Xây Dựng Và Sử Dụng Câu Hỏi Cốt Lõi Để Dạy Học Phần Tiến Hóa, Sinh Học 12

Bài luận văn Quản lýGiáo dục học gồm 82 trang, bản đẹp, dễ dàng chỉnh sửa và tách trang làm tài liệu tham khảo. MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hiện nay, khối lượng tri thức của nhân loại ngày càng tăng, nội dung kiến thức trong chương trình phổ thông cũng tăng lên, nên chúng ta không thể hi vọng trong một thời gian nhất định ở trường phổ thông giáo viên (GV) có thể cung cấp cho học sinh (HS) cả một kho tàng tri thức mà loài người đã tích lũy được, tuy đã được chọn lọc. Nhiệm vụ của GV hiện nay không chỉ cung cấp cho HS tri thức mà quan trọng là cung cấp cho HS phương pháp học, rèn cho các em hệ thống kỹ năng nhận thức để HS chủ động giải quyết những vấn đề trong học tập cũng như trong thực tiễn. Để thực hiện được mục tiêu này thì cần phải đổi mới giáo dục toàn diện, trên mọi mặt từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức và phương tiện dạy học….Trong đó, đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) là trọng tâm và có ý nghĩa chiến lược. Phương pháp dạy học tích cực (PPDH tích cực) là một thuật ngữ rút gọn, được dùng ở nhiều nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy. Tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải biết thiết kế các hoạt động học cho học sinh, mà ở đó người học phải thu thập, xử lý thông tin để giải quyết nhiệm vụ học tập. PPDH này tích cực ở chổ sẽ phát triển cho HS các kỹ năng phân tích, tổng hợp, tư duy logic; khả năng phát hiện, giải quyết vấn đề, đặc biệt là các vấn đề nảy sinh từ thực tế cuộc sống; khả năng ngôn ngữ, kỹ năng trình bày diễn đạt ý tưởng khoa học và khả năng thích ứng với xã hội; rèn luyện thói quen tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi, khám phá ra những vấn đề mới. Trong các PPDH tích cực thì phương pháp vấn đáp là phương pháp trong đó giáo viên đặt ra câu hỏi để học sinh trả lời, hoặc học sinh có thể tranh luận với nhau 2 và với cả giáo viên ; qua đó học sinh lĩnh hội được nội dung bài học .Đây là phương pháp thường được sử dụng nhất trong mỗi tiết học. Điều quan trọng trong việc sử dụng phương pháp vấn đáp chính là mỗi câu hỏi hay một nhóm các câ u hỏi nào đó phải được xây dựng sao cho khi trả lời thì học sinh nhận được một “liều kiến thức” nhất định và rèn luyện được các kỹ năng tư duy. Các loại câu hỏi có thể được phân chia theo nhiều cách khi dựa trên những cơ sở khác nhau như các khâu của quá trình dạy học hoặc mức độ của quá trình nhận thức. Trong đó câu hỏi cốt lõi là câu hỏi khi nêu ra thì đáp án của nó yêu cầu phải có chứa nhiều nội dung, cần nêu bật vấn đề cần tìm hiểu nhằm gây sự chú ý của học sinh đối với bài mới, đồng thời tạo được ở các em ý thức về những nhiệm vụ chủ yếu khi nghiên cứu bài học. Đó cũng là những nội dung chính của bài mà học sinh cần nắm vững.2 Việc nghiên cứu xây dựng và sử dụng câu hỏi cốt lõi trong dạy học cũng là một trong tám chiến lược dạy học hiệu quả hiện nay 2.Câu hỏi cốt lõi càng gợi mở thì lại càng mang lại hiệu quả cao , kích thích tư duy và liên hệ của học sinh với bài học, giúp học sinh mau chóng nắm vững được kiến thức thông qua giải quyết vấn đề mà giáo viên đưa ra. Trong chương trình sinh học THPT, phần Tiến hóa – SH 12 là nội dung kiến thức tương đối khó và trừu tượng đối với cả GV và HS. Việc truyền thụ kiến thức cho HS chỉ có thể trên lý thuyết mà không có phần thực hành .Nên việc xây dựng hệ thống câu hỏi cốt lõi để dạy học phần Tiến hóa sẽ giúp HS chủ động tìm kiếm và phân tích, tư duy, thảo luậntranh luận để giải quyết vấn đề đặt ra, các em hiểu được mối quan hệ giữa nguyên nhân, cơ chế tiến hóa và quá trình phát sinh, phát triển của sự sống trên trái đất thông qua các bằng chứng tiến hóa nên HS có thể vận dụng được kiến thức lý thuyết vào thực tiển, đem lại niềm vui hứng thú học tập. Xuất phát từ những lý do trên, đặc biệt với mong muốn góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy học Sinh học ở trường phổ thông, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Xây dựng và sử dụng câu hỏi cốt lõi để dạy học phần Tiến hóa, sinh học 12”. 3 Mục tiêu nghiên cứu Thiết kế qui trình xây dưng câu hỏi cốt lõi, vận dụng qui trình xây dựng câu hỏi cốt lõi, sử dụng câu hỏi cốt lõi theo nội dung của phần Tiến hóa nhằm nâng cao nhận thức và phát triển tư duy cho học sinh khi học tập phần này. Nhiệm vụ nghiên cứu Tìm hiểu cơ sở lý luận của việc xây dựng , sử dụng câu hỏi cốt lõi trong dạy học. + Bản chất của câu hỏi cốt lõi: mang tính phổ quát, không cần có một câu trả lời đúng duy nhất. + Vai trò của câu hỏi cốt lõi: chuẩn đoán trình độ học sinh trước khi bắt đầu một đơn vị bài học cụ thể; rèn luyện cho học sinh kỹ năng suy xét những vấn đề phổ quát, tự nghiên cứu một cách cơ bản chứ không chỉ là thu thập những kiến thức hiển nhiên. Xác định các nguyên tắc , quy trình , tiêu chí xây dựng , sử dụng từng câu hỏi cốt lõi theo từng phần nội dung tương ứng. Xây dựng hệ thống câu hỏi cốt lõi để dạy học phần Tiến hóa Thực nghiệm sư phạm để đánh giá hiệu quả sử dụng câu hỏi cốt lõi được xây dựng. Đối tượng và khách thể nghiên cứu Đối tượng: quy trình xây dựng, sử dụng câu hỏi cốt lõi trong phần Tiến hóa Nghiệm thể : Học sinh lớp 12, trường THPT Nguyễn Huệ, thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận Khách thể nghiên cứu: phương pháp dạy học sinh học. Phạm vi nghiên cứu Chương 1 và chương 2 phần tiến hóa sinh học 12 Phương pháp nghiên cứu 6.1. Nghiên cứu lý thuyết Nghiên cứu các tài liệu liên quan để làm cơ sở lý luận cho đề tài: các tài liệu về phương pháp dạy học, phương pháp vấn đáp giải quyết vấn đề, các luận văn, các 4 tài liệu, các bài báo...có liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Nghiên cứu nội dung phần Tiến hóa, các tài liệu khoa học , các chuyên đề ... có liên quan đến Tiến hóa Phương pháp chuyên gia Gặp gỡ các chuyện gia , các giáo viên có kinh nghiệm và chuyên môn cao để trao đổi và học hỏi những vấn đề có liên quan đến vấn đề nghiên cứu. Phương pháp điều tra Thông qua hình thức dự giờ, quan sát, trưng cầu ý kiến, tiếp xúc trao đổi với giáo viên về quá trình dạy học có sự dụng câu hỏi cốt lõi. Phương pháp thực nghiệm sư phạm Mục đích thực nghiệm : kiểm tra chất lượng của câu hỏi cốt lõi được xây dựng có phù hợp với yêu cầu