GD&ĐT Giáo dục và Đào tạoINEE Mạng lưới Liên ngành về Giáo dục trong trường hợp Khẩn cấp NGO Các tổ chức Phi chính phủ THAT Trường học an toàn UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học, Văn hóa
Trang 1United Nations
Office of the Representative to the Socialist Republic of Viet Nam Member of United Nations Team
Ha Noi Office
Educational, Scientific and Cultural Organization
Bộ công cụ đánh giá và lập kế hoạch trường học an toàn trong phòng,
chống thiên tai và các rủi ro khác
(Tài liệu tham khảo)
Trang 2Số lượng học sinh và giáo viên chiếm khoảng 25% dân số Việt Nam Trong thời gian vừa qua,
Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD&ĐT) rất chú trọng đến việc đánh giá giảm thiểu rủi ro và hướng dẫn các cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch và báo cáo về vấn đề này với sự phối hợp với các đối tác của Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cũng như các đối tác phát triển trong nước và quốc tế
Bộ GD&ĐT và UNESCO xây dựng Bộ công cụ đánh giá và lập kế hoạch trường học an toàn trong phòng, chống thiên tai và các rủi ro khác Bộ công cụ được xây dựng dựa trên việc thực hiện
Bộ tiêu chuẩn Giáo dục tối thiểu INEE tại Việt Nam: Phòng chống, Ứng phó và Phục hồi nhằm tuân thủ các quy định quốc tế hiệu quả nhất và được điều chỉnh cho phù hợp với các nhu cầu
và quy định của Việt Nam
Bộ công cụ đánh giá đòi hỏi phương pháp thực hiện có sự tham gia của cha mẹ học sinh, cộng đồng, chính quyền địa phương và các bên liên quan nhằm xây dựng môi trường thuận lợi cho giáo dục vì sự phát triển bền vững
Với việc áp dụng bộ công cụ, trường học và cộng đồng có thể nhận diện và ứng phó với những thách thức do thiên tai gây ra cũng như những tác động của biến đổi khí hậu Bộ công cụ giúp cộng đồng quanh trường học xác định các hành động nhằm giảm thiểu rủi ro và khả năng dễ
bị tổn thương Chủ đề Bảo tồn Đa dạng sinh học được lồng ghép trong bộ công cụ giúp nhà trường và cộng đồng cùng cam kết về bảo vệ môi trường; coi đó như là một giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu trong dài hạn Bảo tồn Đa dạng sinh học sẽ đóng vai trò như là giải pháp góp phần nâng cao khả năng ứng phó và giảm thiểu rủi ro thiên tai ở bên trong và xung quanh trường
Trong quá trình xây dựng Bộ công cụ, Bộ GD&ĐT và UNESCO nhận được sự hỗ trợ rộng rãi từ các tổ chức và chuyên gia cũng như các trường học tham gia vào quá trình thí điểm bộ công
cụ này
ời nói đầu
Trang 3Bộ GD&ĐT hiện đang tiến hành thu thập thông tin đánh giá giảm thiểu rủi ro thiên tai trường học thông qua công cụ trực tuyến nhằm thực hiện Luật Phòng, chống thiên tai Công cụ này bao gồm các biểu mẫu trực tuyến về 1) phòng tránh trước khi xảy ra thiên tai 2) đánh giá tình hình khẩn cấp và 3) phục hồi sau thiên tai UNESCO hỗ trợ xây dựng nội dung phiếu điều tra phòng tránh trước khi thiên tai xảy ra (Mẫu 1), bao gồm thông tin chung về trường học, thực trạng giáo dục và kiến thức giảm thiểu rủi ro thiên tai, hệ thống quản lý giảm thiểu rủi ro thiên tai trường học, đánh giá an toàn cơ sở vật chất trường học cũng như phiếu điều tra về các hiểm họa trong và xung quanh trường học UNICEF hỗ trợ xây dựng phiếu điều tra sau khi thiên tai xảy ra (Mẫu 2) và phục hồi trường học (Mẫu 3).
Một đặc điểm rất quan trọng của quá trình xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai và đánh giá trường học an toàn là phương pháp thực hiện có sự tham gia của các bên liên quan, qua đó nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng mạng lưới hỗ trợ trường học gồm cha me học sinh, cộng đồng và các bên liên quan
Bộ công cụ này sẽ hỗ trợ và nâng cao năng lực các cơ quan quản lý giáo dục ở cấp trung ương
và địa phương, hiệu trưởng cũng như giáo viên, cộng đồng địa phương đảm bảo giáo dục có chất lượng, phòng, tránh, ứng phó và phục hồi trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thiên tai
Hy vọng bộ công cụ này sẽ hữu ích với mọi nhà trường, các cấp quản lý và chính quyền địa phương cùng những ai quan tâm đến an toàn trường học
VĂN PHÒNG UNESCO TẠI VIỆT NAM
Trưởng Đại diện
Trang 8GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo
INEE Mạng lưới Liên ngành về Giáo dục trong trường hợp Khẩn cấp
NGO Các tổ chức Phi chính phủ
THAT Trường học an toàn
UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học, Văn hóa của Liên Hợp Quốc
UNICEF Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc
Bộ công cụ đánh giá và lập kế hoạch trường học an toàn trong phòng, chống thiên tai và các rủi ro khác (sau đây được gọi là Bộ công cụ) được xây dựng nhằm giúp xác định các hiểm họa, rủi ro và tình trạng dễ bị tổn thương trong và xung quanh trường học Bộ công cụ cũng giúp lập kế hoạch nâng cao năng lực của nhà trường ứng phó với rủi ro, đồng thời cung cấp thông tin một cách hiệu quả tới học sinh, giáo viên, cha mẹ học sinh, cộng đồng và chính quyền
Tài liệu này gồm các chương sau:
i) Chương I: Công cụ đánh giá trường học an toàn là một bộ công cụ cho phép trường học xác
định và thu thập thông tin về các hiểm họa, tình trạng dễ bị tổn thương và năng lực của trường học, cộng đồng một cách hệ thống
Trang 9ro dựa trên hiểm họa, tình trạng dễ bị tổn
thương và năng lực của trường học, đồng
thời hướng dẫn cách xây dựng, thực hiện và
giám sát các kế hoạch thường niên với các
hoạt động nhằm giảm thiểu rủi ro
iii) Chương III: Các quy trình hướng dẫn xây
dựng các quy trình cụ thể để sau này được
chính thức phê duyệt và sử dụng trong diễn
tập nhằm hỗ trợ trường học an toàn
iv) Chương IV: Hoạt động dành cho học
sinh bao gồm các ví dụ và bài tập mà Ban
Giám hiệu nhà trường và giáo viên có thể sử
dụng nhằm củng cố kỹ năng thực tiễn mà
học sinh cần có để phòng ngừa và ứng phó
với thiên tai, thảm họa
Công cụ đánh giá trường học an toàn là một
bộ các biểu mẫu được sử dụng để thu thập các
dữ liệu phù hợp nhất cho việc đánh giá tình hình
