Xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ – từ thực tiễn thị xã đông triều, tỉnh quảng ninh (tt)

Do vậy, tôi xin chọn đề tài "Xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ - Từ thực tiễn thị xã Đông triều, tỉnh Quảng Ninh" làm để nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ cao họ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS VŨ TRỌNG HÁCH

Phản biện 1:………

……… …….………

Phản biện 2:………

………

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp … , Nhà - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Số:… - Đường……… - Quận……… - TP………

Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 201

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia

hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tai nạn giao thông đã và đang là vấn đề được xã hội quan tâm sâu sắc, mang tính toàn cầu và là thách thức lớn của toàn thế giới Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, mỗi năm có 1,3 triệu người chết, 50 triệu người bị thương vì tai nạn giao thông đường bộ, thiệt hại 1.540 tỷ USD (mỗi ngày thiệt hại 4,2 tỷ đồng) Về kinh tế, tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông hàng năm làm thiệt hại từ 1% đến 3% GDP chi phí hàng năm của các nước đang phát triển, ước tính vào khoảng trên 100 tỷ USD

Tại Việt Nam, trung bình mỗi ngày trên toàn quốc có 24 người chết, hơn 60 người bị thương tật suốt đời do tai nạn giao thông, đó là những con số dẫn tới sự ra đời khái niệm “thảm họa quốc gia” - một cụm từ rất đau xót khi nói tới tình trạng tai nạn giao thông ở Việt Nam hiện nay Tai họa không loại trừ bất kỳ người nào khi đi trên đường và

do đó, việc giải quyết không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng, mà là ý thức, trách nhiệm của xã hội, của mỗi người

Trong những năm qua, thị xã Đông Triều đã huy động toàn bộ sức mạnh hệ thống chính trị của thị xã vào cuộc để triển khai và thực hiện tốt các luật của Quốc hội, nghị định của Chính phủ về đảm bảo

an toàn giao thông, đặc biệt là Luật giao thông đường bộ năm 2008 (sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10) Sau gần 08 năm triển khai thực hiện Luật giao thông đường bộ, bước đầu

đã thu được những kết quả nhất định, tình hình trật tự an toàn giao thông phần nào được cải thiện và đã hạn chế tới mức thấp nhất số vụ,

số người chết do tai nạn giao thông Tuy nhiên, hoạt động giao thông đường bộ vẫn còn nhiều bất cập, tai nạn giao thông tuy có giảm về số

vụ và số người chết nhưng chưa bền vững, đặc biệt là tình hình vi

phạm pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông có xu hướng ngày càng tăng Nguyên nhân cơ bản là tình trạng pháp chế trong lĩnh vực giao thông đường bộ còn nhiều điểm hạn chế Điều này thể hiện trên các mặt sau đây: Hệ thống văn bản pháp luật quy định điều chỉnh lĩnh vực này tuy đã có tương đối đầy đủ, nhưng tính răn đe chưa cao

và chưa phù hợp với tình hình thực tế nên khó triển khai thực hiện dẫn đến hiệu quả điều chỉnh của pháp luật còn hạn chế; cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ trong thời gian dài chưa được quan tâm đầu tư đúng mức và tương xứng với tốc độ phát triển của phương tiện giao thông

cơ giới đường bộ; trình độ hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật về giao thông của một bộ phận người dân khi tham gia giao thông vẫn còn thấp hoặc xem nhẹ; công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực giao thông đường bộ chưa thật sự hiệu quả; các vi phạm xảy ra nhưng không được phát hiện và ngăn chặn kịp thời Hậu quả đã dẫn đến tai nạn giao thông xảy ra làm chết người và thiệt hại về tài sản của nhân dân và nhà nước

Để góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, tìm kiếm những giải pháp nhằm thiết lập lại trật tự an toàn giao thông, với mục tiêu bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và trên hết là đảm bảo tính pháp chế xã hội chủ nghĩa trong trong lĩnh vực giao thông đường bộ thì công tác xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

