SKKN Nâng cao hiệu quả của thí nghiệm trong giờ học lý thuyết môn Hóa học – lớp 8

Tuy nhiên, hiện nay đa số giáo viên bộ môn Hóa rất ít sử dụng thí nghiệm trongcác giờ dạy lý thuyết trên lớp, có chăng chỉ là các thí nghiệm do giáo viên biểu diễn, chỉ ở các giờ thực hà

MỤC LỤC

MỤC LỤC……… 01

A MỞ ĐẦU ………

I Đặt vấn đề :………

1 Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giảiquyết:……

2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới:………

3.Phạm vi nghiên cứu của đề tài: ………

II Phương pháp tiến hành:………

1 Cơ sở lý luận và thực tiễn có tính định hướng cho việc nghiên cứu,tìm giải pháp của đề tài:………

2 Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp:………

02 02 02 07 07 07 07 08 B NỘI DUNG

I Mục tiêu:………

II Mô tả giải pháp của đề tài

1 Cơ sở lý luận:………

2 Thuyết minh tính mới:………

3 Khả năng áp dụng:………

4 Lợi ích kinh tế - xã hội:………

09 09 09 09 10 24 26 C KẾT LUẬN ………

I Khái quát chung

II Đề xuất và kiến nghị

1 Đối với giáo viên:………

2 Đối với nhà trường:………

27 27 27 27 27 TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 29

A MỞ ĐẦU

I ĐẶT VẤN ĐỀ :

Chúng ta đang sống trong thế kỷ XXI, thể kỷ của sự phát triển khoa học côngnghệ Hàng ngày, hàng giờ có hàng loạt các phát minh mới, những tiến bộ mới về khoahọc kỹ thuật đã và đang làm thay đổi mọi mặt đời sống xã hội theo hướng hiện đại Trong

xu thế chung của thế giới, Việt Nam cũng là nước đang trong thời kỳ công nghiệp hóa –hiện đại hóa đất nước Vì vậy vấn đề nâng cao nhân lực, bồi dưỡng nhân tài đang đượcđặt lên hàng đầu

Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đào tạo đã và đang có những bướcchuyển mình sâu sắc kể cả chất và lượng, trang thiết bị phục vụ cho giáo dục ngày càngnhiều và hiện đại, đội ngũ giáo viên được nâng cao về chuyên môn, nghiệp vụ, nhiềuphương pháp, kỹ thuật dạy học được áp dụng, tích hợp giáo dục môi trường, kỹ năngsống… nhằm phát triển toàn diện nhân cách học sinh

Hóa học là môn khoa học tự nhiên mà học sinh được tiếp cận tương đối muộnnhưng lại có vai trò cực kỳ quan trọng trong hệ thống tri thức nhân loại Môn Hóa học ởcấp THCS cung cấp cho học sinh một số kiến thức cơ bản và thiết thực đầu tiên về Hóahọc làm nền tảng để các em học tiếp chương trình THPT và đi vào cuộc sống, rèn luyệnnhững phẩm chất cần thiết như khả năng tư duy, sáng tạo, tính cẩn thận, kiên trì, trungthực, tỉ mỉ, chính xác, yêu thích khoa học

Nội dung chương trình Hoá học – lớp 8 bao gồm hình thành các khái niệm, địnhluật, các tính chất của chất rất trừu tượng đối với học sinh Vì vậy nếu giáo viên chỉtruyền thụ những lí thuyết cơ bản như sách giáo khoa thì học sinh tiếp thu rất thụ động,việc tìm hiểu và phát triển kiến thức mới đơn điệu, dễ dẫn đến nhàm chán Như vậy đểhình thành những khái niệm hoá học hiệu quả nhất có lẽ là qua nghiên cứu các thínghiệm, bởi đó là những sự vật, hiện tượng cụ thể mà người giáo viên khó có thể dùngnhững từ ngữ nào để mô tả đầy đủ, cụ thể và chính xác hơn Mỗi thí nghiệm thành côngkhông chỉ giúp học sinh phát hiện ra tri thức mới mà còn củng cố niềm tin vào khoa học,kích thích tính tò mò, say mê, hứng thú với môn học Mặc khác, sau khi tiến hành và giảithích kết quả thí nghiệm, học sinh sẽ nhớ kiến thức một cách sâu sắc và có hệ thống