nội dung chương trình , ứng dụng trong thực tế có mang lại hiệu quả hay không, có khả thi hay không. Chọn trường và lớ p thực nghiệm : chọn khoảng 8 lớp khối 12 trường THPT Nguyễn Huệ ,thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận. Trong đó có các lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. + Lớp thực nghiệm dạy học có sử dụng các câu hỏi cốt lõi. + Lớp đối chứng dạy học không sử dụng các câu hỏi cốt lõi. 6.5. Phương pháp thống kê toán học Trên cơ sở xây dựng câu hỏi cốt lõi và thực nghiệm sư phạm dạy học có sử dụng câu hỏi cốt lõi ( dạy bài mới, kiểm tra bài cũ, kiểm tra 15 phút, kiểm tra 1 tiết). Trưng cầu ý kiến của các giáo viên về hiệu quả sử dụng các câu hỏi cốt lõi đã được xây dựng trong quá trình dạy bài mới, bằng cách sử dụng phiếu đánh giá có các tiêu chí về mức độ hiệu quả. Chấm bài kiểm tra của học sinh theo thang điểm 10 sau đó thống kê lại bằng phương pháp toán học. Tiêu chí đánh giá bài làm của học sinh gồm 2 nhóm: + Đánh giá kiến thức học sinh lĩnh hội được. + Đánh giá kỹ năng tư duy, biểu hiện trong lập luận, xử lý thông tin để trả lời câu hỏi cốt lõi. 5 Lựa chọn các câu hỏi cốt lõi phù hợp và có hiệu quả trong dạy học tích cực để hoàn thành bộ câu hỏi cốt lõi cho đề tài nghiên cứu. Giả thiết khoa học Bằng việc nghiên cứu nội dung của phần tiến hóa, từ đó sẽ xây dựng được hệ thống các câu hỏi cốt lõi để ứng dụng dạy học thì chắc chắn sẽ nâng cao hiệu quả dạy và học. Dự kiến đóng góp của luận văn Hệ thống hóa cơ sở lý luận về dạy học theo phương pháp vấn đáp và quy trình xây dựng bộ câu hỏi cốt lõi cho phần Tiến hóa sinh học 12 Xây dựng được hệ thống câu hỏi cốt lõi cho phần Tiến hóa 12 và sử dụng có hiệu quả trong dạy học ở trường Trung học phổ thông. Cấu trúc luận văn Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung luận văn gồm 3 chương: 6 NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Cơ sở lý luận của đề tài Câu hỏi và câu hỏi cốt lõi Câu hỏi Theo quan điểm về logic học thì Aristôt là người đầu tiên phân tích câu hỏi. Ông cho rằng: Câu hỏi là một mệnh đề trong đó chứa đựng cả cái đã biết và cái chưa biết. Trả lời câu hỏi đó là bài làm mà khi hoàn thành chúng học sinh phải tiến hành hoạt động tái hiện, có thể là trả lời miệng, trả lời viết hoặc kèm theo thực hành hoặc xác minh bằng thực nghiệm. Khái niệm câu hỏi cũng còn được diễn đạt dưới dạng khác như: Câu hỏi là dạng cấu trúc ngôn ngữ, diễn đạt một nhu cầu, một đòi hỏi hay một mệnh lệnh cần được giải quyết. Câu hỏi thuộc phạm trù khả năng nghĩa là sẽ được giải quyết nó chứa đựng cả hai yếu tố, sự có mặt của cái chưa rõ cần được giải quyết và điều biết liên quan đến điều cần tìm. 2 Tuy có nhiều quan niệm khác nhau nhưng về dấu hiệu bản chất của các câu hỏi đều được các tác giả nêu ra đó là: Xuất hiện điều chưa rõ cần được giải quyết từ điều đã biết.Trong đời sống cũng như trong nghiên cứu khoa học, con người chỉ nêu ra thắc mắc, tranh luận khi đã biết nhưng chưa đầy đủ, cần biết thêm. Sự tương quan giữa cái đã biết và cái chưa biết thúc đẩy việc mờ rộng hiểu biết cho con người. Câu hỏi cốt lõi Theo jeffrey D.wilhelme, “Câu hỏi cốt lõi là câu hỏi cấu trúc cả một đơn vị bài học hoặc một nội dung nào đó thành một vấn đề cần giải quyết. Câu hỏi có nhiệm vụ kết nối các kiến thức đã có với hứng thú học tập kiến thức mới của HS, kết nối các kiến thức HS đã được học với thế giới thực tế nơi HS có thể sử dụng hiểu biết của mình để làm việc” Câu hỏi cốt lõi khi nêu ra thì đáp án của nó yêu cầu phải có chứa nhiều nội dung, cần nêu bật vấn đề cần tìm hiểu nhằm gây sự chú ý của học sinh đối với bài 7 mới, đồng thời tạo được ở các em ý thức về những nhiệm vụ chủ yếu khi nghiên cứu bài học. Đó cũng là những nội dung chính của bài mà học sinh cần nắm vững. Bản chất của câu hỏi cốt lõi: mang tính phổ quát, không cần có một câu trả lời đúng duy nhất. 18 Vai trò của câu hỏi cốt lõi: chuẩn đoán trình độ học sinh trước khi bắt đầu một đơn vị bài học cụ thể; rèn luyện cho học sinh kỹ năng suy xét những vấn đề phổ quát, tự nghiên cứu một cách cơ bản chứ không chỉ là thu thập những kiến thức hiển nhiên. 18 Các cách phân loại câu hỏi Các loại câu hỏi có thể được phân chia theo nhiều cách khi dựa trên những cơ sở khác nhau như các khâu của quá trình dạy học hoặc mức độ của quá trình nhận thức. Câu hỏi cốt lõi cũng chính là câu hỏi, nên các cách phân loại câu hỏi đều tương ứng với các phân loại câu hỏi cốt lõi. Thực tế thì câu hỏi có rất nhiều và phong phú, nhưng việc lựa chọn sử dụng câu hỏi và câu hỏi cốt lõi sao cho phù hợp với mục tiêu và nội dung dạy học đòi hỏi GV phải nghiên cứu để xây dựng ra một hệ thống câu hỏi phù hợp để hướng dẫn HS phát hiện kiến thức, chính vì vậy khi phân loại câu hỏi cốt lõi cũng cần phải phù hợp với mục tiêu dạy học: Với mục đích kiểm tra kết quả thực hiện mục tiêu có Câu hỏi để kiểm tra sự ghi nhớ những kiến thức đã học. Câu hỏi để kiểm tra sự nắm vững bản chất của kiến thức, nghĩa là nêu, giải thích nội dung, kiến thức đã lĩnh hội. Câu hỏi để kiểm tra khả năng vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết một nhiệm vụ nhận thức mới. Câu hỏi để kiểm tra sự nắm vững giá trị kiến thức nghĩa là xác định được vai trò, ý nghĩa của kiến thức trong lý luận và thực tiễn. Câu hỏi để kiểm tra thái độ, hành vi của con người sau khi học tập một chủ đề nào đó. 1.1.2.2. Với mục đích hình thành, phát triển năng lực nhận thức có Câu hỏi rèn luyện kỹ năng quan sát. 8 Câu hỏi rèn luyện kỹ năng phân tích Câu hỏi rèn luyện kỹ năng tổng hợp Câu hỏi rèn luyện kỹ năng so sánh Câu hỏi rèn luyện kỹ năng sử dụng con đường quy nạp Câu hỏi rèn luyện kỹ năng sử dụng con đường diễn dịch. 1.1.2.3. Với mục đích sử dụng trong các giai đoạn của quá trình dạy học có Câu hỏi hình thành kiến thức mới Câu hỏi củng cố, hoàn thiện kiến thức Câu hỏi kiểm tra và đánh giá 1.1.2.4. Theo quan hệ của các câu hỏi cần xác định có Câu hỏi định tính Câu hỏi định lượng 1.1.2.5. Theo cách trình bày câu trả lời có Câu hỏi tự luận Câu hỏi trắc nghiệm khách quan 1.1.2.6. Theo nội dung mà câu hỏi phản ánh có Câu hỏi nêu ra các sự kiện Câu hỏi xác định các dấu hiệu bản chất Câu hỏi xác định mối quan hệ Câu hỏi xác định cơ chế Câu hỏi xác định phương pháp khoa học Câu hỏi xác định ý nghĩa lý luận hay thực tiễn của kiến thức. 2, 5, 8, 13

