Thế hệ già than phiền là thế hệ trẻ "mất gốc" Thế hệ trẻ chê thế hệ già cổ hủ, lạc hậu

Thiển cận: Người xưa đã dạy con người sống là phải "tu nhân tích đức" Trong

cuộc sống hay trong giao tiếp vậy, để có kết quả tốt cần phải có quá trình Không nhìn thấy lợi ích lâu dài hoặc không tin tưởng vào kết quả lâu dài về sau khiến cho nhiều người quyết định vội vàng Tưởng là được lợi nhưng lâu dài lại là thiệt hại Thấy khó khăn trước mắt mà không dám đương đầu với thách thức để bỏ lỡ cơ hội

Có một tập đoàn kinh tế làm ăn phát đạt ở Nhật, người ta tuyển nhân sự bằng cả một quá trình rất công phu Vượt qua hàng ngàn đối thủ với gần chục vòng thi tuyển không ít khó khăn, có 100 người lọt vào vòng phỏng vấn cuối cùng Giám đốc nhân sự hẹn 100 ứng cử viên xuất sắc đó đến phỏng vấn lần cuối trước hội đồng tuyển dụng Đúng hẹn, 100 người đến và ông dẫn họ đến trước một ngọn núi

cao và bảo họ hội đồng phỏng vấn đang chờ họ trên đỉnh núi Và điều gì đã xảy ra? Có tới nửa trong số đó bỏ cuộc vì nghĩ đó là một sự khó khăn hay một trò đùa mới Còn nửa số đó quyết tâm leo lên đỉnh núi Khi lên đến nơi thì không hề có hội đồng phỏng vấn nào mà thay vào đó là một bữa tiệc đã dọn sẵn để chào đón các thành viên mới của công ty Sự quyết tâm, đam mê, kiên định đến cùng được xây

dựng tập đoàn đó là điều mà các nhà lãnh đạo trong chờ ở họ Với họ,đó là những người xứng đáng nhất

Trong cuộc sống luôn tạo cho ta những thử thách như vậy, nếu ta không vượt qua thì cơ hội thành công là rất khó đạt được Đôi khi ta không dám hi sinh cái nhỏ để đổi lấy cái lớn hơn, ta sợ mất hơn là được Cuộc sống có những lúc, nếu ta không chấp nhận mất gì thì sẽ mất tất cả! Ta sợ thiệt thòi một chút so với đối tác để rồi

cơ hội tuột mất khỏi tầm tay Giống như khi mâu thuẫn xảy ra ta thích cãi, thích chửi mắng cho hả giận mà không biết là đằng sau đó là sự rạn nứt của mối quan

hệ, giống như một vết thương rất khó lành và lần sau mắc phải sẽ rất dễ đứt Cuộc sống là cho và nhận, thành công của ngày hôm nay là do sự nỗ lực của ngày hôm qua Nó là một quá trình lâu dài chứ không phải chỉ là những thứ bày ra trước mắt, nhất là quan hệ giao tiếp thì điều này càng trở nên quan trọng Nếu ta không biêt nhìn nhận lâu dài mà hành động giống như đi đánh quả thì khó có thể

có sự thành công lớn

1.3.4 Truyền tin kém hiệu quả:

Như ta đã thấy, sức mạnh khí ta truyền một thông điệp đi cho người khác thì tỉ lệ ngôn từ chỉ chiếm 7%, giọng nói 38% và hình ảnh chiếm tới 55% Lâu nay trong cuộc sống của chúng ta cũng vậy Khi xung đột xẩy ra người ta bị ảnh hưởng bởi cách ta thể hiện thông điệp đó qua giọng nói và hình ảnh mà suy luận ra ý nghĩa của câu nói chứ không chỉ căn cứ vào lời nói thôi Cùng là một từ nhưng cách nói, cách thể hiện khác nhau sẽ dẫn đến hậu quả khác nhau.Ví dụ như từ "Lại đây", giọng nói bình thường và thân thiện thì khi nghe ai cũng muốn chạy tới Nhưng chỉ cần nói nhỏ và gằn giọng thôi thì người ta đã không dám lại Nếu nói "Lại đây" mà vác thêm cái ghế hoặc con dao để đe dọa với một ánh mắt hằn học thì hẳn là người khác sẽ chạy rất xa rồi Trong cuộc sống, khi xung đột leo thang cũng vậy, phần lớn do người ta chưa biết cách thể hiện hợp lý nên dẫn đến việc hiểu lầm hoặc "đổ thêm dầu vào lửa" làm cho vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn

Một sai lầm nữa trong cách thể hiện của ta khi giao tiếp là truyền đạt quá nhiều thông điệp Với cách nói vòng vo quanh quẩn mà không đi thẳng vào chủ đề chính khiến cho không ít người vừa mất thời gian, vừa hồi hộp lại thêm bực mình Trong cuộc sống có những lúc ta có thể đi đường vòng, nhưng không phải lúc nào cũng thế Hơn nữa, trí nhớ và tốc độ tiếp nhận thông tin của con người có giới hạn Do

đó ta không nên đưa quá nhiều thông tin không cần thiết để bắt mình nhớ hay bắt đối tác của mình nghe tất cả, và tùy từng đối tượng, trình độ và tuổi tác khác nhau, văn hóa khác nhau thì cách ta thể hiện cũng phải khác nhau.Với người già không nên nói qua nhanh, với thanh niên thì đừng nên nói quá chậm hoặc tác phong chậm chạp sẽ gây hiệu ứng không tốt khi giao tiếp với nhau

1.3.5 Bất đồng về ngôn ngữ :

Sẽ vô cùng khó khăn và gần như bất lực khi bất đồng ngôn ngữ mà vẫn phải giao tiếp với nhau Ngôn ngữ là công cụ hữu hiệu nhất để biểu đạt ý tưởng của con người Khi không còn ngôn ngữ con người vẫn có thể biểu đạt bằng ánh mắt, cử

chỉ nhưng những biểu hiện đó rất khó hiểu và rất dễ bị hiểu lầm Giao tiếp chắc chắn sẽ không hiệu quả, thậm chí còn nguy hiểm

1.3.6 Thời gian không phù hợp:

Ai cũng đã từng bị quấy rầy Cảm giác nhớ nhất là khó chịu Có thể liệt kê những thời điểm không tốt như sau: Tuy nhiên, mỗi một cá nhân đều có "đồng hồ sinh học" cũng như lịch làm việc và sinh hoạt riêng Tốt nhất khi giao tiếp nên tìm hiểu trước và tránh những "giờ xấu"

1.3.7 Định kiến,

Ngoài ra, một nguyên nhân sâu xa nữa gây trở ngại cho chính bản thân người

giao tiếp, đó chính là sự chịu ảnh hưởng do định kiến của bản thân và xã hội Ví

dụ như quan niệm "nam nữ thụ thụ bất thân" từ xa xưa để lai, mặc dù ngày nay đã được giảm nhẹ rất nhiều nhưng thực tế đó vẫn là rào cản khi giao tiếp khác giới

Sự gia trưởng của người trụ cột gia đình cũng gây ra không ít cảnh trớ trêu Định kiến xưa nay về quan hệ "nàng dâu mẹ chồng" cũng gây ra một áp lực cho những cô con dâu mới hay sự ngỡ ngàng của chính các bà mẹ chồng về cách đối

xử quá "đề phòng" của các nàng dâu Xét nguồn phong tục văn hóa truyền thống

xa xưa,quan niệm "vua - tôi", "cha con", "trọng nam khinh nữ" vẫn ít nhiều ảnh hưởng đến cách sống cũng như lối suy nghĩ của người phương Đông nói chung

và người Việt Nam nói riêng

Tóm lại, ta có thể chia xét các nguyên nhân dẫn đến việc Giao tiếp kém hiệu quả theo tháp Tam tài là do Thái độ, Kỹ năng và Kiến thức theo tỷ lệ 5/9, 3/9 và 1/9 Thái độ ở đây là cách ta tư duy, cách ta suy nghĩ hay nhìn nhận một sự việc, một vấn đề trong cuộc sống, hợp tác hay bất hợp tác Kỹ năng ở đây chính là cách ta thể hiện thông điệp khi giao tiếp với mọi người Kiến thức là sự hiểu biết tri thức cũng như văn hóa phong tục tập quán vùng miền Cả 3 yếu tố đều mang tính quyết định, song thái độ sống vấn là yêu tố quan trọng nhất để tạo nên một cuộc Giao tiếp Thành công!

1.4.1 Các nguyên tắc giao tiếp và ứng xử

Muốn hoạt động giao tiếp có hiệu quả thì cần phải đảm bảo các nguyên tắc cơ bản sau đây:

1.4.1.1 Đảm bảo hài hòa về lợi ích giữa các bên tham gia

Nguyên tắc này dựa trên một thực tế có

tính qui luật về mặt tâm lý của con người

Bất kỳ ai, khi thực hiện các quan hệ giao

tiếp đều mong muốn, tin tưởng hoặc hy

vọng rằng thông qua việc giao tiếp có thể

đạt được một lợi ích nào đó cho mình hoặc

cho chủ thể mà mình đại diện Lợi ích mà

con người hướng tới có thể là vật chất (tài

sản, đất đai…) cũng có thể là lợi ích tinh

thần (chẳng hạn trình bày oan ức bởi một

quyết định không đúng, chưa thoả đáng, mong được chia sẻ và cảm thông, hoặc một đề nghị ghi nhận một sư đóng góp của bản thân cho tập thể, cho xã hội…)

Có thể nói, hầu như không một ai thực hiện giao tiếp lại không muốn hoặc không

hy vọng rằng sẽ đạt được mục đích đã đặt ra, ngay cả khi chính bản thân đối tác biết rằng để đạt được lợi ích đó là hết sức khó khăn

Xuất phát từ tâm lý này, những người đến giao tiếp với chúng ta (với cơ quan hành chính Nhà nước) thường ít chuẩn bị tâm lý cho những yêu cầu, đề nghị của

họ không được đáp ứng, nhưng mong muốn của họ không được chia sẻ và cảm thông Khi không đạt được những điều như đã dự định, đối tác thường có những phản ứng ở những mức độ khác nhau (có thể bực tức, buồn bã, chán nản, mất lòng tin, tỏ thái độ bất hợp tác thậm chí lăng nhục, chửi bới chúng ta) Những phản ứng này dù ở mức độ nào đi chăng nữa thì đều không có lợi cho 2 phía Chính vì vậy, một nguyên tắc cơ bản trong giao tiếp là phải cố gắng đảm bảo sự hài hòa về lợi ích của 2 bên tham gia giao tiếp

Nguyên tắc này đòi hỏi chúng ta trực tiếp giao tiếp với đối tác phải chú ý những điểm cơ bản như sau:

 Điểm 1: Chúng ta phải hiểu tâm lý của đối tác khi đến giao tiếp, dành thời

gian để tìm hiểu mục đích của đối tượng giao tiếp, đồng thời trong hoạt động giao tiếp này, cơ quan đơn vị mình cần đạt được mục đích gì

 Ví dụ: khi thấy một đối tác đến cơ quan nộp đơn khiếu nại về nhà đất, chúng ta cần phải hiểu rằng: đối tác muốn yêu cầu của mình được cơ quan nhanh chóng tiếp nhận và giải quyết theo hướng có lợi, còn phía cơ quan (chúng ta là người đại diện) lại mong muốn giải quyết nhanh và đúng pháp luật các yêu cầu của đối tác, muốn đối tác tin ở chính quyền

 Điểm 2: Nếu là giao tiếp gián tiếp, chúng ta cần dành thời gian giúp cơ

quan và cấp trên thu thập những thông tin về phía đối tác và những lợi ích

mà họ hướng tới

 Điểm 3: Trong quá trình giao tiếp, chúng ta phải đặt mục tiêu sao cho mục

đích của cơ quan mình đạt và lợi ích của đối tượng tham gia giao tiếp (đối tác) cũng được thỏa mãn một phần hay toàn bộ Có như vậy, thì việc giao tiếp mới đem lại kết quả cao Ngược lại, nếu trong giao tiếp chúng ta chỉ chú trọng tới lợi ích của cơ quan mình mà không chú ý tới hoặc gạt bỏ hoàn toàn lợi ích của đối tác thì hoạt độg giao tiếp này chưa hẳn đã là thành công (ngay cả khi kết quả được phía bên kia chấp thuận)

 Điểm 4: Ngay cả trong trường hợp lợi ích của đối tượng giao tiếp không

được thỏa mãn thì người thư ký cần phải tỏ thái độ cảm thông, chia sẻ chứ không thể có thái độ hiếu thắng hoặc thờ ơ

Tóm lại: Hoạt động giao tiếp được thực hiện theo nguyên tắc là sự giao tiếp dưới hình thức thông cảm với nhau, thống nhất với nhau chứ không phải dưới hình thức tranh đua, đối địch… Sự thành công của giao tiếp không chỉ là ở sự chiến thắng đối tượng mà là sự đem lại lợi ích càng nhiều càng tốt cho cả 2 bên

Nguyên tắc này phù hợp với bản chất của hoạt động hành chính là hoạt động mà mọi người cùng hợp tác để cùng chiến thắng

1.4.1.2 Đảm bảo nguyên tắc bình đẳng trong giao tiếp

Trong hoạt động giao tiếp, người chúng ta sẽ gặp phải nhiều đối tượng khác nhau (già-trẻ, nam-nữ, đối tác tộc ít người, hoặc đại diện các tổ chức….) Vấn đề đặt ra

ở đây là phải bảo đảm sự bình đẳng trong giao tiếp Thực tế, người chúng ta

trong hoạt động giao tiếp có khi gặp phải những tình huống rất khó xử, một bên là công việc, một bên là những quan hệ có ảnh hưởng rất lớn đến cơ quan hoặc bản thân mình Để giải quyết tốt vấn đề này thì cách thức tốt nhất là cần thực hiện nguyên tắc “ mọi người đều quan trọng" nghĩa là mọi đối tượng giao tiếp đều phải được tôn trọng và đối xử tốt Dĩ nhiên, nguyên tắc này giúp cho chúng ta tránh được những sai lầm trong giao tiếp khi họ có quan niệm “người này không quan trọng", không có ảnh hưởng gì ‘ến bản thân mình, cơ quan mình thì thờ ơ, thậm chí coi thường

Ví dụ: có 2 đối tác đến bộ phận tiếp dân thuộc Uûy ban nhân dân Quận để giải quyết một số thủ tục hành chính vào lúc sắp hết giờ làm việc Chúng ta đon đả giải quyết cho đối tác mà chúng ta quen biết, còn người kia thì chúng ta trả lời một cách ngắn gọn đến mức vô cảm"hết giờ, hẹn đến chiều"

Tuy nhiên, đối tác kia phải chấp nhận nhưng cách xử sự của chúng ta như vậy sẽ làm mất uy tín của cơ quan và cả uy tín của bản thân chúng ta

Và người chúng ta kia có bao giờ nghĩ rằng, có lúc nào đó mình đến cơ quan của người kia để giao dịch và phải nhận lấy sự đối xử tương tự như vậy?