trường học, năng lực và các loại rủi ro thiên tai
Bên cạnh đó là bộ công cụ này còn áp dụng để
đánh giá trường học an toàn ô nhiễm, cháy nổ,
giao thông đường bộ, HIV và các tác động của sự
suy giảm đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu
Công cụ đánh giá trường học an toàn này được
trình bày theo 3 bước của một quy trình đánh
giá trường học an toàn: i) chuẩn bị, ii) thu thập dữ
liệu, và iii) tổng hợp dữ liệu
Hướng dẫn lập Kế hoạch THAT sẽ hướng
dẫn trường học và cộng đồng cách thức
phân tích các rủi ro và nhu cầu của trường
học dựa trên thông tin thu được từ công cụ
đánh giá trường học an toàn Hướng dẫn
này giúp xây dựng một kế hoạch đưa ra các
hành động ưu tiên, phân bổ nguồn lực và xác định khung thời gian hành động Hướng dẫn cũng sẽ giúp giám sát và đánh giá việc thực hiện kế hoạch Bốn bước chính để xây dựng kế hoạch THAT là i) chuẩn bị, ii) lập kế hoạch, iii) thực hiện kế hoạch và iv) giám sát
và đánh giá
Hai chương đầu tập trung vào việc xác định, đánh giá và giảm nhẹ các ảnh hưởng tiêu cực của suy giảm đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu, thiên tai, thảm họa và rủi ro
Chương 3 (Xây dựng các Quy trình trường
học an toàn) cung cấp các câu hỏi thảo luận
và hướng dẫn xây dựng, dự thảo, thực hiện, diễn tập và phổ biến các quy trình an toàn trong trường học và cộng đồng Sau khi xây dựng, các quy trình giúp trường học và cộng đồng hành động một cách nhanh chóng và dứt khoát nhằm ứng phó với thiên tai và các mối đe dọa khác Các quy trình được phổ biến rộng rãi cung cấp cho tất cả các bên liên quan một khung hành động, đảm bảo khi có tình hình khẩn cấp xảy ra, trường học
và cộng đồng sẽ hành động ứng phó một cách kịp thời
Chương 4 (Phòng, chống thiên tai và rủi ro
khác tại gia đình do học sinh khởi xướng)
hướng dẫn và cung cấp thông tin nhằm tăng cường các hoạt động an toàn trường học trong lớp học, trường học và cộng đồng
Trang 10Bộ công cụ tự đánh giá này nhằm giúp trường
học chủ động cùng cộng đồng và chính quyền
địa phương trong việc lập kế hoạch xây dựng môi trường dạy và học an toàn củng cố mạng lưới nhằm
hỗ trợ cho việc phòng ngừa các tình huống khẩn cấp xảy
ra ở trường học Trường học là nơi thích hợp nhất để đánh giá, thiết kế và thực hiện một cách hữu hiệu và bền vững các giải pháp giảm nhẹ rủi ro phù hợp
với nhu cầu và năng lực của trường
cũng như cộng đồng xung
quanh
Trang 12Mạng lưới – Quá trình đánh giá trường học
an toàn phải được thực hiện với sự tham gia
của các bên liên quan, gồm cán bộ quản lý,
giáo viên, nhân viên và học sinh của trường
và người tham gia từ cộng đồng, phụ huynh, chính quyền và truyền thông
Sự tham gia – Quá trình đánh giá cần huy
động tất cả những bên chịu ảnh hưởng hoặc quan tâm, phải đảm bảo cân bằng giới, người dễ bị tổn thương, người khuyết tật và người dân tộc thiểu số
BƯỚC 1 CHUẨN BỊ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
Nhằm chuẩn bị tốt cho hoạt động đánh giá, cần thực hiện các nhiệm vụ dưới đây:
Nhiệm vụ 1: Thành lập nhóm đánh giá và
phân công trưởng nhóm
Nhiệm vụ 2: Huy động sự tham gia của
cộng đồng và chính quyền địa phương
Nhiệm vụ 3: Xác định phương pháp thực
hiện quá trình đánh giá
Bước 1 gồm các hướng dẫn và đề xuất nhằm
chuẩn bị cho quá trình đánh giá: thành lập
nhóm đánh giá, xác định phương pháp và mục
tiêu của quá trình đánh giá; huy động sự tham
gia rộng rãi của các trường học và cộng đồng
Bước 2 hướng dẫn từng bước để hoàn thành
các công cụ giúp trường học có thể nhận ra
và hiểu biết một cách chính xác các hiểm họa, nguy cơ, tính dễ bị tổn thương và khả năng của mình
Bước 3 hướng dẫn về cách thức chuẩn bị và
tổng hợp thông tin, dữ liệu thu thập được trong quá trình đánh giá nhằm sử dụng để xây dựng
Kế hoạch THAT
Lưu ý những điểm dưới đây khi sử dụng Công
cụ:
Tính linh hoạt – Hoạt động đánh giá này
cần phải được tiến hành từng bước Tuy
nhiên, mỗi trường học cần linh hoạt áp dụng
và điều chỉnh công cụ đánh giá cho phù hợp
với bối cảnh và điều kiện cụ thể của từng
trường.
Thời gian thực hiện – Hoạt động đánh giá
tốt nhất là được bắt đầu trước năm học mới
và/hoặc trước mùa thiên tai xảy ra để có
thể phù hợp với kế hoạch chung của trường
Việc đánh giá cần phải được tiến hành
thường xuyên tùy thuộc vào mức độ thường
xuyên xảy ra nguy cơ và thiên tai
Đánh giá – Các kết quả đánh giá cần phải
được xem xét lại một cách thường xuyên
theo kế hoạch tùy theo bối cảnh nguy cơ
xảy ra rủi ro và khả năng của trường thông
qua hệ thống giám sát và đánh giá được
mô tả trong Hướng dẫn lập kế hoạch THAT
đi kèm Bộ công cụ đánh giá cũng cần được
rà soát để có thể cập nhật phù hợp với điều
C
ÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG HỌC AN TOÀN NÀY ĐƯỢC TRÌNH BÀY THEO 3 BƯỚC CỦA MỘT QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG HỌC AN TOÀN:
Trang 13Nhiệm vụ 1 – Thành lập nhóm đánh
giá và phân công trưởng nhóm
Hiệu trưởng hoặc hiệu phó giữ vai trò chủ đạo
trong việc hướng dẫn cả nhóm áp dụng bộ
công cụ đánh giá và chuẩn bị kế hoạch Cần
đưa ra các quyết định dựa trên các ưu tiên, kinh
phí được phân bổ, mạng lưới và huy động sự
tham gia của chính quyền và các tổ chức khác
Do đó, Ban giám hiệu cần biết các bước tiến
hành của quá trình đánh giá và có khả năng
đưa ra các ý kiến của mình Hiệu trưởng hoặc
hiệu phó có thể điều hành quá trình đánh giá
hoặc phân công một giáo viên hoặc nhân viên
cốt cán khác thực hiện nhiệm vụ này Cần phân
công một thành viên trong nhóm làm nhiệm
vụ lập và lưu giữ hồ sơ, sổ sách trong suốt quá
trình và hoàn thành các biểu mẫu
Hiệu trưởng cần quan tâm đến ý kiến và nhu
cầu của các nhóm dễ bị tổn thương ví dụ như
người khuyết tật hoặc người dân tộc thiểu số
được xem xét trong suốt quá trình đánh giá
Cũng cần đảm bảo sự cân bằng giới thông qua
việc huy động sự tham gia của phụ nữ và trẻ
em gái trong hoạt động đánh giá, đồng thời