Trang phө bìa

/Ӡ,&$0Ĉ2$1 i

/Ӡ,&Ҧ0Ѫ1 ii

0Ө&/Ө& iii

'$1+0Ө&&È&.Ë+,ӊ8&È&&+Ӳ9,ӂ77Ҳ7 v

0ӢĈҪ8 1

1Ӝ,'81* 6

&KѭѫQJ&Ѫ6Ӣ/Ë/8Ұ19¬7+Ӵ&7,ӈ1&Ӫ$Ĉӄ7¬, 6

&ѫVӣOêOXұQFӫDÿӅWjL 6

1.1.&kXKӓLYjFkXKӓLFӕWO}L 6

&iFFiFKSKkQORҥLFkXKӓL 7

&ҩXWU~FFkXKӓLFӕWO}L 8

1.1JX\rQWҳF[k\GӵQJFkXKӓLFӕWO}L 10

3KѭѫQJSKiSVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LWURQJGҥ\KӑFVLQKKӑF 10

6iXGҥQJFkXKӓLOұSOXұQFyWKӇÿѭӧFVӱGөQJWURQJ[k\GӵQJFkXKӓLFӕWO}L 12 1.2.1 &kXKӓLJL~SViQJWӓYҩQÿӅ 12

1.2.2 &kXKӓLÿӇWKăPGzFiFJLҧÿӏQK 12

1.2.3 &kXKӓLÿӇWuPFiFOêGRYjEҵQJFKӭQJ 12

1.2.4 &kXKӓLYӅTXDQÿLӇPYjWULӇQYӑQJYҩQÿӅ 12

1.2.5 &kXKӓLGүQWӟLFiFJLҧÿӏQKYjNӃWTXҧFӫDQy 12

1.2.6 &kXKӓLYӅFKtQKFkXKӓL 13

&ѫVӣWKӵFWLӉQFӫDÿӅWjL 13

1.3.1 7KӵF WUҥQJ Gҥ\ KӑF P{Q VLQK KӑF Yj SKѭѫQJ SKiS JLҧQJ Gҥ\ FӫD giáo viên 13

7KӵFWUҥQJYLӋFKӑFWұSFӫDKӑFVLQK 15

&KѭѫQJ  ;Æ< 'Ӵ1* 9¬ 6Ӱ 'Ө1* &È& &Æ8 +Ӓ, &Ӕ7 /®, TRONG 'Ҥ< +Ӑ& 3+Ҫ1 7,ӂ1 +Ï$ 6,1+ +Ӑ& 2, 7581* +Ӑ&

3+Ә7+Ð1* 17

3KkQWtFKQӝLGXQJYjFҩXWU~FSKҫQ 7LӃQKyD 17

+ӋWKӕQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇGҥ\KӑFSKҫQ7LӃQKyD 23

+ӋWKӕQJFkXKӓLFӕWO}LFKRFKѭѫQJ, 24

+ӋWKӕQJFkXKӓLFӕWO}LFKRFKѭѫQJ,, 35

2.3 4X\WUuQKVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇGҥ\KӑFFKX\rQÿӅ7LӃQKyD FKRKӑF sinh THPT 38

9ұQGөQJFkXKӓLFӕWO}LYjRJLҧQJGҥ\PӝWVӕNLӃQWKӭFWURQJSKҫQ7LӃQKyD 39 9ұQGөQJFkXKӓLFӕWO}LWURQJKuQKWKjQKNLӃQWKӭFPӟL 39

2.4.29ұQGөQJFkXKӓLFӕWO}LWURQJFӫQJFӕ 43

&KѭѫQJ7+Ӵ&1*+,ӊ06Ѭ3+Ҥ0 47

3.0өFÿtFKYjQKLӋPYөWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 47

0өFÿtFKFӫDWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 47

1KLӋPYөFӫDWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 47

1ӝLGXQJYjEӕWUtWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 47

1ӝLGXQJFӫDWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 47

%ӕWUtWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 47

&iFEѭӟFWLӃQKjQKWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 48

.ӃWTXҧWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP 48

;ӱOtVӕOLӋX 48

3.3.2 Phân WtFKNӃWTXҧÿӏQKOѭӧQJ 49

3.3.33KkQWtFKNӃWTXҧÿӏQKWtQK 52

.ӂ7/8Ұ19¬.,ӂ11*+ӎ 56

7¬,/,ӊ87+$0.+Ҧ2 57 3+Ө/Ө&

%ҧQJ ӃWTXҧÿLӅXWUDYӅSKѭѫQJSKiSGҥ\KӑFFӫDJLiRYLrQ 14

%ҧQJ ӃW TXҧ ÿLӅX WUD WKӵF WUҥQJ WKLӃW NӃ Yj Vӱ GөQJ FkX KӓL FӕW O}L ÿӇUqQFiFNƭQăQJWѭGX\WURQJGҥ\KӑF6LQKKӑF 15

%ҧQJ ӃWTXҧÿLӅXWUDêNLӃQFӫDKӑFVLQKYӅSKѭѫQJSKiSGҥ\KӑFFӫD JLiRYLrQ6LQKKӑF 15

%ҧQJ ӃWTXҧÿLӅXWUDêNLӃQÿiQKJLiFӫDKӑFVLQKYӅFKҩWOѭӧQJFӫDKӋ WKӕQJFkX KӓLGRJLiRYLrQFXQJFҩS 16

%ҧQJ %ҧQJWKӕQJNrÿLӇPVӕEjLNLӇPWUD 49

%ҧQJ %ҧQJSKkQSKӕLWҫQVXҩW 50

%ҧQJ %ҧQJSKkQSKӕLWҫQVXҩWONJ\WtFK 50

%ҧQJ %ҧQJSKkQORҥLWUuQKÿӝTXDFiFOҫQNLӇPWUD 51

%ҧQJ %ҧQJWәQJKӧSFiFWKDPVӕÿһFWUѭQJ 51

%ҧQJ6 7LrXFKtÿiQKJLiYLӋFUqQOX\ӋQNƭQăQJVX\OXұQ 52

%ҧQJ ĈiQKJLiYLӋFUqQOX\ӋQNƭQăQJVX\OXұQWKHRWӯQJWLrXFKt 53

+uQKĈӗWKӏÿѭӡQJSKkQSKӕLWҫQVXҩW 50

+uQKĈӗWKӏÿѭӡQJSKkQSKӕLWҫQVXҩWOXӻWtFK 51

1 /êGRFKӑQÿӅWjL

+LӋQQD\NKӕLOѭӧQJWULWKӭFFӫDQKkQORҥLQJj\FjQJWăQJQӝLGXQJNLӃQWKӭFWURQJFKѭѫQJWUuQKSKәWK{QJFNJQJWăQJOrQQrQFK~QJWDNK{QJWKӇKLYӑQJWURQJPӝWWKӡLJLDQQKҩWÿӏQKӣWUѭӡQJSKәWK{QJJLiRYLrQ*9 FyWKӇFXQJFҩSFKRKӑFVLQK+6 FҧPӝWNKRWjQJWULWKӭFPjORjLQJѭӡLÿmWtFKONJ\ÿѭӧFWX\ÿmÿѭӧFFKӑQOӑF1KLӋPYөFӫD*9KLӋQQD\NK{QJFKӍFXQJFҩSFKR+6WULWKӭFPjTXDQWUӑQJOjFXQJFҩSFKR+6SKѭѫQJSKiSKӑFUqQFKRFiFHPKӋWKӕQJNӻQăQJQKұQWKӭFÿӇ+6FKӫÿӝQJJLҧLTX\ӃWQKӳQJYҩQÿӅWURQJKӑFWұSFNJQJQKѭWURQJWKӵFWLӉQĈӇWKӵFKLӋQÿѭӧFPөFWLrXQj\WKuFҫQSKҧLÿәLPӟLJLiRGөFWRjQGLӋQWUrQPӑLPһWWӯ PөF WLrX QӝL GXQJ SKѭѫQJ SKiS KuQK WKӭF Wә FKӭF Yj SKѭѫQJ WLӋQ Gҥ\KӑF«7URQJÿyÿәLPӟLSKѭѫQJSKiSGҥ\KӑF33'+ OjWUӑQJWkPYjFyêQJKƭDFKLӃQOѭӧF

3KѭѫQJSKiSGҥ\KӑFWtFKFӵF33'+WtFKFӵF OjPӝWWKXұWQJӳU~WJӑQÿѭӧFGQJӣQKLӅXQѭӟFÿӇFKӍQKӳQJSKѭѫQJSKiSJLiRGөFGҥ\KӑFWKHRKѭӟQJSKiWKX\WtQKWtFKFӵFFKӫÿӝQJViQJWҥRFӫDQJѭӡLKӑF

33'+ WtFK FӵF KѭӟQJ WӟL YLӋF KRҥW ÿӝQJ KyD WtFK FӵF KyD KRҥW ÿӝQJ QKұQWKӭFFӫDQJѭӡLKӑFQJKƭDOjWұSWUXQJYjRSKiWKX\WtQKWtFKFӵFFӫDQJѭӡLKӑFFKӭNK{QJSKҧLOjWұSWUXQJYjRSKiWKX\WtQKWtFKFӵFFӫDQJѭӡLGҥ\7X\QKLrQÿӇGҥ\KӑFWKHRSKѭѫQJSKiSWtFKFӵFWKuJLiRYLrQSKҧLELӃWWKLӃWNӃFiFKRҥWÿӝQJKӑFFKRKӑFVLQKPjӣÿyQJѭӡLKӑFSKҧLWKXWKұS[ӱOêWK{QJWLQÿӇJLҧLTX\ӃWQKLӋPYөKӑFWұS33'+Qj\WtFKFӵFӣFKәVӁSKiWWULӇQFKR+6FiFNӻQăQJSKkQWtFKWәQJKӧSWѭGX\ORJLFNKҧQăQJSKiWKLӋQJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅÿһFELӋWOjFiFYҩQÿӅQҧ\VLQKWӯWKӵFWӃFXӝFVӕQJNKҧQăQJQJ{QQJӳNӻQăQJWUuQKEj\GLӉQÿҥWêWѭӣQJNKRDKӑFYjNKҧQăQJWKtFKӭQJYӟL[mKӝLUqQOX\ӋQWKyLTXHQWӵKӑFWӵQJKLrQFӭXWuPWzLNKiPSKiUDQKӳQJYҩQÿӅPӟL

7URQJFiF33'+WtFKFӵFWKuSKѭѫQJSKiSYҩQÿiSOjSKѭѫQJSKiSWURQJÿyJLiRYLrQÿһWUDFkXKӓLÿӇKӑFVLQKWUҧOӡLKRһFKӑFVLQKFyWKӇWUDQKOXұQYӟLQhau

YjYӟLFҧJLiRYLrQ ; TXDÿyKӑFVLQKOƭQKKӝLÿѭӧFQӝLGXQJEjLKӑF Ĉk\OjSKѭѫQJSKiSWKѭӡQJÿѭӧFVӱGөQJQKҩWWURQJPӛLWLӃWKӑF.