Một điều chúng ta cần khẳng định la: con người là tổng hòa mọi mối quan hệø Một cá nhân, một cơ quan, một tổ chức muốn tồn tại và phát triển cần phải thiết lập và duy trì nhiều mối quan hệ khác nhau Chúng ta thông qua hoạt động giao tiếp trực tiếp với công dân, các tổ chức phải giúp cơ quan mở rộng mối quan hệ

và tăng cường mối quan hệ sẵn có, đồng thời phải thiết lập các mối quan hệ mới chứ không phải , không thể và không được làm mất đi mối quan hệ tốt đẹp giữa

họ với đối tác, giữa cơ quan với tổ chức bên ngoài

1.4.1.3 Nguyên tắc hướng tới giải pháp tối ưu:

Người chúng ta khi giao tiếp với công dân, với tổ chức cần đưa ra nhiều giải pháp

để đối tượng giao tiếp có thể chọn lựa và quyết định

Nguyên tắc này dựa trên cơ sở nguyên tắc 1 Trong thực tế, để có thể tạo ra một

sự hài hòa về mặt lợi ích của các bên giao tiếp không phải là dễ dàng và đơn giản Điều này, ta dễ hiểu bởi mong muốn của các bên giao tiếp thì nhiều nhưng đáp ứng và thỏa mãn những yêu cầu đó lại chỉ có hạn Vì vậy, việc một trong các bên hoặc nhiều bên khi tiến hành giao tiếp có thể không đạt lợi ích của mình như mong muốn là chuyện thường tình Vấn đề ở chỗ là chúng ta phải xử lý công việc như thế nào để không chỉ thỏa mãn một phần hoặc toàn bộ yêu cầu củamọi đối tượng giao tiếp mà còn phải làm cho đối tượng giao tiếp hiểu và chấp nhận thực

tế ngay cả khi mục đích của họ không đạt

Để làm được điều đó, trong quá trình giao tiếp, cán bộ- công chức có thể đưa ra một số giải pháp để đối tượng giao tiếp có thể chọn lựa và quyết định

Để đưa ra các giải pháp thì mội bên tham gia vào quá trình giao tiếp cần xác định mục đích (lợi ích) cần đạt được, nhưng đồng thời cũng xác định mục đích đó có thể đạt được ở những mức độ nào (cao, trung bình hay thấp) Việc xác định những mức độ có thể đạt được sẽ giúp cho các đối tượng tham giao giao tiếp chuẩn bị sẵn sàng tư tưởng nhượng bộ trong điều kiện và giới hạn cho phép để

có thể thương lượng với bên kia khi các điều kiện, tiêu chuẩn lý tưởng không đạt

được Nói cách khác, những người giao tiếp nào có ý thức rõ về lợi ích của họ và lợi ích của bên kia trong một cuộc giao tiếp cũng sẽ rất giỏi trong việc dự kiến các cách thức khác nhau đẻ có các lợi ích đó và họ sẽ suy nghĩ đến một sự lựa chọn các giải pháp có thể có

Đảm bảo nguyên tắc này, khi giao tiếp các bên sẽ dễ dàng tìm thấy những mục tiêu chung, những lợi ích chung và trên cơ sở đó có thể cùng nhau tìm ra những giải pháp có thể làm hài lòng tất cả các bên

Vận dụng nguyên tắc này, chúng ta trong hoạt động giao tiếp có quan hệ trực tiếp với công dân, với tổ chức cần chú ý một số điểm sau:

 Chúng ta phải lắng nghe yêu cầu của đối tượng giao tiếp và yêu cầu đó không thể đáp ứng được toàn bộ thì chúng ta cần đưa ra một số giải pháp

có thể (trong phạm vi quyền hạn của mình) để họ có thể lựa chọn

Ví dụ: Đối tượng giao tiếp xin gặp cấp trên cơ quan nhưng cấp trên đi vắng Sau khi nghe lời đề nghị của đối tượng giao tiếp thì chúng ta làm nhiệm vụ trực tiếp tiếp dân có thể đưa ra một số giải pháp sau:

 Hẹn đối tượng (khách) quay lại vào đều buổi chiều hoặc thời điểm nào đó mà cấp trên đơn vị có mặt

 Đề nghị khách gửi lại lời nhắn (hoặc tài liệu) cho cấp trên thì chúng ta sẽ chuyển cho cấp trên

 Hỏi khách có thể gặp phó cấp trên được không?

 Ghi lại tên, địa chỉ, số điện thoại của khách để cấp trên về và nhắc lại…

 Khi được giao tổ chức, điều hành một cuộc họp, nếu có vấn đề phức tạp, chưa thống nhất, cán bộ- công chức (thư ký) có thể đưa ra một phương án để giải quyết vấn đề, sau đó đề nghị mọi người thảo luận, cân nhắc và quyết định lựa chọn một trong các phương án đó

 Sau khi đưa ra các giải pháp có thể được mà phía đối tượng giao tiếp vẫn không chấp thuận thì thư ký có thể đề nghị đối tác đưa ra các giải pháp, cac phương án đề nghị của họ để xem xét Nếu vấn đề vượt quá thẩm quyền quyết định, thư ký có thể ghi nhận các giải pháp của đối tượng giao tiếp và hứa trao đổi lại với cấp trên cơ quan…

1.4.1.4 Tôn trọng các giá trị văn hóa

Giá trị văn hóa là một phạm trù rộng lớn; ở góc độ nguyên tắc giao tiếp phải tôn trọng giá trị văn hóa, chúng ta có thể là: ứng xử giao tiếp phải mang tính dân tộc

và phản ánh truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam như:

 Tác phong, thái độ cởi mở, tế nhị và chu đáo

 Một sự hiếu khách (tôn trọng)

 Một sự lịch sự và nghiêm túc

đối với mọi đối tượng giao tiếp Bởi vì, giao tiếp là một sự tương tác xã hội luôn luôn chứa đựng yếu tố con người, luôn có các yếu tố tình cảm Cần thấy rằng một thái độ niềm nở, vui vẻ, hòa nhã, một sự hiếu khách, một sự lịch sự và nghiêm túc vẫn là những chuẩn mực giao tiếp của một nền hành chính hiện đại

1.4.2 Bí quyết thành công trong giao tiếp

1.4.2.1 Tự điều chỉnh mình trước khi điều chỉnh người khác:

Muốn giúp người khác thay đổi hãy làm gương và xuất phát từ "Tâm"

Truyện kể rằng, có một bà mẹ dắt một bé gái đến nhờ Gandi khuyên cháu không

ăn đường nữa vì cháu đã quá béo Gandi nhìn bé gái rồi quay sang nói với bà mẹ

vậy sao ngài không nói luôn từ tuần trước Ngài để mẹ con tôi phải chờ một tuần rồi mới nói

bỏ đường đi thì mới khuyên được cháu bé

Người mẹ nhận thêm được một bài học về cách dạy con và hạnh phúc ra về

Qua câu chuyện trên chúng ta thấm thía một điều là: "Điều chỉnh chính mình trước khi điều chỉnh người khác"

Thông thường ta thích khuyên bảo người khác làm như thế này làm như thế kia nhưng chính chúng ta lại không làm được Ta khuyên người khác nhưng cho mình quyền không phải làm Cha mẹ nói tục, đánh chửi nhau không thể dạy con không được nói tục chửi bậy Lãnh đạo thường xuyên đến cơ quan muộn thì không thể bắt nhân viên đến đúng giờ Nhưng cha mẹ thường rất khó chịu và tức giận khi con đánh nhau, chửi bậy Lãnh đạo rất khó chịu khi nhân viên đi làm muộn Muốn giúp người khác thay đổi hãy làm gương Người xưa dạy muốn thành công thì hãy "Khắc kỷ dung nhân"

1.4.2.2 Cái "Tâm" làm nền tảng

Ngày xưa, có một người phụ nữ chồng mất sớm phải một mình nuôi con Vì muốn

bù đắp cho con trai nên bà hết lòng yêu thương chiều chuộng Thời gian dần trôi qua, cậu bé lớn lên trở thành một chàng trai khỏe mạnh, cao lớn Nhưng vì được

mẹ chiều chuộng nên người con trai không biết làm gì cả chỉ suốt ngày chơi bời lêu lổng cùng đám thanh niên hư hỏng Mẹ nói thì ngày đầu người con trai còn nổi khùng vùng vằng bỏ đi, về sau quay ra mắng chửi đe dọa và bỏ nhà đi đến khi không còn gì để ăn mới về Bà mẹ rất buồn Bà tìm đến một nhà thông thái nhờ ông giúp Nhà thông thái bày cách cho bà mẹ Trong khu rừng phía xa có một con

hổ rất dữ Bà hãy lấy ba sợi lông của nó rồi mang đến đây tôi sẽ giúp bà Gánh lo trong lòng bà mẹ giảm đi một nửa Bà hăng hái vào rừng Một ngày mong mỏi chờ đợi, đến cuối ngày bà thấy con hổ ra bờ suối uống nước Chưa kịp lấy lông hổ thì

bà đã bị hổ đuổi cho thừa sống thiếu chết Về nhà, bà buồn bã và thất vọng tràn trề Hy vọng thay đổi con đã tiêu tan Bà ngờ rằng nhà thông thái đùa cợt với bà Hôm sau bà lại tìm đến gặp nhà thông thái để kể lại sự tình Rất nghiêm túc nhà thông thái nói bà cứ an lòng khi lấy được ba sợi lông thì chắc chắn ông sẽ giúp con trai bà Bà mẹ ra về với tâm trạng lo lắng và vô cùng băn khoăn Hôm sau bà lại vào rừng để theo dõi con hổ Bà kiên trì chờ đợi cho đến khi con hổ xuất hiện

Bà nhận thấy rằng khi bình thường con hổ rất hiền lành Một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu và bà vội vàng quay về nhà Hôm sau

bà vào rừng nhưng khác với lần trước, lần này đi bà mang theo một miếng thịt to Bà

để miếng thịt ở chỗ con hổ vẫn hay nằm nghỉ rồi bà quay lại bụi rậm và chờ nó lại

ăn Bà quan sát con hổ ăn rồi lăn ra ngủ,

khi đó bà mới về Một tuần liền như vậy, con hổ đã quen với sự xuất hiện của miếng thịt Tuần thứ hai, bà mẹ vẫn để sẵn miếng thịt ở đó Khi hổ ăn xong bà vứt thêm cho nó một miếng nhưng bà đứng từ rất xa Lúc đầu con hổ rất dữ, nhưng thấy miếng thịt nó liền lao lại ăn Bà mẹ cứ kiên trì làm như vậy và mỗi lần bà mẹ tiến gần con hổ thêm một chút cho đến khi bà có thể đứng bên cạnh và vuốt bộ lông của nó Lúc này, lấy ba sợi lông là việc quá đơn giản với bà Bà mẹ vô cùng hạnh phúc cầm ba sợi lông đến đưa cho nhà thông thái Nhà thông thái cầm ba sợi lông vứt đi Bà mẹ rất tức giận nhặt ba sợi lông hổ lên và trách nhà thông thái

"Tôi phải rất vất vả mới lấy được ba sợi lông này vậy mà ông vứt nó đi như vậy sao?" Nhà thông thái mỉm cười và nói với bà mẹ: "Bây giờ bà có thể về để giúp con trai của mình thay đổi được rồi" Bà mẹ vô cùng ngạc nhiên hỏi: "Nhưng ông

đã bảo tôi phải làm gì đâu?" Lúc này nhà thông thái ân cần nói với bà mẹ: "Bà có thể thân quen với con hổ dữ như vậy thì không có cớ gì bà lại không thể giúp con trai mình được" Bà mẹ như tỉnh ngộ ra vui vẻ cảm ơn ra về

Câu truyện trên để lại cho chúng ta nhiều bài học Muốn thay đổi người khác đầu tiên là phải hết lòng yêu thương, thực sự mong muốn điều tốt đẹp Nhưng chỉ có tình yêu không vẫn chưa đủ Cái gốc của tình yêu thương chính là sự hiểu biết, lòng quyết tâm Ta không thể giúp người khác thay đổi khi ta không hiểu gì về họ,

ta không biết họ mong muốn điều gì, họ gặp khó khăn gì khi thay đổi

Về mặt tâm lý, con người ai cũng muốn thay đổi để tốt hơn họ không đủ quyết tâm

để theo đuổi đến cùng Nhiều trường hợp do bản thân họ không nhận thấy cần phải thay đổi nên vẫn bảo thủ theo cách cũ Tuỳ từng tính cách, từng hoàn cảnh

mà chúng ta sẽ có cách nói chuyện và cách hỗ trợ khác nhau Trong Chữ “Chí" của Trung Quốc được cấu tạo từ 2 chữ “Sĩ" và “Tâm", trong đó “Sĩ" ở trên còn

“Tâm" ở dưới Qua Chữ "chí" chúng ta thấy muốn thay đổi ý chí một con người cần xuất phát từ tâm, thực tâm muốn người khác tốt lên Với cái "Tâm" mong muốn điều tốt cho người khác chúng ta sẽ tìm mọi cách để giúp họ Có khi chúng

ta muốn giúp họ nhưng chính bản thân họ chưa cảm thấy cần thay đổi hoặc họ không đủ quyết tâm để làm việc đó Khi ấy chúng ta có thể dùng người có uy tín, người mà họ vẫn tin yêu kính trọng để thuyết phục Trong một số trường hợp có thể nhờ chuyên gia ví dụ: vấn đề sức khỏe thì nhờ bác sĩ, chuyên gia tư vấn sức khỏe, vấn đề giáo dục thì nhờ các chuyên gia giáo dục, thầy cô giáo, những người nổi tiếng mà họ thần tượng như Bill Gate Một người trong gia đình, trong cơ quan có ảnh hưởng tích cực đến người đó Chúng ta cũng có thể dùng sách báo, đài, truyền hình, để chia sẻ thông tin giúp họ tin hơn vào những điều ta nói Vì vậy ngoài xuất phát từ “Tâm" chúng ta cần có thêm thông tin và đặc biệt là hiểu rõ tâm lý của con người khi thay đổi

Lúc đầu họ có những phản kháng trước thay đổi là do họ có cảm giác không an tâm vì thiếu thông tin, do làm theo thói quen cũ vẫn thuận tiện hơn Vì vậy, hãy đảm bảo đầy đủ những thông tin cần thiết về ý nghĩa của sự thay đổi Đồng thời liên tục động viên, hỗ trợ và khích lệ để họ có thêm động lực thay đổi

Thường mọi người cho rằng nếu thay đổi họ sẽ mất cái gì đó, vì vậy cần cho họ thấy họ sẽ được gì từ thay đổi một cách minh bạch và rõ ràng

Thông thường mọi người sẽ không suy nghĩ tìm cách mới chừng nào cách làm

cũ chưa gây cản trở, khó chịu Vì vậy, cần chỉ ra sự không phù hợp và ảnh hưởng không tốt của thói quen cũ nếp sống cũ đến hạnh phúc gia đình, đến sự phát triển của mỗi cá nhân

