Hoạt động ngoại khoá và vận dụng trong dạy học công nghệ phổ thông

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Nghiên cứu về hoạt động ngoại khóa trong giáo dục phổ thông và vận dụng vàoquá trình dạy học Công nghệ ở trung học phổ thông nhằm nâng cao chất lượng dạyhọc môn học

MỞ ĐẦU

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: sứ mệnh của giáodục và đào tạo là nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, gópphần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam;trong đó cần phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao,tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân

Hoạt động ngoại khóa là một hình thức dạy học thuộc hệ thống các hình thứcdạy học ở trường phổ thông hiện nay Hoạt động ngoại khóa có vai trò rất to lớntrong việc góp phần hỗ trợ cho học nội khóa trong việc củng cố, mở rộng, đào sâukiến thức, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống và kĩ thuật, pháthuy tính tích cực, sáng tạo của học sinh

Hoạt động ngoại khóa không mang tính bắt buộc, có nội dung và hình thức đadạng, phương pháp tổ chức linh hoạt, mềm dẻo, có thể tùy thuộc vào tình hình nhàtrường và học sinh để điều chỉnh cho phù hợp Với những ưu điểm như vậy, hoạtđộng ngoại khóa rất dễ được học sinh đón nhận và nhiệt tình tham gia

Hoạt động ngoại kháo tạo điều kiện cho học sinh đem những bài học tại trường

áp dụng vào thực tiễn cuộc sống Việc tiếp thu các kiến thức của học sinh trong nhàtrường sẽ được đem áp dụng tại thực tế, để các em có thể trải nghiệm, hình dungđược về môn học của mình được rõ ràng hơn, không mơ hồ, kiến thức tiếp thu được

sẽ ăn sâu vào trí nhớ của mỗi học sinh

Hiện nay, việc học tập chỉ giới hạn trong lớp học đã đem đến một khoảng cáchlớn giữa học và làm, giữa nhà trường và doanh nghiệp; hầu như dạy học chủ yếu là líthuyết, các hoạt động thực hành khó triển khai do thiếu thời gian, khó khăn về kinhphí; hoạt động ngoại khoá còn bị xem nhẹ

Về phía học sinh, do sự quá tải của chương trình và tâm lý thực dụng chỉ tậptrung học các môn, các nội dung liên quan đến thi cử nên rất ít quan tâm đến nộidung môn Công nghệ Hậu quả là rất nhiều học sinh đã học xong chương trình trunghọc phổ thông nhưng kiến thức về thực tiễn còn rất hạn chế

Với mục đích góp phần khắc phục những hạn chế nêu trên, tác giả chọn chủ đề

“Hoạt động ngoại khoá và vận dụng trong dạy học Công nghệ phổ thông” làm đề tàiluận văn tốt nghiệp của mình

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu về hoạt động ngoại khóa trong giáo dục phổ thông và vận dụng vàoquá trình dạy học Công nghệ ở trung học phổ thông nhằm nâng cao chất lượng dạyhọc môn học

III CẤU TRÚC LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính củaluận văn được cấu trúc gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của hoạt động ngoại khóa trong quá trình dạyhọc Công nghệ phổ thông

Chương 2 Tổ chức hoạt động ngoại khoá trong dạy học môn Công nghệ ở trườngtrung học phổ thông huyện Vũ Thư, Thái Bình

Chương 3 Kiểm nghiệm và đánh giá

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC CÔNG NGHỆ PHỔ THÔNG

I Tình hình nghiên cứu về hoạt động ngoại khóa ở trong nước

1.1 Khái niệm hoạt động ngoại khoá

Hoạt động ngoại khoá “Là dạng hoạt động của học sinh ngoài giờ lên lớp chínhthức, ngoài phạm vi qui định của chương trình bộ môn Hoạt động này được gắn vớinhững yêu cầu, nội dung của các môn học để có tác dụng bổ sung, hỗ trợ cho giáodục chính khóa”

HĐNK được hiểu như là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các mônhọc ở trên lớp HĐNK là sự tiếp nối hoạt động dạy - học trên lớp, là con đường gắn líthuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức với hành động của họcsinh, là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn của học sinh về khoa học