ĈLӅXTXDQWUӑQJWURQJYLӋFVӱGөQJSKѭѫQJSKiSYҩQÿiSFKtQKOjPӛLFkXKӓLKD\PӝWQKyPFiFFk XKӓLQjRÿySKҧLÿѭӧF[k\GӵQJVDRFKRNKLWUҧOӡLWKuKӑFVLQKQKұQÿѭӧFPӝW³OLӅXNLӃQWKӭF´QKҩWÿӏQKYjUqQOX\ӋQÿѭӧFFiFNӻQăQJWѭduy

&iFORҥLFkXKӓLFyWKӇÿѭӧFSKkQFKLDWKHRQKLӅXFiFKNKLGӵDWUrQQKӳQJFѫVӣNKiFQKDXQKѭ FiFNKkXFӫDTXiWUuQKGҥ\KӑFKRһFPӭFÿӝFӫDTXiWUuQKQKұQWKӭF 7URQJÿyFkXKӓLFӕWO}LOjFkXKӓLNKLQrXUDWKuÿiSiQFӫDQy\rXFҫXSKҧLFyFKӭDQKLӅXQӝLGXQJFҫQQrXEұWYҩQÿӅFҫQWuPKLӇXQKҵPJk\VӵFK~êFӫDKӑFVLQKÿӕLYӟLEjLPӟLÿӗQJWKӡLWҥRÿѭӧFӣFiFHPêWKӭFYӅQKӳQJQKLӋPYөFKӫ

\ӃXNKLQJKLrQFӭXEjLKӑFĈyFNJQJOjQKӳQJQӝLGXQJFKtQKFӫDEjLPjKӑFVLQKFҫQQҳPYӳQJ[2]

9LӋFQJKLrQFӭX[k\GӵQJYjVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LWURQJGҥ\KӑFFNJQJOjPӝW WURQJWiPFKLӃQOѭӧFGҥ\KӑFKLӋXTXҧKLӋQQD\ [2].&kXKӓLFӕWO}LFjQJJӧLPӣWKuOҥLFjQJPDQJOҥLKLӋXTXҧFDR , NtFKWKtFKWѭGX\YjOLrQKӋFӫDKӑFVLQKYӟLEjLKӑF, JL~SKӑFVLQKPDXFKyQJQҳPYӳQJÿѭӧFNLӃQWKӭF WK{QJTXDJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅPjJLiRYLrQÿѭDUD

7URQJFKѭѫQJWUuQKVLQKKӑF7+37SKҫQ7LӃQKyD– 6+OjQӝLGXQJNLӃQWKӭFWѭѫQJÿӕLNKyYjWUӯXWѭӧQJÿӕLYӟLFҧ*9Yj+69LӋFWUX\ӅQWKөNLӃQWKӭFFKR+6FKӍFyWKӇWUrQOêWKX\ӃWPjNK{QJFySKҫQWKӵFKjQK1rQYLӋF[k\GӵQJKӋWKӕQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇGҥ\KӑFSKҫQ7LӃQKyDVӁJL~S+6 FKӫÿӝQJWuPNLӃPYjSKkQWtFKWѭGX\WKҧROXұQWUDQKOXұQÿӇJLҧLTX\ӃWYҩQÿӅÿһWUDFiFHPKLӇXÿѭӧFPӕLTXDQKӋJLӳDQJX\rQQKkQFѫFKӃWLӃQKyDYjTXiWUuQKSKiWVLQKSKiWWULӇQFӫDVӵVӕQJWUrQWUiLÿҩWWK{QJTXDFiFEҵQJFKӭQJWLӃQKyDQrQ+6FyWKӇYұQGөQJÿѭӧFNLӃQWKӭFOêWKX\ӃWYjRWKӵFWLӇQÿHPOҥLQLӅPYXLKӭQJWK~KӑFWұS

;XҩW SKiW Wӯ QKӳQJ Oê GR WUrQ ÿһF ELӋW YӟL PRQJ PXӕQ JyS SKҫQ YjR YLӋFnkQJ FDR FKҩW OѭӧQJ Gҥ\ KӑF 6LQK KӑF ӣ WUѭӡQJ SKә WK{QJ FK~QJ W{L FKӑQ ÿӅ WjL

QJKLrQFӭX “;k\G͹QJYjV͵GͭQJFkXK͗LF͙WO}Lÿ͋G̩\K͕FSK̯Q7L͇QKyDsinh

K͕F”.

2 0өFWLrXQJKLrQFӭX

7KLӃWNӃTXLWUuQK[k\GѭQJFkXKӓLFӕWO}LYұQGөQJTXLWUuQK[k\GӵQJFkXKӓLFӕWO}LVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LWKHRQӝLGXQJFӫDSKҫQ 7LӃQKyDQKҵPQkQJFDRQKұQWKӭFYjSKiWWULӇQWѭGX\FKRKӑFVLQKNKLKӑFWұSSKҫQQj\

3 1KLӋPYө QJKLrQFӭX

3.1 7uPKLӇXFѫVӣOêOXұQFӫDYLӋF[k\GӵQJ , VӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LWURQJGҥ\KӑF

%ҧQFKҩWFӫDFkXKӓLFӕWO}LPDQJWtQKSKәTXiWNK{QJFҫQFyPӝWFkXWUҧOӡLÿ~QJGX\QKҩW

9DLWUzFӫDFkXKӓLFӕWO}LFKXҭQÿRiQWUuQKÿӝKӑFVLQKWUѭӟF NKLEҳWÿҫXPӝWÿѫQYӏEjLKӑFFөWKӇUqQOX\ӋQFKRKӑFVLQKNӻQăQJVX\[pWQKӳQJYҩQÿӅSKәTXiWWӵQJKLrQFӭXPӝWFiFKFѫEҧQFKӭNK{QJFKӍOjWKXWKұSQKӳQJNLӃQWKӭFKLӇQnhiên

3.2 ;iFÿӏQKFiFQJX\rQWҳF , quy trình , WLrXFKt[k\GӵQJ VӱGөQJWӯQJFkXKӓLFӕWO}LWKHRWӯQJSKҫQQӝLGXQJWѭѫQJӭQJ

3.3 ;k\GӵQJKӋWKӕQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇGҥ\KӑFSKҫQ 7LӃQKyD

- 7KӵFQJKLӋPVѭSKҥPÿӇÿiQKJLiKLӋXTXҧVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿѭӧF[k\GӵQJ

WjLOLӋX, các bài báo FyOLrQTXDQÿӃQYҩQÿӅQJKLrQFӭX.