Tuy nhiên, hiện nay đa số giáo viên bộ môn Hóa rất ít sử dụng thí nghiệm trongcác giờ dạy lý thuyết trên lớp, có chăng chỉ là các thí nghiệm do giáo viên biểu diễn, chỉ

ở các giờ thực hành học sinh mới được trực tiếp làm thí nghiệm Vì vậy học sinh rất lúngtúng, không tự tin khi làm thí nghiệm Dẫn đến giờ học có thí nghiệm trở nên ồn ào, mấtthời gian, không phát huy hết vai trò của thí nghiệm Do đó chất lượng giờ học còn thấp

Là một giáo viên môn Hóa học, tôi luôn băn khoăn, trăn trở làm thế nào để thí nghiệmđạt hiệu quả cao trong các giờ học Hóa học, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo

của học sinh? Điều đó thôi thúc tôi lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả của thí nghiệm trong giờ học lý thuyết môn Hóa học - lớp 8” Qua đề tài này, tôi muốn chia sẻ với các

bạn đồng nghiệp một số kinh nghiệm của bản thân để phát huy tính tích cực của học sinh,giúp học sinh có hứng thú với môn Hoá học

1 Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết:

- Tuy nhiên, qua công tác giảng dạy và dự giờ rút kinh nghiệm của một số giáoviên, tôi nhận thấy hiệu quả từ thí nghiệm mang lại chưa cao, đặc biệt là chưa phát huyhết sự hứng thú học tập của học sinh; bên cạnh đó, qua trao đổi với đồng nghiệp dạy mônHóa học ở trường và các trường khác tôi được họ tỏ ý rất ngại tổ chức cho học sinh làmthí nghiệm là do những nguyên nhân sau:

1.2 Nguyên nhân:

1.2.1 Nguyên nhân khách quan:

- Trang thiết bị không đảm bảo: Chưa có tủ hút để pha các hóa chất bay hơi, làm cácthí nghiệm có chất bay hơi, độc, không có đủ găng tay,… ảnh hưởng đến sức khỏe củahọc sinh và giáo viên

- Một số hóa chất không đầy đủ hoặc kém chất lượng

- Hoá chất sau khi thí nghiệm, chưa có nơi xử lí

- Nhiều trường chưa có cán bộ chuyên trách phụ trách phòng thí nghiệm thực hành,chủ yếu là do giáo viên bộ môn phụ trách nên thiếu sự phối hợp, đôi khi giáo viên không

đủ thời gian để chuẩn bị dụng cụ, hóa chất cho các thí nghiệm, nhất là các buổi có 2 tiếtdạy khác nhau

- Hệ thống sách tham khảo phục vụ cho công tác thí nghiệm thực hành còn thiếu, chưaphong phú

1.2.2 Nguyên nhân chủ quan:

1.2.2.1 Về phía giáo viên

- Chưa thật sự chú trọng đến các thí nghiệm trong giờ học Hóa học Không nghiêncứu kỹ thí nghiệm, không lường trước những tình huống có thế xảy ra trong quá trình làmthí nghiệm và dự kiến các phương án xử lý

- Phối hợp phương pháp thí nghiệm và kỹ thuật dạy học chưa tốt nên mất nhiều thờigian

- Việc hướng dẫn học sinh chuẩn bị ở nhà cũng như tiến hành thí nghiệm còn qua loa,không cụ thể, khoa học

- Chưa quan tâm đúng mức đến việc rèn luyện kỹ năng thao tác thí nghiệm của họcsinh

- Một số giáo viên cường điệu tính độc hại của hóa chất làm cho học sinh sợ hãi,không tự tin khi làm thí nghiệm

1.2.2.2 Về phía học sinh:

- Thời gian đầu tư cho môn học còn ít, không chuẩn bị chu đáo trước khi đến lớp

- Học sinh mới bắt đầu làm quen với thí nghiệm Hoá học nên còn bỡ ngỡ, lúng túng, cácthao tác chưa chính xác, chưa biết cách quan sát hoặc sợ làm thí nghiệm

- Một số học sinh còn xem nhẹ môn học, lơ là gây mất trật tự trong giờ học

- Tính tự giác và tích cực chưa được phát huy vì các em chưa hứng thú và yêu thích bộmôn

Từ những nguyên nhân trên, tôi xin đưa ra một số thực trạng dạy học Hóa học ởtrường tôi như sau:

1.3 Thực trạng:

1.3.1 Đối với giáo viên:

- Khó khăn trước hết mà giáo viên gặp phải là các giờ học có thí nghiệm thường làm mất nhiều thời gian của thầy và trò, việc "cháy giáo án" thường xảy ra trên lớp học.