Khi thay đổi, mọi người thường cảm thấy đơn độc mặc dù ai cũng phải trải qua

sự thay đổi Vì vậy cần cho họ hiểu rằng thay đổi để hoà hợp và luôn có người sẵn sàng thay đổi cùng để giúp họ tốt hơn, hãy chia sẻ thường xuyên hơn để họ nhận ra điều đó và vững tin hơn vào bản thân trong quá trình thay đổi

Bên cạnh đó mức độ thay đổi của mỗi người là khác nhau vì vậy cần rất nhạy cảm để thấu hiểu cảm xúc của mình và những người xung quanh, đừng cho rằng

ai cũng có cảm xúc như nhau, hãy lắng nghe những người tiêu cực và phản kháng, họ có thể có những lý do chính đáng

Hơn nữa khi thay đổi ai cũng có những giới hạn của riêng mình, không thể có

sự thay đổi hoàn toàn, vì vậy cần hiểu đâu là giới hạn của họ, giới hạn này chắc chắn lớn hơn rất nhiều so với những gì chúng ta nghĩ

Cuối cùng khi sức ép không còn nữa, mọi người có xu hướng quay trở về thói quen cũ, vì vậy cần hiểu rằng không thể cố gắng thay đổi người khác, chỉ cung cấp cho họ thông tin và giúp họ cảm nhận tình cảm thực sự của mình từ đó

họ sẽ tự thay đổi bản thân mà không cần tác động nhiều Mọi thứ khi xuất phát và

có “Tâm" làm nền tảng đều được cảm nhận và thấu hiểu sâu sắc hơn

Người Việt Nam, với nền văn hóa lúa nước đặc trưng, sống phụ thuộc lẫn nhau và rất coi trọng việc giữ gìn các mối quan hệ tốt với mọi thành viên trong cộng đồng, chính đó là nguyên nhân dẫn đến việc coi trọng giao tiếp Sự giao tiếp

tạo ra quan hệ : “Dao năng liếc thì sắc, người năng chào thì quen" Sự giao tiếp củng cố tình thân : “Áo năng may năng mới, người năng tới năng thân" Năng lực

giao tiếp được người Việt Nam xem là tiêu chuẩn hàng đầu để đánh giá con

người : “Vàng thì thử lửa, thử than - Chuông kêu thử tiếng, người ngoan thử lời"

Tóm lại: Trên đây là những nguyên tắc trong giao tiếp Nó cũng chính là nhằm

mục đích nâng cao hiệu quả hoạt động giao tiếp trong hành chính Vấn đề cơ bản nhất là người chúng ta phải biết vận dụng các nguyên tắc đó vào trog những trường hợp cụ thể một cách linh hoạt và chính xác thì mới hy vọng đưa lại sự thành công Điều này lại phụ thuộc rất nhiều vào những năng lực và phẩm chất của chúng ta khi giao tiếp

1.4.2.3 Bí quyết xây dựng sự tự tin:

 Tìm cách khác biệt để tạo nên sự đặc biệt:

Ngày xưa người đẹp Tây Thi khi đau

bụng nhăn mặt lại càng xinh đẹp

Người đàn bà cùng làng thấy vậy

cũng bắt chước Nhưng khi chị ta

nhăn mặt lại thì trông như ma quỉ

Nhà giàu thấy phải đóng cửa Nhà

nghèo thì bồng bế vợ con bỏ trốn

Như hình bên chúng ta thấy Bò chỉ

sống ở trên cạn Con bò học đòi theo

quá nhiều thì sẽ lãng phí nguồn lực của chính chúng ta mà học theo người khác thì nhiều khi trở thành lố bịch

Tìm điểm mạnh bí quyết thành công cho chính bạn: Chúng ta hãy lấy giấy bút

và vẽ cho mình một đồ thị về quá trình thành công và thất bại của mình Bắt đầu

từ ngày chúng ta đi học cho đến thời điểm hiện tại Từ đó chúng ta sẽ khám phá

ra điểm mạnh và điểm yếu của mình, các qui luật phát triển của chính mình

Xây dựng viễn cảnh: Hãy ngồi thật tĩnh tâm trong một không gian thoáng đãng

Nếu bạn thích nghe nhạc thì hãy mở nhạc nhẹ Chú ý là nhạc không lời Ngồi thả lỏng và hãy từ từ nhắm mắt lại và tưởng tượng Khi bạn thành công nhất, khi bạn

là người hoàn hảo nhất bạn sẽ như thế nào Cụ thể từ trang phục, đến tác phong

đi lại đến phong cách sống và chú ý nhất là phẩm chất và cách giao thiệp của bạn Hãy quan sát thật kỹ từng chi tiết và hãy cảm nhận giây phút bạn thành công, bạn được mọi người quan tâm, yêu quí và ngưỡng mộ Hãy cảm nhận thật sâu giây phút đó Hàng ngày, vào mỗi buổi sáng và trước khi đi ngủ hãy tưởng tượng lại viễn cảnh đó

Lập kế hoạch và hành động: Bạn đã xây dựng cho mình một bức tranh Sự khác

nhau giữa ảo tưởng và lý tưởng giữa ước mơ và mơ mộng chính là ở hành động

Khi hành động bạn hãy lưu ý Chúng ta không thể giải quyết vấn đề mới theo chuẩn mực cũ, bằng cách cũ với những công cụ như cũ được Bắt buộc bạn phải thay đổi

Muốn thêm phải bớt:

Kiên trì và tin tưởng rèn luyện "Vàng thì thử

lửa, thử than" "Lửa thử vàng, gian nan thử sức"

 Dám làm việc nhỏ

Để có mối quan hệ bền vững, chắc chắn việc đầu tiên phải bắt nguồn từ mong muốn xây dựng, phát triển nó của mỗi cá nhân Sau khi có mong muốn đó rồi, việc

tiếp theo mà mỗi người cần chú ý là dám làm những việc nhỏ Một trong những

việc nhỏ tạo lên sự bền vững đó là biết nói “Cảm ơn", “Xin lỗi", biết chủ động tiếp cận và không quên chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi giao tiếp, tự rút kinh nghiệm sau mỗi quá trình giao tiếp với các đối tác khác nhau

a) Cảm ơn và Xin lỗi

Tại sao chúng ta ít nói “Cảm ơn" và “Xin lỗi"

Thói quen giao tiếp của chúng ta không có nhiều từ “Cảm ơn" và “Xin lỗi" Hai

từ tưởng như rất đơn giản và phổ thông nhưng rất khó bắt gặp trong các cuộc nói chuyện của người Việt ta Đặc biệt là quá trình giao tiếp ở làng xã hay trong các gia đình Ở góc độ văn hóa dân tộc, “việc nhỏ" nhiều lợi ích mà chưa phổ biến bởi một vài lý do sau:

Tính cộng đồng khiến cho người Việt Nam, dưới gốc độ chủ thể giao tiếp, có

đặc điểm là trọng danh dự: “Tốt danh hơn lành áo"; “Đói cho sạch rách cho thơm";

“Trâu chết để da, người ta chết để tiếng" Danh dự được người Việt Nam gắn với

năng lực giao tiếp Lời nói ra để lại dấu vết, tạo thành tiếng tăm, nó được truyền đến tai nhiều người, tạo nên tai tiếng Chính vì quá coi trọng danh dự nên người

Việt Nam mắc bệnh sĩ diện: “Ở đời muôn sự của chung - Hơn nhau một tiếng anh

hùng mà thôi"; “Đem chuông đi dấm nước người - Không kêu cũng đấm ba hồi lấy danh"; “Một quan tiền công, không bằng một đồng tiền thưởng"; “Một miếng giữa làng, bằng một sàng xó bếp"

Đồng thời, người Việt ta quan điểm “Cảm ơn" và “Xin lỗi" là khách sáo, “vẽ chuyện"

Tại sao phải Cảm ơn và Xin lỗi

Thứ nhất: Cảm ơn và Xin lỗi được sử dụng cho cả hai trường hợp, một dành

cho việc đã diễn ra; một là cho việc sẽ diễn ra

Một câu chuyện về hiến máu nhân đạo rất hợp khi chúng ta liên kết với ngành dịch vụ Câu chuyện như sau: Hai xe lưu động phát động hiến máu nhân đạo đến hai khu phố đông đúc khác nhau Một xe dành tặng hoa hồng cho những người vừa hiến máu nhân đạo xong ra về Một xe tặng hoa hồng cho tất cả những người đi ngang qua đó Sau khi về tổng kết, tỉ lệ người hiến máu trong trường hợp

xe thứ hai nhiều hơn hẳn

Tâm lý chung là con người đều ngại cảm giác mắc nợ, thường áy náy khi chỉ nhận bất kỳ một điều gì đó từ người khác mà chưa đáp từ Điều này khiến cho việc cảm ơn trở thành một nét ứng xử lịch thiệp và tạo bước mở cho quá trình giao tiếp tiếp theo

Thứ hai: Người văn minh luôn mang sẵn nhận thức rằng mình có cái quyền

chính đáng là được ứng xử chu đáo, lịch sự Vì vậy khi ta nói lời Cảm ơn – Xin lỗi đối với họ thì cũng có ý nghĩa ta khẳng định lại một lần nữa rằng họ xứng đáng được tôn trọng như vậy

Thứ ba: Kể cả khi đối tác cảm thấy ngỡ ngàng vì lòng biết ơn, sự hối lỗi của

ta, thì lời Cảm ơn – Xin lỗi lại càng trở nên cần thiết Khi đó nó có tác dụng như một lời mời ngọt ngào và kín đáo để lần sau đối tác lại giao tiếp với ta, để họ lại thấy mình được tôn trọng như một người văn minh thực sự

Thái độ khi Cảm ơn và Xin lỗi

Khi nói lời Cảm ơn – Xin lỗi, ta cần phân biệt rõ 3 yếu tố sau để dễ thực hiện:

Thứ hai: Giọng nói

Giọng trong lời Cảm ơn – Xin lỗi, trước hết phải thể hiện sự chân thành Người nhận lời Cảm ơn – Xin lỗi phải cảm thấy mình đang nhận được cả tấm lòng biết ơn hay hối lỗi chân thành chứ không thể là lời nói cho hết trách nhiệm

Trong lời Cảm ơn phải có cả sự vui vẻ (vì mình vừa được ban ơn cơ mà!) Miệng nói lời cám ơn phải tươi tắn, để giọng nói cũng trở nên ngọt ngào và truyền cảm Lời Xin lỗi lại cần nói bằng giọng nhẹ, hối lỗi, kết hợp với dáng điệu thu

Dáng điệu khi nói lời Cảm ơn – Xin lỗi nên thể hiện sự nhiệt tình và chào đón hồi đáp tích cực Khuyến khích thực hiện động tác hơi cúi người về phía đối tác Cảnh giác với góc cúi quá mức dễ tạo phản cảm vì trông như học đòi phim Hàn Quốc hay Nhật Bản…

Tay nên để thả tự nhiên, có thể đưa lên ngang rốn theo quy cách đứng diễn thuyết Khi thực hiện lời Cảm ơn – Xin lỗi ngay gần khách hàng, bạn có thể thực hiện các động chạm tinh tế nếu là giao tiếp thân thiện (không khuyến khích nếu bạn chưa thành thạo cách này, vì cũng dễ gây cả giác xâm phạm cá nhân khi bạn chưa đủ tinh tế)

Về cách thức giao tiếp, người Việt Nam ưa sự tế nhị, ý tứ và trọng sự hòa thuận

Lối giao tiếp ưa tế nhị khiến người Việt Nam có thói quen giao tiếp "vòng vo

tam quốc", không bao giờ mở đầu trực tiếp, nói thẳng vào vấn đề như người phương Tây Truyền thống Việt Nam khi bắt đầu giao tiếp là phải vấn

xá cầu điền, hỏi thăm nhà cửa ruộng vườn Cũng

để tạo không khí, để đưa đẩy, người Việt Nam trước đây có truyền thống "miếng trầu là đầu câu chuyện" Với thời gian, trong chức năng "mở đầu câu chuyện" này, "miếng trầu" từng được thay thế bằng chén trà, điếu thuốc, ly bia

Để biết người đối ngoại với mình có còn cha

mẹ hay không, người Việt Nam thường hỏi : Các

cụ nhà ta vẫn mạnh giỏi cả chứ? Để biết người phụ nữ đang nói chuyện với mình có chồng hay không, người Việt Nam ý tứ sẽ hỏi : Chị về muộn thế liệu anh nhà( ông xã) có phàn nàn không? Còn đây là lời tỏ tình rất vòng vo của ngời con trai Nam Bộ - nơi

mà người Việt có tiếng là bộc trực hơn cả : Chiếc thuyền giăng câu, Đậu ngang cồn cát, Đậu sát mé nhà, Anh biết em có một mẹ già, Muốn vô phụng dưỡng, biết

Lối giao tiếp ưa tế nhị, ý tứ là sản phẩm của lối sống trọng tình và lối tư duy coi trọng các mối quan hệ (tư duy biện chứng) Nó tạo nên một thói quen đắn đo cân nhắc kĩ càng khi nói năng : Ăn có nhai, nói có nghĩ; Chó ba quanh mới nằm, người

ba năm mới nói; Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe; Khôn cũng chết, dại cũng chết, ai biết thì sống; Người khôn ăn nói nữa chừng, Để cho kẻ dại nữa mừng nữa lo, Chính sự đắn đo cân nhắc này khiến cho người Việt Nam có nhược điểm thiếu tính quyết đoán Để tránh phải quyết đoán, và đồng thời để không làm mất lòng ai, để giữ được sự hòa thuận cần thiết, người Việt Nam rất

hay cười Nụ cười là một phần quan trọng trong thói quen giao tiếp của người Việt; có thể gặp nụ cười Việt Nam vào cả những lúc ít chờ đợi nhất

Bản chất con người chỉ bộc lộ ra trong giao tiếp Chữ "nhân" với nghĩa là "tính người" bao gồm chữ "nhị" và bộ "nhân đứng" - tính người bộc lộ trong quan hệ giữa hai người

2 GIAO TIẾP ỨNG XỬ TRONG GIA ĐÌNH

Trong gia đình truyền thống với ba thế hệ trở lên (ông bà, cha mẹ, con cháu) tính tôn ti, trật tự được đề cao Người trên luôn đóng vai trò khuyên bảo dìu dắt người dưới Đối với những vấn đề cần thuyết phục thì những người trên thường dùng quyền uy nhưng cũng luôn giữ thái độ thân mật và tình yêu thương, trách nhiệm làm tiêu chí hàng đầu Cách ứng xử này giúp gia đình có trật tự trên dưới rõ ràng Người trên xây dựng được cái uy Người dưới tin tưởng, kính nể người trên nhưng cũng có thể tự tin nói lên ý kiến của mình Người dưới luôn giữ thái độ lễ phép, kính trọng người trên, lắng nghe, học hỏi và đóng góp ý kiến cùng cả gia đình