- 1JKLrQFӭXQӝLGXQJSKҫQ 7LӃQKyD, FiFWjLOLӋXNKRDKӑF , FiFFKX\rQÿӅ FyOLrQTXDQÿӃQ7LӃQKyD

6.2 3KѭѫQJSKiSFKX\rQJLD

*һSJӥFiFFKX\ӋQJLD , FiFJLiRYLrQFyNLQKQJKLӋPYjFKX\rQP{QFDRÿӇWUDRÿәLYj KӑFKӓLQKӳQJYҩQÿӅFyOLrQTXDQÿӃQYҩQÿӅQJKLrQFӭX

6.3 3KѭѫQJSKiSÿLӅXWUD

7K{QJTXDKuQKWKӭFGӵJLӡTXDQViWWUѭQJFҫXêNLӃQWLӃS[~FWUDR ÿәLYӟLJLiRYLrQYӅTXiWUuQKGҥ\KӑFFyVӵGөQJFkXKӓLFӕWO}L

6.4 3KѭѫQJSKiSWKӵFQJKLӋPVѭSKҥP

- 0өFÿtFKWKӵFQJKLӋP : NLӇPWUDFKҩWOѭӧQJFӫDFkXKӓLFӕWO}LÿѭӧF[k\GӵQJFySKKӧSYӟL\rXFҫXQӝLGXQJFKѭѫQJWUuQK , ӭQJGөQJWURQJWKӵFWӃFyPDQJOҥLKLӋXTXҧKD\NK{QJ, FyNKҧWKLKD\NK{QJ

- &KӑQWUѭӡQJYjOӟ SWKӵFQJKLӋP : FKӑQNKRҧQJ 8 OӟSNKӕL 12 WUѭӡQJ7+371JX\ӉQ+XӋWKӏ[m/DJLWӍQK%uQK7KXұQ7URQJÿyFyFiFOӟSWKӵFQJKLӋPYjOӟSÿӕLFKӭng

/ӟSWKӵFQJKLӋPGҥ\KӑFFyVӱGөQJFiFFkXKӓLFӕWO}L

/ӟSÿӕLFKӭQJGҥ\KӑFNK{QJVӱGөQJFiFFkXKӓLFӕWO}L

6.5 3KѭѫQJSKiSWKӕQJNrWRiQKӑF

7UrQFѫVӣ[k\GӵQJFkXKӓLFӕWO}LYjWKӵFQJKLӋPVѭSKҥPGҥ\KӑFFyVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LGҥ\ EjLPӟLNLӇPWUDEjLFNJNLӇPWUDSK~WNLӇPWUDWLӃW 

- 7UѭQJFҫXêNLӃQFӫDFiFJLiRYLrQYӅKLӋXTXҧVӱGөQJFiFFkXKӓLFӕWO}LÿmÿѭӧF[k\GӵQJWURQJTXiWUuQKGҥ\EjLPӟLEҵQJFiFKVӱGөQJSKLӃXÿiQKJLiFyFiFWLrXFKtYӅPӭFÿӝKLӋXTXҧ

- &KҩPEjLNLӇPWUDFӫDKӑFVLQKWKHRWKDQJÿLӇPVDXÿyWKӕQJNrOҥLEҵQJSKѭѫQJSKiSWRiQKӑF7LrXFKtÿiQKJLiEjLOjPFӫDKӑFVLQKJӗPQKyP

ĈiQKJLiNLӃQWKӭFKӑFVLQKOƭQKKӝLÿѭӧF

ĈiQKJLiNӻQăQJWѭGX\ELӇXKLӋQWURQJOұSOXұQ[ӱOêWK{QJWLQÿӇWUҧOӡLFkXKӓLFӕWO}L

- /ӵDFKӑQFiFFkXKӓLFӕWO}LSKKӧSYjFyKLӋXTXҧWURQJGҥ\KӑFWtFKFӵFÿӇKRjQWKjQKEӝFkXKӓLFӕWO}LFKRÿӅWjLQJKLrQFӭX

7 *LҧWKLӃWNKRDKӑF

BҵQJYLӋFQJKLrQFӭXQӝLGXQJFӫDSKҫQ WLӃQKyD, Wӯÿy VӁ[k\GӵQJÿѭӧFKӋWKӕQJFiFFkXKӓLFӕWO}LÿӇӭQJGөQJGҥ\KӑFWKu FKҳFFKҳQ VӁQkQJFDRKLӋXTXҧGҥ\YjKӑF

8 'ӵNLӃQÿyQJJySFӫDOXұQYăQ

8+ӋWKӕQJKyDFѫVӣOêOXұQYӅGҥ\KӑFWKHRSKѭѫQJSKiSYҩQÿiSYjTX\WUuQK[k\GӵQJEӝFkXKӓLFӕWO}LFKRSKҫQ7LӃQKyDVLQKKӑF

8;k\GӵQJÿѭӧFKӋWKӕQJFkXKӓLFӕWO}LFKRSKҫQ7LӃQKyDYjVӱGөQJFyKLӋXTXҧWURQJGҥ\KӑFӣWUѭӡQJ7UXQJKӑFSKәWK{QJ

9&ҩXWU~FOXұQYăQ

1JRjLSKҫQ0ӣÿҫXYj.ӃWOXұQQӝLGXQJOXұQYăQJӗPFKѭѫQJ

&KѭѫQJ&Ѫ6Ӣ/Ë/8Ұ19¬7+Ӵ&7,ӈ1&Ӫ$Ĉӄ7¬,

&ѫVӣ lý luұn cӫDÿӅ tài

1.1.1 Câu hӓi và câu hӓi cӕt lõi

&kXK͗L

7KHRTXDQÿLӇPYӅORJLFKӑFWKu$ULVW{WOjQJѭӡLÿҫXWLrQSKkQWtFKFkXKӓLÐQJFKRUҵQJ&kXKӓLOjPӝWPӋQKÿӅWURQJÿyFKӭDÿӵQJFҧFiLÿmELӃWYjFiLFKѭDELӃW7UҧOӡLFkXKӓLÿyOjEjLOjPPjNKLKRjQWKjQKFK~QJKӑFVLQKSKҧLWLӃQKjQKKRҥWÿӝQJWiLKLӋQFyWKӇOjWUҧOӡLPLӋQJWUҧOӡLYLӃWKRһFNqPWKHRWKӵFKjQKKRһF[iFPLQKEҵQJWKӵFQJKLӋP

.KiL QLӋP FkX KӓL FNJQJ FzQ ÿѭӧF GLӉQ ÿҥW GѭӟL GҥQJ NKiF QKѭ &kX KӓL OjGҥQJFҩXWU~FQJ{QQJӳGLӉQÿҥWPӝWQKXFҫXPӝWÿzLKӓLKD\PӝWPӋQKOӋQKFҫQÿѭӧFJLҧLTX\ӃW&kXKӓLWKXӝFSKҥPWUNKҧQăQJQJKƭDOjVӁÿѭӧFJLҧLTX\ӃWQyFKӭDÿӵQJFҧKDL\ӃXWӕVӵFyPһWFӫDFiLFKѭDU}FҫQÿѭӧFJLҧLTX\ӃWYjÿLӅXELӃWOLrQTXDQÿӃQÿLӅXFҫQWuP [2]

7X\FyQKLӅXTXDQQLӋPNKiFQKDXQKѭQJYӅGҩXKLӋXEҧQFKҩWFӫDFiFFkXKӓL ÿӅXÿѭӧFFiFWiFJLҧQrXUDÿyOj;XҩWKLӋQÿLӅXFKѭDU}FҫQÿѭӧFJLҧLTX\ӃWWӯÿLӅXÿmELӃW7URQJÿӡLVӕQJFNJQJQKѭWURQJQJKLrQFӭXNKRDKӑFFRQQJѭӡLFKӍQrXUDWKҳFPҳFWUDQKOXұQNKLÿmELӃWQKѭQJFKѭDÿҫ\ÿӫFҫQELӃWWKrP6ӵWѭѫQJTXDQJLӳDFiL ÿmELӃWYjFiLFKѭDELӃWWK~Fÿҭ\YLӋFPӡUӝQJKLӇXELӃWFKRFRQQJѭӡL

&kXK͗LF͙WO}L

7KHRMHIIUH\'ZLOKHOPH³&kXKӓLFӕWO}LOjFkXKӓLFҩXWU~FFҧPӝWÿѫQYӏEjLKӑFKRһFPӝWQӝLGXQJQjRÿyWKjQKPӝWYҩQÿӅFҫQJLҧLTX\ӃW&kXKӓL FyQKLӋPYөNӃWQӕLFiFNLӃQWKӭFÿmFyYӟLKӭQJWK~KӑFWұSNLӃQWKӭFPӟLFӫD+6NӃWQӕLFiFNLӃQWKӭF+6ÿmÿѭӧFKӑFYӟLWKӃJLӟLWKӵFWӃQѫL+6FyWKӇVӱGөQJKLӇXELӃWFӫDPuQKÿӇOjPYLӋF´

CkXKӓLFӕWO}L NKLQrXUDWKuÿiSiQFӫDQy\rXFҫXSKҧL FyFKӭDQKLӅXQӝLGXQJFҫQQrXEұWYҩQÿӅFҫQWuPKLӇXQKҵPJk\VӵFK~êFӫDKӑFVLQKÿӕLYӟLEjL

PӟLÿӗQJWKӡLWҥRÿѭӧFӣFiFHPêWKӭFYӅQKӳQJQKLӋPYөFKӫ \ӃXNKLQJKLrQFӭXEjLKӑFĈyFNJQJOjQKӳQJQӝLGXQJFKtQKFӫDEjLPjKӑFVLQKFҫQQҳPYӳQg.

