Nhằm chỉ rõ cho người học về đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, chức năng nghiên cứu của kinh tế chính trị làm cơ sở cho việc nghiên cứu kinh tế chính trị Mác – lênin và đường lối quan điểm của Đảng CSVN về phát triển kinh tế hiện nay; đồng thời chống lại các quan điểm phản động nhằm bảo vệ học thuyết Mác nói chung và học thuyết kinh tế chính trị học Mác nói riêng.
Trang 1NHẬP MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÁC – LÊ NIN
Trang 2BÀI 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÁC – LÊ NIN
* Mục đích, yêu cầu:
- Mục đích
Nhằm chỉ rõ cho người học về đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, chức năng nghiên cứu của kinh tế chính trị làm cơ sở cho việc nghiên cứu kinh tế chính trị Mác – lênin và đường lối quan điểm của Đảng CSVN về phát triển kinh
tế hiện nay; đồng thời chống lại các quan điểm phản động nhằm bảo vệ học thuyết Mác nói chung và học thuyết kinh tế chính trị học Mác nói riêng.
Trang 3- Yêu cầu:
Nắm chắc đối tượng, phương pháp, chức năng nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác - Lê nin làm cơ sở nghiên cứu từng bài của môn học
Trong quá trình nghiên cứu bài và cả môn
học phải có tài liệu, tập trung cao độ, nghe kết
hợp trao đổi và ghi những nội dung chính để làm
cơ sở nghiên cứu
* Nội dung:
2 phần lớn, trọng tâm phần II
Trang 4* Thời gian: 2 tiết
* Phương pháp: Thuyết trình kết hợp nêu vấn đề đàm thoại
là chính
* Vật chất, tài liệu: Giáo trình kinh tế chính trị Mác Lênin Nxb
CTQG năm 2006 – 2008 dùng cho đối tượng không chuyên
về kinh tế – quản trị kinh doanh Tập giáo trình tài liệu Khoa Lí luận Mác Lênin biên soạn 2008.
Tham khảo: Giáo trình kinh tế chính trị Mác Lênin Nxb CTQG năm 2006 – 2008 dùng cho chuyên về kinh tế – quản trị kinh doanh
Phương pháp kiểm tra đánh giá cả chương trình môn học, học phần, học trình, và kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra trình bằng tự luận hoặc trắc nghiệm khách quan hoặc kiểm tra viết Kiểm tra kết thúc bằng hình thức vấn đáp Trong giảng bài mới, có thể kết hợp kiểm tra kiến thức bài cũ
Trang 51 Kinh tế chính trị học, sự
hình thành và phát triển của
khoa học Kinh tế chính trị
a Kinh tế chính trị học là gì?
Là khoa học nghiên cứu sự ra đời, hình thành và phát triển của các phương thức sản xuất trong lịch sử.
Trang 6Học thuyết trọng thương
+Trọng
thương
ra đời:
từ thế kỷ
XV, tồn
tại đến
thế kỷ
XVII và
nửa đầu
thế kỷ
XVIII
+Tư tưởng
cơ bản:Coi
tiền là nội dung căn bản của mọi của cải, là tài sản thực sự của một quốc gia,
là biểu hiện của sự giàu có
Sử dụng quyền lực của nhà nước để phát triển kinh tế
thành tựu và hạn chế Thành tựu: Lần đầu
tiên trong lịch sử đã nhận thức và giải thích các hiện tượng kinh tế bằng lý luận, biết sử dụng các phương pháp cho việc nghiên cứu, nhận thức các vấn đề
kinh tế
Hạn chế: chưa tìm ra
các quy luật phản ánh bản chất các hiện tượng kinh tế chưa hiểu bản chất của tư bản và tiền
tệ Tầm nhìn của họ còn phiến diện, dừng lại ở lĩnh vực lưu thông
Các đại biểu tiêu biểu như:
A.Mông-Crê-Chiên (1575-1629), Côn-Be (1619-1683)
(Pháp); Tô Mát Mun (1571-1641), Uy-li-am Sta-phot (1554-1612)…( Anh);
Uxta -ni-xơ,
Un loa …( Tây Ban Nha)
Trang 7- Chủ nghĩa trọng nông
Chủ nghĩa
trọng nông
xuất hiện:
trong thời kỳ
chuyển từ
chế độ
phong kiến
sang chế độ
tư bản chủ
nghĩa,
nhưng ở
giai đoạn
kinh tế phát
triển cao
hơn, trưởng
thành hơn,
vào giữa thế
kỷ XVIII
Tư tưởng cơ bản: Chủ nghĩa
trọng nông coi một quốc gia cường thịnh phải là dân chúng có của cải dồi dào, trước hết là lương thực, thực phẩm để thoả mãn các nhu cầu của đời sống thường ngày Họ quan niệm rằng, chỉ
có nông nghiệp mới tạo ra sản phẩm ròng
Đại biểu tiêu biểu:
P.Kênê (1694 – 1774), Tuyếc
gô (1727 – 1781)
là các nhà kinh tế học người Pháp
Thành tựu: Chuyển sự nghiên