Trong gia đình truyền thống, vai trò và trách nhiệm của những thành viên được phân công rõ ràng Người đàn ông bao giờ cũng là trụ cột gia đình Phụ nữ lo tề gia, nội trợ, chăm sóc con cái Hình ảnh người phụ nữ mẫu mực là công dung ngôn hạnh Trong gia đình trẻ con không được can dự vào chuyện làm ăn của người lớn

Xung đột trong gia đình thường được tự hòa giải Trong quá trình giải quyết xung đột, người cao tuổi thường là trung gian hòa giải và đưa ra phán quyết cuối cùng Gia đình hạt nhân là gia đình gồm một hoặc hai thế hệ bố mẹ và con cái cùng chung sống Trong những gia đình này vai trò và trách nhiệm của các thành viên cũng có sự khác biệt so với gia đình truyền thống Nhưng về cơ bản, vai trò của người vợ và người chồng vẫn giữ nguyên Tư tưởng nam – nữ bình đẳng giúp người phụ nữ có thêm nhiều cơ hội khẳng định mình qua những đóng góp cho gia đình, xã hội Tuy nhiên không được hiểu sai Bình đẳng không có nghĩa là tráo đổi hoàn toàn vai trò Người vợ sẽ thay chồng làm trụ cột gia đình, phải làm những việc nặng nhọc như cày, bừa, bổ củi, khuân vác Người chồng sẽ phải thay vợ chăm lo việc nhà cửa, cơm nước Bình đẳng ở đây phải hiểu là cả hai đều được quyền tiếp cận các cơ hội phát triển trong cuộc sống, được hỗ trợ để biến cơ hội

đó thành thành quả góp phần phát triển gia đình Bình đẳng còn hiểu là quyền được tham gia quyết định các vấn đề trong gia đình, cùng chia sẻ và ghánh vác việc nhà Nhận thức đúng đắn như vậy thì vợ chồng vừa đảm bảo thực hiện tốt vai trò, trách nhiệm của mình vừa giúp nhau phát triển

Trong cuộc sống hiện đại, tỉ lệ các gia đình truyền thống ngày càng giảm còn gia đình hạt nhân tăng nhanh Điều đó cũng tác động và làm thay đổi rất nhiều việc giao tiếp ứng xử trong gia đình

Ngày nay, hội nhập quốc tế với sự giao thoa và tiếp xúc của nhiều nền văn hóa và các luồng tư tưởng khác nhau dẫn đến nhiều thay đổi Cái cũ không còn phù hợp nhưng cái mới vẫn chưa định hình Ví dụ đơn giản như sự bình đẳng, có gia đình lạm dụng thái quá dẫn đến tình trạng "cá mè một lứa", hoặc con cái không được quyền tự quyết định nghề nghiệp mà chịu sự sắp đặt của cha mẹ Những biến động từ bên ngoài tác động rất lớn đến gia đình Cùng với đó nguy cơ tan vỡ của các gia đình ngày càng cao Điều này đòi hỏi các bạn trẻ luôn luôn phải ý thức, chắt lọc và tôn trọng các giá trị văn hóa dân tộc và tiếp nhận những tinh hoa văn hóa của thế giới có chọn lọc để đảm bảo cho cuộc sống và gia đình phát triển bền vững

2.2 Giao tiếp ứng xử giữa hai vợ chồng

Gia đình là nơi ta bày tỏ tình yêu thương, sự chăm sóc của mình với người thân

Gia đình cũng là nơi ta được che trở, chăm sóc và yêu thương Cổ nhân đúc kết:

"Dù là vua hay dân thường, kẻ nào tìm thấy sự an bình trong gia đình là người sung sướng nhất" Ai cũng mong muốn gia đình mình hạnh phúc Vậy

hạnh phúc ở đâu ra? Làm thế nào để hạnh phúc? Một điều chắc chắn là hạnh phúc không tự nhiên xuất hiện Hạnh phúc do mỗi thành viên chủ động xây dựng nên trong từng giây, từng phút Hạnh phúc được vun đắp từ những điều rất nhỏ,

từ lời ăn tiếng nói từ cử chỉ nhỏ nhất như dọn dẹp nhà cửa, giặt quần áo, mỉm cười với nhau, đến những việc lớn hơn như bươn trải ngoài cuộc sống để nuôi

sống gia đình Ứng xử giữa hai vợ chồng là điều cốt lõi để giữ “trong ấm ngoài

êm" tạo nên một gia đình hạnh phúc Ngày nay, thời gian dành cho gia đình ngày càng ít đi Càng ít thời gian thì chúng ta càng phải biết gia tăng giá trị cho từng giây phút chúng ta ở bên người thân Chúng ta càng phải biết cách thể hiện tình yêu thương, sự chăm sóc thì

Có nhiều cách phân chia thành các giai đoạn khác nhau, song trong tài liệu này, các giai đoạn của một gia đình được phân chia dựa theo mô hình phát triển tinh thần đồng đội của Tuckman Các giai đoạn được phân chia như sau: Thành lập, Sóng gió, Hình thành chuẩn mực; Duy trì và phát triển

 Giai đoạn thành lập

Giai đoạn yêu nhau trước hôn nhân là giai đoạn quan trọng đặt nền móng cho ngôi nhà hành phúc Đa số các cuộc hôn nhân đổ vỡ có nguyên nhân xuất phát từ giai đoạn này Khi yêu, cảm xúc chế ngự, bao trùm cả tư duy khiến con người dễ lầm lẫn, mù quáng Người ta thường nhìn phiến diện Những điểm yếu kém,

Năm giai đoạn phát triển

Tuckman

những lỗi lầm dễ được bỏ qua và tô hồng Khi yêu một mặt ta luôn cố gắng làm mình đẹp hơn Mặt khác, yêu và được yêu là quá trình chinh phục và thể hiện tài năng và giá trị của chính ta Mọi người vẫn tự hào vì người yêu của mình xinh đẹp, tài giỏi, khéo léo Điều đó không chỉ vì ta yêu cái đẹp, tôn trọng tài năng, nâng niu sự khéo léo mà sâu thẳm bên trong là qua giá trị của người yêu ta khẳng định với những người xung quanh và với bản thân giá trị của chính ta Ta tự gán cho người yêu những cái mà họ không có Lý tưởng hóa người yêu khiến thói hư, tật xấu trở nên dễ thương, đáng yêu Một người không biết trật tự trên dưới sẽ được coi là cá tính, một người độc đoán sẽ được nhìn nhận là mạnh mẽ, quyết đoán, yếu đuối trở thành dịu dàng Nếu có thấy được những điểm yếu đó thì ta cũng hy vọng sau khi cưới mình sẽ giúp anh (cô) ấy thay đổi Người xưa có câu:

“Giang sơn dễ đổi bản tính khó dời" Thực tế cho thấy, tính cách của con người

hầu như không thay đổi sau 18 tuổi

Trong giai đoạn này, chúng ta hãy thể hiện hình ảnh thực của mình và nên dành nhiều thời gian để chia sẻ về quan điểm sống, những tính cách, sở thích và những điều cần thiết khác Có những điều có thể nói bằng lời Nhưng tính cách sẽ thể hiện một cách trung thực nhất qua các tình huống Vì vậy, cả hai người cùng dành thời gian để tìm hiểu về gia đình, công việc, nên có những buổi sinh hoạt vui chơi cùng bạn bè, các tình huống khác ngoài cuộc sống Những hiểu biết và chia

sẻ trong giai đoạn này như những viên gạch đầu tiền xây dựng nền móng cho ngôi nhà hành phúc

 Giai đoạn sóng gió

Giai đoạn sóng gió chính là giai đoạn sau khi cưới Đây là giai đoạn xuất hiện nhiều bất đồng, xung đột nhất Các bạn trẻ luôn phải nhận thức rõ ràng rằng xung đột là tất yếu trong cuộc sống gia đình Nhiều nguyên nhân dẫn đến xung đột nhưng nguyên nhân cơ bản đó là sự thay đổi về môi trường sống Hai người đều rời môi trường sống cũ để sống trong một môi trường mới Sự xáo trộn về vai trò, tâm lý và sinh lý có thể dẫn đến nhiều sự bất đồng

 Xung đột trong cuộc sống gia đình

Xung đột trong cuộc sống gia đình có thể xuất phát bất cứ lúc nào từ bất kỳ nguyên nhân nào Xung đột có thể từ những việc nhỏ như rửa bát, quét nhà cho đến những vấn đề lớn như ứng xử với đôi bên nội ngoại, sinh con và quan điểm nuôi dạy con cái Xung đột là tất yếu, ta không thể triệt tiêu xung đột, vấn đề là giải

quyết và duy trì ở mức độ nào Chúng ta luôn phải ý thức rằng: “Bát đũa còn có

lúc xô xát"; “Răng môi còn có lúc cắn vào nhau" nhưng “môi hở thì răng lạnh" nên

xung đột và giải quyết xung đột trong cuộc sống gia đình tất yếu Việc điều chỉnh hành vi ứng xử của cả người vợ và người chồng là rất cần thiết để đảm bảo cho cuộc sống hài hòa, hạnh phúc

 Nguyên nhân gây xung đột bất hòa

Bản chất của xung đột không phải xuất phát từ người vợ (chồng) mà xuất phát từ trong kỳ vọng của chúng ta Xung đột là sự khác biệt giữa điều ta mong muốn và điều thực tế xảy ra Ví dụ ta mong muốn vợ nấu cơm xong trước 6 giờ tối nhưng đến 6 giờ 30 vẫn chưa xong hoặc ta muốn dạy con theo cách này nhưng vợ (chồng) lại dạy theo cách khác Sự khác biệt đó tạo ra xung đột Xung đột cũng nảy sinh từ các tình huống phát sinh trong cuộc sống Khi có tình huống mới, đòi hỏi chúng ta phải giải quyết theo cách mới nhưng bởi vì nhận thức, suy nghĩ và cách làm của hai người khác nhau nên cần phải thống nhất Nếu chúng ta không thống nhất được mà ai cũng muốn làm theo ý mình thì dẫn đến cãi vã, giận dỗi, hoặc bỏ mặc người kia muốn làm gì thì làm

Xung đột luôn luôn có 2 bên chứ không chỉ xuất phát từ một phía “Tại anh tại ả tại

cả đôi bên" Khi có xung đột thì nguyên nhân luôn có từ 2 phía nên chúng ta luôn

phải “tiên trách kỷ hậu trách nhân" nghĩa là luôn phải xem lại mình trước khi tìm lỗi

ở người khác Một nghịch lý luôn xảy ra là chúng ta muốn tiến bộ, muốn tốt nhưng lại luôn luôn tìm lỗi từ người khác Khi tìm lỗi ở người khác ta sẽ không sửa mình

Người xưa có câu “Chồng giận thì vợ bớt lời Cơm sôi bớt lửa chẳng vơi hạt nào"

Có bao nhiêu lý do khiến hai người đi đến hôn nhân thì cũng có bấy nhiêu cách để

vun đắp hạnh phúc gia Hãy đặt câu hỏi: "Mục đích cuối cùng là để làm gì? Vậy giải pháp là gì" và hướng đến sự hòa thuận để “thuận vợ thuận chồng tát biển

đông cũng cạn" là nguyên lý cơ bản để giải quyết xung đột xây dựng hạnh phúc

lứa đôi

Trong thực tế đã có không ít những hành động đáng tiếc xảy ra do mâu thuẫn gia đình tích tụ lên đến đỉnh điểm và những người trong cuộc đã hoàn toàn không kiểm soát được bản thân Hiện tượng đó xảy ra từ hai xu hướng Thứ nhất, đối với những người chỉ quan tâm theo đuổi đời sống vật chất, họ thường rơi vào trạng thái mất phương hướng khi họ đạt được những điều họ theo đuổi Thứ hai, đối với những người bất mãn trước một thực tại xảy ra, họ thường mất khả năng kiềm chế bản thân và khi mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm Họ cảm thấy “cuộc đời chẳng còn gì ý nghĩa" nên muốn buông xuôi mọi chuyện Những người bất mãn muốn tìm cách trả thù đời, sống buông thả hoặc tìm đến cái chết

 Giải quyết xung đột

Chúng ta sẽ xem ở phần kỹ năng giải quyết xung đột, chú ý:

Tránh đổ lỗi mà hãy trả lời câu hỏi "Bạn sẽ làm gì để gia đình ấm cúng"

Tránh gặp những người có suy nghĩ tiêu cực hay đay nghiến, chê trách vợ (chồng) để trò chuyện, tránh những người ghét vợ (chồng) mình để than vãn Nên gặp gỡ, nói chuyện với những người vui vẻ, lạc quan, gia đình hạnh phúc

Hãy tự hỏi hoặc viết ra giấy những điểm tốt mà chồng (vợ) đã làm cho ta và cho

gia đình, sau đó là điểm ta không hài lòng Ta hãy ghi nhận điểm tốt

 Giai đoạn hình thành chuẩn mực

 Những giá trị nền tảng của hạnh phúc

“Từ tình yêu tiến đến hôn nhân là dịch một bài thơ ra văn xuôi" Khi kết hôn, các

đôi bạn trẻ đối mặt với thực tế, tìm điểm hòa hợp cả về tinh thần lẫn vật chất, hòa hợp giữa tình yêu và trách nhiệm Tại sao cần phải có chuẩn mực? Có nhiều người nghĩ rằng gia đình chứ không phải cơ quan làm việc Thực tế cuộc sống không phải lúc nào cũng "trời yên, bể lặng" Những lúc xung đột nếu cả hai vợ chồng cùng tất cả các thành viên trong gia đình thống nhất thước đo cho gia đình mình thì khi sóng gió, xung đột các thành viên dễ lựa chọn và thống nhất với nhau Việc làm này không khó nhưng lại giúp cho gia đình không khí gia đình đoàn kết rất nhiều

Vậy nên xây dựng chuẩn mực như thế nào? Thực tế, khi yêu mỗi người sẽ theo đuổi những giá trị khác nhau thì trong gia đình cũng vậy Có gia đình đề cao vật chất, có gia đình đề cao học thức, có gia đình đề cao tình cảm, nề nếp Chúng tôi không đưa ra thước đo chung, chỉ chia sẻ để chúng ta tham khảo và tự xây dựng chuẩn mực cho gia đình mình

Xây nền móng cho hạnh phúc: Với một ngôi nhà, móng là phần giúp ngôi nhà đứng vững và chịu đựng mọi áp lực Khi làm nhà, xây móng là công việc vất vả và cần nhiều thời gian nhất Xây dựng ngôi nhà hạnh phúc cũng như vậy, để có hạnh phúc bền vững cần đầu tư thời gian xây móng Vậy đâu là nền móng cho một gia đình hạnh phúc?