- Nguyên nhân:

+ Việc hướng dẫn học sinh chuẩn bị ở nhà của Giáo viên chưa cụ thể, học sinh khônghình dung được là phải chuẩn bị cái gì? Mục đích của các thí nghiệm trong bài này là gì?Cách tiến hành ra sao? Dự đoán hiện tượng sau khi thí nghiệm?

+ Giáo viên ít chú ý đến việc quy định thời gian cho mỗi thí nghiệm

Vì vậy, khi lên lớp giáo viên mất quá nhiều thời gian hướng dẫn học sinh, rènluyện kỹ năng làm thí nghiệm cho các nhóm, … đến khi làm xong các thí nghiệm thì thờigian cho tiết học cũng sắp kết thúc, giáo viên có quá ít thời gian để củng cố, khắc sâukiến thức cho học sinh Dẫn đến chất lượng giờ học không cao, học sinh ghi nhớ kiến

chung, không cụ thể, học sinh chỉ đọc trước bài mà không hình dung được là phải chuẩn

bị cụ thể như thế nào? Trong bài học này cần thực hiện những thí nghiệm nào? Mục đíchcủa thí nghiệm là gì? Cách tiến hành ra sao? …

+ Khi đến lớp, trước khi tiến hành thí nghiệm, chính vì học sinh không chuẩn bị từtrước nên giáo viên phải mất nhiều thời gian để học sinh tìm hiểu thí nghiệm, giới thiệudụng cụ, hóa chất, hướng dẫn cách tiến hành… Dẫn đến thí nghiệm mất nhiều thời gian

và tất nhiên thời gian dành cho các hoạt động khác như củng cố, khắc sâu kiến thức, liên

hệ thực tế, mở rộng, dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo,… sẽ rất ít Học sinhnắm bắt kiến thức không chắc, độ bền không cao, chất lượng giờ học thấp

- Công tác chuẩn bị đồ dùng , thí nghiệm cho tiết dạy chưa chu đáo.đôi khi còn thiếu dụng cụ, hóa chất cần thiết cho thí nghiệm dẫn đến bị động, tiết trình bài dạy không đúng theo kế hoạch soạn giảng

- Kỹ năng và kỹ thuật thao tác thí nghiệm còn hạn chế, ít khoa học, nhiều thí nghiệm có độ chính xác không cao nên phản tác dụng.

* Ví dụ 2: Khi làm thí nghiệm Fe tác dụng với S:

+ Hiện tượng: Những hiện tượng thường gặp là S chảy ra, Fe không cháy, đốt 2 – 3 phút

kết quả vẫn y như vậy, đôi khi gây vỡ ống nghiệm

+ Nguyên nhân: Do bột Fe không mịn, hoặc do tỷ lệ khối lượng Fe và S trong hỗn hợp

trộn không đúng Đun nóng ống nghiệm chưa đúng quy trình

* Ví dụ 3: Khi làm thí nghiệm O 2 tác dụng với Fe: ( Bài: Tính chất của oxi – Hoá 8)

+ Hiện tượng: hiện tượng thường gặp là que diêm hay mẩu than mồi bị rơi xuống bình

O2, Fe không cháy Bình thủy tinh bị vỡ khi đang làm thí nghiệm

+ Nguyên nhân:

♦ Do buộc không chặt que diêm hay mẩu than hoặc để than cháy quá lâu nên thể tíchthan nhỏ lại và rơi xuống khi Fe chưa kịp cháy

♦ Hoặc do miệng bình oxi nhỏ, dây Fe và que diêm mồi quá dài vì thế dây Fe bị rung,thao tác chậm làm mất nhiệt hoặc que diêm quá dài cháy lâu làm mất một lượng lớn oxinên không đủ oxi cho Fe phản ứng.