đóng một vai trò hết sức quan trọng Do vậy, tôi xin chọn đề tài "Xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ - Từ thực tiễn thị xã Đông triều, tỉnh Quảng Ninh" làm để nghiên cứu và viết luận

văn thạc sĩ cao học Luật Hiến pháp và Luật Hành chính của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong thời gian qua đã có rất nhiều các công trình khoa học liên quan đến đề tài nghiên cứu của luận văn, tiêu biểu là:

Nguyễn Quang Huy: "Thực hiện pháp luật trong lĩnh vực đảm

bảo trật tự an toàn giao thông qua thực tế tỉnh Thái Nguyên" Luận

văn thạc sĩ luật học, Đại học quốc gia Hà Nội, 2007 Luận văn đã làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận cơ bản về pháp luật giao thông đường

bộ, thực hiện pháp luật và thực hiện pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ, chỉ ra những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân khách quan, chủ quan của những tồn tại hạn chế trong thực hiện pháp luật trong lĩnh vực bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ

Vũ Ngọc Dương: "Thực trạng và giải pháp về trật tự an toàn

giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Hải Dương", đề tài nghiên cứu

cấp Bộ năm 2009

Vũ Thanh Nhàn: "Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong

lĩnh vực giao thông đường bộ ở Việt Nam hiện nay - Một số vấn đề lý luận, thực tiễn và phương hướng hoàn thiện", Luận văn thạc sĩ luật

học, Trường Đại học Luật Hà Nội, 2009 Luận văn nghiên cứu thực trạng pháp luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở Việt Nam từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này

Nguyễn Văn Minh: “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực

giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa”, Luận văn thạc sĩ

luật học, Khoa luật, Đại học quốc gia Hà Nội, 2012 Luận văn làm sang tỏ cơ sở lý luận chung về vấn đề giao thông đường bộ, đánh giá thực trạng an toàn giao thông đường bộ và hành lang an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

Trong các công trình nghiên cứu trên đây, trên cơ sở phân tích lý luận và thực tiễn có liên quan, các tác giả đã giới thiệu, phân tích đánh giá về pháp luật và thực tiễn hoạt động xử lý vi phạm hành chính nói chung và về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở

các tỉnh thành khác nhau nhưng chưa nghiên cứu về thực tiễn xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại thị xã Đông Triều,

tỉnh Quảng Ninh Do vậy, luận văn "Xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ - Từ thực tiễn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh" sẽ kế thừa một phần cơ sở lý luận của các nghiên cứu

trên, đồng thời phản ánh thực trạng tại thị xã Đông triều nhằm cung cấp các luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường

bộ của cả nước nói chung và thị xã Đông Triều nói riêng, nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước, giữ gìn trật tự an toàn giao thông đường bộ, ngăn ngừa vi phạm, giảm nhẹ thiệt hại do vi phạm giao thông đường bộ gây ra đồng thời tăng cường hiệu quả xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1.Mục đích nghiên cứu

Luận văn hướng tới mục đích nghiên cứu những vấn đề lý luận

và thực tiễn về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

Đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại Đông triều

Trên cơ sở đó tìm ra những bất cập, vướng mắc ngay trong các quy định và thực tiễn áp dụng, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại thị xã Đông triều

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích trên, luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:

Nghiên cứu những vấn đề lý luận về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

Tìm hiểu thực trạng xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Đông triều, Quảng Ninh

Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Đông triều

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận về Nhà nước và pháp luật, đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Đông triều - tỉnh Quảng Ninh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Do khuôn khổ thời gian và kiến thức của bản thân còn hạn chế học viên xin phép chỉ tập trung nghiên cứu, phân tích số liệu các vụ vi phạm giao thông đường bộ, tai nạn giao thông và công tác xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ từ năm 2010 đến năm

2015 trên địa bàn thị xã Đông triều, tỉnh Quảng Ninh

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chính như: Phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp phỏng vấn, phương pháp lịch sử, phương pháp thống kê, điều tra xã hội học

