Tỉ lệ mất an ninh lương thực hộ gia đình và các yếu tố liên quan ở các hộ gia đình tại xã EA siên, thị xã buôn hồ, tỉnh ĐAK LAK năm 2016

ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHKHOA Y TẾ CÔNG CỘNG TỶ LỆ MẤT AN NINH LƯƠNG THỰC HỘ GIA ĐÌNH VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở CÁC HỘ GIA ĐÌNH TẠI XÃ EA SIÊN, THỊ XÃ BUÔN HỒ, TỈNH ĐAK LAK

ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA Y TẾ CÔNG CỘNG

TỶ LỆ MẤT AN NINH LƯƠNG THỰC

HỘ GIA ĐÌNH VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN

Ở CÁC HỘ GIA ĐÌNH TẠI XÃ EA SIÊN,

THỊ XÃ BUÔN HỒ, TỈNH ĐAK LAK

NĂM 2016

CN :Nguyễn Thị Ngọc Khanh

Thống kê mất ANLT thế giới

(2015):

Thế giới: 28,4%  dân số Châu Á: 8,4%  dân số

Các nước Tây Phi và Bắc Phi

4%

Các nước châu Á Thái Bình Dương 62%

Các nước châu Phi cận

Sahara 26%

Các nước Mỹ

Latin và Caribe

6%

Các nước phát triển 2%

Số lượng người đói trên toàn cầu năm 2010

(925 triệu người)

Nguồn: WHO

3

Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỉ: 

“ Xóa bỏ tình trạng nghèocùng cực và thiếu đói”

‐ Nằm trong nước có thu nhập trung bình thấp

‐Phụ nữ độ tuổi sinh đẻ (18‐49)  thiếu năng lượng trường diễn (BMI 

<18,5) là 18,0%; thừa cân và béo phì (BMI ≥ 25) là 8,2% 

‐Dân tộc thiểu số của Việt Nam chỉ chiếm có 13% nhưng lại ảnh hưởng đến 30% tỷ lệ đói nghèo của cả

Tỷ lệ nghèo đã giảm

nhanh chóng từ 58,1% 

năm 1993 xuống còn 6% 

năm 2014,

tiến bộ trong việc giảm

suy dinh dưỡng từ 41% 

xuống còn 11,7% trong

năm 2011 

Tỷ lệ mất an ninh lương thực hộ gia đình (ANLT HGĐ)

tại xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đak Lak năm 2016 là bao

nhiêu? Và các yếu tố liên quan là gì?

5

Xác định tỷ lệ mất ANLT HGĐ và các yếu tố liên quan ở các hộ giađình tại xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đak Lak năm 2016

6

• Xác định tỷ lệ mất ANLT và tỷ lệ các mức độmất ANLT HGĐ 

• Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc: “Mất

ANLT tồn tại khi con người ở mọi nơi mọi lúc không đủ khả năng vềthể chất, xã hội và kinh tế để tiếp cận lương thực một cách đầy đủ, 

an toàn và dinh dưỡng, không thể đáp ứng nhu cầu và sở thích ănuống đảm bảo cho một cuộc sống năng động và khỏe mạnh”

• Biểu hiện: Đói, thiếu ăn

8

• Các nghiên cứu về mất ANLT HGĐ 

và yếu tố liên quan

250  Phụ

nữ đại diện cho HGĐ

Ngoại ô Colony, Bắc

250 Các hộ

gia đình

Quận 8,  TP.HCM

2013 Cắt ngang

Trương Thị

Thanh Lan

Tỷ lệ mất ANLT HGĐ và các yếu tố liên quan

255 Sinh

viên

Khoa YTCC, ĐH

Y Dược TP.HCM

2013 Cắt ngang

• Thang đo tình trạng ANLT

HFSSM : Bộ câu hỏi điều tra về ANLT HGĐ Hoa Kì (U.S.Household

• Nghiên cứu cắt ngang mô tả

• Thời gian: tháng 4 – tháng 7 năm 2016

• Địa điểm: xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đak Lak

• Đối tượng nghiên cứu

Dân số mục tiêu

Các hộ gia đình tại xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đak Lak năm

2016

Dân số chọn mẫu

Các hộ gia đình ở xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đak Lak tại

thời điểm nghiên cứu

p p

• Kỹ thuật chọn mẫu : chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng

• Kỹ thuật chọn mẫu :

Bốc ngẫu nhiên 1 thôn buôn ở nhóm 1 và 2 thôn buôn ở nhóm 2 

Nhóm 1: thôn 5Nhóm 2: thôn 1A, thôn 8 . Mỗi thôn lấy 65 hộ

 Bắt đầu từ nhà trưởng thôn

Điều tra viên chọn ngẫu nhiên hướng thu thập

Chọn tiếp hướng thu thập khác nếu số hộ thu thập chưa đủ

Điều tra viên đi hết đường cho đến khi thu đủ số hộ mỗi thôn

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

15

• Kỹ thuật chọn mẫu : chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

16

Tiêu chí đưa vào

Tiêu chí loại ra

 Gia đình ăn chay do tôn giáo

 Ăn vì mục đích giảm cân

 Dinh dưỡng do bác sĩ yêucầu

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Những phụ nữ trực tiếp nấu

ăn ≥ 2 bữa/ngày và ít nhất 5 ngày /tuần cho gia đình vàđồng ý tham gia nghiên cứu[2]

[2] Chinnakali P, Upadhyay R P, Shokeen D, Singh K, Kaur M, et al (2014) "Prevalence of household-level food

insecurity and its determinants in an urban resettlement colony in north India" J Health Popul Nutr, 32 (2), 227-36.

