Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp sau 10 năm thực hiện quy hoạch sử dụng đất huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

i ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ĐÀM ANH ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP SAU 10 NĂM THỰC HIỆN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN C

i

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐÀM ANH

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT

NÔNG NGHIỆP SAU 10 NĂM THỰC HIỆN QUY HOẠCH

SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành : Quản lý đất đai

Mã số : 60 85 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Lương Văn Hinh

Thái Nguyên - 2012

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

LỜI CAM ĐOAN

- Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào

- Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Đàm Anh

ii

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được nội dung này, tôi đã nhận được sự chỉ bảo, giúp

đỡ rất tận tình của PGS.TS Lương Văn Hinh, sự giúp đỡ, động viên của các thầy cô giáo trong Khoa Tài nguyên và Môi trường, Khoa Sau Đại học Nhân dịp này cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS.TS Lương Văn Hinh và những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo trong Khoa Tài nguyên và Môi trường, Khoa sau Đại học – Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên

Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo và cán bộ UBND huyện Phú Bình, phòng nông nghiệp, phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Thống

kê, chính quyền các xã trong huyện Phú Bình đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình và các bạn đồng nghiệp động viên, giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận văn./

Thái Nguyên, ngày tháng 9 năm 2012

Tác giả luận văn

Đàm Anh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

MỤC LỤC

Danh mục các chữ viết tắt và ký hiệu iv Danh mục các bảng v Danh mục các biểu đồ vi Danh mục các ảnh chụp vii

MỞ ĐẦU i

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 3

1.3 Yêu cầu 3

1.4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3

1.4.1 Ý nghĩa khoa học 3

1.4.2 Ý nghĩa thực tiễn 3

Chương 1 : TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 4

1.1 Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất 4

1.1.1 Những vấn đề về quy hoạch sử dụng đất 4

1.1.2 Những vấn đề về sử dụng đất nông nghiệp 9

1.2 Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp 12

1.2.1 Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp 12

1.2.2 Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp 13

1.2.3 Những yếu tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất nông nghiệp 14

1.2.4 Đặc điểm đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 16

1.2.5 Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 16

1.3 Một số định hướng phát triển nền nông nghiệp 17

1.4 Tình hình nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam 19

Chương 2 : NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 21

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 21

2.2 Nội dung nghiên cứu 21

iv

2.3 Phương pháp nghiên cứu 22

2.3.1 Phương pháp thu thập số liệu tài liệu 22

2.3.2 Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu 22

2.3.3 Phương pháp điều tra có sự tham gia của người dân 22

2.3.4 Phương pháp minh họa bằng biểu đồ, bản đồ 22

2.4 Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp 22

Chương 3 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 25

3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Phú Bình 25

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 25

3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 31

3.1.3 Hiện trạng sử dụng đất 36

3.1.4 Đánh giá chung 38

3.2 Tình hình sản xuất nông nghiệp huyện Phú Bình 39

3.2.1 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Bình 39

3.2.2 Các loại hình sử dụng đất huyện Phú Bình 41

3.2.3 Thực trạng phát triển sản xuất nông nghiệp 41

3.2.4 Đánh giá chung 43

3.3 Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2001 - 2010 44

3.3.1 Đánh giá biến động các loại đất 45

3.3.2 Kết quả thực hiện chuyển đất sản xuất nông nghiệp sang sử dụng vào mục đích khác 48

3.3.3 Kết quả thực hiện khai hoang, mở rộng diện tích đất sản xuất nông nghiệp49 3.3.4 Kết quả thâm canh tăng vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng 50

3.3.5 Nhận xét chung về tình hình thực hiện kế hoạch sử dụng đất sảu xuất nông nghiệp giai đoạn 2001 – 2010 51

3.4 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp sau 10 năm thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất đai huyện Phú Bình 51

3.4.1 Hiệu quả kinh tế 51

3.4.2 Hiệu quả xã hội 60

3.4.3 Hiệu quả môi trường 63

3.5 Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 64

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

3.5.1 Giải pháp về quản lý và sử dụng đất nông nghiệp 64

3.5.2 Giải pháp về thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp 65

3.5.3 Giải pháp cải tạo, nâng cấp hệ thống thuỷ lợi 66

3.5.4 Giải pháp trồng rừng, nâng cao độ che phủ đất 66

3.5.5 Giải pháp về vốn đầu tư 67

3.5.6 Giải pháp về tổ chức 67

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 68

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70

vi

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Tăng tưởng kinh tế huyện Phú Bình giai đoạn 2001 – 2010 36

