dịch học (nhãn vải)

dịch hại hại trên nhãn vải đã làm tổn thất nhiều về kinh tế chất lượng quả và khả năng phát triển của cây. Cần có cái nhìn tổng quát để tính toán thời gian phát dục gây hại của các loài dịch hại phổ biến.

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội Khoa Nông Học

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội Khoa Nông Học

Chuyên đề Dịch hại trên cây nhãn, vải

Giảng viên hướng dẫn: Ths Phạm Thị Hiếu

Nhóm sinh viên thực hiện:

Nguyễn Thị Thu Hương 560039 Phạm Thị Hồng 560030 Nguyễn Thị Dương 560014 Nguyễn Yên 560126 Nguyễn Trọng Tuấn 560115

I Mở đầu

Nhãn, vải là cây trồng lâu năm, được trồng phổ biến

và có lịch sử lâu đời ở Châu Á Nó có giá trị dinh dưỡng cao, màu sắc, hương vị đặc trưng Đem lại hiệu quả kinh tế cao cho các vùng trồng

Dịch hại đã gây tổn thất đáng kể về năng suất chất lượng quả và khả năng sinh trưởng của cây Vì vậy chúng em tìm hiểu đề tài: “Dịch hại trên cây nhãn, vải”.

• Miền Nam Trung Quốc, Ấn Độ, Đông Nam Á

• Việt Nam: các vùng trồng nhãn, vải đều bị hại

Triệu chứng, mức độ gây hại

Là loài sâu hại nguy hiểm nhất Gây thui hoa, rụng quả non

Chùm nụ hoa khô héo -> màu nâu đen Chùm quả khẳng khiu, trơ trụi Vườn nhãn sót lại ít quả nhỏ

Vải bị gây hại nặng

Là loài sâu hại nguy hiểm nhất Gây thui hoa, rụng quả non

Chùm nụ hoa khô héo -> màu nâu đen Chùm quả khẳng khiu, trơ trụi Vườn nhãn sót lại ít quả nhỏ

Vải bị gây hại nặng

Giảm năng suất nghiêm trọng

Diễn biến của bọ xít

Diễn biến của bọ xít

Đầu

Diễn biến của bọ xít

Phương pháp dự tính dự báo

1. Mỗi ruộng điều tra 4 hướng, mỗi hướng 1 cành (lá, hoa, quả)/ 1 cây/điểm

Định kỳ 7 ngày/lần, theo rõi số chồi số lá bị hại, mật độ bọ xít non trên chồi

20-Đồ thị 1: Diễn biến mật độ bọ xít gây hại trong thời gian điều tra

Kết quả điều tra thành phần sâu bệnh hại chính trên cây nhãn, vải tại huyện kim bảng năm 2010

Mật độ bọ xít tăng dần và đạt cao điểm vào tháng 4 giai đoạn quả non Giai đoạn lộc thu vào tháng 9 mật độ bọ xít có tăng hơn Từ tháng 10 – 12 bọ xít qua Đông nên hầu như không di chuyển và gần như không gây hại

Biện pháp phòng chống

T12,

Diễn biến của sâu đục thân

Con

2 Sâu đục thân

Diễn biến của sâu đục thân

Sâu non phát sinh muộn từ tháng 8, tháng 9 trở đi thường nằm lại trong cây

để qua đông, chờ đến mùa xuân năm sau sẽ hóa nhộng, trưởng thành để tiếp tục gây hại

Biện pháp phòng trừ

3 Sâu đục cuống quả vải

Conogethes punctiferalis

Phân bố, gây hại

Vị

Diễn biến của sâu đục quả

Trứng

Diễn biến của sâu đục quả

Xuất hiện rộ và đẻ trứng cuối T3 trong T4 Sâu non gây hại nặng

trên quả vải chính vụ đầu T6 Gây hại rất nặng ở trà quả muộn

hoặc ở vườn vải thu hoạch muộn từ giữa T6-đầu T7

Sâu phát triển thích hợp trong vườn cây trồng dày, cành lá rậm rạp, độ ẩm tán lá cao Sâu gây hại nặng

ở vườn vải ở gần rừng

Biện pháp phòng trừ

4 Nhện lông nhung

Eriophyes litchii Keifer

Phân bố, ký chủ

• Bệnh hại nặng tại các vùng trồng vải cận nhiệt đới, Ha Oai, Pakistan, Việt Nam …

• Nhện lông nhung trên nhãn vải được ghi nhận đầu tiên ở vùng Hà Nội vào năm 1994

Triệu chứng, mức độ gây hại

Lá già, lớp lông nhung chuyển sang màu nâu thẫm nhện

sang các lá non khác.

Diễn biến của nhện lông nhung

Nhện kích thước rất nhỏ xâm nhập vào chồi non mới nhú sinh sống, đẻ

trứng Phát sinh mặt phía dưới làm cho lá nhỏ, cong queo, ảnh hưởng tới

quang hợp, hoa bị bệnh không nở hoa, thụ phấn, quả non rụng.

