Chức năng tuyến giáp và tuyến cận giáp Đại học Y Hà Nôi

+ Phát triển cơ thể và biệt hoá tổ chức: - Phát triển cơ thể và làm biệt hoá cấu trúc, CN các TB và mô.. - Phối hợp với GH và HM SD, làm cơ thể phát triển cân đối, hài hoà... Bệnh Based

Bµi 3

Chøc n¨ng tuyÕn gi¸p

vµ tuyÕn cËn gi¸p

iod ® îc g¾n vµo tyrosin ë vÞ trÝ C3, C5.

MIT + DIT ⇒T 3 (Triiodothyronin)

DIT + DIT ⇒T 4 (Tetraiodothyronin hay Thyroxin)

- T 4 # 75%, dạng dự trữ ; T 3 dạng hoạt động

TB nang Lßng nangM¸u

T 3 , T 4 dù tr÷ trong nang gi¸p d íi d¹ng

thyroglobulin

Trong m¸u T 3 , T 4 + c¸c protein ⇒ d¹ng vËn chuyÓn TBPA vµ TBG.

+ Phát triển cơ thể và biệt hoá tổ chức:

- Phát triển cơ thể và làm biệt hoá

cấu trúc, CN các TB và mô

- Phối hợp với GH và HM SD, làm cơ thể phát triển cân đối, hài hoà.

- Đặc biệt Td với sự p.triển cấu trúc x

ơng, răng, da, lông, móng, cơ và thần kinh.

* Tác dụng:

+ T¸c dông lªn chuyÓn ho¸ n¨ng l îng:

T¨ng tho¸i biÕn lipid, gi¶m dù tr÷ mì

ë m« → t¨ng acid bÐo, gi¶m

cholesterol m¸u.

+T¸c dông lªn CH glucid.

- T¨ng tho¸i biÕn glucid ë m«, t¨ng

ph©n gi¶i glycogen → glucose ë gan.

- T¨ng t©n t¹o ® êng T¨ng hÊp thu

glucose ë ruét

KÕt qu¶: T 3 , T 4 lµm t¨ng ® êng m¸u.

+T¸c dông lªn CH lipid.

T 3 , T 4 tham gia điều hoà cân bằng n ớc- các chất điện giải, điều hoà sự

phân bố n ớc.

Thiếu T 3 , T 4 gây ra phù niêm dịch,

đái ít.

+ T 3 , T 4 rất cần cho sự hấp thu

vitamin B12 , giúp tạo máu và chuyển caroten thành vitamin A…

+ Tác dụng lên CH muối, n ớc:

Tăng h ng phấn và sử dụng oxy ở cơ tim, giãn mạch.

Bệnh Basedow dễ dẫn đến suy tim +Tác dụng lên hệ TK-cơ.

+ T 3 , T 4 rÊt cÇn cho sù p/t b×nh th

êng cña bé m¸y SD.

* §iÒu hoµ bµi tiÕt T 3 , T 4

+ Do c¸c t¸c nh©n cña m«i tr êng + Do TRH, TSH vµ chÝnh T 3 , T 4

Do tÕ bµo c¹nh nang bµi tiÕt.

+ Tăng hấp thu calci ở thận.

Kết quả: calcitonin làm giảm calci máu, (nh ng không quan trọng đối

với ng ời lớn).

+ Tăng lắng đọng calci ở x ơng.

- Điều hoà bài tiết.

Do nồng độ calci máu quyết định.

Khi nồng độ calci máu tăng 10% thì

2.1- ¦u n¨ng tuyÕn gi¸p

* Sau tuổi dậy thì (bệnh Basedow).

- B ớu cổ, lồi mắt, nhịp tim nhanh,

CHCS tăng (trên 30%).

- Chân tay run, hồi hộp, dễ kích thích,

ăn nhiều, uống nhiều, gầy sút cân

nhanh

- Xét nghiệm: độ tập trung I 131 tăng, [T 3 , T 4 ] tăng, TRH và TSH giảm

* T ớc tuổi dậy thì: Lùn tuyến giáp (lùn không cân đối), chậm lớn, trí tuệ không phát triển (bệnh đần)

* Sau tuổi dậy thì:

Bệnh phù niêm (Myxoedeme): Mắt híp, môi dày, nói khó, ngực ngắn,

2.2- Nh ợc năng tuyến giáp

Còn gọi b ớu cổ địa ph ơng

Tuyến giáp phì đại do thiếu iod.

B ớu cổ lành tính nếu không đ ợc điều trị sẽ phát triển rất lớn hoặc chuyển

thành Basedow hoặc Myxoedeme.

2.3- B ớu cổ lành tính.

ë ng êi cã 4 tuyÕn cËn gi¸p, nhá

- TB chÝnh bµi tiÕt hormon cËn gi¸p

+T¸c dông lªn x ¬ng.

T¨ng s.l îng vµ h.tÝnh TB huû x

¬ng.

Gi¶m s.l îng vµ h.tÝnh TB t¹o x

¬ng.

(Osteoblast) Osteocyte

(Osteoclast)

KÕt qu¶: ⇑ Ca ++

m¸u TiÓu qu¶n

- §iÒu hoµ bµi tiÕt.

Dấu hiệu: Chovostek (co giật mép) và

Trousseau (bàn tay đỡ đẻ)

* Thể nặng: cơn co giật (tetanie), đặc biệt co cơ thanh quản, cơ hoành, cơ

liên s ờn sẽ gây tử vong nhanh

* Thể nhẹ:

XN m¸u: PTH vµ Ca ++ t¨ng, phosphat gi¶m XN n íc tiÓu:, Ca ++ , phosphat

t¨ng.

X ¬ng bÞ huû, cã bäng x ¬ng, dÔ g·y,

dÔ biÕn d¹ng x ¬ng (bÖnh

Recklinhausen ).

Cã thÓ bÞ v«i ho¸ mét sè tæ chøc; sái

-¦u n¨ng tuyÕn cËn gi¸p.

hÕt

+ T¸c dông lªn chuyÓn ho¸ n¨ng l îng:

2.1- Ưu năng tuyến giáp

* Tr ớc tuổi dậy thì:

Gây dậy thì sớm, cơ thể nhanh đạt tới mức tr ởng thành.

* Sau tuổi dậy thì (bệnh Basedow).

- B ớu cổ, lồi mắt, nhịp tim nhanh,

CHCS tăng (trên 30%).

2-Rối loạn chức năng tuyến

giáp.

- Gi¶m t¸i hÊp thu phosphat ë èng l în gÇn →

t¨ng th¶i phosphat.

- T¨ng t¸i hÊp thu Ca ++ ë èng l în xa vµ èng gãp.

+T¸c dông trªn ruét.

T¨ng h.tÝnh ATPase ë vi nhung mao

TB biÓu m« ruét, t¨ng t¹o chÊt t¶i Ca ++

→ t¨ng hÊp thu Ca ++ ë ruét.

PTH ho¹t ho¸ qu¸ tr×nh t¹o

+T¸c dông trªn thËn.

- xuÊt hiÖn nhiÒu globulin miÔn dÞch:

• TSI: Thyroid stimulating