- kĩ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân đạo, văn hóa

văn nghệ, thẩm mĩ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí v.v Như vậy, HĐNK làhoạt động giáo dục được tổ chức ngoài thời gian học tập trên lớp để giúp các em hìnhthành và phát triển nhân cách (đạo đức, năng lực, sở trường) Đây là một trong haihoạt động giáo dục cơ bản, được thực hiện một cách có tổ chức, có mục đích theo kếhoạch của nhà trường; là hoạt động tiếp nối và thống nhất hữu cơ với hoạt động họctập trên lớp, nhằm góp phần hình thành và phát triển nhân cách học sinh theo mụctiêu đào tạo, đáp ứng những yêu cầu đa dạng của xã hội đối với thế hệ trẻ.

Hoạt động ngoại khóa do nhà trường tổ chức và quản lí với sự tham gia của cáclực lượng xã hội Nó được tiến hành tiếp nối hoặc xen kẽ hoạt động dạy - học trongnhà trường hoặc trong phạm vi cộng đồng Hoạt động này diễn ra trong suốt nămhọc và cả thời gian nghỉ hè để khép kín quá trình giáo dục, làm cho quá trình nàyđược thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc

1.2 Mục tiêu của hoạt động ngoại khóa

HĐNK ở trường trung học phổ thông có mục tiêu giúp cho học sinh:

- Nâng cao hiểu biết về các giá trị truyền thống của dân tộc, biết tiếp thunhững giá trị tốt đẹp của nhân loại; củng cố, khắc sâu các kiến thức đã học trên lớp,

mở rộng nâng cao hiểu biết cho HS về các lĩnh vực của đời sống xã hội; có thứctrách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội; có ý thức lựa chọn nghềnghiệp

- Củng cố vững chắc các kĩ năng cơ bản đã được rèn luyện từ trung học cơ sở

để trên cơ sở đó tiếp tục hình thành và phát triển các năng lực chủ yếu như: năng lực

tự hoàn thiện, năng lực thích ứng, năng lực giao tiếp, năng lực hoạt động chính trị

-xã hội, năng lực tổ chức quản lí, năng lực tự kiểm tra đánh giá kết quả

- Có thái độ đúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống, biết chịu trách nhiệm

về hành vi của bản thân; đấu tranh tích cực với những biểu hiện sai trái của bản thân(để tự hoàn thiện mình) và của người khác; biết cảm thụ và đánh giá cái đẹp trongcuộc sống

1.3 Đặc điểm của hoạt động ngoại khoá

HĐNK là một trong những hoạt động ngoài giờ lên lớp có tổ chức, có kế hoạch,

có phương hướng được tiến hành theo nguyên tắc tự nguyện ở ngoài giờ nội khóa

dưới sự hướng dẫn của giáo viên nhằm gây hứng thú và phát triển tư duy, rèn luyện

kỹ năng, bổ sung và mở rộng kiến thức cho học sinh

Theo tác giả Nguyễn Quang Đông (2009), HĐNK là một hình thức tổ chức dạyhọc có một số đặc điểm sau:

- HĐNK được thực hiện ngoài giờ học chính khóa, có thể không mang tính bắtbuộc mà tùy thuộc vào hứng thú, sở thích, nguyện vọng của mỗi học sinh trongkhuôn khổ khả năng và điều kiện tổ chức có được của nhà trường

- HĐNK có thể được tổ chức dưới nhiều dạng: dạng tập thể cả lớp, dạng nhómtheo năng kiếu, dạng học tập, dạng vui chơi, dạng thường kì, dạng đột xuất nhânnhững dịp kỉ niệm hay lễ hội

- HĐNK có thể được tổ chức theo những hình thức như: tổ ngoại khóa, câu lạc

bộ khoa học, dạ hội nghệ thuật, câu lạc bộ thể dục thể thao, câu lạc bộ văn học,…

- Nội dung ngoại khóa rất đa dạng, bao gồm cả mặt văn hóa, khoa học côngnghệ, thể dục thể thao, kĩ thuật,… nhằm giúp học sinh mở rộng, đào sâu, làm phongphú thêm những điều đã được học trong các giờ nội khóa của môn học tương ứng

