Tỉ lệ và các yếu tố liên quan đến thiếu vitamin d ở thai phụ tam cá nguyệt đầu đến khám tại bệnh viện hùng vương

 VitD tan trong dầu có trong sữa, trái cây, dầu cá và được tổng hợp ở nội bào da khi tiếp xúc ánh sáng mặt trời. Là một steroide làm thay đổi nhiều chức năng sinh học.. Có 37 cơ quan đ

 VitD tan trong dầu có trong sữa, trái cây, dầu cá và được tổng hợp ở nội bào da khi tiếp xúc ánh sáng mặt trời.

 Là một steroide làm thay đổi nhiều chức năng sinh học.

Có 37 cơ quan đích đối với vitD, trong đó có nhau thai.

 Tỷ lệ thiếu vitD ở sản phụ (18,9% - 89%) liên quan các yếu tố: chủng tộc, màu da, mùa, ánh sáng , tuổi, BMI…

*Am J Clin Nutr 88:1455–1456.

MỞ ĐẦU

TỔNG HỢP VÀ CHUYỂN HÓA VIT D

(Thiếu vitamin D, Tạp chí Thời sự Y học số 58, tháng 3/2011)

25(OH)D

1,25(OH)2D

Bánh nhau

1,25(OH)2D 25(OH)D

Vitamin D3

 Thiếu vitamin D mẹ làm gia tăng nguy cơ tiền sản giật, ĐTĐ, THA Ở con ảnh hưởng đến trọng lượng thai, tăng trưởng và phát triển xương, hen suyễn, viêm hô hấp.

 Sản phụ được cung cấp đủ vitamin D giảm 36% rủi ro trên (*).

MỞ ĐẦU

* [http://www.scotland.gov uk/Resource/0038/ 00386921.pdf].

 Bổ sung và điều trị thiếu vitD đơn giản và hiệuquả cao.

 Nước phát triển luôn sàng lọc thiếu vitD, nước ta mới bắt đầu được quan tâm.

 Phòng ngừa, tư vấn cho những đối tượng nguy cơ, để phát hiện điều trị sớm rất cần thiết.

Tỷ lệ thiếu VitD ở thai phụ tam cá nguyệt 1 st là bao nhiêu? Các yếu tố liên quan đến tình trạng thiếu vitD?

MỞ ĐẦU

Câu hỏi NC

Xác định tỉ lệ thiếu vitD ở thai phụ tam cá nguyệtđầu đến khám tại bệnh viện Hùng Vương.

Định nghĩa

Một người không được cung cấp đủ vitD để cơ thể khỏe mạnh được gọi là thiếu vitD.

- Thiếu tiếp xúc ánh sáng mặt trời.

- Không được bổ sung vitD.

- Cơ thể cần vitD hơn bình thường (thai kì).

- Không chuyển hóa được vitD hoạt tính

Nguyên nhân

THIẾU VITAMIN D

Xét nghiệm đo 25(OH)D trong huyết thanh

Đơn vị đo lường: ng/mL hay nmol/L

Food and Nutrition Board (IOM)

Chẩn đoán

THIẾU VITAMIN D

Phân độ thiếu vitamin D

Vitamin D Council Endocrine Society Food and Nutrition

Board

Thiếu nhiều 0 – 30 ng/mL 0 – 20 ng/mL 0 – 11 ng/mL Thiếu ít 31 – 39 ng/mL 21 – 29 ng/mL 12 – 20 ng/mL

Đủ 40 – 80 ng/mL 30 – 100 ng/mL >20 ng/mL Thừa >150 ng/mL

CÁC ĐỐI TƯỢNG NGUY CƠ

 Bệnh nhân còi xương, nhuyễn xương, loãng xương

 Bệnh thận mạn tính, suy gan

 Hội chứng kém hấp thu

 Cường tuyến cận giáp

 Thuốc (động kinh, glucocorticoide, AIDS, nấm)

 Trẻ em và người lớn béo phì

 Thai phụ và phụ nữ cho con bú

 Người già có tiền căn gãy xương vô căn

ẢNH HƯỞNG TRONG THAI KỲ

 Tiền sản giật

 Rối loạn dung nạp đường

 Đái tháo đường

KHUYẾN CÁO ĐiỀU TRỊ

Liều thông

thường

• 10 g vitD (400IU)/ ngày/ thai kỳ.

Thai phụ

nguy cơ cao

• Da đen, ít tiếp xúc mặt trời, béo phì → tăng 1000 IU/ngày

Điều trị

• Đối với thai phụ thiếu vitD điều trị 4 đến 6 tuần với:

• Cholecalciferol 20000 IU/1 tuần hoặc

TRUNG TÂM SẢN KHOA LỚN

SỐ LƯỢT KHÁM THAI  15750 CA/TH

SẢN PHỤ GẦN NƠI NC

Nghiên cứu cắt ngang

Thời gian: Từ 11/2015 đến 3/2016

Địa điểm: Phòng khám thai & XN BV Hùng Vương

 Cường cận giáp, suy gan, còi xương, lao, Crohn, Lupus.

