Các giải pháp nâng cao vai trò của tỷ giá hối đoái trong quá trình hội nhập đối với nền kinh tế tại Việt Nam

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ TUYẾT NGA CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TRONG QUÁ TRÌNH H

1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ TUYẾT NGA

CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO

VAI TRÒ CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP

ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ

TẠI VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2012

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP HỒ CHÍ MINH

NGUYỄN THỊ TUYẾT NGA

CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO

VAI TRÒ CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP

ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ

TẠI VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Chuyên ngành : Kinh tế tài chính, ngân hàng

Mã số : 62.31.12.01

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS., TS LÊ VĂN TỀ

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2012

3

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả luận án có lời cam đoan danh dự về công trình khoa học này của mình, cụ thể:

Tôi tên là: Nguyễn Thị Tuyết Nga

Sinh ngày 25 tháng 05 năm 1965 - Tại Phú Cường – Bình Dương

Quê quán: Bình Dương

Hiện công tác tại: Trường Đại học Công nghiệp Tp.HCM, số 12 đường Nguyễn Văn Bảo, Phường 4, Quận Gò Vấp, Tp.HCM

Là Nghiên cứu sinh khoá 11 của Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM

Mã số nghiên cứu sinh : 010111060005

Cam đoan đề tài: “Các giải pháp nâng cao vai trò của tỷ giá hối đoái trong quá trình hội nhập đối với nền kinh tế tại Việt Nam”

Người hướng dẫn khoa học: PGS., TS Lê Văn Tề

Luận án được thực hiện tại Trường Đại học Ngân hàng Tp.HCM

Đề tài này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu có tính độc lập riêng, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chưa được công bố toàn bộ nội dung này bất kỳ ở đâu; các số liệu, các nguồn trích dẫn trong luận án được chú thích nguồn gốc rõ ràng, minh bạch

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của tôi

Tp.HCM, ngày 25 tháng 02 năm 2012

Tác giả

Nguyễn Thị Tuyết Nga

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt

ADB Asian Development Bank Ngân hàng phát triển Châu á BOT Built - Operration - Transfer Đầu tư theo hình thức xây dựng

– kinh doanh và chuyển giao BTO Built - Transfer - Operration Đầu tư theo hình thức xây dựng

– chuyển giao và kinh doanh

BT Built - Transfer Đầu tư theo hình thức xây dựng

– chuyển giao CNY Nhân dân tệ Trung Quốc

CPI Consummer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng

CSTT Chính sách tiền tệ

EUR Đồng tiền chung Châu Âu FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài FED Federal Reserve System Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ FII Foreign Indirect Investment Đầu tư gián tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội

GNP Gross National Product Tổng sản phẩm quốc dân

IMF Internationnal Monetary

Fund

Quỹ tiền tệ quốc tế

IRP Interest Rate Parity Ngang bằng lãi suất

5

NHTM Ngân hàng thương mại

NHTW Ngân hàng trung ương

ODA Official Development

Assistance

Tài trợ phát triển chính thức

PPP Purchasing Power Parity Ngang bằng sức mua

REER Real Effective Exchange

Rate

Tỷ giá thực hiệu dụng

SDR

TGBQLNH

Special Drawing Rights Quyền rút vốn đặc biệt

Tỷ giá bình quân liên ngân hàng TGHĐ Tỷ giá hối đoái

TGHĐ DN Tỷ giá hối đoái danh nghĩa TGHĐ TT Tỷ giá hối đoái thực tế

THB Bạt Thái Lan

USD Đôla Mỹ

VCB Vietcombank Ngân hàng CP Ngoại thương

Việt Nam VND Đồng Việt Nam

WTO World Trade Orgnarization Tổ chức thương mại thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1: Tỷ giá hối đoái tác động đến hoạt động của nền kinh tế 36