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Ý nghĩa lý luận: Đề tài là chương trình chuyên khảo về xử phạt

hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại thị xã Đông triều,

đề tài đã đặt vấn đề tương đối hệ thống về pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại Đông triều; Phân tích tương đối cụ thể thực trạng thực thi các quy định pháp luật về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại thị xã; đề ra các giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật về xử phạt vi

phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại địa phương

Thông qua nghiên cứu đề tài xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ - Từ thực tiễn thị xã Đông triều, giúp cho học viên nắm vững các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về giao thông đường bộ, chiến lược phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ của thị xã Đông triều

Ý nghĩa thực tiễn: Các kết quả nghiên cứu của đề tài có thể là

nguồn tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý nhà nước về giao thông đường bộ, cơ quan nghiên cứu, giảng dạy, phổ biến tuyên truyền giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ cho học sinh, sinh viên, cán bộ, công chức có thẩm quyền xử phạt vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ

Một số kiến nghị, giải pháp của luận văn có giá trị tham khảo đối với các cơ quan nhà nước trong việc xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực hiện pháp luật về giao thông đường bộ

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về xử phạt hành chính trong lĩnh vực

giao thông đường bộ

Chương 2: Thực trạng xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông

đường bộ - Từ thực tiễn thị xã Đông triều, Quảng Ninh

Chương 3: Phương hướng, giải pháp đảm bảo hiệu quả xử phạt hành

chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ - Từ thực tiễn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH

TRONG LĨNH VỰC GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

1.1 Những khái niệm cơ bản

1.1.1 Giao thông

Khi nói đến giao thông là nói đến "việc đi lại từ nơi này đến nơi

khác của người và phương tiện chuyên chở" [26, tr.381]

Theo Từ điển Tiếng Việt thì đường bộ được hiểu là "Thứ đường

đi trên đất liền dùng cho người đi bộ và xe cộ, nói chung"[26, tr.356]

Theo Luật giao thông đường bộ 2008 định nghĩa "Đường bộ gồm

đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ.[28]

1.1.2 Giao thông đường bộ

Giao thông đường bộ là một hiện tượng xã hội có xu hướng biến động phát triển mạnh mẽ không chỉ ở Việt Nam mà còn diễn ra hầu hết các quốc gia trên thế giới giao thông đường bộ và phát triển giao thông đường bộ đang được xem xét ở nhiều góc độ kinh tế - xã hội, chính trị dưới tác động của sự phát triển khoa học- kỹ thuật tiên tiến

Trên cơ sở của những khái niệm về đường bộ có thể hiểu giao

thông đường bộ là việc đi lại từ nơi này đến nơi khác của người và

phương tiện chuyên chở trên đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà đường bộ [28]

1.1.3 Vi phạm hành chính, vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

Đảng và Nhà nước ta quy định "Nhà nước được tổ chức và hoạt

động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng Nhân dân, tận tụy phục vụ Nhân dân, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của Nhân dân; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa

quyền".[27]

"Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính" [29]

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ như sau: "vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ là hành

vi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm các quy định của pháp luật

về giao thông đường bộ một cách cố ý hoặc vô ý mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật bị xử phạt hành chính bao gồm: Các hành vi vi phạm nguyên tắc giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về phương tiện tham gia giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về vận tải đường bộ; các hành vi vi phạm khác về giao thông đường bộ"

1.1.4 Xử phạt vi phạm hành chính, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

Xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với

cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính

Xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ có thể hiểu là: Hoạt động của cơ quan nhà nước áp dụng đối với các cá nhân,

cơ quan, tổ chức có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật giao thông đường bộ về quy tắc giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về phương tiện tham gia giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ; các hành vi vi phạm quy định về vận

tải đường bộ; các hành vi vi phạm khác về giao thông đường bộ mà không phải là tội phạm mà theo quy định phải bị xử phạt hành chính