quan tâm đến nhu cầu của người khuyết tật
Điều này có nghĩa là các kết quả an toàn, hiệu
quả, công bằng có ảnh hưởng đến các nhóm
dễ bị tổn thương và dân tộc thiểu số cũng như
các vấn đề cụ thể liên quan đến phụ nữ và trẻ
em gái sẽ được tính đến trong suốt quá trình
đánh giá trường học an toàn
Nhiệm vụ 2 – Huy động sự tham gia
của cộng đồng và chính quyền địa
phương
Hiệu trưởng hoặc hiệu phó có nhiệm vụ thiết
lập và duy trì mạng lưới chặt chẽ giữa trường
học, cộng đồng, chính quyền địa phương và
các chuyên gia Mạng lưới này là chìa khóa
thành công trong việc xây dựng môi trường
học tập an toàn, có khả năng ứng phó và thích
viên và cán bộ, mạng lưới này còn bao gồm cộng đồng, chính quyền và các nhà chức trách địa phương, các tổ chức xã hội địa phương và các bên tham gia khác Việc xây dựng một quá trình có sự tham gia của nhiều bên sẽ giúp tăng cường mối quan hệ giữa trường học và cộng đồng xung quanh Nó sẽ tạo cơ hội để huy động nguồn lực và nguồn kinh phí để thực hiện thành công kế hoạch THAT nhà trường
Cộng đồng địa phương có nhiều kinh nghiệm
về phòng ngừa thảm họa và là những người đầu tiên ứng phó thảm họa xảy ra Trường học đóng vai trò trung tâm trong cộng đồng
và trong việc kết nối cộng đồng địa phương sau thảm họa thiên tai và trong một số trường hợp, trường học còn được sử dụng làm các điểm sơ tán tạm thời Huy động các nguồn lực
và sự tình nguyện từ cộng đồng, cha mẹ học sinh, doanh nghiệp địa phương và các các tổ chức đoàn thể cho kế hoạch hành động phòng ngừa thảm họa là một phần thiết yếu của hoạt động phòng ngừa của trường học Kế hoạch phòng THAT là một phương tiện để tăng cường
sự liên kết giữa nhà trường và cộng đồng, huy động các thành viên chịu trách nhiệm bảo vệ trẻ em và giúp tăng cường khả năng ứng phó, phục hồi và thích ứng của trường học
Chính quyền và các ban ngành địa phương đóng vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ các trường học phòng ngừa và ứng phó thông qua việc ra quyết định, chỉ đạo, tập huấn và định hướng Quân đội, với năng lực và kiến thức tổ chức, điều phối sâu rộng, đóng vai trò then chốt trong việc phòng chống thiên tai, tìm kiếm và cứu nạn nhằm đảm bảo an toàn
và an ninh, duy trì và bảo vệ các công trình và
cơ sở hạ tầng để phòng và ứng phó với nguy
cơ rủi ro
Khu vực tư nhân, các doanh nghiệp địa phương có vai trò giúp nhà trường cũng như cộng đồng trở nên an toàn và tăng khả năng
Trang 14dữ liệu và tình nguyện đóng góp thời gian và chuyên môn của mình
Thành phần Nhóm đánh giá nên gồm học sinh, giáo viên, cán bộ nhân viên trường học, cha
mẹ học sinh và cộng đồng quanh trường học, chính quyền và các ban ngành địa phương cùng các chuyên gia Các bên tham gia hoàn thành công cụ đánh giá an toàn trường học theo đề xuất được được liệt kê trong bảng dưới đây
Nhiệm vụ 3 – Xác định phương pháp thực hiện tiến trình đánh giá
Hiệu trưởng hoặc hiệu phó nhà trường phải đảm bảo các bên liên quan trong trường học
tế về Giảm nhẹ thiên tai của Liên Hợp Quốc
(UNISDR), khu vực tư nhân đang ngày càng
cam kết nhiều hơn trong các hoạt động xã
hội Các hoạt động này bao gồm các ngày tình
nguyện đóng góp ngày công, tài trợ hoặc hỗ
trợ công sức khi được mời tham gia vào các
hoạt động giáo dục và giảm nhẹ nguy cơ cho
trường học Ví dụ, một cửa hàng đồ xây dựng
có thể ủng hộ hoặc cung cấp vật liệu để sửa
mái nhà và các doanh nghiệp địa phương
cũng có thể hỗ trợ thông qua chuyên môn
trong quá trình họat động Các tổ chức khác,
bao gồm Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội
nông dân v v, đóng vai trò quan trọng trong
việc phòng chống thiên tai và đảm bảo trường
học an toàn Họ là lực lượng thu thập thông tin
Bảng 1 – Đề xuất các thành viên tham gia đánh giá trường học an toàn
Thành viên của trường học/phòng
GD-ĐT
- Hiệu trưởng và/hoặc hiệu phó
- Giáo viên và cán bộ nhân viên trong
trường
- Học sinh
- Cán bộ Phòng Giáo dục và Đào tạo
Thành viên từ bên ngoài trường học
- Cha mẹ học sinh
- Hội Chữ Thập Đỏ địa phương
- Đại diện Hội đồng nhân dân phường/xã
- Trưởng thôn/ lãnh đạo cộng đồng
- Đại diện Hội Phụ nữ
- Đại diện Hội Nông dân
- Bác sĩ/y tá địa phương
- Đại diện Ban phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn địa phương
- Đại diện một số tổ chức, cá nhân khác
Để tìm hiểu thêm về sự tham gia của các đối tượng khác nhau, hãy tham khảo:
• Bộ Tiêu chuẩn Tối thiểu INEE – Tiêu chuẩn 1 về Sự tham gia của cộng đồng:
Sự tham gia của cộng đồng, hoạt động gợi ý 1, 2, 3 và 4;
• Bộ Tiêu chuẩn Tối thiểu INEE – Tiêu chuẩn 2 về Sự tham gia của cộng đồng: Nguồn lực, hoạt động gợi ý 3
• Bộ Tiêu chuẩn Tối thiểu INEE – Tiêu chuẩn 2 về Tiếp cận và môi trường học tập: Bảo vệ và sức khỏe, hoạt động gợi ý 1, 4, 6 và 7;
• Bộ Tiêu chuẩn Tối thiểu INEE – Tiêu chuẩn 3 về Tiếp cận và môi trường học tập: Cơ sở vật chất và dịch vụ, hoạt động gợi ý 6;
• Bộ Tiêu chuẩn Tối thiểu INEE – Tiêu chuẩn 1 về Chính sách giáo dục: Soạn
Trang 15và cộng đồng tham gia đầy đủ vào quá trình
đánh giá
Phương pháp có sự tham gia giúp tăng
cường hiệu quả của quá trình đánh giá Vì
trường học là trung tâm của cộng đồng, cần
kết hợp các kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm
và chuyên môn của nhiều đối tượng (như các
cộng đồng địa phương, các tổ chức chính
phủ và phi chính phủ, khu vực tư nhân, v.v )
như đã đề cập ở phần trước Điều này sẽ
đảm bảo việc phòng ngừa và giảm thiểu rủi
ro ở trường học có thể tận dụng được năng
lực và huy động các nguồn lực của toàn thể
cộng đồng
Hiệu trưởng và/ hoặc hiệu phó sẽ chỉ đạo hoạt
động đánh giá và chịu trách nhiệm:
Đảm bảo tất cả các bên tham gia biết được
các kết quả mong muốn, nội dung và thời
gian biểu của hoạt động đánh giá
Nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tham gia
của cộng đồng địa phương vào hoạt động
đánh giá, vai trò của họ và mối quan hệ giữa
Nhiệm vụ 4 – Phổ biến các khái niệm chính cho toàn nhóm đánh giá