%ҧQFKҩWFӫDFkXKӓLFӕWO}LPDQJWtQKSKәTXiWNK{QJFҫQFyPӝWFkXWUҧOӡLÿ~QJGX\QKҩW>]

9DLWUzFӫDFkXKӓLFӕWO}LFKXҭQÿRiQWUuQKÿӝKӑFVLQKWUѭӟFNKLEҳWÿҫXPӝWÿѫQYӏEjLKӑFFөWKӇUqQOX\ӋQFKRKӑFVLQKNӻQăQJVX\ [pWQKӳQJYҩQÿӅSKәTXiWWӵQJKLrQFӭXPӝWFiFKFѫEҧQFKӭNK{QJFKӍOjWKXWKұS QKӳQJNLӃQWKӭFKLӇQnhiên [18]

1.1.2 Các cách phân loҥi câu hӓi

&iFORҥLFkXKӓLFyWKӇÿѭӧFSKkQFKLDWKHRQKLӅXFiFKNKLGӵDWUrQQKӳQJFѫVӣNKiFQKDXQKѭFiFNKkXFӫDTXiWUuQKGҥ\ KӑFKRһFPӭFÿӝFӫDTXiWUuQKQKұQWKӭF &kX KӓL FӕW O}L FNJQJ FKtQK Oj FkX KӓL QrQ FiF FiFK SKkQ ORҥL FkX KӓL ÿӅXWѭѫQJ ӭQJ YӟL FiF SKkQ ORҥL FkX KӓL FӕW O}L 7KӵF WӃ WKu FkX  KӓL Fy UҩW QKLӅX YjSKRQJSK~QKѭQJYLӋFOӵDFKӑQVӱGөQJFkXKӓLYjFkXKӓLFӕWO}LVDRFKRSKKӧSYӟLPөFWLrXYjQӝLGXQJGҥ\KӑFÿzLKӓL*9SKҧLQJKLrQFӭXÿӇ[k\GӵQJUDPӝWKӋWKӕQJFkXKӓLSKKӧSÿӇKѭӟQJGүQ+6SKiWKLӋQNLӃQWKӭFFKtQKYuYұ\NKLSKkQORҥLFkXKӓLFӕWO}LFNJQJFҫQSKҧLSKKӧSYӟLPөFWLrXGҥ\KӑF

1.1.2.1 9ͣLPͭFÿtFKNL͋PWUDN͇WTX̫WK͹FKL͏QPͭFWLrX có

- &kXKӓLÿӇNLӇPWUDVӵJKLQKӟQKӳQJNLӃQWKӭFÿmKӑF

- &kXKӓLÿӇNLӇPWUDVӵQҳPYӳQJEҧQFKҩWFӫDNLӃQWKӭFQJKƭDOjQrXJLҧLWKtFKQӝLGXQJNLӃQWKӭFÿmOƭQKKӝL

- &kXKӓLÿӇNLӇPWUDNKҧQăQJYұQGөQJNLӃQWKӭFÿmKӑFYjRJLҧLTX\ӃWPӝWQKLӋPYөQKұQWKӭFPӟL

- &kXKӓLÿӇNLӇPWUDVӵQҳPYӳQJJLiWUӏNLӃQWKӭFQJKƭDOj[iFÿӏQKÿѭӧFYDLWUzêQJKƭDFӫDNLӃQWKӭFWURQJOêOXұQYjWKӵFWLӉQ

- &kXKӓLÿӇNLӇPWUDWKiLÿӝKjQKYLFӫDFRQ QJѭӡLVDXNKLKӑFWұSPӝWFKӫÿӅQjRÿy

9ͣLPͭFÿtFKKuQKWKjQKSKiW WUL͋QQăQJO͹FQK̵QWKͱF có

- &kXKӓLUqQOX\ӋQNӻQăQJTXDQViW

QKұQWKӭFPjORJLFQKұQWKӭFNK{QJSKҧLO~FQjRFNJQJWXkQWKӫORJLFYұQÿӝQJFӫDVӵ YұW WURQJ WKӵF WҥL NKiFK TXDQ 7URQJ WKӵF WҥL EDR JLӡ QJX\rQ QKkQ FNJQJ [XҩWKLӋQWUѭӟFWӯÿyPӟL[XҩWKLӋQNӃWTXҧ1KѭQJWURQJQKұQWKӭFOҥLFyWKӇGӵDYjRNӃWTXҧPӟLWuPÿѭӧFQJX\rQQKkQ'RYұ\WXǤWiFJLҧWUX\ӅQÿҥWPjWURQJ FkXKӓLFyWKӇQrXÿLӅXÿmELӃWVDXÿyPӟLQrXÿLӅXFҫQWuPKRһFFyWKӇQrXÿLӅXFҫQWuPWUѭӟFYjNqPWKHRÿLӅXNLӋQÿmFKR

1.1.4 Nguyên tҳc xây dӵng câu hӓi cӕt lõi

3KѭѫQJ SKiS Gҥ\ KӑF KLӋQ ÿҥL QKҵP SKiW KX\ WtQK WtFK FӵF FKӫ ÿӝQJ NKҧQăQJWӵKӑFQJKLrQFӭXFӫD+6ĈӇKRҥWÿӝQJGҥ\-KӑFFyKLӋXTXҧOҥLSKөWKXӝFUҩWQKLӅXYjRYLӋF[k\GӵQJKӋWKӕQJFkXKӓLFӕWO}LVDRFKRSKKӧSYӟLWӯQJÿӕLWѭӧQJ9uYұ\NKL[k\GӵQJFkXKӓLFӕWO}LFҫQSKҧLÿҧPEҧRPӝWVӕQJX\rQWҳFFѫEҧQVDXÿk\

1.1.4.1 &kXKӓLSKҧLFyWiFGөQJQrXYҩQÿӅÿӗQJWKӡLYҩQÿӅÿySKҧLFKӭD

ÿӵQJPkXWKXүQQKұQWKӭFOX{QEXӝF+6ӣWUҥQJWKiLFyQKXFҫXJLҧLTX\ӃW

1.1.4.2 &kX KӓL WKLӃW NӃ SKҧL Fy WtQK KӋ WKӕQJ SK KӧS YӟL FҩX WU~F FӫD

FKѭѫQJ EjL ÿӇ VDX NKL WUҧ OӡL +6 WKX ÿѭӧF PӝW NLӃQ WKӭF PӟL KӋ WKӕQJ Yj WKHRQKӳQJORJLFQKҩWÿӏQK

1.1.4.3 &kX KӓL ÿѭӧF WKLӃW NӃ SKҧL Fy QӝL GXQJ \rX FҫX QJҳQ JӑQ U} UjQJ

FKtQK[iF<rXFҫXFkXKӓLSKҧLÿҧPEҧRQJXӗQWULWKӭFWjLOLӋXWUDFӭXWURQJTXiWUuQKWuPWzLOӡLJLҧL

1.1.4.4 7URQJPӛLEjLKӑFFkXKӓLÿѭDUDSKҧLÿҧPEҧRQJX\rQWҳFWӯGӉÿӃQ

NKyFyWiFGөQJKҩSGүQNtFKWKtFK+6ÿDPPrQJKLrQFӭXWuPWzLOӡLJLҧL

1.1.4.5 &kXKӓLWURQJFiFEjLWRiQQKұQWKӭFNKLWKLӃWNӃSKҧLFyWtQKNӃWKӯD

VDRFKRNKLWUҧOӡLPӝWFkXKӓLVӁFKRWKrPPӝWJLҧWKLӃWJL~SFKRYLӋFJLҧLTX\ӃWFiFYҩQÿӅOLrQTXDQÿӃQEjLWRiQÿѭӧFGӉGjQJKѫQ

1.1.4.6 FkXKӓLSKҧLFyNKҧQăQJKX\ÿӝQJWtQKWӵOӵFFKӫÿӝQJViQJWҥRFӫD

QKLӅXWҫQJOӟSKӑFVLQK1JKƭDOjFkXKӓLÿѭӧF[k\GӵQJSKҧLYӯDVӭFNK{QJNKyTXiNK{QJGӉTXiSKKӧSYӟLQăQJOӵFFӫD+6

1.1.4.7 &kXKӓLNK{QJQrQ\rXFҫXÿѫQWKXҫQOjWUuQKEj\NLӃQWKӭFWURQJWjL

OLӋX 6*. Pj SKҧL Fy QKӳQJ \rX FҫX SKkQ WtFK JLҧL WKtFK KRһF FKӭQJ PLQK FKRQKӳQJNLӃQWKӭFPj+6OƭQKKӝLWӯWjLOLӋX6*.KD\WӯFiFWjLOLӋXWKDPNKҧRNKiF[15], [16], [21]

