Nghiên cứu thành phần hóa học và khảo sát hoạt tính chống oxy hóa của cây Bục núi cao Mallotus japonicus Muell.-Arg

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM VIỆN SINH THÁI VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC T

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM

VIỆN SINH THÁI VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

PHAN THỊ THANH HƯƠNG

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ KHẢO SÁT HOẠT TÍNH CHỐNG OXY HÓA CỦA CÂY BỤC NÚI

CAO MALLOTUS JAPONICUS MUELL.-ARG

LUẬN VĂN THẠC SỸ SINH HỌC

Hướng dẫn khoa học:

TS NGUYỄN HOÀI NAM

Hà Nội - 2012

Trang 2

VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM

VIỆN SINH THÁI VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ KHẢO SÁT HOẠT TÍNH CHỐNG OXY HÓA CỦA CÂY BỤC NÚI

CAO MALLOTUS JAPONICUS MUELL.-ARG

LUẬN VĂN THẠC SỸ SINH HỌC

: TS Nguyễn Hoài Nam

Hà Nội - 2012

Trang 3

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới TS Đỗ Thị Thảo và các anh chị Phòng Thử nghiệm sinh học, Viện Công nghệ sinh học đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành các nghiên cứu về hoạt tính sinh học và thử nghiệm dược lý

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới Lãnh đạo Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, trường Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện cho tôi được học tập và phấn đấu để hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra của luận án

Tôi xin chân thành cảm ơn sự quan tâm giúp đỡ của tập thể các cán bộ Viện Hóa Sinh biển đã động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án này Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới tập thể cán bộ phòng Dược liệu biển, Viện Hóa Sinh biển đã giúp đỡ tôi nhiệt tình trong suốt thời gian thực hiện luận

án

Luận án này được hỗ trợ kinh phí và thực hiện trong khuôn khổ đề tài Hợp tác Quốc tế theo Nghị định thư Việt Nam Bỉ giai đoạn 2007-2009, do GS.TS Châu Văn Minh làm chủ nhiệm

Tác giả luận án

Trang 4

Danh sách các chữ viết tắt

CC : Sắc ký cột (Collumn chromatography)

DPPH : 1,1-Diphenyl-2- picrylhydrazyl

EGCG : Epigallocatechin gallate

GSHPO : Glutathione peroxidase

HHDP : Hexahydroxydiphenic acid

HTCO : Hoạt tính chống oxy hóa

MDA : Malonyl dialdehyd

Mp : Điểm nóng chảy (Melting point)

NMR : Phổ cộng hưởng từ nhân (Nuclear Magnetic Resonance) SOD : Superoxide dismutase

TLC : Sắc ký lớp mỏng (Thin layer chromatomatography)

Vit : Vitamin

Trang 5

Mục lục

Danh sách các chữ viết tắt i

Mục lục ii

Danh mục các bảng iv

Danh mục các hình v

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I TỔNG QUAN 3

I.1 KHÁI QUÁT VỀ CHI BA BÉT (MALLOTUS) 3

I.2 KHÁI QUÁT VỀ CÂY BỤC NÚI CAO (MALLOTUS JAPONICUS MUELL.-ARG.) 4

I.2.1 Thực vật học 4

I.2.2 Thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài Bục núi cao (Mallotus japonicus Muell -Arg.) 5

I.2.3 Hoạt tính chống oxy hóa của cây Mallotus japonicus Muell.-Arg 12

CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18

II.1 MẪU THỰC VẬT 18

II.2 PHƯƠNG PHÁP PHÂN LẬP CÁC HỢP CHẤT 18

II.2.1 Sắc ký lớp mỏng (TLC) 18

II.2.2 Sắc ký lớp mỏng điều chế 18

II.2.3 Sắc ký cột (CC) 19

II.3 PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC HOÁ HỌC CÁC HỢP CHẤT 19

II.3.1 Điểm nóng chảy (Mp) 19

II.3.2 Phổ cộng hưởng từ nhân (NMR) 19

II.4 PHƯƠNG PHÁP THỬ HOẠT TÍNH CHỐNG OXY HÓA 20

II.4.1 Phương pháp 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH) 20

II.4.2 Phương pháp kiểm tra khả năng chống oxy hoá của hoạt chất trên tế bào gan phân lập trực tiếp 22

II.4.3 Phương pháp thử nghiệm malonyl dialdehyd (MDA test) 23

CHƯƠNG III THỰC NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ 25

III.1 THU MẪU THỰC VẬT VÀ XỬ LÝ MẪU 25

Trang 6

III.2 PHÂN LẬP CÁC HỢP CHẤT 25

III.3 XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC HÓA HỌC CÁC HỢP CHẤT 27

III.3.1 Hợp chất 1: 5,7-dihydroxy-4'-methoxy-6-(3-methylbut-2-enyl)flavanone 27

III.3.2 Hợp chất 2: bergenin 30

III.3.3 Hợp chất 3: 29-norlupane-3,20-dione 31

III.3.4 Hợp chất 4: lupeol 34

III.3.5 Hợp chất 5: 25,26,27-trisnor-24-hydroxycycloartan-3-one 35

III.3.6 Hợp chất 6: 25,26,27-trisnor-3-ketocycloartan-24-oic acid 38

III.4 KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM HOẠT TÍNH CHỐNG OXY HÓA CỦA MỘT SỐ HỢP CHẤT PHÂN LẬP ĐƯỢC TỪ CÂY BỤC NÚI CAO 42