cứu từ lĩnh vực lưu thông sang lĩnh vực sản xuất, tìm nguồn gốc của cải, nguồn gốc sự giàu có của xã hội là thu nhập trong lĩnh vực sản xuất vật chất Phân tích một cách khoa học về tái sản xuất Đã chứng minh lưu thông không tạo ra giá trị, hàng hoá có giá trị trước khi đem trao đổi, trao đổi chỉ làm thay đổi hình thái của giá trị
hạn chế: Chỉ coi nông nghiệp là
ngành sản xuất duy nhất, không thấy vai trò quan trọng của công nghiệp Chưa thấy vai trò của lưu thông trong một thể thống nhất với sản xuất…
Trang 8Kinh
tế
chính
trị tư
sản
cổ
điển
Ra đời: ra đời vào cuối thế kỷ XVIII ở Châu Âu, trong thời kỳ
phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đang hình thành…
Tư tưởng cơ bản: Khẳng định lao động sản xuất là nguồn gốc
của giá trị hàng hoá, còn lợi nhuận, lợi tức, địa tô là những khoản khấu trừ vào sản phẩm của lao động hay vào giá trị của những sản phẩm đó…
Đại biểu tiêu biểu: U.Pétty (1623 – 1687); Ađam Xmít (1723 –
1790); Đavit Ricácđô (1772-1823)
Thành tựu: Hướng sự nghiên cứu vào quá trình sản xuất
bản chủ nghĩa, bản chất của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa và tìm ra quy luật vận động của nền kinh tế tư bản Lần đầu tiên trong lịch sử đã áp dụng phương pháp nghiên cứu mới – phương pháp trừu tượng hoá khoa học
Hạn chế: Do hạn chế bởi lập trường giai cấp nên các vấn đề
lý luận kinh tế đề cập không được lý giải một cách triệt để và khoa học Họ đã đồng nhất sản xuất tư bản chủ nghĩa với sản xuất nói chung; coi chủ nghĩa tư bản là vĩnh cửu
Trang 92 Kinh tế chính trị Mác – Ănghen và sự phát triển của Lênin
a
Kinh
tế
chính
trị
C.Mác
P Ăng
Ghen
- Hoàn cảnh ra đời:
Học thuyết kinh tế C.Mác ra đời vào giữa thế kỷ XIX
- Nội dung tư tưởng:
Học thuyết kinh tế chính trị của C.Mác đã kế thừa có phê phán các yếu tố khoa học trong kinh tế chính trị tư sản cổ điển, đấu tranh với các quan điểm sai trái của các trường phái kinh tế trước đó sự thống nhất giữa tính khoa học
và tính cách mạng, là cuộc cách mạng trong khoa học kinh tế chính trị vì nó dựa trên phương pháp biện chứng duy vật, công khai lập trường của giai cấp công nhân Lần đầu tiên trong lịch sử, C.Mác đã xây dựng thành công học thuyết giá trị thăng dư - hòn đá tảng trong học thuyết kinh tế của C.MácC.Mác chỉ rõ những tiến bộ cũng như hạn chế của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, vạch rõ những mâu thuẫn, rút ra địa vị lịch sử và
dự báo tính tất yếu diệt vong của chủ nghĩa tư bản Dự báo sự tất yếu ra đời một phương thức sản xuất mới tiến
bộ hơn đó là phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa
Trang 10b Sự
phát
triển
của
V.I.Lê
nin
Hoàn cảnh ra đời: V.I.Lênin bảo vệ và phát triển Học thuyết kinh tế của C.Mác vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ
XX, khi tình hình cách mạng vô sản ở nước Nga đã chín muồi, các trào lưu cơ hội, xét lại đang phục hồi, đặc biệt
là sự phân hoá của Quốc tế II
Nội dung tư tưởng: V.I Lênin đấu tranh với phái Dân tuý Nga, các trào lưu cơ hội trong phong trào công nhân để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác và phát triển học thuyết kinh tế chính trị của C.Mác; xây dựng lý luận về chủ nghĩa đế quốc, chỉ rõ sự phát triển không đều của của chủ nghĩa tư bản dẫn đến khả năng thắng lợi của cách mạng vô sản cũng không đều nhau; vận dụng và phát triển lý luận của C.Mác về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và là người đầu tiên đưa lý luận chủ nghĩa Mác vào thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Nga
Trang 11II KINH TẾ
CHÍNH TRỊ
MÁC –
LÊNIN
1 Đối tượng nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác - Lênin
“Đối tượng nhiên cứu của kinh
tế chính trị Mác - Lênin là nghiên
cứu quan hệ sản xuất trong sự tác động qua lại với lực lượng
sản xuất và kiến trúc thượng tầng”
Mục đích của việc nghiên cứu là tìm ra bản chất của các hiện tượng
và quá trình kinh tế, phát hiện ra các phạm trù, quy luật kinh tế ở các giai đoạn phát triển nhất định của
xã hội loài người
Trang 122 Phương
pháp nghiên
cứu KTCT
Mác Lê nin
Khi nghiên cứu KTCT Mác Lê nin cần sử dụng những phương pháp nào?