Yêu thương

Nền móng đầu tiên của gia đình là tình yêu thương Trước những khó khăn, thử thách của cuộc sống chỉ có tình yêu mới cho ta sức mạnh vượt qua sóng gió để đến bến bờ hạnh phúc Khi yêu thương quý mến nhau ta dễ dàng bỏ qua khuyết điểm, tha thứ lỗi lầm của người bạn đời Cả hai cùng giúp nhau hoàn thiện

Tôn trọng

Trong cuộc sống gia đình cả hai vợ chồng đều có vị trí và vai trò riêng Mọi vấn đề cần được trao đổi và thống nhất giữa hai người Tôn trọng ý kiến trong những vấn đề: nuôi dạy con cái, đối xử với hai bên nội ngoại, những vấn đề về tài chính, những quyết định lớn và quan trọng nếu tự ý quyết định, khiến người bạn đời sẽ cảm thấy mình không được tôn trọng Khi đó sẽ không tránh khỏi tranh cãi Tuy nhiên, đối với những vấn đề nhỏ, để tránh rườm rà thì chỉ cần thống nhất trước một vài quy tắc

Ngày nay, rất nhiều trường hợp người vợ có trình độ và vị trí xã hội cao hơn chồng, có khả năng kiếm tiền tốt hơn chồng Trong trường hợp này, người vợ càng phải khéo léo và cố gắng nhiều hơn Lời ăn, tiếng nói hành động phải luôn thể hiện sự tôn trọng và yêu thương đối với chồng, luôn nhìn nhận và tạo cơ hội

để chồng phát huy điểm mạnh Người vợ đặc biệt tránh bỏ bê công việc gia đình,

tự mãn về bản thân, coi khinh miệt thị chồng, coi chồng là đồ vô tích sự và tự ý quyết định mọi chuyện trong gia đình, so sánh chồng với những người đàn ông khác Ngược lại phải thể hiện tôn trọng qua việc hỏi ý kiến chồng chứ không được tự ý làm mọi chuyện, lắng nghe và ghi nhận ý kiến của chồng Khi nghe không phải nghe cho xong chuyện rồi để đấy mà phải biết áp dụng để công việc tốt hơn Người vợ nên đóng vai trò là người bạn, khéo léo chia sẻ bí quyết thành công và động viên khích lệ chồng giúp chồng tự tin và thành công hơn trong công việc

Trách nhiệm

Hôn nhân là sự gắn kết nam nữ cả tình cảm và pháp lý Quan trọng nhất là cả hai luôn chủ động xây dựng hạnh phúc Hạnh phúc phải liên tục được vun xới, chăm sóc Không thể một bên ngồi chờ bên kia đem hạnh phúc đến cho mình Những lúc khó khăn hoạn nạn, ốm đau là những lúc người bạn đời cần sự quan tâm của

ta nhất Cũng chính những giai đoạn đó tinh thần trách nhiệm của ta được thể hiện và được đánh giá cao nhất

Hạnh phúc không phải trên trời rơi xuống mà phải cùng nhau xây đắp hạnh phúc hàng ngày hàng giờ Mỗi cá nhân không nên chờ đợi mà chủ động chăm lo cho hạnh phúc Luôn luôn chủ động vun đắp cho hạnh phúc gia đình là điều tối thiểu

mà mỗi cá nhân khi xây dựng gia đình cần làm để đảm bảo một tương lai và hạnh phúc rạng ngời

 Thống nhất phương án tối ưu Khi đã chọn phương án tối ưu thì cả hai cùng phải thống nhất và chắc chắn mình hiều về phương án cũng như từng bước thực hiện

 Cùng quyết định và cam kết hành động Đây là điều cần thiết vì chúng ta có nhiều cam kết nhưng ít khi thực hiện đến cùng

 Những chuẩn mực quan trọng cần xây dựng

Phân công công việc gia đình

Chuyện này tưởng nhỏ nhưng lại là nguyên nhân lớn gây bất đồng Những công việc nhà thường được quan niệm là trách nhiệm của người vợ Tuy nhiên trong cuộc sống hiện đại, cả hai đều có những công việc ngoài xã hội, thì việc phân công, hỗ trợ thực hiện những công việc gia đình là điều quan trọng để đảm bảo duy trì hạnh phúc

Hoạch định tài chính

Đây là việc quan trọng mà ngay từ những ngày đầu chung sống, vợ chồng bạn

cần bàn bạc và hoạch định cụ thể Hai người cần có sự nhìn nhận chuẩn mực về thực tế tài chính của mình rồi từ đó đưa ra các kế hoạch về chi tiêu cũng như các

dự tính lớn cho việc sử dụng tài chính như: mua nhà, mua xe

Việc hoạch định tài chính này sẽ giúp cho vợ chồng bạn có được một cái nhìn

“tổng quan"; đúng mực về mức sống của gia đình và luôn chủ động được trong vấn đề tế nhị này Như thế, vợ chồng cũng tránh được mâu thuẫn xung quanh câu chuyện: muôn thuở của nhiều cặp vợ chồng trẻ về vấn đề tiền bạc

Thời gian sinh con

Nhiều cặp vợ chồng ít có sự chuẩn bị tốt cho vấn đề lớn này Bởi vậy, khi đứa con chào đời, nhiều đôi không tránh khỏi mâu thuẫn, bất hoà Do đó, ngay khi bước vào cuộc sống hôn nhân, vợ chồng bạn nên bàn bạc và thảo luận về thời gian sinh con, số con và những kế hoạch cụ thể hơn cho việc quan trọng này

Hai người cần cân nhắc về khoảng thời gian thích hợp nhất cho việc này Cũng cần tính đến yếu tố sức khoẻ, tuổi tác khả năng tài chính để hai vợ chồng đưa ra khoảng thời gian đón chào đứa con đầu tiên

Thống nhất quan điểm nuôi dưỡng và giáo dục con cái

Khi đứa con xuất hiện, tình cảm của người bố, người mẹ dành cho đứa con khác

là rất khác nhau Quan điểm dạy dỗ cũng rất khác nhau Người cha thường sử dụng các biện pháp giáo dục cứng rắng, người mẹ thương mềm mỏng và nhẹ nhàng hơn Tuy nhiên để giáo dục con hiệu quả thì hai bố mẹ cần có sự thống nhất trong cách giáo dục và nuôi dạy Có như vậy đứa trẻ mới phát triển tốt không

bị tổn thương bởi những bất đồng của bố và mẹ trọng quá trình nuôi dạy

Những nguyên tắc phụng dưỡng cha mẹ

Việc này cũng cần được vợ chồng bạn đưa ra để có những phương án thực hiện sao cho tốt nhất Bởi việc phụng dưỡng cha mẹ hai bên cũng có tác động không nhỏ đến hạnh phúc riêng của tổ ấm gia đình Hai bạn cần có những thống nhất và đặt ra những thoả thuận về việc này

Ngăn ngừa những nguy cơ của cuộc sống chung

“Phòng tốt hơn chống" đó là một châm ngôn luôn luôn đúng trong việc bảo vệ hạnh phúc mỗi gia đình Vợ chồng bạn cần dự đoán về những nguy cơ có thể xảy

ra đối với cuộc sống chung để có biện pháp “đối phó" sớm nhất và luôn chủ động

để loại bỏ những nguy cơ đó Việc này, yêu cầu vợ chồng bạn hết sức tỉnh táo và luôn có cái nhìn cảm thông đối với bạn đời

Kế hoạch hoàn thiện bản thân

Đây là việc dài lâu nhưng vợ chồng bạn hãy có sự chuẩn bị ngay từ thời kỳ trăng mật Mỗi người cần có những kế hoạch riêng để hoàn thiện bản thân mình, sao cho ngày một hấp dẫn, quyến rũ trước bạn đời Và hãy coi đây là cách giữ chồng/vợ hiệu quả nhất

Kế hoạch cho các kỳ nghỉ

Những kỳ nghỉ bổ ích và lý thú luôn là chất xúc tác tốt nhất để cuộc sống vợ chồng luôn mới mẻ, thăng hoa và làm tăng thêm những cảm xúc yêu đương Vợ chồng bạn hãy cùng nhau lên kế hoạch về các kỳ nghỉ cho mỗi năm để cả hai hiểu

ra rằng: Cuộc sống vợ chồng ngoài những nỗi lo thường nhật cũng cần có phút giây thư giãn để tình cảm vợ chồng luôn mặn nồng, gắn bó

 Giai đoạn duy trì và phát triển

 Duy trì các chuẩn mực

Một khi các chuẩm mực đã được hình thành thì việc thực hiện hàng ngày là cực

kỳ quan trọng Nếu chỉ thống nhất mà không thực hiện thì cũng giống ta viết khẩu hiệu ra giấy rồi không bao giờ ngó đến và cũng chẳng bao giờ có kết quả

Các chuẩn mực đã được thống nhất, đặt ra và thực hiện để đảm bảo cho một cuộc sống hạnh phúc Tuy nhiên việc duy trì vẫn là chưa đủ Thể giới luôn thay đổi, mối con người chúng ta cũng thay đổi theo thời gian và chịu sự tác động của

môi trường Vì vậy chúng ta luôn luôn phải chủ động quay về giai đoạn sóng gió

để hình thành chuẩn mực và rồi lại tiếp tục duy trì để hạnh phúc và thành công Thông thường, cuộc sống gia đình có những giai đoạn biện động lớn mà ta cần phải chủ động cùng nhau thay đổi và hình thành những chuẩn mực mới

Giai đoạn thứ nhất: Gia đình với cặp vợ chồng son

Sau khi kết hôn, vợ chồng bước vào tuần trăng mật với bao diễn biến phức tạp về sinh lý, tâm lý, mở đầu cuộc sống vợ chồng thực sự Trong giai đoạn này, hai vợ chồng cần tiếp tục tìm hiểu nhau, thông cảm với nhau, đề phòng và giải quyết một cách khéo léo, tế nhị những điều hiểu lầm có thể xảy ra; nhờ đó, càng ngày củng

cố, phát triển tình yêu vợ chồng

Khi yêu, hai người nhìn nhau qua "lăng kính mầu hồng", đến khi trở thành vợ

chồng, trong các sinh hoạt hàng ngày, hai người bắt đầu nhận thấy những tính cách, hành vi không hợp nhau Nhiều khi chỉ qua một hành vi rất nhỏ như cũng có thể quy thành tính cách, nếp sống và bất hoà có thể xảy ra

Trong giai đoạn này, mỗi người cần biến "cái tôi" thành cái "chúng ta", "của tôi" thành "của chúng ta", tập thích nghi với cuộc sống chung trong vai trò mới: làm

vợ, làm chồng, dần dần tạo nên sự hoà hợp để vượt qua những khó khăn, thử thách thường xuất hiện trong cuộc sống gia đình

Bên cạnh đó, các cặp vợ chồng cần thiết lập và duy trì các mối quan hệ mới với những người trong gia đình (với cha mẹ, anh chị em ): phải xây dựng và dần dần

ổn định cuộc sống riêng; đồng thời chuẩn bị chu đáo cho sự ra đời của đứa con đầu lòng

Giai đoạn thứ hai: Gia đình có con nhỏ trước tuổi đi học

Đứa con đầu lòng là niềm vui, là niềm hạnh phúc của các cặp vợ chồng Tuy nhiên, nếu sinh con quá sớm, cặp vợ chồng trẻ có thể không được chuẩn bị các kiến thức cần thiết cho việc làm cha mẹ thì sự hiện diện của "người thứ ba" có thể gây ra một số xáo trộn nhất định Trong nhiều trường hợp, nếu được chuẩn bị kỹ càng, nhất là về tinh thần, đứa trẻ sẽ là niềm vui lớn lao cho gia đình Niềm vui ấy

sẽ không trọn vẹn, trở thành mối lo âu nếu các bậc cha mẹ không hiểu nhu cầu phát triển của trẻ ở từng giai đoạn và đáp ứng nhu cầu đó Như vậy, điểm cần lưu

ý nhất trong giai đoạn này là tâm thế sẵn sàng làm cha, làm mẹ Người cha cần biết cách chăm sóc con trẻ, chia xẻ công việc gia đình với vợ Và người vợ cũng không nên quá chú ý đến con mà không quan tâm đến người chồng, tránh tình trạng người chồng cảm thấy hụt hẫng, bị bỏ rơi

Ở giai đoạn này, hai vợ chồng cần quan tâm giúp đỡ nhau nhiều hơn, nhất là người chồng cần đặc biệt quan tâm đến người vợ của mình trong thời gian thai nghén và cho con bú Trên cơ sở đó, cả hai vợ chồng cần chăm sóc, nuôi nấng cho con cái sinh trưởng và phát triển tốt, đồng thời phối hợp chặt chẽ với nhà trẻ

và các lớp mẫu giáo để đảm bảo sức khoẻ cho trẻ và nhất là giáo dục cho trẻ phát triển về mọi mặt Đối với trẻ thuộc lứa tuổi mẫu giáo lớn, cần chuẩn bị chu đáo cho trẻ bước vào lớp 1 Dưới đây là một số cách để hình thành nên những chuẩ mực mới:

 Hãy cùng nhau hội ý và chấp nhận rằng cuộc sống đã thay đổi: Đối với

cuộc sống của hai bạn bây giờ, đứa bé là quan trọng nhất, ít nhất là cho tới

khi bé đã tròn một tuổi

 Hãy sắp xếp để cùng đi chơi tối: Tìm một vú nuôi, và ít nhất một tuần một

lần hai bạn cùng nhau đi chơi tối Lý do cũng đơn giản: Hai bạn cần thời gian ở bên nhau để tăng thêm tình cảm vợ chồng Hãy đi phố, dù chỉ là vài

phút cũng giúp ôn lại tình cảm thời yêu đương của hai bạn

 Hãy sáng tạo: Đừng chờ đến tối rồi mới gặp nhau Ngay giữa giờ nghỉ

trưa, hai bạn cũng có thể hẹn gặp Không có con bên cạnh, hai bạn có thể

ăn trưa, tự do trò chuyện mà không vướng bận gì

 Hãy gửi những thông điệp tình yêu: Đừng viện cớ rằng bạn không có

tâm hồn như Shakepears Chẳng cần nhiều, chỉ cần một câu trên một mảnh giấy, bạn sẽ làm cho người yêu của bạn cảm thấy hạnh phúc rất

nhiều

 Hãy đặt trước vé đi xem phim, xem kịch hoặc ca nhạc: Nếu bạn đặt

trước vé, bạn sẽ phải đi Như vậy, lý do có con nhỏ không ngăn cản bạn đi

chơi tối với chồng

 Hãy nghỉ ngơi trong ngày nghỉ: Đừng biến ngày nghỉ của bạn thành một

ngày ngập úng trong các công việc nhà Hãy nghỉ ngơi thoải mái hoặc tổ chức các chuyến đi picnic, đến bảo tàng, công viên, và có thể cho cả con bạn cùng đi và tạo lập thành một thói quen sinh hoạt ngoài trời cả gia đình

vào ngày nghỉ

 Tạo thời gian thư giãn mỗi buổi tối: Sau một ngày làm việc vất vả, bạn

có thể cùng chồng và con đi dạo buổi tối Cả nhà sẽ cùng vui đấy Con bạn

rất thích được đi chơi, và cả vợ và chồng cũng có thời gian để xả hơi

Trong trường hợp, vợ chồng sinh con thứ hai cần phải có cách cư xử phù hợp để đứa trẻ đầu lòng không có cảm giác bị bỏ rơi Trước đây, đứa trẻ đầu lòng là số một của gia đình, mọi người đều quan tâm, chiều chuộng nhưng giờ đây nó phải nhường vị trí đó cho em, luôn phải chịu sức ép là làm anh, làm chị Người lớn luôn yêu cầu nó phải làm cái này, không được làm cái kia và câu đầu tiên nó nghe được luôn là "con làm anh/làm chị thì phải nhường em " Dần dần đứa trẻ sẽ sinh lòng đố kỵ, ghét em bé hoặc tủi thân, sự phát triển tâm lý, tình cảm của trẻ sẽ không bình thường