Để có thể phân tích và đương đầu với các thách thức trong phòng ngừa thảm họa
ở trường học, cần đảm bảo rằng mọi đối tượng tham gia hiểu được các khái niệm chủ yếu gồm hiểm họa, tính dễ bị tổn thương, năng lực, và rủi ro Bốn khái niệm này và mối quan hệ giữa chúng sẽ giúp xác định và tổng hợp thông tin thu được trong quá trình đánh giá
Đọc kỹ những định nghĩa và ví dụ dưới đây:
Hiểm họa - Hiểm họa là một sự kiện, hiện
tượng vật tự nhiên một hoạt động của con người có khả năng gây ra những tác động tiêu cực như mất mát, thương vong, suy thoái môi trường, thiệt hại tài sản hay các hậu quả kinh tế xã hội Các hiểm họa có thể
là tự nhiên hoặc nhân tạo Rủi ro do hiểm họa gây ra phụ thuộc vào khả năng và mức
độ thường xuyên xảy ra hiểm họa cũng như cường độ của nó
Tình trạng dễ bị tổn thương - Tình trạng dễ
bị tổn thương là các đặc tính hay tình trạng của các cá nhân hay nhóm người khiến họ
dễ bị ảnh hưởng bởi hiểm họa Đó là các đặc tính ảnh hưởng đến khả năng của cá nhân, tập thể hay cộng đồng trong việc đương đầu với hiểm họa Ví dụ về tình trạng dễ bị tổn thương bao gồm nghèo đói, trẻ em cơ nhỡ không nơi nương tựa, người khuyết tật hoặc các nhóm có nguy cơ cao khác Tình trạng dễ
bị tổn thương cũng có thể kể đến việc thiết
kế, xây dựng yếu kém của các tòa nhà, việc bảo vệ tài sản chưa phù hợp, việc thông tin
và nhận thức cộng đồng còn hạn chế hoặc việc quản lý môi trường không bền vững
Năng lực - Năng lực là tổng hợp thế mạnh,
đặc tính và nguồn lực sẵn có mà cá nhân hay
Thông điệp chính: Cần nhấn
mạnh tầm quan trọng của việc
tạo cơ hội bình đẳng cho tất cả
các đối tượng tham gia cung cấp
thông tin và thảo luận một cách
tự do Cần nhắc các đối tượng
tham gia rằng họ được tự do
thảo luận, đóng góp ý kiến và
bình luận Ý kiến của bất kỳ ai
cũng đều quan trọng
Trang 16ngừa hay ứng phó với hiểm họa hoặc các
mối đe dọa khác Năng lực của cá nhân hay
cộng đồng có thể tăng lên hay giảm xuống
tùy thuộc vào sức mạnh và nguồn lực có
được Ví dụ, việc có đội ngũ nhân viên có
kinh nghiệm loại bỏ các cành cây nguy hiểm
trước mùa bão có thể tăng năng lực của
trường học đồng thời giảm nhẹ tình trạng
dễ bị tổn thương Tương tự, việc phát triển
các quy trình và nguyên tắc hỗ trợ người
khuyết tật trong tình trạng khẩn cấp cũng
giúp nâng cao năng lực của trường học và
giảm nhẹ tính dễ bị tổn thương
Cần nhận thức được vai trò mà tất cả bên có
thể đóng góp vào năng lực chung của trường
học và cộng đồng Cần phải lưu ý rằng năng
lực của toàn thể cộng đồng với các kinh
nghiệm, kiến thức, chuyên môn khác nhau
luôn lớn gấp nhiều lần so với năng lực của
bất cứ một cá nhân riêng lẻ nào Do đó, cần
phải củng cố mạng lưới và thu hút sự tham
gia của phụ huynh, cộng đồng và các đối tác,
bao gồm cả khu vực tư nhân
Rủi ro - Rủi ro là hậu quả của những mối đe
dọa do hiểm họa gây ra (ví dụ như gió giật
trong một trận bão) và tình trạng dễ tổn
thương (ví dụ như không cắt tỉa cây) đặt
trong mối tương quan với năng lực (ví dụ
như có tình nguyện viên là phụ huynh làm
nghề trồng vườn và có khả năng cắt tỉa cây
trước khi bão xảy ra)
Năng lực đối phó với các hiểm họa cụ thể và
tình trạng dễ bị tổn thương càng thấp thì rủi
ro càng cao Năng lực đối phó với các hiểm
họa cụ thể và tình trạng dễ bị tổn thương
càng cao thì rủi ro càng thấp Do đó, điều đặc
biệt quan trọng đối với giảm thiểu rủi ro là
nâng cao năng lực và giảm tình trạng dễ bị tổn thương
BƯỚC 2 TIẾN HÀNH ĐÁNH GIÁ
Để tiến hành đánh giá, cần thực hiện các nhiệm vụ dưới đây:
Nhiệm vụ 1: Thu thập thông tin cơ bản về trường học
Nhiệm vụ 2: Hoàn thành hồ sơ lịch sử tại địa phương
Nhiệm vụ 3: Xây dựng lịch theo mùa Nhiệm vụ 4: Xây dựng bản đồ rủi ro hiểm họaNhiệm vụ 5: Thực hiện hoạt động khảo sát trường học
Nhiệm vụ 1 – Thu thập thông tin cơ bản về trường học
Trước khi thực hiện hoạt động đánh giá trường học an toàn, các bên tham gia cần hiểu và ghi lại những thông tin cơ bản về trường học như vị trí của trường, số lượng học sinh và giáo viên và thông tin liên quan khác
Người phụ trách sẽ phổ biến thông tin cơ bản sử dụng Mẫu số 1 Có thể điền mẫu này trước hoặc trong quá trình thực hiện đánh giá trường học an toàn
Trang 17Mẫu 1 Thông tin cơ bản về trường học
1 Thông tin chung về trường học
Với trường tư thục, hãy đề
tên đầu mối liên lạc của Hội
đồng quản trị nhà trường
Trang 19Nhiệm vụ 2 – Hoàn thành hồ sơ lịch sử
Hồ sơ lịch sử thiên tai giúp xác định những thay
đổi diễn ra trong trường học và cộng đồng Hồ
sơ ghi lại các sự kiện thảm họa đã xảy ra trước
đây Điều này giúp thể hiện hình thái thời tiết
(như bão), những thay đổi hoạt động theo mùa
(ví dụ như thu hoạch), sự kiện xã hội (ví dụ như
lễ hội) và điều kiện kinh tế (ví dụ như suy thoái
kinh tế) Nhiệm vụ của nhóm trong hoạt động
này là thu thập thông tin liên quan để đánh giá
tình hình hiện tại
Để định hướng việc thu thập thông tin, các
thành viên trong nhóm cần kể lại những sự
kiện quan trọng liên quan đến hiểm họa và xu
hướng thiên tai xảy ra ở địa phương Nhóm có
thể xác minh lại những thông tin này với cán
bộ chịu trách nhiệm quản lý thông tin Có thể
sử dụng các câu hỏi sau để định hướng các
cuộc thảo luận trong quá trình hoàn thành hồ
sơ lịch sử thiên tai:
1 Những thảm họa nào đã xảy ra tại địa
phương, cộng đồng hoặc tỉnh?
2 Những thảm họa này xảy ra khi nào? Các
thảm họa này có xảy ra theo một chu kỳ nhất
định không? Ví dụ, những thảm họa này có
xảy ra vào cùng một thời điểm trong các
năm không?
3 Những thay đổi môi trường nào đã được
ghi lại và vào thời điểm nào (ví dụ thay đổi về
việc sử dụng đất, tài nguyên thiên nhiên…)?
4 Khu vực/địa phương nào đã bị tác động
bởi các thảm họa/thay đổi môi trường đó?
5 Các thảm họa đó đã gây ra những thiệt hại
gì (về người, cơ sở vật chất, môi trường…)? Hãy nêu những thiệt hại cụ thể?
6 Tại sao những thiệt hại lại xảy ra ở mức
độ đó (cơ sở hạ tầng, vị trí, kiến thức và kinh nghiệm…)?