Trang 133 Chức năng của việc nghiên cứu kinh tế chính trị Mác- Lênin
Chức năng nhận thức:
Thực hiện chức năng này, Kinh tế
chính trị Mác - Lênin giúp cho
người học:
+ Nhận thức đúng đắn những
nguyên lý cơ bản những luận điểm
khoa học của C.Mác, P.Ănghen,
V.I.Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
thông qua việc nắm vững hệ thống
các khái niệm, phạm trù, quy luật
kinh tế khách quan
+ Nhận thức đúng đắn các hiện
tượng và quá trình kinh tế trong
đời sống hiện thực
+Tiếp thu đường lối, quan điểm
phát triển kinh tế - xã hội của Đảng
Cộng sản Việt Nam và vận dụng
vào thực tiễn
Chức năng phương
pháp luận:
Giúp nhận thức đúng các vấn đề kinh tế, xã hội biết phân tích đánh giá những vấn
đề thực tiễn kinh tế đặt
ra để có hành động đúng
Chức năng thực tiễn:
Giải đáp kịp thời những vấn đề thực tiễn đặt ra, bám sát thực tiễn, kịp thời bổ sung những phát triển mới từ thực tiễn
Chức năng tư tưởng:
Góp phần tích cực vào việc hình thành
và nâng cao giác ngộ lập trường giai cấp
KTCT có những chức năng nào?
Trang 14Đấu tranh không
khoan nhượng với các
quan điểm sai trái để
bảo vệ và phát triển
sáng tạo học thuyết
Kinh tế chính trị Mác -
Lênin
Giúp cho người học
hiểu được bản chất
các hiện tượng và quá
trình kinh tế
Cơ sở hình thành tư duy nghiên cứu kinh tế
cho người học
Tạo niềm tin khoa học vào đường lối, chính sách kinh tế của Đảng và nhà nước là sự vận dụng sáng tạo từ nguyên
lý, lý luận kinh tế chính trị Mác-Lênin vào thực tiễn nước ta
Tin tưởng vào sự thắng lợi của con đường xây dựng CNXH mà Đảng và nhân dân ta đã lựa
chọn…
Trang 15- Kết luận:
Nghiên cứu kinh tế chính trị
Mác - Lênin có ý nghĩa hết
sức quan trọng Bởi lẽ, kinh
tế chính trị Mác - Lênin là bộ
môn hợp thành và là nội
dung chủ yếu của chủ nghĩa
Mác - Lênin
Chính vì vậy, trong quá trình nghiên cứu phải nắm quá trình hình thành KTCT nói chung và KTCT học Mác - Lê
Nin đặc biệt nắm chắc đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và chức năng của môn học này làm
cơ sở nghiên cứu toàn bộ chương trình kinh tế chính trị
Mác – Lê Nin
Trang 165 GIAO NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
1 Phân tích đối tượng nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác Lê Nin?
2 Phân tích làm rõ phương pháp nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác Lê Nin?
3 Phân tích làm rõ chức năng nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác Lê Nin?
4 Ý nghĩa của việc học tập KTCT Mác Lê Nin?
5 Đọc và nghiên cứu bài: nền sản xuất xã hội và tái sản xuất xã hội, tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế?
6 Nhận xét rút kinh nghiệm
