Giải phẫu dây chằng bên chày ở người việt nam

Điểm giữa của chỗ bám vào xương đùi c.. Điểm giữa của chỗ bám vào xương chày h.. Chiều dài diện bám trên lồi cầu trong d2.. Chiều rộng diện bám trên lồi cầu trong d3: Chiều dài diện bám

GIẢI PHẪU DÂY CHẰNG BÊN CHÀY

Ở NGƯỜI VIỆT NAM

ThS BS Trang Mạnh Khơi PGS TS BS Dương Văn Hải PGS TS BS Đỗ Phước Hùng

ĐẠI HỌC Y DƯỢC TP HCM KHOA Y – BỘ MƠN GIẢI PHẪU HỌC

NỘI DUNG

 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

 KẾT LUẬN

MỞ ĐẦU

• DCBC: cấu trúc giữ vững khớp gối.

• Tổn thương với nhiều nguyên nhân → yêu cầu tái tạo.

NC đặc điểm giải phẫu hình thái của DCBC.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• NC mô tả cắt ngang.

• 2 nhóm:

 63 xác ướp: 42 nam, 21 nữ.

 17 xác tươi: 10 nam, 7 nữ.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phẫu tích và thu thập số liệu:

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Các số liệu cần đo đạc:

a: Bờ trước của lồi cầu trong

b Điểm giữa của chỗ bám vào xương đùi

c Bờ sau của lồi cầu trong

d Bờ dưới của lồi cầu trong

e Bờ trên của lồi cầu trong

f Bờ trước của xương chày

g Điểm giữa của chỗ bám vào xương chày

h Bờ trên của mâm chày trong d1 Chiều dài diện bám trên lồi cầu trong d2 Chiều rộng diện bám trên lồi cầu trong d3: Chiều dài diện bám trên xương chày d4: Chiều rộng diện bám trên xương chày d5: Chiều dài DCBC.

d6: Chiều rộng DCBC

KẾT QUẢ

• 100% xuất hiện DCBC.

• Dạng phẳng.

• Đầu gần: bám vào lồi cầu trong xương đùi.

• Đi chếch từ sau ra trước.

• Đầu xa: bám vào mặt trong đầu trên xương chày theo một diện bám duy nhất có dạng hình tứ giác với 1 cạnh trải dài xuống dưới ra sau.

KẾT QUẢ

Có sự khác biệt nhất định về các chỉ số định lượng ở hai nhóm xác tươi và nhóm xác ướp.

KẾT QUẢ

NHÓM XÁC ƯỚP: Kích thước

 Chiều dài:

Nam: 84,48 ± 6,19 mm.

Nữ: 78,91 ± 5,28 mm.

Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p = 9 x 10 -6 ).

Ngắn nhất: 67,84 mm.

Dài nhất: 96,88 mm.

KẾT QUẢ

NHÓM XÁC ƯỚP: Kích thước

 Chiều rộng:

9,75 ± 1,81 mm

Sự khác biệt không ý nghĩa thống kê (p = 0,385).

Ngắn nhất: 6,16 mm.

Dài nhất: 14,94 mm.

KẾT QUẢ

NHÓM XÁC ƯỚP: Diện bám

 Lồi cầu trong xương đùi:

(17,48 ± 3,55) x (15,82 ± 3,59) mm

 Trên xương chày:

(24,04 ± 6,03) x (8,48 ± 1,09) mm Không có sự khác biệt theo giới tính, bên phải và trái.

KẾT QUẢ

NHÓM XÁC ƯỚP: Các liên quan:

 Đoạn ba: 44,05 ± 4,02 mm

 Đoạn bc: 22,35 ± 6,22 mm

 Đoạn bd: 21,61 ± 2,65 mm

 Đoạn gf: 31,95 ± 4,32 mm

 Đoạn gh: 50,37 ± 6,29 mm

KẾT QUẢ

NHÓM XÁC TƯƠI: Kích thước

 Chiều dài: 84,33 ± 10,83 mm.

Ngắn nhất: 68,23 mm.

Dài nhất: 110,85 mm.

 Chiều rộng: 8,00 ± 1,04 mm.

Ngắn nhất: 5,27 mm.

Dài nhất: 9,74 mm.