♦ Không cho nước hoặc ít cát vào bình oxi

♦ Dây Fe bị gỉ hoặc bị bẩn

♦ Dây Fe quá to

♦ Mẩu than chưa nung nóng đỏ (nếu mồi là than)

Vậy để thực hiện thành công một số thí nghiệm nêu trên cần có những biện pháp nào? ( Sẽ được trình bày ở phần giải pháp)

* Ví dụ 4: Khi làm thí nghiệm xác định thành phần của không khí ( Bài: Không khí – sự cháy)

Một số khó khăn gặp phải như khi giáo viên muốn tiến hành thí nghiệm theo nhóm

học sinh, khi đốt phôtpho đỏ nếu khói P2O5 bay ra nhiều dễ gây ô nhiễm, học sinh có thể

bị ho, sặc Khói P2O5 có màu trắng gây mờ ống thủy tinh làm cho học sinh khó quan sátmực nước dâng lên đúng vạch Bên cạnh đó, giáo viên tổ chức thí nghiệm theo nhóm ởtất cả các lớp sẽ tốn một lượng phôt pho không nhỏ Vậy phải làm thế nào để thí nghiệm

dễ thực hiện, tiết kiệm, không gây ô nhiễm mà vẫn chính xác và mang lại hiệu quả cao?

(xin mời xem phần giải pháp)

- Đôi khi làm thí nghiệm còn sai nguyên tắc:

+ Dùng tay trực tiếp cầm ống nghiệm (không đeo găng tay, không dùng kẹp)

+ Cách sắp xếp dụng cụ, hóa chất ( trong khay để trên bàn giáo viên) còn lộn xộn,thiếu khoa học

+ Lấy hóa chất xong quên không đậy nắp

+ Lấy quá ít hoặc quá nhiều hóa chất

+ Dùng một đũa thủy tinh, ống hút để khuấy, hút nhiều loại hóa chất

+ Pha hóa chất trước giờ dạy mà không đậy nắp, không ghi nhãn vào lọ

- Giáo viên thường chỉ quan tâm đến kết quả thí nghiệm mà ít chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng làm thí nghiệm của học sinh.

* Ví dụ 5: Khi làm thí nghiệm đun nóng đường, hay thí nghiệm đun nóng hỗn hợp S và Fe: Giáo viên ít chú trọng đến việc rèn kỹ năng đun nóng ống nghiệm của học

sinh nên khi tiến hành thí nghiệm học sinh thường đun không đúng quy trình dẫn đế vỡống nghiệm, hay thường quay miệng ống nghiệm vào mặt học sinh khác gây nguy hiểm,không đảm bảo an toàn.Tính giáo dục không cao

-.Giáo viên rất vất vả với việc bưng bê các khay dụng cụ và hóa chất thí nghiệm

từ lớp này sang lớp khác, hơn nữa đây là những dụng cụ dễ vỡ.

* Ví dụ 6: Khi dạy bài 31: Tính chất - ứng dụng của hiđro: Chính vì phần dặn

dò ở tiết học trước sơ sài nên đến tiết này giáo viên phải tự mang tất cả dụng cụ hóa chấtđến lớp Mỗi lớp, giáo viên cần chuẩn bị đủ 7 bộ dụng cụ, hóa chất phục vụ cho 2 thínghiệm trong bài dạy (một bộ dùng cho GV, 6 bộ dùng cho 6 nhóm học sinh) Mỗi bộgồm các dụng cụ, hóa chất sau:

+ Dụng cụ: ống nghiệm, ống thủy tinh chữ Z, ống thủy tinh vuốt nhọn, đèn cồn, giáthí nghiệm, nút cao su có lỗ, kẹp gỗ, kẹp, thìa thủy tinh

+ Hóa chất: Zn viên, HCl, CuO

Vì trong tiết dạy lý thuyết, giáo viên không thể bố trí thời gian cho học sinh rửacác dụng cụ sau khi làm thí nghiệm nên khi sang các lớp khác, giáo viên lại phải chuẩn bịống nghiệm mới, phải mang 7 khay dụng cụ hóa chất đến lớp tiếp theo trong khi đó thờigian giải lao giữa các tiết chỉ có 5 phút Quả là rất vất vả cho giáo viên, hơn nữa làm mấtthời gian của tiết học kế tiếp, dẫn đến hiệu quả giảng dạy không cao

