Ảnh hưởng của thị trường lao động đến sự lựa chọn nghề của học sinh THPT tỉnh Bắc Giang

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN THỊ DỊU ẢNH HƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌ

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ DỊU

ẢNH HƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN NGHỀ CỦA HỌC SINH THPT

TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN, NĂM 2011

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ DỊU

ẢNH HƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN NGHỀ CỦA HỌC SINH THPT

TỈNH BẮC GIANG

CHUYÊN NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC

MÃ SỐ: 60.14.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH Nguyễn Văn Hộ

THÁI NGUYÊN, NĂM 2011

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Ban lãnh đạo cùng toàn thể các thầy cô giáo khoa Tâm Lý- Giáo dục trường Đại học Sư phạm- Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi hoàn thành cuốn Luận văn này

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới GS.TSKH Nguyễn Văn Hộ- thầy giáo đã trực tiếp giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, các thầy, cô giáo và các em học sinh các trường THPT Bố Hạ (Yên Thế), THPT Tân Yên số 2 (Tân Yên), THPT Nguyên Hồng (TP Bắc Giang) đã giúp tôi hoàn thành luận văn này

Trong quá trình hoàn thành luận văn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu xót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp và chỉ dẫn của các thầy

cô giáo

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2011

Tác giả

Trang 5

MỤC LỤC

Trang Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các bảng

Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

6 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Những đóng góp của đề tài 5

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN NGHỀ CỦA HỌC SINH THPT TỈNH BẮC GIANG 7

1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới 7

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 10

1.2 Một số khái niệm công cụ 13

1.2.1 Khái niệm kinh tế thị trường và cơ chế thị trường 13

1.2.2 Ảnh hưởng của kinh tế thị trường đối với đời sống xã hội 14

1.2.3 Thị trường và thị trường lao động1.2.3.1 Thị trường 18

1.2.3.2 Thị trường lao động 19

1.2.4 Nghề nghiệp 21

1.2.4.1 Nghề nghiệp và việc làm 21

Trang 6

1.2.4.2 Giáo dục hướng nghiệp 23

1.2.4.3 Sự phù hợp nghề 24

1.2.4.4 Năng lực nghề 25

1.2.4.5 Định hướng nghề nghiệp 26

1.2.4.6 Lựa chọn nghề 27

1.2.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề của học sinh THPT 29 1.2.5.1 Yếu tố gia đình 29

1.2.5.2 Yếu tố giáo dục hướng nghiệp của nhà trường 30

1.2.5.3 Yếu tố bạn bè 31

1.2.5.4 Ảnh hưởng của các phương tiện thông tin đại chúng và các tổ chức xã hội 32

1.2.6 Ảnh hưởng của thị trường lao động đến sự lựa chọn nghề của học sinh 33

Chương 2 THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG ĐẾN SỰ LỰA CHỌN NGHỀ CỦA HỌC SINH THPT TỈNH BẮC GIANG 36

2.1.Vài nét về khách thể điều tra 36

2.2 Thực trạng ảnh hưởng của thị trường lao động đến sự lựa chọn nghề của học sinh THPT Tỉnh Bắc Giang 37

2.2.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên và học sinh THPT về tầm quan trọng của việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh 37

2.2.2 Nhận thức của giáo viên và học sinh THPT về mục đích của định hướng nghề nghiệp cho học sinh 39

2.2.3.Thực trạng tham gia các hoạt động giáo dục hướng nghiệp của học sinh THPT 41

2.2.3.1 Thực trạng hành vi của học sinh khi tham gia các hoạt động giáo dục hướng nghiệp của nhà trường 41

2.2.3.2 Thực trạng thái độ của học sinh khi tham gia các hoạt động giáo dục hướng nghiệp của nhà trường 43

Trang 7

2.2.4 Thực trạng dự định nghề nghiệp của học sinh sau khi tốt nghiệp

THPT tỉnh Bắc Giang 44

2.2.5 Thực trạng những nhóm ngành nghề mà học sinh THPT ưu tiên lựa chọn 46

2.2.6 Những tiêu chí học sinh THPT quan tâm khi lựa chọn nghề 51

2.2.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề của học sinh THPT 53 2.2.8 Thực trạng những khó khăn học sinh gặp phải khi lựa chọn nghề 56

2.2.8 Thực trạng tổ chức các hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh THPT 58

2.2.8.1 Thực trạng hiệu quả của việc tổ chức giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường Phổ thông hiện nay 59

2.2.8.2 Thực trạng nguyên nhân dẫn đến những sai lầm khi chọn nghề của học sinh 60

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH THPT DƯỚI ẢNH HƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG 64

3.1 Những cơ sở có tính nguyên tắc để xây dựng biện pháp 64

3.1.1 Đảm bảo tính mục đích của giáo dục hướng nghiệp 64

3.1.2 Đảm bảo tính hệ thống của giáo dục hướng nghiệp 64

3.1.3 Đảm bảo sự phù hợp với những đặc điểm tâm lí và nhân cách của học sinh 65

3.1.4 Đảm bảo xây dựng biện pháp theo quan điểm tiếp cận hoạt động và nhân cách 65