Bảng 2.1: Diễn biến tỷ giá hối đoái USD/VND giai đoạn 1989-1992 73

Bảng 2.2: Cán cân thương mại Việt Nam từ 1986-1992 74

Bảng 2.3: Tỷ giá bán của ngân hàng thương mại 79

Bảng 2.4: Diễn biến tỷ giá hối đoái 6 tháng năm 1997 80

Bảng 2.5: Các chỉ số kinh tế vĩ mô 81

Bảng 2.6: Diễn biến tỷ giá bình quân liên ngân hàng qua các thời kỳ từ 26/12/1999 đến nay 95

Bảng 2.7: Biên độ giao dịch tỷ giá từ năm 1998 đến nay 96

Bảng 2.8: Diễn biến tỷ giá chính thức và tỷ giá thị trường từ năm 1998 đến 2011 97

Bảng 2.9: Dự báo tỷ giá đến năm 2020 121

Bảng 3.1: Tốc độ tăng cung tiền, tín dụng từ 2001-2011 153

7

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1: Cung cầu ngoại tệ và tỷ giá hối đoái 10

Hình 1.2:Sự biến thiên của cán cân thương mại (đường cong J) khi một quốc gia phá giá với điều kiện Marshall – Lerner đã thoả 43

Hình 1.3: Lý thuyết bộ ba bất khả thi 46

Hình 1.4: Chính sách tài khoá tác động cán cân vãng lai 47

Hình 1.5:Chính sách tỷ giá hối đoái tác động cán cân vãng lai 47

Hình 1.6: Kết hợp chính sách tạo ra trạng thái cân bằng đối ngoại 48

Hình 1.7: Kết hợp chính sách tạo ra trạng thái cân bằng đối nội 48

Hình 1.8: Mô hình cân bằng đối nội và đối ngoại Swan 49

Hình 1.9: Chính sách tài khoá mở rộng trong điều kiện tỷ giá thả nổi và vận động vốn hoàn hảo 52

Hình 1.10: Chính sách tài khoá mở rộng trong điều kiện tỷ giá thả nổi và vận động vốn ở mức cao 52

Hình 1.11: Chính sách tài khoá mở rộng trong điều kiện tỷ giá thả nổi và vận động vốn ở mức thấp 53

Hình 1.12: Chính sách tiền tệ mở rộng trong điều kiện tỷ giá thả nổi và vận động vốn hoàn hảo 53

Hình 1.13: Chính sách tiền tệ mở rộng trong điều kiện tỷ giá thả nổi và vận động vốn không hoàn hảo 54

Hình 1.14: Mô hình tăng vọt phóng đại tỷ giá của Dornbusch 58

Hình 1.15: Cân bằng trong mô hình 58

Hình 1.16: Diễn biến NEER và REER của đồng Nhân dân tệ 60

Hình 1.17: Diễn biến tỷ giá danh nghĩa và tỷ giá thực của Thái Lan 63

Hình 2.1: Diễn biến tỷ giá bình quân liên ngân hàng và tỷ giá thị trường từ 1999-2011 93

Hình 2.2: Diễn biến tỷ giá từ năm 2008-2011 93

Hình 2.3: Dự trữ ngoại hối từ 1995 – 2011 99

Hình 2.4: Tỷ giá chính thức USD/VND và tỷ giá thị trường tự do theo ngày từ 2009-2011 101

Hình 2.5: Kiều hối và đầu tư trực tiếp FDI từ 1993-2011 112

Hình 2.6: Cán cân thương mại từ 1995-2011 113

Hình 2.7: Diễn biến REER, NEER, CPI từ 2000 đến 2011 114

Hình 2.8: Diễn biến lãi suất tái cấp vốn và tái chiết khấu 131

Hình 2.9: Tốc độ tăng giảm giá vàng, giá USD (%) 132

Hình 2.10: Diễn biến tỷ giá EUR/USD năm 2011-2012 137

Hình 2.11: Diễn biến tỷ giá GBP/USD năm 2011-2012 138

Hình 2.12: Diễn biến tỷ giá USD/JPY năm 2011-2012 138

Hình 3.1: Tốc độ tăng trưởng GDP từ 2000-2011 148

Hình 3.2: Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2011 và quý 1/2012 149