1.1.5 3KѭѫQJSKiSVӱ dөng câu hӓi cӕt lõi trong dҥy hӑc sinh hӑc [18], [21]

7URQJGҥ\KӑFFkXKӓLOX{QÿѭӧFVӱGөQJWURQJFiFNKkXNKiFQKDXQKҵPÿҥWÿѭӧF QKӳQJ PөF WLrX NKiF QKDX 7URQJ SKҥP YL QJKLrQ FӭX FӫD ÿӅ WjL W{L FKӍ

QJKLrQFӭXVkXYjRYLӋFVӱGөQJFkX KӓLFӕWO}LÿӇGҥ\KӑFSKҫQ7LӃQKyD

- 6ӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇWҥRWuQKKXӕQJ&RQQJѭӡLKRҥWÿӝQJNKLFyQKXFҫXQKXFҫXFyÿѭӧFNKLÿӭQJWUѭӟFPӝWQKLӋPYөFҫQJLҧLTX\ӃW'Rÿy*9FҫQ[iFÿӏQKU}QKLӋPYөFҫQQKұQWKӭFYjGLӉQÿҥWQKұQWKӭFÿyEҵQJFkXKӓLEjLWұS

- 6ӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇÿӏQKKѭӟQJYҩQÿӅKӑFWұS.KLQJKLrQFӭXPӝWYҩQÿӅPjFKӭDÿӵQJQKLӅXQӝLGXQJQJѭӡLKӑFNK{QJGӉJu[iFÿӏQKÿѭӧFYҩQÿӅFѫEҧQÿһFÿLӇPQjROjEҧQFKҩW'Rÿy*9FҫQÿӏQKKѭӟQJFKRQJѭӡLKӑFEҵQJcâu KӓLKD\EjLWұS

- 6ӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇJӧLêÿӇJLӟLKҥQYҩQÿӅFҫQWUҧOӡL.KLPӝWFkXKӓLOӟQÿһWUDJӗPQKLӅXNKtDFҥQKNKiFQKDXWDFyWKӇQrXFkXKӓLÿӇJӧLUDWӯQJYҩQÿӅQKӓYjQӝLGXQJWӯQJYҩQÿӅ6DXPӝWFkXKӓLJӧLêVӁGүQQJѭӡLKӑF JLҧLTX\ӃWÿѭӧFYҩQÿӅOӟQ

- 6ӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇKѭӟQJGүQTXDQViW.KLTXDQViWKuQKYӁVѫÿӗFyQKLӅXFKLWLӃWQKѭQJFKӍFҫQQJKLrQFӭXPӝWFKLWLӃWQjRÿy*9SKҧLUqQOX\ӋQFKR+6FyNӻQăQJTXDQViWYjQKұQELӃWWDWKѭӡQJGQJFkXKӓLKRһFEjLWұSÿӇKѭӟQJGүQ

- 6ӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇSKiWWULӇQNKҧQăQJWѭGX\7URQJGҥ\KӑFQJRjLYLӋFKѭӟQJWӟLPөFWLrXWULWKӭFWKuÿӗQJWKӡLSKҧLKѭӟQJWӟLPөFWLrXTXDQWUӑQJQӳDOjSKiWWULӇQWѭGX\7URQJFiFNӻQăQJWѭGX\WUѭӟFKӃWSKҧLVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇSKiWWULӇQNӻQăQJVRViQKSKkQWtFKWәQJKӧS

- 6ӱGөQJFkXKӓLFӕW O}LÿӇWӵNLӇPWUDYjNLӇPWUD NӃWTXҧKӑFWұSĈӇ +6KRҥWÿӝQJWtFKFӵFWӵOӵFWURQJKӑFWұSNKkXNLӇPWUDYjWӵNLӇPWUDVӁJySSKҫQÿӏQKKѭӟQJFKRKRҥWÿӝQJGҥ\YjKӑF'RÿyFҫQ[iFÿӏQKU}PөFWLrXGҥ\KӑFFөWKӇWӯÿyPjVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LSKKӧSÿӇ+6WӵNLӇPWUDYjWӵÿLӅXFKӍQKFiFKKӑFQKҵQQҳPYӳQJNLӃQWKӭFNӻQăQJYjSKiWWULӇQQăQJOӵFQKұQWKӭF

4XDQJKLrQFӭXOêOXұQYӅFkXKӓLFӕW O}LW{L QKұQWKҩ\FyWKӇVӱGөQJViXGҥQJFkXKӓLOұSOXұQVDXÿk\ÿӇ[k\GӵQJFkXKӓLFӕWO}L

1.2 Sáu dҥng câu hӓi lұp luұn có thӇ ÿѭӧc sӱ dөng trong xây dӵng câu hӓi cӕt lõi 1.2.1 Câu hӓi giúp sáng tӓ vҩQÿӅ: [8], [10], [15]

1.2.6 Câu hӓi vӅ chính câu hӓi

%uQK7KXұQQKҵPWKXWKұSVӕOLӋXFөWKӇYӅWKӵFWUҥQJGҥ\YjKӑFsLQKKӑFӣWUѭӡQJ7+37KLӋQQD\

1.3.1 Thӵc trҥng dҥy hӑc môn sinh hӑF Yj SKѭѫQJ SKiS JLҧng dҥy cӫa giáo viên

ĈӇWuPKLӇXWKӵF WUҥQJGҥ\- KӑF7LӃQKyDӣWUѭӡQJ7+37KLӋQQD\FK~QJ tôi ÿmWLӃQKjQKTXDQViWVѭSKҥPGӵJLӡWUDRÿәLWKDPNKҧRFiFEjLVRҥQFӫD*9WuPKLӇX TXD SKLӃX NKҧR ViW YӟL FiF *9 6LQK KӑF YӟL FiF HP +6 NKӕL  WKXӝF FiFWUѭӡQJ7+371JX\ӉQ+XӋ7+37/ê7KѭӡQJ.LӋW-7Kӏ[mODJL%uQK7KXұQ

&K~QJW{LÿmWKLӃWNӃFiFSKLӃXNKҧRViWVDX

- 3KLӃXVӕĈLӅXWUDYӅSKѭѫQJSKiSGҥ\KӑFFӫD*9 GV)

- 3KLӃXVӕ ĈLӅXWUDWKӵFWUҥQJWKLӃWNӃYjVӱGөQJFkXKӓLFӕWO}LÿӇUqQFiFNƭQăQJWѭGX\WURQJGҥ\KӑF6LQKKӑF

6DXÿk\OjWәQJKӧSNӃWTXҧNKҧRViW

Bҧng 1.1 KӃt quҧ ÿLӅu tra vӅ SKѭѫQJSKiSGҥy hӑc cӫa giáo viên

ĈһF ELӋW Oj SKѭѫQJ SKiS KӓL ÿiS – tìm WzL ÿѭӧF Vӱ GөQJ WKѭӡQJ [X\rQ YjFKLӃP Vӕ OѭӧQJ OӟQ WURQJ FiF JLiR iQ Yj JLӡ Gҥ\ WKӵF WӃ WUrQ OӟS 7X\ QKLrQ VӕOѭӧQJJLiRYLrQiSGөQJQKӳQJFkXKӓLFӕWO}LFkXKӓLFyFKҩWOѭӧQJFDRFkXKӓLFyWtQKQrXYҩQÿӅFzQtWFKѭDWKѭӡQJ[X\rQKRһFVӱGөQJNK{QJFyKLӋXTXҧĈLӅXÿyÿmOjPKҥQFKӃFKҩWOѭӧQJYjJLҧPKӭQJWK~KӑFWұSEӝP{QFӫDKӑFVLQK

Bҧng 1.2 KӃt quҧ ÿLӅu tra thӵc trҥng thiӃt kӃ và sӱ dөng câu hӓi cӕt lõi ÿӇ

UqQFiFNƭQăQJWѭGX\WURQJGҥy hӑc Sinh hӑc

WKѭӡQJ[X\ên ËWWKLӃWNӃ

&KѭDWӯQJ WKLӃWNӃ

1.3.2 Thӵc trҥng viӋc hӑc tұp cӫa hӑc sinh

éNL͇QÿiQKJLiFͯDK͕FVLQKY͉SK˱˯QJSKiSJL̫QJG̩\FͯDJLiRYLrQ

&K~QJ W{L ÿm WLӃQ KjQK ÿLӅX WUD ÿiQK JLi WUrQ  +6 ӣ NKӕL OӟS  WKXӝFWUѭӡQJ7+371JX\ӉQ+XӋ-7Kӏ[m/DJL-BìQK7KXұQ