7 Trường học đã làm gì để giảm thiểu thiệt hại (trước hiểm họa, trong và sau thảm hoạ)?
8 Hãy cho biết thêm các thông tin khác
về ảnh hưởng của thảm họa liên quan đến trường học
Ba ví dụ dưới đây minh họa những thông tin
cơ bản cần có của Hồ sơ lịch sử cũng như các vấn đề hoặc hoạt động mà Hồ sơ lịch sử nên bao quát
Trang 20Nhiệm vụ 3 – Xây dựng lịch theo mùa
Mẫu 2 Hồ sơ lịch sử
- Trường học tuyên truyền
để học sinh vận động gia đình và công đồng hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học gần trường học.
- Học sinh đeo khẩu trang khi đến trường
- Trường học tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho nông dân về cách giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
- Trường học kết hợp với chính quyền để giải quyết vấn đề.
• Ảnh hưởng không tốt đến chất lượng nước
và không khí
• Mùi thuốc trừ sâu khiến cho giáo viên và học sinh cảm thấy khó thở, do đó ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng học tập của họ.
• Trường học tuyên truyền để học sinh vận động gia đình và công đồng hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học gần trường học.
• Học sinh đeo khẩu trang khi đến trường
• Trường học tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho nông dân về cách giảm thiểu
ô nhiễm môi trường.
• Trường học kết hợp với chính quyền để giải quyết vấn đề.
• Trường trở thành điểm trú ngụ tạm thời cho người dân địa phương khi bão đến.
• Khi được báo trước, trường có thể di chuyển
hồ sơ, tài liệu và các loại máy lên tầng hai.
Trang 21Lịch theo mùa của trường học sẽ gồm những
nội dung dưới đây
Cột đầu tiên thể hiện các hoạt động của
trường học và cộng đồng, được đánh dấu ở
tháng tương ứng trong bảng Ví dụ: Ngày khai
trường, Ngày Quốc tế Phụ nữ, các ngày lễ kỷ
niệm và sự kiện khác Thông tin này cũng có
thể được điền từ trước
Cột thứ hai là các hoạt động theo mùa diễn ra ở
cộng đồng, được đánh dấu ở các tháng tương
ứng trong năm Ví dụ: Mùa trồng trọt, mùa thu
hoạch, mùa giáp hạt
Cột thứ ba là các loại thảm họa và nguy cơ dựa trên thời gian hoặc mùa thiên tai, được đánh dấu ở các tháng tương ứng Khi thảo luận về các loại hiểm họa, các bên chia sẻ quan sát của mình về xu hướng hiểm họa (sự tăng hay giảm mức độ thường xuyên xảy ra hiểm họa; thời gian mùa thiên tai diễn ra sớm hơn hoặc muộn hơn, hoặc các khó khăn trong việc dự đoán mùa hiểm họa và mức độ ảnh hưởng của hiểm họa)
Dưới đây là một ví dụ về Lịch theo mùa đã được hoàn thành, ghi rõ các nhân tố và xu hướng có thể ảnh hưởng tới việc phòng ngừa và ứng phó của trường học cả năm
Mẫu 3 Lịch theo mùa
Ô nhiễm từ nhà máy gần trường
Trang 22Nhiệm vụ 4 – Lập bản đồ rủi ro
hiểm hoạ
Nhóm lập Bản đồ rủi ro hiểm hoạ cung cấp
thông tin về các khu vực an toàn và không
an toàn trong trường học và các khu vực
xung quanh
Bản đồ rủi ro hiểm hoạ cũng cung cấp thông
tin phù hợp nhằm tìm ra các giải pháp và
chiến lược phòng chống và giảm nhẹ rủi ro
bằng cách chỉ ra các khu vực dễ có rủi ro,
hiểm họa cũng như cung cấp thông tin về
các khu vực an toàn và đường sơ tán trong
tình hình khẩn cấp Việc lập bản đồ rủi ro
hiểm hoạ cần phải được tiến hành với sự
tham gia của cộng đồng, phụ huynh, chính
quyền và truyền thông
Trong hoạt động này, nhóm sẽ vẽ một bản
đồ thể hiện các hiểm họa và các mối đe dọa
có thể ảnh hưởng tiêu cực đến học sinh và
giáo viên Tiếp đó, nhóm sẽ xác định các giải
pháp cụ thể nhằm giảm nhẹ ảnh hưởng của
thảm họa đối với trường học và cộng đồng
xung quanh Ngoài ra, cũng cần thể hiện
thông tin về các môi trường sống, hệ sinh
thái, cây cối, ao hồ, đầm phá, v.v… Cần chỉ
rõ khi nào những yếu tố này có thể trở thành
hiểm họa với con người, ví dụ như khi một
cái hồ bị ngập lụt
Để tạo một Bản đồ rủi ro hiểm hoạ chính xác, cần:
1 Lập bản đồ cơ bản Xác định hướng của
bản đồ và chỉ rõ các hướng Bắc, Nam, Đông,
Tây và đánh dấu vị trí của trường học làm
điểm xuất phát Sau đó, hãy đánh dấu vị trí
của phường/làng/xã gần nhất và khoảng
cách từ phường/làng/xã đó đến trường học
Vẽ đường bờ biển, đồi núi, sông hồ ở khu vực
xung quanh trường học và xác định khoảng cách giữa các điểm này và trường học Vẽ các tuyến đường chính từ trường học đến khu dân cư (làng/ xã)
2 Tạo bảng chú giải cho bản đồ để giúp
người đọc hiểu được các ký hiệu và biểu tượng khác nhau được sử dụng để thể hiện các yếu tố như đường, tòa nhà công cộng, cầu, nhà ở, sông, hồ, biển Cũng có thể đánh dấu các khu vực nguy hiểm bằng dấu trừ màu đỏ “–”, các khu vực an toàn bằng dấu cộng màu xanh “+” và nơi thoát hiểm bằng mũi tên màu xanh “–>”) Có thể lựa chọn các
ký hiệu biểu tượng khác Hãy tạo một bảng chú giải ở góc bản đồ
3 Xác định các địa điểm an toàn và nguy hiểm
Thông qua thảo luận, nhóm sẽ xác định và giải thích về các vị trí an toàn hay nguy hiểm Hãy sử dụng các ký hiệu trong bảng chú giải
Hãy xác định các khu vực an an toàn nhất
- nơi học sinh có thể sơ tán và đánh dấu trên bản đồ
Hãy xác định các khu vực nguy hiểm và đánh dấu chúng trên bản đồ
Hãy đánh dấu các lớp học và lập kế hoạch
sơ tán các lớp học một cách có trật tự trong tình hình khẩn cấp và trong các buổi diễn tập
Đánh dấu bất cứ hiểm họa nào có thể đe dọa tính mạng và tài sản Ví dụ: Các khu vực trong trường học dễ bị lụt lội hoặc gió mạnh, các tuyến đường sơ tán dễ bị các chướng ngại vật chặn lại, hoặc đường tàu không có rào chắn, hoặc hóa chất hay các vật liệu nguy hiểm khác lưu giữ ở các khu vực tiềm ẩn nguy cơ lụt lội như tầng hầm.Hãy đánh dấu các con đường tới trường có
Trang 23khả năng gây hiểm họa cho học sinh, bao
gồm cả các em khuyết tật Hãy vẽ các khu
vực các em học sinh nữ dễ bị nguy hiểm hơn
4 Xác định các lối thoát hiểm và các điểm
sơ tán Đưa ra ví dụ về các thảm họa cụ thể
(ví dụ như bão, lụt ) và tham vấn người tham
gia về độ an toàn của các lối thoát hiểm và
điểm sơ tán Hãy đề nghị người tham gia
quan tâm đến người khuyết tật Các địa điểm
an toàn có dễ tiếp cận không? Có con đường thay thế nào không?