 Đã lấy máu trước đó.

2

2 1

) 1

(

d

p p

Z n

Ngẫu nhiên đơn theo thời gian

Vào thứ 2, thứ 4, và thứ 6 trong tuần, chọn ngẫunhiên 10 sản phụ /một ngày Chọn 1 mẫu/ 30’ đến khi đủmẫu trong ngày

• Bảng khảo sát thông tin cơ bản và các yếu tố liên quan

• Kết quả xét nghiệm 25(OH)D trong huyết thanh

PHƯƠNG PHÁP CHỌN MẪU

PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU

CÔNG CỤ THU THẬP SỐ LIỆU

SƠ ĐỒ THU THẬP SỐ LIỆU

 Đo 25 (OH) D cùng mẫu máu XN trong 3 tháng đầu.

 Không tăng thêm so với lượng máu thường quy

 Lưu trữ giống mẫu máu thường quy

 XN có kết quả trong ngày:

 Đủ vitD: trả kết quả lần khám thai sau

 Thiếu vitD: mời lại tư vấn và điều trị

XÉT NGHIỆM ĐỊNH LƯỢNG 25(OH)D

NHẬP VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU BẰNG PHẦN MỀM SPSS 16.0

PHÂN TÍCH GỒM 2 BƯỚCBước 1

KHÔNG LẤY THÊM MÁU

ĐẶC ĐIỂM ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

TỈ LỆ THIẾU VITAMIN DCÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN

Đặc điểm đối tượng NC Tổng số ( N = 386) Tỉ lệ (%)

41,45

39,12 19,43

BMI trước mang thai

210

24,09 21,51

98,18

0,26 0,78 0,78

Mỹ( 2015)

Trung Quốc (2015)

241 523

652 5823

15 – 20 tuần

12 – 14 tuần

16 tuần Tam cá nguyệt 2 nd

38,0 ± 6,80 12,8 ± 5,88

27,3 ± 8,70 13,6 ± 9,60

Chúng tôi Việt Nam

(2016)

386 Tam cá nguyệt 1 st 24,2 ± 7,32

29,02 2,07

26,45 – 35,73

24,53 – 33,82 0,09 – 4,04

TỈ LỆ THIẾU VITAMIN D

68.91% 31.09%

Đủ Vitamin D Thiếu Vitamin D

SO SÁNH TỈ LỆ THIẾU VITAMIN D VỚI CÁC NGHIÊN CỨU

Tác giả - Năm Tỷ lệ thiếu Vit D Đối tượng - Nơi NC

Hồ Phạm Thục Lan (2010) 46% Nữ (Việt Nam)

Nguyễn Văn Tuấn (2012) 30% Nữ ( Việt nam)

Bowyer (2009) 33% Phụ nữ mang thai (Úc)

Farrant HJ (2009) 66% Thai phụ 30 tuần (Ấn Độ)

Xiao (2015) 78,7% Thai phụ 3 tháng giữa (trung Quốc)

Sunmin Park (2014) 88,9% Thai phụ 12 – 14 tuần (Hàn Quốc)

Holmes (2009) 96% Thai phụ 12 tuần (Anh)

Chúng tôi 31,09% Thai phụ 3 tháng đầu (Việt Nam)

NC cắt ngang xác định tỉ lệ, không phải là

thiết kế mạnh tìm mối liên quan

Tỉ lệ thiếu vitD: 31,09% (KTC 26,45-35,73)

KẾT LUẬN

Tinh trạng kinh tế nghèo (PR * = 2,60;

K1,66-4,05)

Mang thai trên 2 lần (PR * = 0,45; 0,27-0,79)

Làm việc ngoài trời (PR * = 0,58;

0,44-0,78)

Không phải người Kinh (PR * = 2,01;

1,28-3,14)

Tăng cân trong TCN I (PR * = 0,70;

1 Phụ nữ:

 Chuẩn bị thể trạng tốt trước khi mang thai.

 Thay đổi thói quen ngại tiếp xúc ánh sáng mặt trời.

2 Nhân viên y tế:

 Hướng dẫn phơi nắng ngay từ lần khám thai đầu tiên.

3 Bệnh viện sản khoa:

 Có thuốc chuyên điều trị thiếu vitD.

4 Hướng NC tiếp theo:

 Khảo sát tác động của thiếu vitamin với thai kỳ.

 Hiệu quả của trị liệu trong thai kỳ.

Xin chân thành cám ơn quý Thầy Cô

MỘT SỐ HÌNH ẢNH NGHIÊN CỨU