- Ngoại khóa do giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, Đoàn Thanh niênCộng sản Hồ Chí Minh…và học sinh của một lớp, một số lớp hay toàn trường thựchiện

1.4 Nội dung của hoạt động ngoại khóa

Nội dung của HĐNK ở nhà trường phổ thông là theo chủ đề hàng tháng do BộGiáo dục và Đào tạo quy định trong chương trình giáo dục phổ thông Ngoài nộidung trong sách giáo khoa về hoạt động ngoài giờ lên lớp, Ban Giám hiệu nhà trường

bổ sung thêm những hoạt động sinh hoạt của Quận/Huyện đoàn, địa phương, nhàtrường và những vấn đề mang tính thời sự vào nội dung sinh hoạt hàng tuần, hàngtháng Nội dung bao gồm tất cả các mặt văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ, thể dụcthể thao, kĩ thuật Nội dung này phụ thuộc vào mục tiêu của từng HĐNK Vì thế,các nội dung HĐNK phải đảm bảo tính thiết thực – bổ ích, tính thực tiễn – khả thi,tính ứng dụng – thực hành cao, tránh đưa vấn đề ra một cách chung chung, sơ lược,phiến diện

Nội dung HĐNK rất đa dạng và phong phú, thể hiện tập trung ở các loại hìnhhoạt động sau đây:

- Hoạt động chính trị - xã hội và nhân văn;

- Hoạt động văn hóa nghệ thuật;

- Hoạt động thể dục thể thao;

- Hoạt động lao động, nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, hướng nghiệp;

- Hoạt động vui chơi giải trí

1.5 Hình thức của hoạt động ngoại khóa

HĐNK ở trường phổ thông được tổ chức bằng nhiều hình thức phong phú đadạng như:

- Đố vui học tốt: Hình thức này bao quát được nội dung cần ôn tập cho họcsinh, mở rộng hiểu biết của học sinh về kiến thức đã học

- Xây dựng các tiểu phẩm phục vụ cho công tác tuyên truyền, cổ động (tuyêntruyền phòng chống AIDS, phòng chống ma túy, tuyên truyền về an toàn giao thông,sức khỏe sinh sản vị thành niên, )

- Các hoạt động mang tính chất từ thiện xã hội: Ủng hộ quỹ giúp người nghèo,đồng bào bị thiên tai, lũ lụt, người già, người tàn tật; tổ chức văn nghệ gây quỹ xâynhà tình thương cho người già không nơi nương tựa; vận động gây quỹ “Cây mùaxuân” chăm lo cho học sinh nghèo hiếu học vào Tết Nguyên đán; vận động gây quỹhọc bổng cho học sinh nghèo vượt khó học tốt, thăm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng,chăm sóc gia đình neo đơn có công với cách mạng v.v…

- Các hoạt động cộng đồng, tuyên truyền, thi đấu như: Hội khỏe Phù Đổng, Hộidiễn văn nghệ, làm báo tường, bản tin, tổ chức các chuyên đề giáo dục đạo đức,chuyên đề học tốt ở một môn học cụ thể, Hội thi ứng xử, Hội thi tìm hiểu, Hội thi vẽtranh; lao động giữ gìn vệ sinh cảnh quan trường lớp và một số tuyến đường của địaphương

- Hoạt động hướng nghiệp Tổ chức các gameshow “vui học” ở các môn họcgiúp học sinh tự tin, năng động, thích thú trong học tập Tổ chức cho học sinh tự tìmhiểu nghiên cứu về một đề tài khoa học Câu lạc bộ văn học, thể dục thể thao, vănnghệ, tin học là nơi để học sinh bộc lộ năng khiếu của mình Tổ chức tham quam dã

ngoại: Tham quan các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử, các địa danh Giaolưu với người nổi tiếng như nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ, nhà nghiên cứu, những cựu họcsinh thành đạt của nhà trường v.v…

Với những hình thức phong phú như thế, HĐNK đã tạo cho học sinh một “sânchơi mà học” hấp dẫn