Ở giai đoạn này, các cặp vợ chồng cần phải: Điều chỉnh quan hệ hôn nhân giữa

vợ và chồng; Sẵn sàng vai trò làm cha, làm mẹ; Dung hoà mối quan hệ của bạn với gia đình mở rộng

Giai đoạn thứ ba: Gia đình có con đi học trường phổ thông

Việc đi học đánh dấu một bước ngoặt rất quan trọng đối với đứa trẻ, nó bắt đầu được sống, học tập và lao động trong môi trường trường học Ở đó, cơ sở ban đầu của nhân cách bắt đầu được hình thành một cách có hệ thống dưới tác động của nhiều lực lượng giáo dục mà đội ngũ thầy giáo, cô giáo là lực lượng chủ đạo Trong giai đoạn này, một mặt, cha mẹ cần đảm bảo cho con cái tiếp tục sinh trưởng, phát triển tốt, mặt khác, cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường và xã hội nhằm giáo dục mọi mặt cho trẻ qua các lứa tuổi; trong đó cần chú ý đặc biệt đến những bước ngoặt của trẻ từ nhi đồng lên thiếu niên, từ thiếu niên lên thanh niên Đặc trưng lớn nhất trong mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trong giai đoạn này

là thời kỳ con cái bước vào tuổi vị thành niên Tuổi vị thành niên là tuổi rất nhạy cảm, các em thường dễ tự ái và luôn hành động theo ý thích để tự khẳng định mình Đây là tuổi trung gian chuyển từ tuổi ấu thơ sang tuổi trưởng thành Có thể coi giai đoạn này là một sự "đột biến" với những phức tạp của nó mà các bậc làm cha, làm mẹ cần hết sức quan tâm Sự giúp đỡ, cảm thông, sự chia sẻ kinh nghiệm của cha mẹ và gia đình, đối với các em, là cực kỳ quan trọng Trẻ em vị thành niên rất cần những tư vấn tâm lý, những phương pháp giáo dục hay từ phía gia đình để các em tự vượt qua giai đoạn khó khăn này Trong giai đoạn này, khi trẻ bắt đầu xác lập chuẩn mực riêng cho mình thì trẻ cũng bắt đầu chất vấn ngược trở lại những chuẩn mực của cha mẹ và nếu có mâu thuẫn giữa việc làm và lời nói của cha mẹ, giữa những gì họ khuyên bảo trẻ và chính hành động của họ thì khủng hoảng và xung đột có thể xảy ra Trẻ muốn có đời sống riêng tư: đồ đạc, chỗ nghỉ ngơi, làm việc và ý nghĩ riêng tư Sự can thiệp quá đáng vào sự riêng tư của trẻ sẽ gây phản ứng căng thẳng Nếu thiếu sự thông cảm sẽ xảy ra xung đột

giữa cha mẹ và trẻ về tư tưởng, thị hiếu thẩm mỹ (âm nhạc, cách ăn mặc, trang trí trong phòng )

Sự hiểu biết về đặc điểm phát triển tâm sinh lý của lứa tuổi này rất quan trọng Sự thông cảm, khoan dung, ân cần, lắng nghe, chấp nhận đối thoại là chỗ dựa quý giá giúp trẻ vượt qua giai đoạn khủng hoảng để trưởng thành Dù muốn độc lập, trẻ vẫn rất cần sự hỗ trợ tâm lý của cha mẹ

Phần lớn cha mẹ ít hiểu biết những biến động tâm sinh lý ở tuổi này, không biết cách gần gũi con cái, đối xử vụng về với trẻ cho nên giai đoạn phát triển của gia đình có con ở tuổi vị thành niên là một giai đoạn đầy thử thách

Một điều cần lưu ý trong giai đoạn này là: Sau khi trải qua các giai đoạn trên thì ở giai đoạn này các cặp vợ chồng bắt đầu cảm thấy mình đã mất quá nhiều thời gian vào công việc gia đình mà bỏ bẵng công danh, sự nghiệp Họ nhận thấy cần

phải "xốc lại tinh thần" và bắt đầu quay lại với công việc ở cơ quan, xí nghiệp Mặt

khác, vào thời điểm này, các cặp vợ chồng cũng đang ở giai đoạn tuổi 40, đã tích luỹ được kiến thức và kinh nghiệm làm việc và có một vị trí nhất định trong cơ quan, xã hội nên có thể tiếp tục phấn đầu nhiều hơn cho sự nghiệp của mình Trong giai đoạn này, các cặp vợ chồng cần lưu ý: Thay đổi mối quan hệ giữa bố

mẹ và con cái cho phù hợp với từng lứa tuổi của con cái; Cân bằng giữa công việc và gia đình

3 ỨNG XỬ VỚI HAI BÊN NỘI, NGOẠI

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những khó xử, dưới đây liệt kê và phân tích một

số nguyên nhân cơ bản và cách giải quyết:

 Đối xử thiếu công bằng và tôn trọng

Trước khi kết hôn, đôi bạn trẻ nên trao đổi và thống nhất trước với nhau cách ứng với đôi bên nội ngoại Có lẽ mọi mâu thuẫn đều xuất phát từ việc các cá nhân cảm thấy mình và gia đình mình không được coi trọng Công bằng là một trong những cách thể hiện sự tôn trọng của bạn với người bạn đời và gia đình nhà vợ/chồng

 Tư tưởng gia trưởng

Quan điểm “Con gái xuất giá tòng phu", “Con gái là con người ta Nàng dâu mới

thực mẹ cha mua về" Người con gái được nhà chồng “mua" về thì sống chết phải

theo chồng và gia đình nhà chồng Nhà chồng hoàn toàn có quyền bắt con dâu

làm lụng để trả lại công “mua về" Ngày này, quan điểm này không còn phù hợp

nhưng trong gia đình quyền quyết định chính vẫn thuộc về người chồng và gia đình nhà chồng Điều này thường khiến người vợ cảm thấy mình không có vai trò

gì trong gia đình Khi diễn biến quan hệ với bên nhà chồng trở nên phức tạp và kéo dài người vợ cảm thấy mệt mỏi chán chường, thậm chí là nảy sinh tâm lý oán giận Người chồng lúc này nên chủ động điều chỉnh tư tưởng gia đình nhà mình Nếu không người vợ sẽ rơi vào tình trạng cô độc một mình đứng một phía và như vậy sẽ gây nên những phản ứng không đáng có

Cũng có những trường hợp do người chồng phụ thuộc vào kinh tế của bố mẹ và anh em nên không dám lên tiếng Có những người còn lấy lòng bố mẹ và anh em bằng cách nhiếc mắng vợ, bắt vợ làm theo những yêu sách của mình và gia đình, nghe lời xúi bẩy của anh em mà ngờ vực rồi nói oan cho vợ Người vợ sẽ cảm thấy không được tin tưởng, không có vai trò gì trong gia đình và bị áp bức Đến bước đường cùng người vợ sẽ phản kháng Hạnh phúc đôi lứa sẽ đổ vỡ Nhiều người đi ở rể cũng gặp phải tình trạng này

 Hai bên quá chênh lệch

Ngày xưa các cụ khi chọn dâu, rể thường nói đến tiêu chí môn đăng hộ đối, tức là hai bên gia đình phải tương xứng với nhau Trình độ, vị thế xã hội, khả năng kiếm tiền, sự hiểu biết trong ứng xử, điều kiện vật chất là những yếu tố ảnh hưởng đến thái độ, hành vi ứng xử của hai vợ chồng, đến sự hòa hợp trong gia đình Khi

hiểu lầm về nhau, bên yếu thế hơn thường mặc cảm và thấy mình bị coi thường Thực tế, không thể có sự tương xứng về mọi mặt nên người kém hơn phải không ngừng cố gắng vươn lên Người kia biết ủng hộ, khích lệ để họ thêm tự tin và nỗ lực nhiều hơn

Trường hợp vợ có trình độ và vị trí xã hội cao hơn chồng, có khả năng kiếm tiền tốt hơn người chồng Nếu vợ quá bận thì có thể đề nghị chồng giúp đỡ Để chồng cảm thông với công việc của mình, người vợ nên chia sẻ với chồng những vui buồn, khó khăn, thành công và cả những thất bại trong công việc Một chỗ dựa tinh thần vững chắc cũng sẽ giúp người vợ thành công hơn trong công việc Cũng

từ đó, người chồng tin tưởng hơn vào vai trò của mình và yêu thương vợ hơn Đứng ở vị trí người bạn, vợ nên động viên khích lệ chồng cùng phấn đấu

 Chỉ lo giúp bố mẹ đẻ và anh em nhà mình, bỏ mặc người bạn đời gánh vác mọi việc

Một tư tưởng dẫn đến rạn nứt quan hệ vợ chồng là coi trách nhiệm hỗ trợ gia đình

bố mẹ đẻ là chính còn việc vun đắp cho gia đình của chính mình là nghĩa vụ của người kia Khi đó vợ/ chồng cưu mang tất cả anh em họ hàng bên nhà mình hoặc lén lút giúp đỡ, để gia đình của chính mình cho người kia cáng đáng Việc báo đáp công ơn bố mẹ, hỗ trợ anh em là việc tình nghĩa rất nên làm nhưng vì đó mà

bỏ mặc vợ/ chồng ghánh vác tất cả những việc còn lại hoặc nhiều khi gạt bỏ những việc thiết yếu để làm việc cho bố mẹ và anh em họ hàng nhà mình thì một người còn lại sẽ không đủ sức để ghánh vác công việc gia đình cũng như sẽ cảm thấy mình không được chia sẻ thậm chí còn cảm thấy bị bóc lột và bị lợi dụng Cổ nhân có câu: "Anh em kiến giả", có nghĩa là khi anh em đã khôn lớn, lập gia đình riêng thì mỗi người cũng có một bổn phận riêng Khi khó khăn thì nên giúp đỡ nhưng không để họ dựa dẫm và ỉ lại Khi giúp anh em, bạn nên bàn bạc, lắng nghe ý kiến của nhau để hiểu nhau và tìm giải pháp thích hợp Xóa bỏ suy nghĩ, không phải anh em máu mủ nhà cô/ anh ấy thì làm sao hiểu và muốn giúp đỡ Quan trọng nhất là chia sẻ để tìm giải pháp và cùng thực hiện Bạn sẽ rất hạnh phúc khi thấy người bạn đời của mình cũng yêu quý và vui vẻ giúp đỡ cho anh em

và họ hàng nhà mình

Trách nhiệm làm rể không khó khăn, phức tạp như trách nhiệm làm dâu Song người đàn ông phải đề cao và coi trọng vấn đề này

Khi lập gia đình, bạn nên nhớ vai trò của người rể cũng như vai trò của người dâu, nghĩa là phải coi trọng gia đình cha mẹ vợ như gia đình của mình, khi cha mẹ

vợ có điều gì nhờ đến bạn thì cần cố gắng làm tròn, không nên coi thường hay làm nửa vời muốn đến đâu thì đến Luôn có những thái độ cư xử đúng mực, lễ phép có như thế bạn mới tạo được ấn tượng tốt đẹp với cha mẹ vợ Đừng nghĩ là lấy con ông bà rồi thì có khó chịu cũng chẳng làm được gì

Nếu bạn yêu vợ mình thì tại sao lại không yêu kính cha mẹ vợ? Làm như vậy không chỉ được bố mẹ vợ yêu quý mà vợ bạn cũng rất cảm ơn bạn và cô ấy càng yêu bạn hơn

 Đừng nghĩ mình là khách

Từ xưa, cha ông ta vẫn có quan niệm “dâu là con, rể là khách" Cho nên, họ

thường đối xử với con rể như một người khách quen thuộc của gia đình Nhưng ngày nay, quan hệ này đã dần rút bớt khoảng cách, con rể và cha mẹ vợ thân thiết hơn, thậm chí nhiều người con rể trở thành người con trai của gia đình Đó là điều thật tuyệt vời Vậy làm thế nào để mình không còn là khách?