Bảng 3.2: Hiện trạng sử dụng đất năm 2010 huyện Phú Bình 37

Bảng 3.3: Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2010 huyện Phú Bình 40

Bảng 3.4: Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp huyện Phú Bình giai đoạn 2001 – 2010 42

Bảng 3.5: Chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp đến năm 2010 44

Bảng 3.6: So sánh diện tích các loại đất sau 10 năm thực hiện quy hoạch 45

Bảng 3.7: So sánh diện tích đất sản xuất nông nghiệp trước và sau 10 năm thực hiện quy hoạch sử dụng đất 47

Bảng 3.8: Kết quả thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Bình giai đoạn 2001 - 2010 48

Bảng 3.9 Kết quả khai hoang mở rộng diện tích đất sản xuất nông nghiệp 50

Bảng 3.10: Kết quả thâm canh tăng vụ và chuyển đổi cơ cấu cây trồng 50

Bảng 3.11: Cơ cấu kinh tế huyện Phú Bình qua các năm 2001 – 2010 53

Bảng 3.12: So sánh giá trị sản xuất các ngành kinh tế 54

Bảng 3.13: GTSX, cơ cấu của ngành nông nghiệp giai đoạn 2001 - 2010 55

Bảng 3.14: So sánh diện tích một số cây trồng chính trước và sau 10 năm thực hiện quy hoạch 56

Bảng 3.15: So sánh năng xuất một số cây trồng chính trước và sau 10 năm thực hiện quy hoạch 57

Bảng 3.16: So sánh sản lượng một số cây trồng chính trước và sau 10 năm thực hiện quy hoạch 59

Bảng 3.17: Một số chỉ tiêu bình quân /đầu người trên địa bàn huyện 62

viii

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1: Tăng tưởng kinh tế huyện Phú Bình giai đoạn 2001 – 2010 36

Biểu đồ 3.2: Cơ cấu các nhóm đất chính của huyện Phú Bình 38

Biểu đồ 3.3: So sánh diện tích các loại đất năm 2001 và năm 2010 45

Biểu đồ 3.4: Cơ cấu kinh tế huyện Phú Bình qua các năm 2001 - 2010 52

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai có vai trò quan trọng đối với mỗi quốc gia vì nó là nền tảng, là môi trường sống của con người Với sản xuất nông nghiệp, đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế được, không có đất thì không có sản xuất nông nghiệp Chính vì vậy, sử dụng đất là một phần hợp thành của chiến lược nông nghiệp sinh thái và phát triển bền vững (Đặng Kim Sơn, Trần Công Thắng (2001) [6]

Nông nghiệp là hoạt động sản xuất cổ nhất và cơ bản nhất của loài người (Nguyễn Văn Bộ (2000) [14] Hầu hết các nước trên thế giới đều phải xây dựng một nền kinh tế xuất phát từ phát triển nông nghiệp, dựa vào khai thác các tiềm năng của đất, lấy đó làm cơ sở phát triển các ngành khác

Vì vậy, việc tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất đai hợp lý, có hiệu quả theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề toàn cầu Điều mà các nhà khoa học trên thế giới quan tâm là làm thế nào để sản xuất ra nhiều lương thực, thực phẩm đáp ứng cho nhu cầu trong khuôn khổ

xã hội và kinh tế có thể thực hiện được Nói cách khác, mục tiêu hiện nay của loài người là phấn đấu xây dựng một nền nông nghiệp toàn diện về kinh

tế - xã hội, môi trường một cách bền vững

Trong điều kiện các nguồn tài nguyên để sản xuất có hạn, diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp do sức ép của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và sự gia tăng dân số thì mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là hết sức cần thiết, tạo ra giá trị lớn về kinh tế đồng thời tạo

đà cho phát triển nông nghiệp bền vững Chính vì vậy, phát triển nông nghiệp

hàng hóa là một nội dung trong Nghị quyết Đ ạ i hội X của Đảng: “Xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa mạnh, đa dạng và bền vững dựa trên cơ sở phát huy các lợi thế so sánh, áp dụng khoa học công nghệ, làm ra sản phẩm chất lượng cao đáp ứng nhu cầu đa dạng trong nước và tăng khả năng cạnh tranh chiếm lĩnh thị trường Quốc tế; nâng cao hiệu quả sử dụng đất, lao động, vốn; tăng thu nhập và đời sống nhân dân” Văn kiện đại hội Đảng

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

read

data error !!! can't not

read