1.6 Quy trình tổ chức hoạt động ngoại khóa

Trên cơ sở kế hoạch tổng thể, các tổ chức đoàn thể, cá nhân phụ trách sẽ xâydựng kế hoạch hoạt động cụ thể cho từng thời điểm và từng nội dung hoạt động cụthể Đôi khi cũng có những hoạt động đột xuất do chỉ đạo của cơ quan quản lí giáodục địa phương hoặc địa phương thì lãnh đạo nhà trường cũng phải họp bàn để bànbiện pháp triển khai Tùy theo tính chất của từng hoạt động mà có sự kết hợp các tổchức, bộ phận trong nhà trường để thực hiện hoặc có những hoạt động do một tổ chứcđoàn thể, bộ phận, cá nhân giáo viên tự tổ chức độc lập

Về quy trình tổ chức một HĐNK, theo GS Đặng Vũ Hoạt, qui trình chung tổchức một HĐNK (hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp) cho học sinh (qui mô lớphoặc qui mô trường) nên tiến hành theo các bước sau:

* Bước 1: Đặt tên chủ đề hoạt động và xác định các yêu cầu giáo dục cần phải đạt được.

- Trước hết, các nhà giáo dục cần xác định chủ đề của hoạt động, vì chủ đề chứađựng nội dung hoạt động và định hướng cho việc lựa chọn hình thức hoạt động phùhợp với lứa tuổi và điều kiện cụ thể của nhà trường

- Sau khi lựa chọn chủ đề, cần xác định rõ mục tiêu giáo dục để chỉ đạo triểnkhai hoạt động đúng hướng và có hiệu quả Việc xác định mục tiêu hoạt động phảicăn cứ vào các nhiệm vụ của HĐNK, chú ý vào 3 yêu cầu giáo dục:

+ Yêu cầu giáo dục về nhận thức: hoạt động sẽ cung cấp, củng cố hoặc nângcao những hiểu biết gì cho học sinh?

+ Yêu cầu giáo dục về thái độ: qua hoạt động sẽ giáo dục học sinh tình cảm,thái độ gì ? (yêu ghét, hứng thú, tích cực)

+ Yêu cầu giáo dục về kĩ năng: qua hoạt động sẽ hình thành ở học sinh những

kĩ năng gì? (giao tiếp, ứng xử; kĩ năng tự phục vụ; kĩ năng tự quản,…)

* Bước 2: Chuẩn bị cho hoạt động

Sau khi đã xác định chủ đề và mục tiêu hoạt động, hiệu quả của HĐNK phụthuộc phần lớn vào việc chuẩn bị cho hoạt động, cụ thể là:

- Vạch kế hoạch bao gồm: dự kiến thời gian chuẩn bị, thời gian tiến hành hoạtđộng; dự kiến nội dung và hình thức hoạt động; dự kiến những điều kiện về kinh phí,phương tiện hoạt động và cơ sở vât chất cho hoạt động

- Dự kiến những công việc phải chuẩn bị và phân công lực lượng tham giachuẩn bị Lực lượng tham gia chuẩn bị chủ yếu là học sinh; nhưng trong nhiều hoạtđộng cần có sự tham gia chuẩn bị của giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh, Đoàn –Đội, các lực lượng xã hội; xây dựng chương trình thực hiện hoạt động

- Bồi dưỡng đội ngũ học sinh cốt cán về kĩ năng tự quản, kĩ năng điều khiểnhoạt động

- Đôn đốc, kiểm tra việc chuẩn bị Trong quá trình chuẩn bị hoạt động, nhà giáodục phải khuyến khích và lôi cuốn học sinh tham gia vào các công việc chuẩn bị, đểhọc sinh là chủ thể tích cực hoạt động

* Bước 3: Tiến hành tổ chức hoạt động.