5 Kiểm tra bản đồ một cách cẩn thận và
mời các bên tham gia chủ động đóng góp
ý kiến nhận xét, đặt câu hỏi và bổ sung các thông tin cần thiết để hoàn thiện bản đồ
Mẫu 4 Bản đồ rủi ro hiểm hoạ/ Ví dụ về bản đồ rủi ro hiểm hoạ
Trang 24Sử dụng hình ảnh từ vệ tinh như
Google Maps để tăng tính chính xác
của bản đồ rủi ro hiểm hoạ
Nếu nhóm đánh giá có kết nối với Internet,
có thể kết hợp sử dụng Google Maps hoặc
bản đồ từ Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS)
khác để nâng cao tính chính xác và tính thiết
thực của bản đồ rủi ro hiểm hoạ
Để làm được điều này, hãy tải xuống và lưu
Hướng dẫn cách tải bản đồ vị trí trường học từ
Google Map xuống máy tính
Để tải được bản đồ, hãy kết nối máy tính với mạng
Internet và cần thực hiện các bước sau:
Truy cập website http://maps.google.com, đánh
cụm từ “bản đồ + địa điểm tỉnh thành mà nhà
trường đóng”
Hãy phóng to bản đồ để hiển thị vị trí của xã,
phường mà trường đóng tại Sau đó hãy sử dụng
chức năng chụp ảnh màn hình bằng cách ấn tổ hợp
phím Ctrl+PrtScr đối với hệ điều hành Windows,
hoặc Command+Shift+3 đối với hệ điều hành Mac
Bấm phím Ctrl+V (đối với hệ điều hành Windows)
hoặc Command+V (đối với hệ điều hành Mac) để dán
hình ảnh bản đồ lên một chương trình soạn thảo văn
bản hay một chương trình chỉnh sửa ảnh bất kỳ.
Ví dụ về bản đồ vệ tinh Google được phóng to thành bản đồ rủi ro hiểm hoạ trường học trên khổ giấy A0
Nhiệm vụ 5 – Thực hiện hoạt động
khảo sát trường học
Hoạt động khảo sát trường học là một hoạt
động cần sự tham gia của nhiều bên Các
thành viên trong cộng đồng sẽ đi khảo sát
xung quanh trường để xác định các rủi ro công
trình lẫn phi công trình trong trường và các
khu vực xung quanh
Người phụ trách cần giải thích rõ ràng rằng
mục đích của hoạt động đi khảo sát trường
điểm yếu trong việc phòng chống các nguy cơ
và rủi ro thảm họa ở trường học, kể cả những ảnh hưởng của sự suy giảm đa dạng sinh học
và biến đổi khí hậu
Tùy thuộc vào quy mô trường học và số lượng tình nguyện viên tham gia đánh giá, người điều phối sẽ quyết định quy mô, số lượng và thành phần của nhóm đánh giá Nếu trường học không quá lớn, một nhóm đánh giá là đủ Nhưng nếu hoạt động đánh giá mất quá nhiều thời gian khi chỉ có một nhóm thực hiện, có thể lập các nhóm
giữ một bản đồ từ Google Maps (xem hướng dẫn trong khung dưới đây) và phóng lên giấy
cỡ A0 dán lên tường hoặc trên bảng, như hình dưới đây Phác thảo đường viền bao quanh trường, phường/làng/xã gần nhất và khoảng cách giữa trường học và các phường/làng/ xã
Vẽ đường bờ biển, đồi núi, sông hồ ở khu vực xung quanh trường học và xác định khoảng cách từ các điểm này đến trường học Vẽ các tuyến đường chính từ trường học đến khu dân cư
Trang 25được chỉ định có nhiệm vụ dẫn đường và báo cáo
kết quả bằng cách điền vào mẫu
Các mẫu được sử dụng như sau:
Mẫu 5a Thông tin về quản lý trường học: Để
điền vào mẫu này, nhóm thực hiện cần đảm
bảo có sự tham gia của hiệu trưởng hoặc hiệu
phó và nhân viên nhà trường – những người
đảm nhận nhiệm vụ cung cấp thông tin
Mẫu 5b Giáo dục giảm nhẹ rủi ro: Để điền
vào mẫu này, nhóm thực hiện cần đảm bảo
sự tham gia của các giáo viên chủ nhiệm
Mẫu 5c Môi trường xung quanh trường học:
Để điền vào mẫu này, nhóm thực hiện cần
đảm bảo sự tham gia của chính quyền địa
phương hoặc các thành viên cộng đồng
Mẫu 5d Cơ sở vật chất của trường: Để điền
vào mẫu này, nhóm thực hiện cần phải đảm
bảo sự tham gia ban giám hiệu và nhân viên
bảo trì máy móc, thiết bị
Cần đảm bảo (các) nhóm được giao nhiệm vụ
bao quát tất cả các khu vực bên trong và bên
ngoài nhà trường, đặc biệt là những nơi có
nguy cơ rủi ro Ví dụ, những nơi cần đặc biệt
chú ý gồm cầu thang, các phòng thí nghiệm
nơi cất giữ hóa chất, sân trường, hàng rào,
kênh mương, hồ, ao, cổng ra vào, cửa sổ lớp
học, hệ thống cấp điện, thiết bị điện tử, thư
viện và phòng máy tính
Mỗi nhóm thực hiện nhiệm vụ đi khảo sát
trường học sẽ ghi thông tin bằng cách sử dụng
các mẫu được chuẩn bị sẵn Một hoạt động
quan trọng nữa là phải chụp ảnh trong quá
trình đi khảo sát Ngay cả những vấn đề nhỏ
cũng cần được quan sát và ghi lại nếu chúng
có thể dẫn đến tai nạn hoặc gây thương tích
cho học sinh trong trường hợp thiên tai hoặc
thậm chí trong điều kiện bình thường
Hai bức ảnh dưới đây minh họa cho các mối đe
Bức ảnh trên cho thấy con đường ở trước mặt trường học này không an toàn bởi có có một con kênh ngay bên cạnh trường và không có thanh chắn hay rào chắn nào cả Khi có lụt lội, không có bất kỳ biển hướng dẫn nào để giúp người dân phân biệt được ranh giới giữa đường đi và con kênh
Khi tất cả các nhóm hoàn thành khảo sát khu vực được giao, thư ký nhóm tổng hợp những nguy
cơ được phát hiện Phải xác định rõ vị trí, mức độ nguy hiểm của các nguy cơ cũng như tác động đến học sinh, giáo viên và cán bộ trong trường như thế nào khi thảm họa xảy ra hay trong tình huống bình thường Trưởng nhóm sẽ đại diện cho cả nhóm báo cáo kết quả trước khi chuyển
Trang 26Mẫu 5a Thông tin về quản lý trường học
Ban Phòng chống, ứng phó thiên tai và các rủi ro khác của trường học được
thành lập.
Ban Phòng chống, ứng phó thiên tai và các rủi ro khác của trường học bao
gồm giáo viên, cha mẹ học sinh, cán bộ hội chữ thập đỏ xã và Ban chỉ đạo
phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn cấp huyện/xã.
Có bản tóm tắt Kế hoạch THAT rõ ràng được treo ở nơi dễ thấy như
bảng tin của trường (cần thông báo tới người khuyết tật và người
cần sự giúp đỡ đặc biệt về bản tóm tắt này).