Hình 3.3: Diễn biến lạm phát hàng tháng trong năm 2011 152

9

DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC

Phụ lục 1: Tốc độ tăng GDP của Mỹ 211

Phụ lục 2: Tốc độ tăng GDP của Việt Nam 211

Phụ lục 3: Cân bằng ngân sách chính phủ (% GDP) 212

Phụ lục 4: Tốc độ tăng cung tiền qua các năm 212

Phụ lục 5: Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 3 tháng và lạm phát qua các năm 213

Phụ lục 6: Diễn biến tỷ giá bình quân liên ngân hàng từ 1999 đến nay 213

Phụ lục 7: Diễn biến tỷ giá chính thức và tỷ giá thị trường từ năm 1988-2010 214

Phụ lục 8: Tăng trưởng kinh tế thế giới, Mỹ, khu vực đồng Euro, các nước Châu Á đang phát triển 214

Phụ lục 9: Kiểm định mô hình tỷ giá tác động các nhân tố 215

Phụ lục 10: Diễn biến giá vàng thế giới 2010 223

Phụ lục 11: Lạm phát tại các nước phát triển, các nước mới nổi, các nước Châu Á 223

Phụ lục 12: Tăng trưởng GDP các ngành kinh tế từ 2000-2010 224

Phụ lục 13: Tăng trưởng GDP, M2 và tín dụng 224

Phụ lục 14: Kim ngạch xuất nhập khẩu 2000-2010 225

Phụ lục 15: Thâm hụt ngân sách 2005-2011 225

Phụ lục 16: Diễn biến tỷ giá USD/VND từ 2009-2010 226

Phụ lục 17: Luồng vốn nước ngoài vào ròng và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam từ 2005-6T/2010 226

Phụ lục 18: Cán cân thanh toán của Việt Nam 1996 – 2010 227

Phụ lục 19: Mức độ mở cửa thương mại của Việt Nam (XNK/GDP) (%) 228

Phụ lục 20: Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam phân theo ngành 228

Phụ lục 21: Quy mô vàng thuộc Dữ trữ quốc tế của các nước từ 2000 – 2009 229

Phụ lục 22: Lượng vàng nắm giữ và tỷ lệ so với tổng dự trữ của một số nước cuối năm 2009 229

Phụ lục 23: Tỷ giá thực song phương, đa phương và tỷ lệ xuất khẩu so với nhập khẩu của Việt Nam trong thời gian qua 230

Phụ lục 24: Mức dự trữ ngoại hối của Việt Nam và số tháng nhập khẩu .230

Phụ lục 25: Vốn đầu tư phát triển qua các năm 231

Phụ lục 26: Thâm hụt Ngân sách Nhà nước trong giai đoạn 2001-2010 231

Phụ lục 27: Xuất, nhập khẩu và cán cân thương mại 232

Phụ lục 28: Tốc độ tăng giá tiêu dùng (CPI) theo tháng năm 2010 232

Phụ lục 29: Tỷ trọng các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam 233

Phụ lục 30: Tổng số dư nợ nước ngoài so với GDP (%) 233

Phụ lục 31: Diễn biến tốc độ tăng tín dụng, tổng phương tiện thanh toán và lạm phát (2001-2009) 234

Phụ lục 32: Tỷ giá bình quân liên ngân hàng từ 11/2/2011 đến 31/3/2011 234

Phụ lục 33: Diễn biến lãi suất Libor qua đêm USD 2007-2009 235

Phụ lục 34: Diễn biến lãi suất huy động, cho vay bằng VND và lạm phát từ 2008-2009 235

Phụ lục 35: Sơ lược quá trình diễn biến của tỷ giá hối đoái ở Việt Nam từ 1999 đến 2009 .236

Phụ lục 36: Đồ thị giá vàng 240

Phụ lục 37: Lãi suất quỹ dự trữ liên bang Hoa Kỳ năm 2000 – 2008 240

Phụ lục 38: Diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (1996-2010) 241

Phụ lục 39: Diễn biến tỷ giá USD/VND 6 tháng đầu năm 2012 241

Phụ lục 40: Tỷ trọng các mặt hàng xuất khẩu chính từ năm 2008 - 2012 242

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

read

data error !!! can't not

read