Đầu tiên, bạn phải xóa trong tâm tưởng của mình bằng cách đối xử cởi mở, chân thành với cha mẹ, anh chị em bên vợ như cha mẹ, anh chị em của mình

Hãy coi công việc của nhà vợ như là trách nhiệm của chính mình, đừng lo lắng hơn thiệt Không nên sơ suất những ngày quan trọng của gia đình nhà vợ Phải chú ý tới hệ thống tôn tộc nhà vợ Ta càng chu đáo tới những tình tiết đó bao nhiêu, thì càng tỏ ra là người rể tốt bấy nhiêu Bạn làm được điều này thì bạn chiếm được tình cảm của gia đình vợ, đặc biệt là vợ của bạn sẽ rất biết ơn bạn

 Cách chiều lòng anh chị em nhà vợ

Bạn hãy nghĩ rằng lấy vợ chỉ cần quan tâm, yêu thương vợ là đủ còn anh chị em

vợ thì chẳng cần Đó là một suy nghĩ sai lầm Bạn chớ có coi thường anh chị em

vợ, đặc biệt là các cô em vợ Đôi khi họ cũng là nhân tố quan trọng làm ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình bạn Khi vợ chông gặp trục trặc, cô em vợ cũng có thể là cầu nối Để được lòng họ không có gì là khó khăn, chỉ cần bạn quan tâm đến sở thích, tình cảm của họ Chẳng hạn, nếu là cô em vợ, bạn có thể thỉnh thoảng mua tặng cô ấy giây buộc tóc, cặp tóc, hay những món đồ mà cô ấy thích Còn nếu đó là cậu em trai, bạn có thể chia sẻ những suy nghĩ, những băn khoăn

mà cậu ta không thể nói được với cha mẹ hay chị gái Hãy cùng cậu đi đá bóng, tập thể dục, câu cá… những khi rảnh rỗi Đó là những cử chỉ quan tâm thực sự xuất phát từ tình cảm chân thành chứ không phải là những hành động quỵ lụy hay mua chuộc Nếu đó là sự giả tạo thì người đầu tiên chịu khổ chính là bạn Và chắc chắn bạn sẽ bị coi thường

 Không nên bên trọng bên khinh

Trong việc cư xử, luôn luôn tôn kính bố mẹ vợ như bố mẹ đẻ Nếu ta mua được 2 gói trà ngon, cần nên để bố mẹ vợ rõ, một cách gián tiếp, rằng 2 gói đó được phân bố đẻ một gói, bố mẹ vợ một gói, cho phải đạo “Tứ thân phụ mẫu"

Theo quan niệm người Á Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng, thường

hay coi trọng bên nội mà xem nhẹ bên ngoại Bởi vì người con gái khi đã “xuất giá

tòng phu" về nhà chồng thì đã “thành con người ta" Người phụ nữ không còn

được quyền tự do liên lạc với bố mẹ, anh chị em, bạn bè của mình như trước Khi lấy chồng, gia đình chồng mới chính là gia đình mình Người vợ phải làm quen với một môi trường mới nên ít nhiều vẫn còn những bỡ ngỡ Nếu có những cư xử không phải thì ngay lập tức sẽ bị nhà chồng đánh giá là cha mẹ không dạy dỗ chu đáo Thậm chí có người còn nhiếc móc thậm tệ khiến người con gái cảm thấy tủi

hổ, nhục nhã vì không chỉ mình bị xúc phạm mà cả cha mẹ mình

Đứng trên cương vị người chồng, bạn phải làm gì đây? Trước hết hãy giúp đỡ vợ nhanh chóng hòa nhập với cuộc sống mới Hướng dẫn cho cô ấy quen với nếp sinh hoạt của gia đình bạn Động viên, an ủi cô ấy “cha mẹ có thương em thì mới nói vậy", “em đừng buồn, cha mẹ có hơi nóng tính" Đồng thời bạn cũng phải trao đổi với cha mẹ mình, nên nhắc nhở nhẹ nhàng, đừng xúc phạm đến cha mẹ của

vợ, “cô ấy còn chưa quen, có gì mẹ từ từ nhắc nhở, chỉ bảo"…

Nếu bạn làm được như thế thì vợ bạn, sẽ phần nào được an ủi còn cha mẹ bạn

sẽ rút kinh nghiệm Như thế chuyện “mẹ chồng nàng dâu" sẽ không còn khúc mắc

 Không nên bình luận xấu gia đình vợ

Khi yêu, có thể bạn rất khó chịu về cách cư xử của cô em vợ hay nũng nịu, đòi bạn mua này mua nọ, nhưng chẳng dám nói cho người yêu biết vì “muốn được cô chị phải lụy cô em" Đến khi lấy nhau rồi, bạn nghĩ “đằng nào cô ấy cũng là vợ mình rồi, cứ thoải mái tự nhiên", thế là bạn nói xấu, chê bai thái độ của cô em vợ

“nhắc nhở nó" Bạn biết không, chính sự tự nhiên, thoải mái đó đã làm hỏng hình ảnh trước kia của bạn trong mắt vợ, mất tình cảm cô ấy nếu tình trạng đó kéo dài Hoặc lời “nói xấu" của bạn đến tai cô em vợ thì than ôi mỗi lần đặt chân đến nhà

bố mẹ vợ, bạn sẽ thấy “khổ tâm" như thế nào với thái độ của cô em đó

Không bao giờ chỉ trích tư cách đạo đức của vợ trước mặt bố mẹ vợ Làm

như thế, tức là gián tiếp chỉ trích bố mẹ vợ Vợ có xấu, đó là vấn đề giải quyết giữa mình với vợ

Một điều quan trọng nhất trong việc làm vừa lòng cha mẹ vợ là ta phải luôn luôn yêu vợ

Gia đình còn được gọi là tổ ấm vì ở đó mọi người được yêu thương, che trở, bảo

vệ, được truyền sức mạnh để tiếp tục vươn lên trong cuộc sống Bạn chỉ cần coi

một thành viên nào đó trong gia đình là “kẻ thù" thì ngay lập tức gia đình sẽ biến

thành “trận địa" với những trận “đại chiến", “khẩu chiến", hoặc “chiến tranh lạnh"

Trong những cuộc chiến đó, bạn sẽ là nạn nhân đầu tiên Vậy mà rất nhiều người

coi mẹ chồng là "kẻ thù không đội trời chung"

Đặt vấn đề sai thì mọi cố gắng của bạn càng khiến bạn chán nản, đau khổ và bất lực Nếu bạn coi gia đình bạn đang sống là gia đình của người khác Những

người sống quanh bạn là “khác máu tanh lòng" Bạn không được yêu thương,

quan tâm, chăm sóc Mọi người luôn tìm cách gây khó dễ, cản trở bạn, tìm cách phá hạnh phúc của bạn Nặng nề hơn là bạn đang bị bóc lột sức lao động mà không được hưởng chút quyền lợi nào Những gì bạn làm là để người khác hưởng Tư tưởng ấy sẽ tạo khoảng cách rất lớn giữa bạn và các thành viên trong gia đình, thậm chí đẩy bạn vào thế đối đầu với tất cả, trong đó có chồng bạn Bạn

sẽ luôn cảm thấy nặng nề hay bó buộc bởi trách nhiệm khi làm bất cứ việc gì Với

cách đặt vấn đề đó bạn sẽ luôn luôn cảm thấy thiệt thòi và không bao giờ tự nguyện làm việc Khi bạn không đóng góp thì càng không được công nhận Còn

nếu bạn buộc phải làm việc thì trong suy nghĩ bạn thấy mình đúng là “thân trâu

ngựa", làm đầy tớ cho nhà người Suốt đời bạn sẽ tự dìm mình trong đau khổ

Để có một gia đình êm ấm, hạnh phúc hãy xóa bỏ ý nghĩ trên và luôn tâm niệm rằng: bạn đang sống trong gia đình của chính mình, đang vun đắp cho hạnh phúc của chính mình và những người mình yêu thương Bạn sẽ hạnh phúc nếu coi những việc làm mình làm là cơ hội để đóng góp, để bày tỏ tình yêu thương, lòng biết ơn và sự kính trọng với chồng, với bố mẹ chồng và anh em trong nhà mình Không ai từ chối tình yêu thương, sự quan tâm chăm sóc Khi bạn thành tâm bày

tỏ tình yêu và chủ động đóng góp xây dựng gia đình, bạn sẽ được mọi người chào đón và ghi nhận Mọi người cũng sẽ yêu thương, che trở cho bạn

Bắt đầu bước chân về nhà chồng bạn luôn nhớ“Nhập gia tùy tục" Mỗi gia đình

đều có những thói quen và nếp sống riêng Khi một cô gái mới về nhà chồng

thường được xem là “người ngoài" vì chưa hiểu thói quen, sở thích cũng như nếp

sinh hoạt của gia đình Để được công nhận là thành viên thực sự của gia đình, bạn phải tìm hiểu và hòa nhập với nếp sống của gia đình mới Có những cô gái tin

rằng những cuộc “cải cách hành chính" như: thay đổi cung cách ứng xử, thay đổi

giờ giấc sinh hoạt, thay đổi mọi đồ đạc và cách bài trí trong nhà sẽ giúp họ nhanh chóng khẳng định vị thế của mình Họ sẽ thất bại ngay lập tức vì vốn dĩ con người rất ngại thay đổi, người ta lại càng không muốn bị người khác điều khiển Khi cố gắng đổi mới mọi thứ trong gia đình nhà chồng bạn sẽ bị coi là kẻ

phá rối, có thể bị “tẩy chay"

Muốn được đón nhận là một thành viên, muốn được yêu thương, quan tâm, chăm sóc như các thành viên khác, trong thời gian đầu bạn hãy học cách hòa nhập với

cả gia đình Để dễ dàng hơn bạn nên tìm hiểu và làm quen trước khi kết hôn Bạn cũng không nên đùng một cái xuất hiện trong gia đình nhà anh ấy sẽ khiến họ cảm thấy “sốc" nên có thời gian để mọi người làm quen Qua những cuộc viếng thăm nhỏ, những buổi ăn cơm chung cùng cả gia đình bạn sẽ dần dần gây thiện cảm và tạo cảm giác gần gũi với gia đình anh ấy Bạn nên đề nghị bạn trai chia sẻ

về những thói quen sinh hoạt, sở thích của các thành viên trong gia đình Với mỗi người trong gia đình thì nên ứng xử như thế nào Ví dụ khi bố im lặng thì có nghĩa

là mọi việc đã được quyết và không bàn luận thêm gì nữa Có thể nói về sở thích hoặc khẩu vị của các thành viên, về những món ăn mà cả nhà rất thích Bạn cũng có thể tập nấu những món ăn đó Sau một thời gian tìm hiểu và thích nghi với gia đình nhà chồng bạn sẽ được coi là một thành viên chính thức Những sáng kiến của bạn lúc này sẽ được coi là những giải pháp tích cực góp phần vun đắp cho hạnh phúc chung của cả gia đình

Trong ứng xử của con dâu với gia đình nhà chồng, nan giải nhất vẫn là ứng xử với mẹ chồng Quan hệ mẹ chồng nàng dâu thường bị coi là “thủ phạm" gây mâu thuẫn, sóng gió trong gia đình Thiết lập tốt mối quan hệ này, bạn sẽ tạo lập nền tảng vững chắc cho hạnh phúc gia đình mình

Khi tâm niệm gia đình nhà chồng cũng là gia đình của chính bạn, vun đắp cho gia đình cũng chính là vun đắp cho hạnh phúc của chính bạn thì bạn sẽ tìm được vô

vàn lý do để yêu thương mỗi thành viên trong gia đình nhà chồng đặc biệt là mẹ

chồng, người mà lâu nay vẫn được coi là “kẻ thù không đội trời chung"

"Mẹ đừng buồn khi anh ấy yêu con"

Nguyên nhân sâu xa dẫn đến mâu thuẫn mẹ chồng nàng dâu là do họ là hai người đàn bà xa lạ, không quan hệ máu mủ, không ràng buộc bà con, nhưng cả hai người đều có mối quan hệ mật thiết với cùng một người đàn ông: một bên là quan hệ mẹ con, một bên là quan hệ vợ chồng Cả hai người cùng quan tâm, yêu thương đến một người, cùng muốn thể hiện vai trò của mình đối với người đó, đồng thời cùng có nhu cầu được quan tâm và yêu thương từ người đó Nhu cầu này nhiều khi đẩy người đàn ông đến cực điểm bắt buộc phải chọn một trong hai người: hoặc là mẹ, hoặc là vợ

Khi bạn có con bạn sẽ thấu hiểu tình cảm, nguyện vọng của người mẹ Cảm giác mất mát khi có một người phụ nữ khác bước vào cuộc đời của con trai mình Bỗng dưng vị thế số một của mình không còn nữa Rất nhiều chàng trai vô tư, vô tâm đến mức thể hiện sự thiên vị rõ ràng trong ứng xử với vợ và mẹ

Là một người vợ biết ứng xử bạn nên nhắc nhở chồng quan tâm chăm sóc để báo đáp công ơn mẹ Mẹ không thể sống với cả đời với ta nên càng ưu tiên chăm sóc hơn Những cử chỉ quan tâm chăm sóc với vợ nên tế nhị và tránh thể hiện trước mặt mẹ Mua quà khi đi xa về chú ý không quá chênh lệch Có những anh chàng

vô ý đến mức chỉ nhớ mua quà cho vợ mà không nhớ đến mẹ Cả đời không khen

mẹ được một câu mà liên tục khen vợ trước mặt mẹ Người vợ tránh gây áp lực cho chồng đẩy chồng vào tình thế chọn mẹ hoặc chọn vợ

Các bà mẹ thường thấy khó chấp nhận người đàn bà mà con trai mình đã chọn làm vợ Người nào con chọn hầu như cũng không đúng với tiêu chuẩn của bà và không xứng với con bà Nhiều khi người con dâu đó do chính bà mẹ chọn nhưng sau một thời gian cũng có nhiều điều bà không chấp nhận." Bà mẹ thường cố tình gây khó dễ với con dâu, nói sai về con dâu Người chồng hồ đồ nóng vội sẽ quay sang mắng mỏ vợ Hai vợ chồng có thể thống nhất với nhau là trước mặt mẹ thì

cứ bênh mẹ, sau rồi hai vợ chồng thu xếp Bạn không nên nóng vội mà từng bước quan tâm, bày tỏ thiện chí Người mẹ nào cũng mong con được chăm sóc tốt nên bạn chăm sóc chồng con tốt cũng là cách bạn gây thiện cảm với mẹ chồng Cùng

mẹ xem lại những tấm hình cũ của chồng, nghe bà kể chuyện của chồng ngày bé, cùng đi chợ, nấu ăn, cùng chăm cháu Hỏi bà những kinh nghiệm ứng xử Từ đó bạn rút ngắn khoảng cách và tạo cơ hội để bà thể hiện vai trò, vị thế của mình

Kính trọng: Kính trọng người lớn tuổi là đạo lý truyền thống của người Việt Nam

là kính trọng người lớn tuổi không chỉ trong gia đình mà cả ngoài xã hội Vậy, tất cùng sống trong một gia đình mà ngoài xã hội khi gặp những người lớn tuổi ta cũng luôn thể hiện sự kính trọng Rất ít cô gái nghĩ rằng mình cầ phải biết ơn người đã sinh thành, nuôi dạy chồng mình Nếu không có bà làm sao bạn có thể

có một người chồng tuyệt vời như vậy Hãy biết ơn bà đã sinh cho bạn một người chồng tuyệt vời

 Mâu thuẫn trong việc nuôi dạy trẻ

Khi một đứa trẻ ra đời có thể sẽ tạo sợi dây gắn kết các thành viên trong gia đình nhưng nó cũng thường gây mâu thuẫn Cả gia đình đều mong muốn nuôi trẻ khỏe mạnh, dạy trẻ khôn ngoan Mâu thuẫn nảy sinh do hai cách thức nuôi dạy trẻ khác nhau Bố mẹ thường dùng kinh nghiệm Con cái thì dùng

khoa học Hai bên dễ dẫn đến hiểu lầm và nghĩ mình

không được coi trọng và không có vai trò gì với trẻ Là

con dâu, đầu tiên bạn nên lắng nghe học hỏi cũng như

đón nhận sự hỗ trợ của bố mẹ chồng Bố mẹ chồng bạn

cũng đã từng nuôi dạy những đứa con khỏe mạnh, giỏi

giang Trong cách chăm sóc có thể có chỗ không được

khoa học Khi đó bạn nên bàn bạc với chồng rồi xin ý kiến bác sỹ Để khách quan, bạn nên mời bác sỹ đến nhà tư vấn hoặc cùng mẹ đi gặp bác sỹ để ý kiến Tránh lôi sách vở ra để tranh luận Như vậy bà sẽ nghĩ là bạn dùng chữ nghĩa để dọa

bà Bà sẽ cảm thấy tự ái

Ngày nay, phụ nữ có nhiều cơ hội đi làm và tham gia công tác xã hội Điều đó tác động tích cực đến nhận thức cũng như cách ứng xử của rất nhiều mẹ chồng Có rất nhiều bà mẹ hết sức ủng hộ và tạo điều kiện cho con dâu đi làm và tham gia các công tác xã hội Hãy xóa bỏ định kiến về mẹ chồng trong tâm lý bạn trẻ Thực

sự coi mẹ là người thân yêu trong gia đình có Đầu tiên là lòng biết ơn công sinh thành, dưỡng dục chồng và con mình Mẹ chồng cũng là một thành viên góp phần xây dựng hạnh phúc trong gia đình mình Lắng nghe học hỏi kho kinh nghiệm sống từ mẹ Hãy hiểu tâm lý của mẹ chồng và thay đổi định kiến để không khí gia đình đầm ấm, hạnh phúc với những bữa cơm lành canh ngọt