Đây là bước rất quan trọng, quyết định đến sự thành bại của hoạt động Nếuhoạt động do học sinh chủ trì thì học sinh đó sẽ điều khiển hoạt động theo chươngtrình đã được xây dựng từ trước Giáo viên chỉ đóng vai trò quan sát viên, giám sáthoạt động của học sinh để đánh giá và có thể hỗ trợ khi cần thiết Nếu giáo viên làngười chủ trì, điều khiển hoạt động thì cũng cần khéo léo để phát huy tính chủ động,

tự lực của học sinh

Trong tổ chức hoạt động, giáo viên cần đặc biệt lưu ý hai điểm sau:

- Đảm bảo khâu an toàn về sức khỏe và tính mạng của học sinh, nhất là đối vớicác hoạt động dã ngoại có khả năng rủi ro cao

- Mặc dù có thể đã dự kiến, trù liệu từ trước nhưng vẫn có thể có những tìnhhuống bất thường xảy ra

Với cả hai vấn đề trên, giáo viên phụ trách phải liên tục có mặt để giám sát,nhắc nhở và có những quyết định kịp thời, hiệu quả

* Bước 4: Đánh giá kết quả hoạt động và tổ chức rút kinh nghiệm.

Việc đánh giá kết quả HĐNK có liên quan tới kết quả giáo dục toàn diện củanhà trường, của lớp Vì vậy, cần phải tổ chức đánh giá kết quả từng hoạt động cũngnhư đánh giá sau một giai đoạn (học kì, năm học) để từ đó rút kinh nghiệm cho việc

tổ chức các hoạt động tiếp theo

1.7 Tác dụng của hoạt động ngoại khoá

- Tác dụng giáo dục kĩ thuật tổng hợp, định hướng nghề nghiệp: Qua HĐNK,học sinh được rèn luyện một số kĩ năng như: tập nghiên cứu một vấn đề, thuyết minhtrình bày trước đám đông, tập sử dụng các công cụ, thiết bị thường gặp trong đờisống những máy móc từ đơn giản đến hiện đại Qua đó sẽ nảy nở ở học sinh tình cảmnghề nghiệp và bước đầu có ý thức về nghề nghiệp mà học sinh sẽ chọn trong tươnglai

II HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ Ở TRƯỜNGTRUNG HỌC PHỔ THÔNG

2.1.Khái quát về môn Công nghệ trong chương trình trung học phổ thông

Môn Công nghệ là môn học trong chương trình giáo dục của nhà trường phổthông có nhiệm vụ cung cấp những kiến thức ban đầu và rèn luyện các kĩ năng lao

động tối thiểu trong cuộc sống tự lập làm cơ sở cho việc định hướng và lựa chọnnghề nghiệp về sau cho học sinh Nội dung của môn Công nghệ bao gồm các lĩnh vựclao động thường gặp như lao động thủ công, lao động kĩ thuật đơn giản, lao độngdịch vụ sinh hoạt, lao động nông nghiệp, lao động gia đình v.v

Môn Công nghệ ở chương trình giáo dục phổ thông hiện nay bao gồm các phầnsau:

- Môn Công nghệ - phần Thủ công

- Môn Công nghệ - phần Kĩ thuật

- Môn Công nghệ - phần Kinh tế gia đình

- Môn Công nghệ - phần Quản trị kinh doanh

- Môn Công nghệ - phần Nông, Lâm, Ngư nghiệp

- Môn Công nghệ - phần Công nghiệp

Nội dung môn Công nghệ trong chương trình trung học phổ thông bao gồm 3phần: phần Quản trị kinh doanh, phần Nông - Lâm - Ngư nghiệp và phần Côngnghiệp Trong đó, phần Quản trị kinh doanh và phần Nông - Lâm - Ngư nghiệp đượcthực hiện trong chương trình của lớp 10, được gọi là môn Công nghệ 10; phần Côngnghiệp được thực hiện trong chương trình của lớp 11, 12 và được gọi là môn Côngnghệ 11 và Công nghệ 12

Trong phần này, khi nói tới môn Công nghệ thì chỉ đề cập tới môn Công nghệ

11 và Công nghệ 12, đó là phần công nghiệp của môn Công nghệ phổ thông

2.2 Mục tiêu của môn Công nghệ

Mục tiêu của phần công nghiệp trong chương trình giáo dục trung học phổthông nhằm giúp học sinh:

- Hiểu được những kiến thức cơ bản, phổ thông, cần thiết trong lĩnh vực côngnghiệp trên cơ sở phát triển những kiến thức công nghệ ở trung học cơ sở và quanđiểm công nghệ; tiếp tục hình thành, phát triển tư duy kĩ thuật và năng lực sáng tạo