Bản đồ sơ tán phải được treo trên tường lớp học, vị trí lớp học
trên bản đồ phải được đánh dấu rõ ràng để học sinh, giáo viên và
người khuyết tật biết đi theo hướng dẫn trên bản đồ để đến được
nơi an toàn.
Ban Phòng chống, ứng phó thiên tai và các rủi ro khác của trường
học có đầy đủ thông tin liên hệ của cha mẹ học sinh để liên lạc trong
trường hợp khẩn cấp
Trường học có danh sách những việc cần làm và sự trợ giúp đặc
biệt cho người khuyết tật trong trường hợp khẩn cấp
Kế hoạch THAT và công tác thực hiện
Ban Phòng chống, ứng phó thiên tai và các rủi ro khác của trường học bao
gồm giáo viên, cha mẹ học sinh, cán bộ hội chữ thập đỏ xã và Ban chỉ đạo
phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn cấp huyện/xã.
Có kế hoạch THAT cho toàn trường.
Kế hoạch THAT phải được cập nhật và đánh giá ít nhất một lần một
năm.
Có kế hoạch THAT cho học sinh và giáo viên khuyết tật
Trang 27Mẫu 5b Giáo dục giảm nhẹ rủi ro thiên tai
Ban Giám hiệu trường có kiến thức và kỹ năng về phòng
ngừa và ứng phó với thiên tai và các rủi ro khác.
Các thành viên của Ban quản lý trường học được tập huấn
về cách thức thực hiện kế hoạch THAT.
Giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường được tập huấn về
cách sơ cứu.
Giáo viên chuyên trách và nhân viên nhà trường được đào
tạo về các hoạt động tìm kiếm cứu nạn thích hợp.
Học sinh có kiến thức về các bước ứng phó với thảm họa và
phòng chống thiên tai.
Học sinh biết và thực hành quy tắc bốn “KHÔNG”trong sơ
tán: Không nói chuyện! Không xô đẩy! Không chạy! Không
quay trở lại!
Giáo viên, cán bộ và nhân viên nhà trường có kiến thức và
được tập huấn về phòng ngừa và ứng phó với thảm họa
Tất cả các giáo viên và nhân viên nhà trường biết Kế hoạch
THAT.
Trang 28Mẫu 5c Môi trường xung quanh trường học
/Quận
đóng
Các tòa nhà hoặc các công trình xây dựng không chắc chắn hoặc
đang được xây dựng
Bể chứa nhiên liệu hoặc các vật liệu dễ cháy: mỏ than, trạm xăng,
kho chứa ga, sơn bòng, quần áo, gỗ, rơm rạ, những chất khác
Khu vực sau chiến tranh chưa gỡ hết bom mìn
Khu chăn nuôi / khu canh tác / khu vực sử dụng thuốc trừ sâu
2 Vị trí của trường trong khu vực nguy hiểm
Trang 29Trẻ em có phải vượt qua những con đường đến trường có mật độ
giao thông cao?
Học sinh có sử dụng áo phao nếu phải đến trường bằng phà
hoặc thuyền?
Địa điểm thay thế này có các dịch vụ cơ bản có phù hợp và đầy
đủ để đáp ứng nhu cầu của học sinh và giáo viên?
Có những tuyến đường an toàn và
dễ đi (bao gồm cả đường cho người
khuyết tật) để đến nơi có các lớp
học?
Liệt kê số vụ tai nạn giao thông và thương tích xảy ra hàng năm đối với học sinh và giáo viên:
Trường có địa điểm khác thay thế và dễ tiếp cận cho mọi người và
cung cấp được các dịch vụ cơ bản thay cho lớp học trong trường hợp
cần sơ tán?
Trang 30Mẫu 5d Cơ sở hạ tầng trường học
Trường được xây dựng theo tiêu chuẩn quốc gia về thiết kế trường học an toàn, chống chịu được những thảm họa thông thường trong khu vực (Ví dụ: trường không bị hư hại nếu thảm họa tương tự xảy ra, )
Mái nhà chắc chắn (Ví dụ: mái nhà được làm từ ngói, cốt thép, )
Bản đồ sơ tán được lập và treo trong trường học, trường ở khu
vực dân tộc thiểu số thì thông tin được viết sẵn nên bằng tiếng dân tộc.
Trường có thể là một nơi an toàn cho số lượng lớn các thành viên cộng đồng khi cần thiết.
Kệ được cố định trên tường Các thiết bị, đồ dùng dạy học trên kệ được đảm bảo chắc chắn.
Trang 31Cây lớn, cao và già cỗi trong sân trường phải được cắt tỉa cành,
nhánh trước khi có bão và được rào chắn Học sinh không được leo
cây.
Ổ điện được lắp trên tường với khoảng cách đủ cao để tránh bị
Bàn, ghế và giường chắc chắn, bằng phẳng; góc của ghế không
sắc nhọn, được đặt cách nhau đủ để đảm bảo khoảng cách an
toàn.
Bình gas dùng để nấu ăn được đặt ở vị trí an toàn và học sinh
không thể tiếp cận, van ga luôn khóa khi không sử dụng.
Hàng rào và cổng phải chắc chắn và an toàn cho học sinh, đặc
biệt là trong trường ra thảm họa.
Có quy định về phòng chống điện giật và cháy nổ do chập điện.
Trang 32BƯỚC 3 TỔNG HỢP THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU TỪ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG HỌC AN TOÀN
Sau khi hoàn thành và báo cáo việc thực hiện
các công cụ trên, nhóm đánh giá họp để thống
nhất và tổng hợp các dữ liệu thu thập được, lựa
chọn thông tin phù hợp để đưa vào Kế hoạch
THAT
Sau khi thu thập dữ liệu có liên quan và thông tin từ các công cụ đánh giá trường học an toàn, tổng hợp rõ ràng các dữ liệu để xác định năng lực cũng như tình trạng dễ bị tổn thương có thể ảnh hưởng đến trường học, từ đó xác định
Dự báo thời tiết qua truyền hình / đài phát thanh thường xuyên
được phát trong mùa thiên tai thường xảy ra.
Thuyền có sẵn và bảo trì thường xuyên.
Có thiết bị phòng cháy chữa cháy, chẳng hạn như bình cứu hỏa,
bao cát , nước, vòi xịt nước, được đặt ở vị trí dễ thấy, không có
chướng ngại vật và phải thường xuyên được kiểm tra.
Có túi sơ cứu bao gồm cả khăn vệ sinh được giữ cẩn thận và luôn
Trang thiết bị để nhận / cung cấp thông tin ( điện thoại, máy bộ
đàm, v.v.), bao gồm cả các công cụ không dùng điện như đài phát
thanh và máy phát điện phải luôn được chuẩn bị sẵn sàng.
Có thiết bị thay thế trong trường hợp khẩn cấp, chẳng hạn như :
máy phát điện (trong trường hợp điện bị cắt), điện thoại vệ tinh
hoặc điện thoại không dây nếu có (trong trường hợp đường dây
điện thoại bị cắt), nhà vệ sinh (trong trường hợp nước thải và
nước sinh hoạt bị cắt) v.v.
.
.
Trang 33các vấn đề ưu tiên trong quá trình lập kế hoạch
Đối với hoạt động này, nhóm đánh giá sẽ cùng
làm việc để củng cố tất cả các thông tin về hai
vấn đề được đưa ra thảo luận trong giai đoạn
chuẩn bị, đó là: năng lực và các tình trạng dễ bị
tổn thương tương ứng với các mối nguy hiểm
do nhóm xác định
Bảng thông tin dưới đây là hướng dẫn chung
về thông tin thu thập được trong từng hoạt
động đánh giá và cung cấp các câu hỏi để
hướng dẫn nhóm xây dựng Ma trận tình trạng
dễ bị tổn thương và Năng lực tổng hợp Việc
áp dụng hay không một số gợi ý dưới đây tùy thuộc vào đánh giá hoặc tình trạng của nhà trường Gợi ý dưới đây không phải là đầy đủ, vì vậy các thành viên trong nhóm cần cùng nhau thảo luận để xác định các thông tin phù hợp nhất để phân tích và đưa vào Kế hoạch
• Khi nào các thảm họa xảy ra thường xuyên?