Bҧng 1.3 KӃt quҧ ÿLӅu tra ý kiӃn cӫa hӑc sinh vӅ SKѭѫQJSKiSGҥy hӑc cӫa

giáo viên Sinh hӑc

7KiLÿ͡FͯDK͕FVLQKY͉FK̭WO˱ͫQJFͯDK͏WK͙QJFkXK͗LGRJLiR YLrQFXQJF̭S

Bҧng 1.4 KӃt quҧ ÿLӅu tra ý kiӃQÿiQKJLiFӫa hӑc sinh vӅ chҩWOѭӧng

cӫa hӋ thӕng câu hӓi do giáo viên cung cҩp

7ӯÿy \rXFҫX*9SKҧL QJKLrQFӭXÿӇ[k\ GӵQJFiFKӋWKӕQJFkXKӓLFyFKҩWOѭӧQJKѫQÿһFELӋWOjFiFFkXKӓLFӕWO}LÿӇSKөFYөTXiWUuQKJLҧQJGҥ\FӫDFKtQKPuQKYjFNJQJOjÿӇWKXK~WVӵFK~êYjKDPKӑFKӓLFӫD+6

1KұQ[pWWӯYLӋFQJKLrQFӭXÿiQKJLiWKӵFWLӉQFNJQJÿmFKӍUDÿѭӧFYDLWUzTXDQWUӑQJFӫDFkXKӓLFӕWO}LÿӕLYӟLYLӋFJySSKҫQQkQJFDRFKҩWOѭӧQJJLiRGөFKLӋQnay

1

- 7UuQKEj\FiFEҵQJFKӭQJJLҧLSKүXKӑFVRViQKFѫ TXDQ WѭѫQJ ÿӗQJ Fѫ TXDQ WѭѫQJ Wӵ Fѫ TXDQWKRiLKyD9DLWUzFӫDWӯQJEҵQJFKӭQJ

- %ҵQJFKӭQJSK{LVLQKKӑFVRViQKVӵJLӕQJQKDXWURQJTXiWUuQKSKiWWULӇQSK{LFӫDFiFOӟSGӝQJYұWFy[ѭѫQJVӕQJ1ӝLGXQJÿӏQKOXұWSKiWVLQKYұWFӫD0X\OѫYj+rFNHQ

- 1rXFiFEҵQJFKӭQJÿӏDOtVLQKYұWKӑF6ӵSKkQEӕYjÿһFÿLӇPFӫDFiFVLQKYұWӣPӝWVӕYQJÿӏDOtNKiFQKDXWUrQWUiLÿҩW

- 7UuQK Ej\ EҵQJ FKӭQJ WӃ EjR KӑF Yj VLQK KӑFSKkQWӱÿӇ[iFÿӏQKPӕLTXDQKӋKӑKjQJJLӳDFiFORjL Vӵ WKӕQJ QKҩW WURQJ FҩX WU~F FӫD $'1 YjSU{WrLQFӫDFiFORjL

%jL+ӑF

WKX\ӃW

Lamac và ĈDFX\Q

1

- 7UuQK Ej\ QKӳQJ OXұQ ÿLӇP Fѫ EҧQ WURQJ KӑFWKX\ӃW FӫD /DPDF YDL WUz FӫD QJRҥL FҧQK Yj WұSTXiQKRҥWÿӝQJWURQJVӵWKtFKFӫDVLQKYұW

- 1rX QKӳQJ OXұQ ÿLӇP Fѫ EҧQ FӫD KӑF WKX\ӃW

- 7UuQKEj\YDLWUzFӫDTXiWUuQKÿӝWELӃQÿӕLYӟLWLӃQ KyD QKӓ FXQJ FҩS QJX\rQ OLӋX Vѫ FҩS 1rXÿѭӧFÿӝWELӃQJHQOjQJX\rQOLӋXFKӫ\ӃXFӫDTXiWUuQKWLӃQKyD

- 7UuQK Ej\ YDL WUz FӫD TXi WUuQK JLDR SKӕL QJүXSKӕL JLDR SKӕL Fy OӵD FKӑQ JLDR SKӕL JҫQ Yj WӵSKӕL  ÿӕL YӟL WLӃQ KyD QKӓ FXQJ FҩS QJX\rQ OLӋXWKӭFҩSOjPWKD\ÿәLWKjQKSKҫQNLӇXJHQFӫDTXҫQWKӇ

- 1rXYDLWUzFӫDGLQKұSJHQÿӕLYӟLWLӃQKyDQKӓ

- 7UuQKEj\FiFKuQKWKӭFFKӑQOӑFFӫDFKӑQOӑFWӵnhiên

- 1rXYDLWUzFӫDFiF\ӃXWӕQJүXQKLrQÿӕLYӟLWLӃQKyDQKӓ

- 1rXKLӋQWѭӧQJÿDKuQKFkQEҵQJGLWUX\ӅQYjVӵKӧSOtWѭѫQJÿӕLFӫDFiFÿһFÿLӇPWKtFKQJKL

Bài 28: Loài 1

- 1rXÿӏQKQJKƭDORjLVLQKKӑFQrXÿѭӧFFiFWLrXFKXҭQ ÿӇ SKkQ ELӋW KDL ORjL WKkQ WKXӝF FiF WLrXFKXҭQ KuQK WKiL ÿӏD Ot- sinh thái, sinh hóa, di WUX\ӅQ 

- 1rXFiFFѫFKӃFiFKOLVLQKVҧQJLӳDFiFORjLEDRJӗPFiFKOLWUѭӟFKӧSWӱYjFiFKOLVDXKӧSWӱ 

%jL7LӃQ

KyDOӟQ

1

- 7UuQKEj\YҩQÿӅSKkQORҥLWKӃJLӟLVӕQJYjFiFKWKӭFSKkQORҥLFiFFҩSWәFKӭFWUrQORjLYjOjPU}PӕLTXDQKӋKӑKjQJJLӳDFiFORjL

- Nêu các FKLӅXKѭӟQJWLӃQKyDFKXQJFӫDVLQKJLӟLQJj\ FjQJ ÿD GҥQJ Yj SKRQJ SK~ Wә FKӭF QJj\FjQJFDRYjWKtFKQJKLQJj\FjQJKӧSOt 

- 7UuQKEj\PӝWVӕQJKLrQFӭXWKӵFQJKLӋPYӅWLӃQKyDOӟQWKtQJKLӋPFӫD%RUD[YjFiFFӝQJVӵYӟLWҧROөFÿѫQEjR&KORUHOODYulgaris

phát sinh ORjLQJѭӡL

1

- *LҧLWKtFKQJXӗQJӕFÿӝQJYұWFӫDORjLQJѭӡLGӵDWUrQ FiF EҵQJ FKӭQJ JLҧL SKүX VR ViQK SK{L VLQKKӑFVRViQKÿһFELӋWOjVӵJLӕQJQKDXJLӳDQJѭӡLYjYѭӧQQJѭӡL

- 7UuQK Ej\ FiF JLDL ÿRҥQ FKtQK WURQJ WURQJ TXiWUuQKSKiWVLQKORjLQJѭӡLWURQJÿySKҧQiQKÿѭӧFÿһF ÿLӇP ÿһF WUѭQJ FӫD PӛL JLDL ÿRҥQ FiF GҥQJQJѭӡL KyD WKҥFK QJѭӡL WӕL Fә QJѭӡL Fә QJѭӡLKLӋQÿҥL

- 1rXFiFGүQOLӋXYӅFiFJLDLÿRҥQSKiWsinh loài QJѭӡLWUrQYQJÿҩW9LӋW1DPQKӳQJGLWtFKEҵQJFKӭQJYӅQJѭӡLFәWUrQÿҩW9LӋW1DP ... 16

1.2 Sáu dҥng câu hӓi lұp luұn có thӇ ÿѭӧc sӱ dөng xây dӵng câu hӓi cӕt lõi 1.2.1 Câu hӓi giúp sáng tӓ vҩQÿӅ: [8], [10], [15]

1.1.4 Nguyên tҳc xây dӵng câu hӓi cӕt lõi< /b>

3KѭѫQJ SKiS Gҥ\ KӑF KLӋQ ÿҥL QKҵP SKiW KX\ WtQK WtFK FӵF FKӫ... FKRQKӳQJNLӃQWKӭFPj+6OƭQKKӝLWӯWjLOLӋX6*.KD\WӯFiFWjLOLӋXWKDPNKҧRNKiF[15], [16], [21]

1.1.5 3KѭѫQJSKiSVӱ dөng câu hӓi cӕt lõi dҥy hӑc sinh hӑc [18], [21]

7URQJGҥ\KӑFFkXKӓLOX{QÿѭӧFVӱGөQJWURQJFiFNKkXNKiFQKDXQKҵPÿҥWÿѭӧF