17

• Liệt kê, định nghĩa biến số

BSPT:

Mất ANLT HGĐ

(trong 3 tháng qua)

Hộ không cócon < 18 tuổi(9 câu)  

Hộ có con

< 18 tuổi(15 câu) 

Kiểm soát sai lệch chọn lựa

 Tuân thủ tiêu chí chọn mẫu

và tiêu chí loại ra. 

Kiểm soát sai lệch thông tin

 Định nghĩa biến số rõ ràng, cụthể

 Sử dụng cân đo, thước đo

 Luôn có người phiên dịch đicùng với điều tra viên  

 Sai lệch hồi tưởng: gợi nhớ, tạo không khí thoải mái, nóichuyện thân mật

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

20

• Phân tích dữ kiện

Sử dụng phần mềm Epidata 3.1 để nhập liệu

Phần mềm Stata 13.0 để phân tích

Số thống kê mô tả:

Biến định tính: Tần suất, tỷ lệ (%), biểu đồ hình cột, biểu đồ hình

bánh để thống kê mô tả cho các biến định tính

Biến định lượng:Trung vị, tứ phân vị để thống kê mô tả cho các biến

định lượng phân phối không bình thường

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

21

• Phân tích dữ kiện

Thống kê phân tích: : Kiểm định Chi bình phương, Chi bình phương

khuynh hướng, kiểm định Fisher nếu có >20% số ô vọng trị nhỏhơn < 5, Hồi quy logistic, Mann ‐ Whitney 

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

22

• Vấn đề Y đức

khi phỏng vấn

được phép phỏng vấn đối tượng

vấn bất kì khi nào nếu muốn

ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

23

25

Đạo Phật  Đạo Thiên Chúa Khác

26

• Đặc điểm nhân khẩu học (n=174) 

27

• Tình trạng dinh dưỡng của đối tượng được phỏng vấn (n=174) 

30

• Tình trạng tài sản vật chất của gia đình (tổng sở hữu các tài sản) 

Tổng sở hữu các vật

dụng 0‐2 cái có 3 ‐ 4 cái ≥ 5 cái

31

• Mối liên quan giữa tình trạng mất ANLT HGĐ với đặc tính nền.

1 1,10 (0,87 – 1,39) 1,07 (0,89 – 1,30)

Tôn giáo

Không Đạo Phật Đạo Thiên Chúa

1 1,15 (1,09 – 1,22) 0,92 (0,59 – 1,44)

Học vấn

Mù chữ Tiểu học THCS THPT Khác (TC, CĐ, ĐH)

KẾT QUẢ ‐ BÀN LUẬN

• Mối liên quan giữa tình trạng mất ANLT HGĐ với đặc tính nền.

* Kiểm định chi bình phương khuynh hướng

1 0,90 (0,79 – 1,01) 1,03(0,91 – 1,15) 0,78 (0,57 – 1,08)

34

KẾT QUẢ ‐ BÀN LUẬN

• Mối liên quan giữa tình trạng mất ANLT HGĐ với sự sẵn có, sự

tiếp cận lương thực thực phẩm và sự kiện ảnh hưởng (hạn hán)

KẾT QUẢ ‐ BÀN LUẬN

• Mối liên quan giữa tình trạng mất ANLT HGĐ với sự sẵn có, sự

tiếp cận lương thực thực phẩm và sự kiện ảnh hưởng (hạn hán)

127 (89)

24 (77)

16 (11) 7(23)

0,138 f 1,15 (0,94 – 1,40)

36

• Mối liên quan giữa tình trạng mất ANLT HGĐ với sự sẵn có, sự tiếp

cận lương thực thực phẩm và sự kiện ảnh hưởng (hạn hán)

Cả chồng và vợ Khác(cả nhà, con trai, )

1

1 (‐ ) 0,83 (0,76 – 0,90) 0,91 (0,83 – 0,99)

Hạn hán

Có Không

132(90) 19(70)

15(10) 8(30)

0,012 f 1,28(1,07 – 1,52)KẾT QUẢ ‐ BÀN LUẬN

• Mối liên quan giữa tình trạng mất ANLT HGĐ với tần suất tiêu thụ

Sữa (sữa bột, sữa tươi,sữa đậu nành ) 0 (0 – 0) 0 (0 – 2) 0,278

Sữa ngoài ( dành cho con) 0 (0 – 30) 16 (0 – 60) 0,006

40

Rượu (chồng, người khác ) 2 (0 – 8) 0 (0 – 6) 0,201

Bia (chồng, người khác ) 0 (0 – 1) 0 (0 – 2) 0,396

41

1 0,87 (0,81 – 0,93) 0,84 (0,73 – 0,98)

Điểm mạnh, điểm hạn chế

ĐIỂM MẠNH: Nghiên cứu đầu tiên về mất ANLT hộ gia đình ở vùng

nông thôn, dân tộc thiểu số

Sử dụng các công cụ đo lường về cân nặng chiều cao

để hạn chế sai lệch thông tinDân tộc ở đây hầu hết đều biết và hiểu rõ tiếng kinh

43

44

Tỷ lệ mất ANLT HGĐ tại xã Ea Siên, thị xã Buôn Hồ là 87%  trong đó mấtANLT HGĐ nhẹ là 36%, mất ANLT trung bình là 38%, mất ANLT nặng là13%

45

Có mối liên quan ý nghĩa thống kê với:

tôn giáo, học vấn, thu nhập trung bình hàng tháng củagia đình, người chủ yếu chịu chi phí; hạn hán

bún, phở, miến, hủ tiếu; thịt gia cầm,thịt gia súc; 

trứng; cá và các loại thủy sản khác, sữa ngoài dành chocon; trái cây

tổng sở hữu các phương tiện đi lại, giải trí liên lạc vàcác vật dụng khác

46

Đối với cá nhân

Đối với chính quyền

• Sự hỗ trợ từnhà nước

KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT 

47

48