• Những hoạt động nào của trường đã bị ảnh hưởng bởi thảm họa ?
• Những hoạt động và các sự kiện nào thường diễn ra trong mùa thảm họa?
• Thảm họa có những tác động gì đối với hoạt động và sự kiện của trường học?
Thông tin về lịch sử thiên tai
• Thảm họa chủ yếu gây thiệt hại cho trường học là gì? ( căn cứ vào tần suất, cường độ và mức độ thiệt hại do thảm họa đó gây ra )
• Xu hướng của thảm họa là gì (nếu có)? (căn cứ câu trả lờivề những thay đổi liên quan đến tần suất, kích thước, hoặc thời gian)
Thông tin về tình trạng dễ bị tổn thương do cơ sở hạ tầng
• Mô tả vị trí trường họ bị hư hại nhiều nhất do thảm họa
• Vị trí nào khác có thể bị hư hại nếu thảm họa lại tái diễn?
Thông tin về năng lực quản lý hiểm họa trường học trong quá khứ
• Trường học có được cảnh báo trước về thảm họa?
• Trường học có thực hiện các biện pháp đảm bảo trường học an toàn ?
• Trường học có khả năng phục hồi sau thảm họa? Mất bao lâu để trường học trở lại điều kiện bình thường?
Thông tin hữu ích có thể được sử dụng trong quá trình tổng hợp
Trang 34Giáo dục về rủi ro trong trường học, sử dụng các câu hỏi sau
• Trường có tổ chức tập huấn và giáo dục cho giáo viên và học sinh về thảm họa, các mối đe dọa và rủi ro không?
• Trường có tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của giáo viên
và học sinh về thảm họa không?
• Làm thế nào để trường học tích hợp các nội dung liên quan đến thảm họa vào các hoạt động giảng dạy và học tập?
• Trường có dạy về đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu trong chương trình giảng dạy hiện hành không? và mối quan hệ với việc giảm thiểu rủi ro thảm họa như thế nào ?
Điều kiện và cơ sở vật chất của trường học
• Danh sách cơ sở hạ tầng, trang thiết bị (bên trong, xung quanh trường học
và trong cộng đồng) có thể bị thiệt hại nếu xảy ra thảm họa.
Thông tin về các vị trí tiềm ẩn rủi ro quanh khu vực trường học và cộng đồng xung quanh
• Địa điểm trong trường và cộng đồng tiểm ẩn nhiều rủi ro thảm họa.
• Địa điểm có thể được sử dụng làm nơi trú ẩn sơ tán sau thảm họa.
• Địa điểm xung quanh trường học hay trong cộng đồng dân cư, nơi có sẵn
sự hỗ trợ khẩn cấp hoặc là nơi trú ẩn an toàn dễ tìm thấy.
Bản đồ rủi ro hiểm
hoạ
Trang 35Sử dụng Ma trận tổng hợp các tình trạng dễ bị
tổn thương, nhóm đánh giá sẽ xác định và sắp
xếp tất cả các thông tin về các tình trạng dễ
bị tổn thương trong và xung quanh trường
Nhóm đánh giá sẽ tổ chức thông tin này theo
nhóm hiểm họa và hoạt động/ biểu mẫu xác
định rủi ro Nên có một nhóm thông tin về
“Hiểm họa chung” vì một số thông tin có thể
được áp dụng cho nhiều loại hiểm họa khác
nhau
Tương tự, khi hoàn thành việc xây dựng Ma
trận tổng hợp năng lực, nhóm đánh giá sẽ
biên tập và sắp xếp tất cả thông tin liên quan
đến năng lực của trường và phân loại năng
lực theo từng rủi ro và hoạt động đánh giá
được dùng để xác định những rủi ro đó
Các trang sau gồm các ví dụ về Ma trận tổng hợp năng lực và những tình trạng dễ bị tổn thương
Khi quá trình này hoàn tất, sẽ có một minh họa rõ ràng và đầy đủ hơn về thông tin và dữ liệu đã thu thập được trong quá trình thực hiện Công cụ đánh giá trường học an toàn và
sẽ phân tích rõ các thông tin này để xác định những hành động ưu tiên trong quá trình chuẩn bị và đánh giá
Trang 36• Kênh gần trường dễ bị lũ lụt • Không c
Trang 40Hướng dẫn bao gồm hai bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị xây dựng kế hoạch
Bước 2: Lập kế hoạch
Hướng dẫn lập kế hoạch phải dễ hiểu đối với
các trường học và cộng đồng địa phương,
đồng thời hướng dẫn cần mô tả các bước
thực hiện cơ bản và những hoạt động cần
thiết để hỗ trợ các trường học trong lập kế
hoạch THAT Phụ lục II bao gồm các mẫu sử
dụng trong lập kế hoạch THAT
Hướng dẫn lập Kế hoạch THAT được xây
dựng nhằm tăng cường năng lực và cam kết
của cộng đồng trong việc giúp trường học
chuẩn bị ứng phó và giảm thiểu rủi ro Kế
hoạch THAT sẽ hỗ trợ nhà trường xây dựng
kế hoạch cụ thể phù hợp với chính sách và
chương trình phòng ngừa rủi ro ở cấp quốc
gia, khu vực và quốc tế Phụ lục IV giới thiệu
về các khuôn khổ pháp lý và các sáng kiến ở
nhấn mạnh công tác đánh giá an toàn trong phòng, chống thiên tai và các rủi ro khác.Hướng dẫn lập Kế hoạch THAT sẽ giúp phân tích rủi ro và xác định nhu cầu của các nhà trường dựa trên thông tin thu được từ Công
cụ đánh giá trường học an toàn Hướng dẫn này giúp nhà trường xây dựng kế hoạch, trong đó có những hoạt động cần được ưu tiên thực hiện, phân bổ nguồn lực và xác định thời gian thực hiện Hướng dẫn này cũng giúp nhà trường thực hiện công tác giám sát và đánh giá việc thực hiện kế hoạch.Hướng dẫn bao gồm các biểu mẫu và mô
tả các bước thực hiện cần thiết để để hoàn thành các biểu mẫu cho việc lập kế hoạch và giám sát
Bước 1 Chuẩn bị
Cần thực hiện các nhiệm vụ sau:
Kế hoạch THAT có vai trò vừa là công cụ lập kế hoạch, vừa là công
cụ phân tích an toàn cho trường học, đặc biệt là những trường phải đối mặt với nguy cơ xảy ra thiên tai, các mối đe dọa và rủi ro, hoặc tác động của xu hướng biến đổi hệ sinh thái như nước biển dâng, lạm dụng thuốc trừ sâu nông nghiệp, ô nhiễm nguồn nước
và chặt phá rừng
Các bước trong Hướng dẫn này sẽ hỗ
trợ nhà trường trong việc xây dựng
Kế hoạch THAT không chỉ phục vụ
cho công tác chuẩn bị mà còn nhằm ứng
phó tốt hơn với thiên tai, giảm thiểu tối
đa rủi ro và thời gian phục hồi cũng như
sự gián đoạn trong các hoạt động của nhà trường.