- Tiếp tục hình thành và phát triển một số kĩ năng thực hành kĩ thuật cơ bản, cầnthiết cho cuộc sống

- Có nhân cách sống và phẩm chất nghề nghiệp phù hợp với yêu cầu của cuộcsống và sự phát triển của đất nước

2.3 Nhiệm vụ của môn Công nghệ

a) Trang bị cho học sinh một số kiến thức cơ bản, hiện đại về kĩ thuật công nghiệptrong sản xuất và đời sống Bao gồm:

- Một số khái niệm kĩ thuật

- Một số dạng vật liệu, năng lượng phổ biến

- Một số dụng cụ, thiết bị kĩ thuật phổ biến trong sản xuất và đời sống

- Một số hiểu biết về an toàn lao động và bảo vệ môi trường

b) Hình thành và rèn luyện cho học sinh các kĩ năng kĩ thuật cơ bản như lập và đọchiểu các sơ đồ, bản vẽ kĩ thuật; thực hiện các thao tác kĩ thuật cơ bản trong vận hành,bảo dưỡng, sửa chữa các thiết bị kĩ thuật phổ thông v.v…

c) Phát triển tư duy kĩ thuật và năng lực kĩ thuật cho học sinh Trong bối cảnh khoahọc công nghệ phát triển nhanh với tốc độ mang tính chất bùng nổ khiến nhà trườngphổ thông không thể trang bị cho học sinh toàn bộ tri thức của nhân loại

d) Góp phần hình thành thế giới quan khoa học, nhân cách và giáo dục kĩ thuậttổng hợp - hướng nghiệp cho học sinh

2.4 Một số hình thức hoạt động ngoại khóa của môn Công nghệ

2.4.1 Thăm quan cơ sở sản xuất tại địa phương

Căn cứ vào chương trình, nội dung môn Công nghệ ở trung học phổ thong, căn

cứ vào các cơ sở sản xuất có tại địa phương, giáo viên có thể liên hệ với cơ sở sảnxuất, lên kế hoạch, báo cáo lãnh đạo nhà trường và tổ chức cho học sinh đi thămquan, ngoại khóa Việc thăm quan, ngoại khóa sẽ giúp học sinh thấy được mối liên hệgiữa kiến thức lí thuyết đã học với thực tiễn sản xuất và đời sống Qua đó các em thấyđược ý nghĩa của những kiến thức lí thuyết đã được học trong nhà trường Từ đó cóhứng thú học tập môn Công nghệ hơn, chất lượng dạy học môn học nhờ đó mà cũngđược nâng cao hơn

tập tốt hơn, hiểu kiến thức nhanh hơn Học trong quá trình chơi là quá trình lĩnh hộikiến thức nhẹ nhàng, tự nhiên không gò bó, khơi dậy hứng thú tự nguyện và giảmthiểu sự căng thẳng cho người học.

Trò chơi kĩ thuật giúp học sinh nắm chắc, nhanh, sâu nội dung bài học Thôngqua trò chơi học tập giúp học sinh phát triển thể chất, trí tuệ, hoàn thiện tri giác, chú

ý, ghi nhớ, tưởng tượng và sáng tạo

Sử dụng trò chơi kĩ thuật trong dạy học Công nghệ có ý nghĩa rất quan trọng,giúp học sinh hình thành một cách đầy đủ, chính xác, sinh động nội dung kiến thứcbài học; có tác dụng hình thành, rèn luyện các kĩ năng học tập cho học sinh

Trò chơi kĩ thuật còn giúp học sinh vận dụng kiến thức đã học, phát huy đượctrí thông minh, sáng tạo, tinh thần tập thể, khơi dậy ở học sinh trí tò mò, lòng hamhiểu biết, lòng say mê môn học