1.2 Những quy định của pháp luật về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

1.2.1 Nguyên tắc xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

1.2.2 Hình thức xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

1.2.3 Thẩm quyền xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

1.2.4 Thủ tục xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường

1.2.7 Đối tượng bị xử phạt

1.3 Vai trò của xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

có tác động tích cực đến đời sống xã hội, thúc đẩy sự phát triển xã hội

Do vậy, những kết quả ổn định, tích cực trong công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước về giao thông đường

bộ

1.4 Những yếu tố tác động đến xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

TIỂU KẾT

Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ có ý nghĩa rất lớn như việc tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc, bảo đảm chất lượng của hoạt động áp dụng pháp luật; đảm bảo tính hiệu thực của các quan hệ pháp luật trong lĩnh vực này; là cơ sở cho các chủ thể thực hiện đúng và đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình; bảo đảm sự đồng bộ của hệ thống pháp luật và có ý nghĩa thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế xã hội

Chương 2 THỰC TRẠNG XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC

GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ Ở THỊ XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH 2.1 Thực trạng vi phạm pháp luật giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh

Trên toàn địa bàn thị xã Đông triều có khoảng gần 1000km đường bộ trong đó không kể đường hẻm, đường kẹt, đường đất Cụ thể như sau:

Chiều rộng trung bình mặt đường là 6,5m

Tính đến nay, tất cả các tuyến đường trục của thị xã đã được trải nhựa, bê tông hóa 55/55km; các tuyến đường liên xã 38/38km; liên thôn 159/280hm; các ngõ xóm đã cứng hóa được 387,5km/621km…

rất nhiều tuyến đường đạt chuẩn về quy mô và kết cấu đường cấp A của Bộ giao thông vận tải như đường đi qua địa phận Đức Chính, Nguyễn Huệ, Hồng Phong…

Thị xã Đông triều có trục quốc lộ 18A đi qua dài 40km, qua 12

xã và 4 phường, với hơn 200 đầu nối giữa đường tiểu mạch với quốc

lộ, cùng với đo lưu lượng người và phương tiện tham gia giao thông trên quốc lộ 18A không ngừng gia tăng Theo khảo sát của tạm thu phí trên quốc lộ 18A, trung bình mỗi ngày có gần 10.000 lượt phương tiện

cơ giới đi qua

Qua tìm hiểu thực tế và nghiên cứu các số liệu cho thấy, phần lớn các vụ tai nạn xảy ra trên quốc lộ 18A, trong đó 95% các vụ tai nạn giao thông trên địa bàn đều do người điều khiển các phương tiện

cơ giới chủ quan, không làm chủ được tốc độ của mình, không quan sát kỹ, không đi đúng làn đường, tránh vượt sai quy định, sử dụng rượu bia khi lái xe mới gây ra tai nạn Theo cán bộ đội cảnh sát giao thông công an thị xã Đông triều thì hiện nay, lưu lượng phương tiện

có tải trọng lớn như: xe container, xe trộn bê tông…đi qua địa bàn để sang tỉnh Hải Dương và thành phố Uông Bí rất lớn, trong đó hạ tầng giao thông đường bộ của thị xã chưa thể đáp ứng được nhu cầu

Việc không chấp hành quy định đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông trên địa bàn thị xã Đông triều còn phổ biến Từ năm 2010 đến năm 2015, các lực lượng chức năng đã xử lý 5.871 trường hợp vi phạm về hành vi không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông

Một thực trạng đáng buồn là có không ít các cá nhân chấp hành quy định theo kiểu chống đối như: Chỉ đội mũ bảo hiểm khi đến trạm kiểm soát, các bot giao thông, hay khi thấy bóng dáng cảnh sát giao thông sau khi đi qua các bot kiểm tra lại bỏ mũ ra treo xe Việc đội

mũ bảo hiểm của người dân còn mang tính chất đối phó, hình thức thể