Tục ngữ Việt Nam có câu“Giàu vì bạn, sang vì vợ", "Buôn có bạn, bán có phường, làm ăn có xóm có chòm mới vui" để nhấn mạnh về vai trò của bạn bè

trong việc dựng nghiệp Người phương Tây thì nói rằng bạn chơi với ai, đọc sách

gì tôi sẽ nói bạn là người như thế nào

Bạn bè ngoài việc trao đổi công việc còn là để ta chia sẻ tâm tư, tình cảm cũng như những buồn vui, khó khăn trong cuộc sống Các cụ vẫn dạy là chọn bạn mà

chơi, tìm thầy mà học Một người bạn cũng bạn cũng là người thầy "học thầy

không tày học bạn"

Chọn bạn đã khó nhưng giữ được bạn còn khó hơn, để giữ được một tình bạn lâu dài phụ thuộc rất nhiều vào cách ứng xử của ta với những người bạn đó Muốn như vậy cần tạo được sự thân thiết và gắn bó trước tiên bằng sự chân thành cởi

mở, và sau đó là những hành động giúp đỡ tương trợ lẫn nhau Bạn muốn người khác đối xử với mình như thế nào thì đối xử với họ như vậy, muốn nhận thì phải cho, vì vậy cần đối xử đúng mực và bao giờ cũng xuất phát từ bản thân Hãy chân thành và vô tư giúp đỡ người bạn của mình, không phải vì mong được giúp đỡ mà

vì đó là niềm vui được giúp đỡ người bạn thân của mình Một lời hỏi thăm khi người bạn mình ốm, một lời chúc khi người bạn vui, một bó hoa nhân ngày sinh nhật hay một vòng tay ấm khi bạn buồn… tất cả thật nhỏ bé nhưng xuất phát từ tấm chân tình tạo nên sợi dây gắn kết chặt chẽ nhất Không chỉ khi vui vẻ mà ngay

cả lúc khó khăn, những lúc khó khăn nhất là những lúc nhận ra được những người bạn thật sự của mình Có một câu ngạn ngữ đã nói rằng, muốn biết ai là người bạn thật sự hãy uống rượu và nằm lăn ra giữa đường

Bên cạnh đó là những ứng xử xã giao để duy trì mối quan hệ bạn bè bình thường như thăm nom nhau vào các dịp lễ tết, hiếu, hỉ Đó là những dịp quan trọng đối với một con người, là cơ hội để thể hiện tình bằng hữu và duy trì mối quan hệ khăng khít, mối quan hệ xã giao cần thiết Người ta nói ăn ở phải có trước có sau, cần nắm được nhưng quy tắc cơ bản nhất trong giao tiếp để có những ứng xử phù hợp, không thể xều xòa cho qua chuyện hoặc quá cậu nệ lễ nghĩa

 Giữ thể diện cho người bạn đời của mình

Dân gian ta đã từng nói, "xấu chàng hổ ai" Trước mặt bạn bè, nhiều người có thói

quen nói xấu, hoặc xả mọi bực dọc, tức tối về người bạn đời với bạn bè Nhiều người nghĩ rằng, quan trọng gì họ vẫn coi nhau như anh em cần gì phải giữ ý giữ

tứ Thực tế, một người bạn tốt sẽ rất mong muốn giúp bạn giải quyết những xung đột trong gia đình bạn nhưng họ không phải là bãi rác nhận những suy nghĩ tiêu

cực của bạn Nếu thực sự cần sự giúp đỡ thì hãy chia sẻ và nên bắt đầu với những mong muốn tìm giải pháp chứ không phải là những lời chỉ trích, oán thán, trách móc chồng hoặc vợ mình Thực tế người ta sẽ đánh giá vợ thông qua cách ứng xử của chồng và ngược lại Nâng cao vị thế của chồng, vợ mình cũng tức là nâng cao vị thế của chính mình

 Có gì không vừa lòng lựa thời điểm góp ý sau

Đây là điều mà bất kỳ một người lịch sự nào cũng cần phải biết, nhất là với những người vợ, chồng trong gia đình giữa những mối quan hệ với bạn bè Thông thường những người bạn sẽ đánh giá nhau qua lối cư xử của vợ hoặc chồng người đó trong những dịp gặp gỡ giao lưu với nhau Đó chính là những dịp người

vợ hoặc người chồng thể hiện tài đối nhân xử thế của mình và thể hiện uy của mình trong gia đình nhất là đối với những người đàn ông Vì vậy người phụ nữ cần có cung cách ứng xử cực kỳ khéo léo trong những tình huống mà chồng mình hơi quá lên Cần góp ý cho nhau tuy nhiên cũng cần chọn thời điểm cho phù hợp, khi một người đang hứng lên nhất là trong những bữa liên hoan tiệc tùng, rượu vào lời ra, chị em cần hiểu tâm lý thích oai của các đức ông chồng mà biết góp ý lúc nào là phù hợp nhất Với đức ông chồng cũng vậy, góp ý cho vợ làm sao thể hiện được uy cũng vị thế làm chủ của mình

 Với đồng nghiệp của vợ và chồng

Có thể coi cơ quan là gia đình thứ hai sau gia đình riêng của chúng ta Xây dựng mối quan hệ thân thiết, gắn bó với đồng nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng trong công trình kiến trúc cuộc sống của bạn Nên tham gia các buổi giao lưu chung do cơ quan tổ chức Những buổi giao lưu đó giúp chúng ta có thêm những người bạn, quan trọng hơn là giúp chúng ta hiểu thêm về công việc và môi trường làm việc của vợ hoặc chồng mình Ngoài ra nên tổ chức các buổi giao lưu tại nhà Có thể tổ chức những buổi ăn uống vui vẻ, những buổi dã ngoại cùng với các gia đình khác trong cơ quan

 Đối với người yêu cũ

Người ta nói "tình cũ không rủ cũng đến", vì vậy dù có vợ hoặc chồng với "tình

xưa nghĩa cũ" cần có thái độ đúng mức và biết kiểm soát cảm xúc của mình đồng

thời có cách ứng xử sao cho phù hợp nhất Tốt nhất nên tạm dừng qua lại với người yêu cũ cho đến khi cả hai ổn định gia đình Không nên gặp nhau vào những thời điểm nhạy cảm như trước ngày cưới, khi xung đột trong gia đình lên cực điểm, khi có vấn đề buồn bực về gia đình Cần kiểm soát cảm xúc và hiểu vai trò của mình, cũng cần biết trách nhiệm của mình với gia đình vợ con Vợ hoặc chồng thường nhạy cảm với vấn đề này vì vậy cần tùy hoàn cảnh và tính cách của người bạn đời có thể giới thiệu cho vợ hoặc chồng mình giúp họ trở thành bạn của nhau Giữ được mối quan hệ tốt với người yêu cũ rất tốt tuy nhiên cần xác

định rõ hoàn cảnh và trách nhiệm hiện tại để có cách ứng xử tốt nhất

 Không nên

So sánh người bạn đời với người yêu cũ, nhất là khi vợ chồng trục trặc Trong

Kinh thánh viết: "Hôn nhân là chọn một người tình và chối từ những người tình

người đều có sự tiếc nuối, đau khố vì mất mát Cuộc hôn nhân sẽ "phơi bày" tất

cả tốt xấu của người tình mà ta lựa chọn Ta thất vọng và những hình ảnh đẹp, kỷ niệm đẹp của người yêu cũ của mối tình cũ sẽ hiện về dày vò tâm tưởng ta Sự so sánh khập khiêng giữa điểm mạnh của vợ hoặc chồng mình với người yêu cũ Chúng ta cần biết mỗi người có điểm mạnh và điểm yếu riêng Mọi sự so sánh đều khập khiễng nó khiến ta đau khổ, nó tạo nên mẫu thuẫn không đáng có trong quan hệ vợ chồng, càng khiến vợ hoặc chồng mình có ác cảm với người yêu cũ

khiến quan hệ trở nên căng thẳng, nhất là trong tình yêu thường có tâm lý ích kỷ Ngoài ra cũng không nên nói nhiều về người yêu cũ Cái gì đã qua để cho nó qua, nói nhiều về người yêu cũ chẳng giúp cho quan hệ vợ chồng tốt hơn mà chỉ dẫn đến sự xa cách ngờ vực lẫn nhau Tâm lý chung đó là không ai muốn người yêu mình nhất là chồng hoặc vợ mình nhắc nhiều đến người yêu cũ cả Người chồng hoặc vợ đó sẽ có cảm giác thừa thãi và không được tôn trọng

Nếu như gia đình là tế bào của xã hội, mối quan hệ vợ chồng là mối quan hệ khăng khít nhất của hai con người khác nhau, nó không chỉ dựa trên nền tảng tình cảm, đạo đức mà còn dựa trên quy chế do pháp luật quy định Thì quan hệ bạn bè

là mối quan hệ không thể thiếu đối với bất kỳ cá nhân nào, mặc dù nó không được pháp luật quy định xong quan hệ bạn bè rất quan trọng với mỗi người, đó cũng là một trong những nhu cầu thiết yếu của con người Chính vì lẽ đó mà quan hệ vợ chồng và quan hệ bạn bè là hai mối quan hệ không thể thiếu đối với người vợ hoặc người chồng Tuy vậy để hài hoà được 2 mối quan hệ này đó lại là một việc không hề đơn giản đối với các cặp vợ chồng hiện nay Quá nghiêng về bạn sẽ bỏ quên vợ, quá nghiêng về vợ sẽ mất dần bạn bè Vậy ứng xử giữa vợ chồng với bạn bè thế nào để trọn cả đôi đường Bạn bè cũng sẽ trở thành những nhân tố tích cực giúp hàn gắn rạn nưta khi vợ chồng mâu thuẫn nhưng cũng có thể trở

để thống nhất cách ứng xử và nên chia sẻ thường xuyên để tránh hiểu lầm

Biên giới quốc gia ngày càng mờ và biên giới giữa các ngôi nhà gần nhau ngày càng đậm Thế giới có xu hướng toàn cầu hóa, loại bỏ biên giới quốc gia và các gia đình lại đang có xu hướng “Đèn nhà ai nhà ấy tỏ" Việt Nam là một quốc gia đã thắng được những đế quốc mạnh nhất một phần bởi có văn hóa làng xã đặc trưng, bởi những người hành xóm “Tối lửa tắt đèn có nhau" Quan hệ với những người hàng xóm, những người sống gần luôn là đề tài sôi nổi trong các câu chuyện kể nhau nghe

 Vai trò của hàng xóm

Không chỉ với riêng người Việt Nam, mà loài người chúng ta có xu hướng sống quần tụ Gắn kết nhất là quan hệ huyết thống, hôn nhân, nuôi dưỡng; gắn kết thứ hai kể đến là quan hệ láng giềng, đồng hương “Bán anh em xa mua láng giềng gần" Lúc bình thường, hàng xóm là nơi chúng ta có thể giao tiếp, trao đổi thông tin, chia sẻ tâm tư tình cảm Khi “Tối lửa tắt đèn có nhau", ốm đau, bệnh tật, hỏa hoạn, thiếu thốn, trộm cướp, … hàng xóm là nơi chúng ta có thể tin cậy và sẵn sàng giúp đỡ

 Văn hóa làng xã

“Phép vua thua lệ làng", “Sau lũy tre làng", “Trai làng ta giữ gái làng ta", “Ta về ta tắm ao ta, dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn", … Có thể tìm trong kho tư liệu dân gian một nguồn khổng lồ những câu nói, chuyện kể, bài hát, dân ca về quan hệ hàng xóm Văn hóa làng xã là một trong những nét văn hóa đặc trưng của Việt Nam Xưa thì làng giữ nước, nay thì làng văn hóa Khi phát huy được đặc trưng văn hóa này, chúng ta sẽ khai thác được cao nhất khả năng của một tập hợp dân

cư

 Bí quyết trở thành hàng xóm tốt và có những hàng xóm tốt

Thời nguyên thủy, chúng ta sống quần tụ vì nhu cầu sinh tồn Thời hiện đại chúng

ta sống quây quần vì nhu cầu giao tiếp Tuy nhiên, mức độ quan tâm giữa những gia đình sống gần nhau đang giảm Nhà ống mọc lên ngày càng nhiều đã trở

thành những ngôi nhà tiện nghi, không muốn chủ nhân của nó bước ra ngoài Hơn nữa, việc trao đổi thông tin hiện đại qua các phương tiện truyền thông cũng làm mất đi một trong những động lực của giao tiếp với hàng xóm

Trong quan hệ với những người sống gần, những mâu thuẫn thường xoay quanh chủ đề đất đai, con cái, đường chung, điện, nước, rác, … Ngại mâu thuẫn rắc rối cũng là một rào cản trong quan hệ láng giềng

Một người hàng xóm tốt là tài sản quý giá của các gia đình Nhưng thế nào là một hàng xóm tốt? Đó là một người “Sống biết điều", tốt tính, hòa đồng, sẵn sàng hợp tác, hỗ trợ, quan tâm vừa phải và xuất hiện đúng lúc? Việc chúng ta có hàng xóm tốt hay không còn phụ thuộc vào việc chúng ta quan niệm thế nào là hàng xóm tốt Một người hàng xóm tốt sẽ không gây hại, gây phiền hà cho người khác, chú ý đến từng hành động và cách cư xử để tránh ảnh hưởng đến xung quanh Đơn giản như một việc mở đài nhà trong nhà mình, một người hàng xóm tốt sẽ rất chú

ý đến mức độ âm thanh cho phù hợp, không gây ồn ào lớn Nếu hàng xóm thích nghe thì mở to hơn để 2 nhà cùng vui

Một người hàng xóm tốt sẽ không lạm dụng lòng tốt những người hàng xóm của mình “Có đi có lại với toại lòng nhau", luật nhân quả, cho và nhận tồn tại trong cả quan hệ với hàng xóm Sự ganh ghét và đố kỵ làm nảy sinh những mâu thuẫn không nên có giữa những người hàng xóm “Con gà tức nhau tiếng gáy" Sự ganh ghét khiến chúng ta không linh hoạt trong ứng xử hoặc nhẹ dạ cả tin, hùa theo sự chống đối hàng xóm của mình