KẾT QUẢ

NHÓM XÁC TƯƠI: Diện bám

 Lồi cầu trong xương đùi:

(11,08 ± 1,13) x (9,94 ± 1,06) mm

 Trên xương chày:

(13,17 ± 1,38) x (11,49 ± 1,36) mm

KẾT QUẢ

NHÓM XÁC TƯƠI: Các liên quan:

 Đoạn ba: 43,34 ± 4,66 mm

 Đoạn bc: 21,48 ± 3,29 mm

 Đoạn bd: 23,09 ± 3,37 mm

 Đoạn gf: 34,05 ± 3,19 mm

 Đoạn gh: 54,04 ± 9,58 mm

BÀN LUẬN

HÌNH DẠNG DCBC:

Hầu hết các tác giả: DC có 1 diện bám duy nhất vào xương chày LaPrade (5) : có thêm 1 diện bám ở đầu xương chày (vào trễ phản

chiếu của gân cơ bán màng).

Chúng tôi: chỉ có 1 diện bám hình tứ giác duy nhất vào xương

chày, giới hạn rõ.

Đôi khi có những thớ sợi mô liên kết giữa dây chằng với trễ phản

chiếu của gân cơ bán màng.

Các thớ này khá mỏng manh và lỏng lẻo, dễ bóc tách,

không có vai trò về mặt động học.

BÀN LUẬN

KÍCH THƯỚC DCBC:

NAM dài hơn NỮ.

Nghiên cứu Quốc gia Chiều dài (mm) Chiều rộng

(mm)

Chúng tôi Việt Nam 84,48 / 78,91 9,75

KẾT LUẬN

Dây chằng bên chày bám vào lồi cầu trong xương đùi, đi hơi chếch

từ sau ra trước theo chiều trên dưới, đến bám vào mặt trong đầu trên xương chày theo một diện bám duy nhất có dạng hình tứ giác với 1 cạnh trải dài xuống dưới ra sau.

Ở nhóm xác ướp:

Nam: dài (84,48 ± 6,19 mm) x rộng (9,75 ± 1,81 mm)

Nữ: dài (78,91 ± 5,28 mm) x rộng (9,75 ± 1,81 mm).

DCBC ở nam dài hơn ở nữ.

Ở nhóm xác tươi:

Dài (84,33 ± 10,83 mm) x rộng (8,00 ± 1,04 mm).

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Brantigan O.C., and Voshell A.F (1943), "The tibial collateral ligament: its function, its bursae, and its relation

to the medial meniscus", The Journal of Bone & Joint Surgery, 25(1), pp 121-131

2 Espregueira M., and da Silva M.V (2006), "Anatomy of the lateral collateral ligament: a cadaver and histological study", Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc, 14(3), pp 221-228

3 Hosseini A., Qi W., Tsai T.Y et al (2015), "In vivo length change patterns of the medial and lateral collateral ligaments along the flexion path of the knee", Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc, 23(10), pp 3055-3061

4 Hughston J.C., and Eilers A.F (1973), "The role of the posterior oblique ligament in repairs of acute medial (collateral) ligament tears of the knee", J Bone Joint Surg Am, 55(5), pp 923-940

5 LaPrade R.F., Engebretsen A.H., Ly T.V et al (2007), "The anatomy of the medial part of the knee", J Bone Joint Surg Am, 89(9), pp 2000-2010

6 Liu F., Gadikota H.R., Kozanek M et al (2011), "In vivo length patterns of the medial collateral ligament during the stance phase of gait", Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc, 19(5), pp 719-727

7 Liu F., Yue B., Gadikota H.R et al (2010), "Morphology of the medial collateral ligament of the knee", J Orthop Surg Res, 5, p 69

8 O'Donoghue D.H (1950), "Surgical treatment of fresh injuries to the major ligaments of the knee", The Journal of Bone & Joint Surgery, 32(4), pp 721-738

9 Otake N., Chen H., Yao X et al (2007), "Morphologic study of the lateral and medial collateral ligaments of the human knee", Okajimas Folia Anat Jpn, 83(4), pp 115-122

10 Park S.E., DeFrate L.E., Suggs J.F et al (2005), "The change in length of the medial and lateral collateral ligaments during in vivo knee flexion", Knee, 12(5), pp 377-382

11 Warren L.F., and Marshall J.L (1979), "The supporting structures and layers on the medial side of the knee:

an anatomical analysis", J Bone Joint Surg Am, 61(1), pp 56-62

12 Wymenga A.B., Kats J.J., Kooloos J et al (2006), "Surgical anatomy of the medial collateral ligament and the posteromedial capsule of the knee", Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc, 14(3), pp 229-234

13 Yang Z., Wickwire A.C., and Debski R.E (2010), "Development of a subject-specific model to predict the forces in the knee ligaments at high flexion angles", Medical & Biological Engineering & Computing, 48(11), pp 1077-1085

XIN CÁM ƠN