Phát triển mạnh vào vụ Xuân, vụ Hè, vụ Đông và vụ Thu bị nhẹ hơn

Diễn biến của nhện lông nhung

Thích râm mát sợ ánh sáng, nhiều ở búp lá đỉnh mầm ngọn lộc mới chưa nở của cành trong bóng râm

Lộc xuân nhện có mật độ cao nhất Lộc thu, lộc hè mật độ nhện đứng thứ 2 Tập trung ở ngọn đỉnh mầm phá hại, sau khi ngọn lộc mới nảy mầm thời kỳ

lá búp phân tầng nở ra lá, nhện lập tức xuất hiện chuyển dịch hoạt động.

Phương pháp dự tính dự báo

Chọn ruộng ít bị tác động bởi thuốc hóa học BVTV, đánh dấu 5 cây cố định, mỗi cây cách nhau 40-48 m.

Trên mỗi cây lấy 5 điểm ngẫu nhiên ( 4 điểm 4 hướng, 1 điểm bất kì) mỗi điểm lấy

2 lá trong đó có 1 lá ở đầu, một lá ở giữa của từng đọt lộc.

Trên vườn ươm điều tra theo băng, mỗi băng 10 cây ngẫu nhiên, mỗi cây 2 lá (1 lá bánh tẻ, 1 lá già) Cho mẫu vào túi nilon quan sát đếm số nhện dưới kính lúp Tính mật độ con/lá.

Biện pháp phòng trừ

Biện

II Bệnh hại trên cây

1 Bệnh héo rũ

Fusarium sp Và Pythium sp.

Các vụ dịch xảy ra

Bệnh hại nguy hiểm nhiều nước trồng vải trên thế giới

Hại nghiêm trọng những vùng trồng vải lớn ở phía Bắc: Bắc Giang, Hải Dương, Phú Thọ…

Gây hại

Quy luật diễn biến

Biện pháp phòng trừ

Kỹ

2 Bệnh sương mai (Peronophythora lichi)

Bộ nấm sương mai Lớp Nấm trứng

Các vụ dịch xảy ra

Gây hại ở những vùng trồng vải, nhãn quy mô trên thế giới Chủ yếu ở khu vực phía Bắc.

Đồ thị 2: Diễn biến bệnh sương mai

Tỷ lệ bệnh sương mai tăng dần, cao điểm T3 giai đoạn hoa nở rộ - đậu quả (phun phòng lần 1) T2 giai đoạn hoa cái bắt đầu nở (phun lần 2); giữa T3 - cuối T3 khi đậu quả Tỷ lệ bệnh giảm dần vào các tháng sau

Quy luật diễn biến

Ban đầu là các vết đốm đen nhỏ, lan nhanh bao quanh cả

cuống hoa và quả -> rụng Trời nắng cuống hoa bị khô,

tóp lại, trời ẩm cuống hoa bị thối, dễ gẫy.

Giảm tỉ lệ đậu quả, năng suất khó khăn cho bảo quản chế

biến.

Hại từ thời kỳ ra hoa, đậu quả đến khi thu hoạch Trời âm u, ẩm độ cao, mưa phùn thuận lợi cho bệnh phát sinh và gây hại

Phương pháp dự tính dự báo cho bệnh hại trên nhãn vải

Mỗi vườn điều tra 1 hố (khu vực hình chiếu tán lá)/điểm đối với bệnh héo rũ vải thiều

Đối với bệnh sương mai điều tra 4 hướng, mỗi hướng 1 cành/1 cây/điểm Điều tra số cành, lá bị bệnh Tính tỷ lệ (%) và chỉ số bệnh theo thang cấp bị bệnh.

Biện pháp phòng trừ

Trước khi hoa nở, sau khi

đậu quả non, phun thuốc

Rhidomil MZ-72WP 0,15%

Sau khi thu hoạch quả chín tỉa cành, tạo tán Vườn bị bệnh nặng phun

Boocdo1%, Rhidomil 72MZ 0.2 %

Tài Liệu Tham Khảo

1. Bộ môn côn trùng, 2004, Giáo trình côn trùng chuyên khoa, NXB Nông Nghiệp, Hà Nội Trang 219,251

2. Hà Quang Hùng, 2005, Giáo trình dịch học bảo vệ thực vật, NXB Nông Nghiệp, Hà Nội Trang 132,135

3. Vũ Triệu Mân, 2007, Giáo trình bệnh cây chuyên khoa, NXB Nông Nghiệp, Hà Nội Trang 93-95

4. http://udkhcnbinhduong.vn/index.php?mod=khcn&cpid=11&nid=945&view=detail Ngày truy cập 28/2/2014

5. http://bvtvphutho.vn/Home/Tim-hieu-sau-benh/trencaynhanvai/2009/26/SAU-DUC-THAN.aspx ngày truy cập 28/2/2014

6. http://udkhcnbinhduong.vn/hoinongdan/index.php?mod=news&wid=16&cpid=45&nid=1154&view=detail ngày truy cập 28/2/2014

7. http://agriviet.com/home/threads/41529-xin-hoi-ve-con-bo-xit#axzz2udjJYUsk ngày truy cập 1/3/2014

8. http://www.haiduongdost.gov.vn/vaithieuthanhha/modules.php?name=News&op=viewst&sid=61 ngày truy cập 1/3/2014

XIN ChÂN THÀNH CẢM ƠN!