3.1.5 Đảm bảo tính khả thi 66

3.2 Các biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho học sinh THPT 66 3.2.1 Xây dựng bài học có nội dung giới thiệu về những lĩnh vực cụ thể 66

Trang 8

3.2.2 Tổ chức tọa đàm ở lớp hoặc khối với chủ đề nghề nghiệp lựa chọn nghề 67

3.2.3 Tổ chức cho học sinh tiếp xúc thực tế tại cơ sở sản xuất 68

3.2.4 Tổ chức hội nghị trao đổi với cha mẹ học sinh về nghề nghiệp tương lai của con em họ 69

3.2.5 Lập hồ sơ hướng nghiệp cho học sinh 71

3.3 Khảo nghiệm các biện pháp trên cơ sở lấy ý kiến chuyên gia 72

3.3.1 Mục đích của khảo nghiệm 72

3.3.2 Đối tượng khảo nghiệm 72

3.3.3 Quá trình tiến hành khảo nghiệm 72

3.3.4 Kết quả khảo nghiệm 72

3.3.4.1 Đánh giá của chuyên gia về tầm quan trọng của việc xây dựng các biện pháp giáo dục hướng nghiệp cho học sinh THPT 72

3.3.4.2 Đánh giá của chuyên gia về mức độ phù hợp của cơ sở có tính nguyên tắc trong việc xây dựng các biện pháp 73

3.3.4.3 Đánh gía về mức độ phù hợp của các biện pháp 74

3.3.4.4 Đánh giá về mức độ phù hợp của các bước tiến hành biện pháp 74

3.3.4.5 Đánh giá về mức độ khả thi của phương pháp 75

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHI 77

TÀI LIỆU THAM KHẢO 79

PHỤ LỤC 49

Trang 9

MỤC LỤC CÁC BẢNG BIỂU

Trang

Bảng 2.1: Nhận thức của giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của định

hướng nghề nghiệp cho học sinh 38Bảng 2.2.Nhận thức của giáo viên và học sinh về mục đích của hoạt động

giáo dục hướng nghiệp trong trường phổ thông 39Bảng 2.3: Hành vi của học sinh khi tham gia hoạt động giáo dục hướng nghiệp 41Bảng 2.4: Thực trạng thái độ của học sinh khi tham gia các hoạt động giáo

dục hướng nghiệp của nhà trường 43Bảng 2.5: Thực trạng dự định nghề nghiệp của học sinh sau khi tốt nghiệp

THPT Tỉnh Bắc Giang 44Bảng 2.6: Mức độ ưu tiên lựa chọn các ngành nghề của học sinh THPT 47Bảng 2.7: Nhận xét của giáo viên về nhóm ngành, nghề được học sinh ưu

tiên lựa chọn 50Bảng2.8: Những tiêu chí học sinh quan tâm khi lựa chọn nghề 51Bảng 2.9: Những yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn nghề của học sinh THPT 53Bảng 2.10: Nhận xét của giáo viên về các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa

chọn nghề của học sinh THPT 55Bảng 2.11: Những khó khăn khi lựa chọn nghề của học sinh THP 56Bảng 2.12: Thực trạng tổ chức các hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho

học sinh THPT 58Bảng 2.13: thực trạng hiệu quả tổ chức hoạt động GDHN ở trường THPT 59Bảng 3.1: Đánh giá của chuyên gia về mức độ phù hợp của cơ sở có tính

nguyên tắc trong việc xây dựng các biện pháp 73Bảng 3.2: Đánh giá của chuyên gia về sự phù hợp của các biện pháp 74Bảng 3.3: Đánh giá của chuyên gia về mức độ khả thi của các phương pháp 75

Trang 10

sự đa dạng và phong phú của hệ thống nghề nghiệp, tạo cho con người có nhiều cơ hội nhưng cũng gặp nhiều khó khăn thử thách Trước tình hình đó vấn đề phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho sự nghiệp CNH-HDH đất nước

đã và đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết được Đảng, Nhà nước, xã hội quan tâm hàng đầu Nghị quyết Hội nghị lần II, BCHTW Đảng khóa VIII nhấn mạnh: “ Muốn tiến hành CNH- HĐH thắng lợi phải biết phát triển mạnh giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người- yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững ”.[7] Con người là trọng tâm của sự phát triển, là yếu tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp CNH- HĐH đất nước Vì thế việc đào tạo chuẩn bị cho thế hệ trẻ có được phẩm chất, năng lực nghề nghiệp phù hợp với các hoạt động kinh tế xã hội, khoa học công nghệ (hay nói một cách khác là những năng lực nghề nghiệp đó đáp ứng được yêu cầu của xã hội) là nhiệm

vụ đặc biệt quan trọng mang tính chiến lược

Việc đào tạo con người cho xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, trước tiên, đồng thời giúp cho con người phát triển toàn diện nhân cách Với ý nghĩa đó, hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông giúp cho học sinh có được những hiểu biết cơ bản về các ngành nghề trong xã hội, hình thành hứng thú và năng lực nghề Từ đó lựa chọn cho mình một nghề cụ thể phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí cá nhân (hứng thú, năng lực, sở trường, sức

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	269,23 KB