III.4.1 Kết quả thí nghiệm DPPH 42

III.4.2 Kết quả thí nghiệm bảo vệ tế bào gan khỏi tác nhân oxi hóa 42

III.4.3 Kết quả thí nghiệm MDA 43

CHƯƠNG IV KẾT LUẬN 45

Tài liệu tham khảo 46

Phụ lục 51

Trang 7

Danh mục các bảng

Bảng 1 Tổng hợp hoạt tính gây độc tế bào của các dẫn xuất phloroglucinol trên các dòng

tế bào ung thƣ nuôi cấy khác nhau (IC50g/ml) 8

Bảng 2 Kết quả thử hoạt tính chống ôxy hóa của các hợp chất 16

Bảng 3 Số liệu phổ NMR của hợp chất 1 29

Bảng 4 Số liệu phổ NMR của 2 31

Bảng 7 Số liệu phổ NMR của 5 37

Bảng 8 Số liệu phổ NMR của 6 và các chất tham khảo 39

Bảng 9 Kết quả thử nghiệm DPPH 42

Bảng 10 Kết quả thí nghiệm bảo vệ tế bào gan khỏi tác nhân oxi hóa 43

Bảng 11 Kết quả thí nghiệm MDA 44

Trang 8

Danh mục các hình

Hình 1 Cấu trúc hóa học của hợp chất 1 28

Hình 2 Các tương tác HMBC (H  C) chính của hợp chất 1 29

Hình 3 Cấu trúc hóa học của 2 30

Hình 4 Cấu trúc hóa học của hợp chất 3, 3a và 3b 32

Hình 5 Các tương tác HMBC chính của hợp chất 3 32

Hình 6 Cấu trúc hóa học của hợp chất 4 34

Hình 8 Các tương tác HMBC chính (H  C) của 5 38

Hình 10 Các tương tác COSY và HMBC chính của 6 39

Trang 9

MỞ ĐẦU

Thực vật là một nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia Việt Nam nằm trong vành đai khí hậu nhiệt đới gió mùa nên

có một hệ thực vật vô cùng phong phú và đa dạng Theo ước tính, Việt nam

có khoảng 13000 loài thực vật bậc cao có mạch trong đó có hơn 4000 loài được sử dụng làm thuốc [1]

Cùng với sự phong phú về thành phần chủng loại, nguồn dược liệu Việt Nam còn có giá trị to lớn ở chỗ chúng được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng để chữa nhiều chứng bệnh khác nhau Ngoài ra, hàng trăm cây thuốc

đã được khoa học y – dược hiện đại chứng minh về giá trị chữa bệnh của chúng Nhiều loại thuốc được chiết xuất từ dược liệu Việt Nam như rutin, D.strophantin, berberin, palmatin, artermisinin, …[1] Do đó, nguồn tài nguyên thực vật chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học cùng với điều kiện

tự nhiên thuận lợi đã, đang và sẽ là lĩnh vực khoa học, kinh tế, xã hội đầy tiềm năng trên đất nước ta

Việc nghiên cứu, khảo sát về thành phần hóa học và tác dụng dược lý của các loài cây thuốc có giá trị cao của Việt Nam nhằm đặt cơ sở khoa học cho việc sử dụng chúng một cách hợp lí và hiệu quả có tầm quan trọng đặc biệt Trong khuôn khổ đề tài hợp tác theo nghị định thư giữa chính phủ Việt

Nam và Bỉ, cây Bục núi cao (Mallotus japonicus Muell.-Arg.) đã được lựa

chọn nghiên cứu

Trong y học dân tộc Trung Quốc, Bục núi cao được dùng làm thuốc chữa viêm loét dạ dày, tá tràng và điều hòa bộ máy tiêu hóa Vỏ thân cây

Trang 10

này được dùng chữa nôn mửa, ngoài ra còn có tác dụng sát trùng, nấu cao dán lên mụn nhọt có tác dụng đỡ mưng mủ và lên da non [2]

Trên cơ sở đó, chúng tôi quyết định chọn đề tài “Nghiên cứu thành

phần hóa học và khảo sát hoạt tính chống oxy hóa của cây Bục núi cao

Mallotus japonicus Muell.-Arg.”

Luận văn này tập trung nghiên cứu về thành phần hóc học của cây

Bục núi cao (Mallotus japonicus Muell.-Arg.) và hoạt tính chống oxy hóa

của chúng nhằm tạo cơ sở cho những nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực tìm kiếm các phương thuốc mới cũng như giải thích được tác dụng chữa bệnh của các cây thuốc cổ truyền

NỘI DUNG CỦA LUẬN VĂN GỒM

1 Phân lập một số hợp chất hóa học từ cây Bục núi cao (Mallotus

japonicus Muell.-Arg.)

2 Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất đã phân lập được

3 Đánh giá hoạt tính chống oxy hóa của một số hợp chất đã phân lập được

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	359,64 KB