2.4.3 Tổ chức hội thi nghiên cứu khoa học kĩ thuật

Nội dung nghiên cứu khoa học kĩ thuật gắn với thực tiễn cuộc sống như: khoahọc xã hội và hành vi, khoa học động vật, hoá sinh, sinh học tế bào và phân tử, khoahọc thực vật, khoa học máy tính, khoa học trái đất và hành tinh, vật lí và thiên vănhọc, khoa học môi trường, kĩ thuật về vật liệu và công nghệ sinh học, kĩ thuật điện và

cơ khí, năng lượng và vận tải, y khoa và khoa học sức khoẻ, vi sinh vật học,

III THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA Ở TRƯỜNG TRUNG HỌCPHỔ THÔNG VŨ THƯ, THÁI BÌNH

3.1 Tình hình dạy học Công nghệ ở trường trung học phổ thông

Nhìn chung, việc dạy học môn Công nghệ ở các trường trung học phổ thông tạihuyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình cũng thực hiện theo kế hoạch giáo dục đã được xâydựng từ đầu năm học Tuy nhiên, cũng là thực trạng chung, do môn Công nghệ khôngphải là môn thi tốt nghiệp và thi tuyển sinh đại học, cao đẳng nên tinh thần học tậpcủa học sinh vẫn nặng tính đối phó, học cho xong nhiệm vụ, học để có điểm để đủđiều kiện lên lớp, để được thi tốt nghiệp

Ở một số trường, đội ngũ giáo viên trẻ chiếm khá đông nhưng lại thiếu kinhnghiệm nghề nghiệp Nhiều giáo viên không mạnh dạn thay đổi phương pháp dạy

học, ngại đổi mới, thường có tâm lí cố gắng dạy đúng thời khóa biểu, dạy hết bài làhoàn thành nhiệm vụ.

3.2 Thực trạng hoạt động ngoại khóa trong dạy học môn Công nghệ ở trường trung học phổ thông huyện Vũ Thư, Thái Bình

Ngoài hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được tiến hành theo từng thángtrong năm học, các trường trung học phổ thông ở Vũ Thư, tỉnh Thái Bình cũng rấtchú trọng tổ chức các giờ học ngoại khóa cho học sinh để hiểu sâu hơn về bài họctrên lớp, từ đó các em tiếp thu những kiến thức mới được dễ dàng hơn và giúp họcsinh hiểu bài sâu hơn

Tuy nhiên, qua khảo sát các trường trung học phổ thông ở Vũ Thư, tỉnh TháiBình có thể rút ra một số nét nổi bật sau:

- Hiện nay việc sử dụng trò chơi trong dạy học ở các trường trung học phổ thôngcòn rất hạn chế và nghèo nàn, giáo viên chủ yếu sử dụng các trò chơi ô chữ ở phầncủng cố bài học; trò chơi nhanh tay nhanh mắt, trò chơi nhìn hình ảnh đoán chữ ởphần khởi động

- Đối với môn Công nghệ ở trung học phổ thông, để thấy mục đích học khôngchỉ là lĩnh hội, nắm kiến thức mà còn hình thành và phát triển ở học sinh biết cách tựlực tìm ra con đường chiếm lĩnh kiến thức và biết cách sử dụng kiến thức, vận dụngkiến thức vào thực tế

- Việc sử dụng trò chơi kĩ thuật để dạy học sinh cũng gặp rất nhiều khó khăn

Đa phần giáo viên không và rất ít sử dụng biện pháp này Vì thứ nhất là thời lượngmôn học ít; thứ hai là môn Công nghệ chỉ là môn phụ, thứ ba là nhiều giáo viên cònhạn chế về thiết kế và sử dụng trò chơi dạy học

- Việc tổ chức cho học sinh thăm quan, ngoại khóa cũng gặp nhiều khó khănnên có thể nói biện pháp này hầu như chưa được sử dụng Có nhiều nguyên nhân dẫnđến tình trạng này Đó là do thời lượng bố trí dạy học môn học ít, chỉ có 1 hoặc 2 tiết/tuần; do cơ sở doanh nghiệp sản xuất công nghiệp ở địa phương ít; do kinh phí tổchức thăm quan, ngoại khóa không có v.v…

- Hoạt động thi nghiên cứu khoa học kĩ thuật cũng đã được triển khai nhưng dochưa có sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp quản lí, chỉ đạo; giáo viên chưa có kinh