Cuối buổi dạy, giáo viên lại vất vả với việc mang các khay này xuống phòng thínghiệm, rửa và thu dọn dung cụ hóa chất Như vậy, qua một buổi dạy có thí nghiệm, giáoviên quá vất vả, quá mệt, do đó giáo viên khó lòng tiến hành thí nghiệm một cách thườngxuyên trong các tiết dạy Vậy làm thế nào để giáo viên đỡ vất vả hơn mà thí nghiệm lạiđạt hiệu quả cao? Đó là điều mà tôi đã từng trăn trở và đã có giải pháp khắc phục (xemchi tiết ở phần giải pháp)

- Lựa chọn phương pháp thí nghiệm chưa phù hợp, phối hợp thí nghiệm với các

kỹ thuật và phương pháp dạy học khác chưa tốt, chỉ chú ý vào việc thí nghiệm mà không đặt câu hỏi khai thác phù hợp với nội dung đang làm.

* Ví dụ 7:Khi dạy phần II.2 Tính chất hóa học của nước( Bài 36: Nước)

Giáo viên thường hướng dẫn và cho từng nhóm học sinh tiến hành từng thínghiệm, sau đó nhận xét, kết luận từng tính chất của nước Học sinh lớp 8, kỹ năng làmthí nghiệm còn chậm mà lại tiến hành đến 3 thí nghiệm nên mất nhiều thời gian, giáoviên không thể khắc sâu kiến thức cũng như liên hệ thực tế,… do đó bài học kém sinhđộng, không phát huy được sự hứng thú học tập của học sinh

* Ví dụ 8: Khi tiến hành thí nghiệm sắt tác dụng với oxi hay thí nghiệm sắt tác dụng với lưu huỳnh và một số thí nghiệm khác:

Giáo viên thường chỉ chú trọng vào hiện tượng quan sát được, kết quả thí nghiệm

mà ít đưa ra các câu hỏi, các tình huống như nếu để dây sắt nguội vào bình chứa khí oxi,trộn bột lưu huỳnh và bột sắt với nhau mà không đốt thì phản ứng có xảy ra không? Nênkhi viết phương trình hóa học học sinh thường không ghi điều kiện nhiệt độ dẫn đến saibản chất

- Dụng cụ học sinh làm thí nghiệm rửa không sạch ảnh hưởng đến kết quả của thí nghiệm sau.

1.3.2 Đối với học sinh:

- Tò mò, hay làm các thí nghiệm không theo hướng dẫn của giáo viên gây nguy hiểm , làm phân tán tư tưởng của học sinh.

* Ví dụ : Khi dạy Bài 33: Điều chế khí hiđro – phản ứng thế

Khi tiến hành thí nghiệm 1 điều chế hiđro trong phòng thí nghiệm, học sinhthường tùy tiện đốt khí hiđro mà không thử độ tinh khiết, hậu quả là gây nổ , rất nguyhiểm và còn làm phân tán tư tưởng của học sinh, tạo áp lực, khiến học sinh hoảng sợ khitiến hành các thí nghiệm

- Đùa giỡn, gây mất trật tự trong giờ học nhất là khi tiến hành thí nghiệm, thường chỉ có một vài em khá giỏi trong nhóm tiến hành thí nghiệm, còn đối tượng HS trung bình yếu ít quan tâm đến thí nghiệm.

- Đa số học sinh không tìm hiểu thí nghiệm từ trước nên khi làm thí nghiệm mất nhiều thời gian nghiên cứu.

Trên đây là một số thực trạng còn tồn tại khi dạy các bài học lý thuyết môn Hóahọc -lớp 8 cùng với một số nguyên nhân và ví dụ cụ thể mà cá nhân tôi đã nhận thấy

* Kết quả thống kê chất lượng môn Hoá học – lớp 8 trước khi thực hiện đề tài:

Trung

Trung bình trở lên

2008 – 2009

165 Cả năm 26 15,8 43 26,1 75 45,5 21 12,7 144 87,3

2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới:

Sau một thời gian nghiên cứu, khảo nghiệm về việc sử dụng thí nghiệm trong giờhọc lý thuyết môn Hóa học, thầy trò chúng tôi đã tìm ra nhiều giải pháp để khắc phụcnhững vướng mắc trong quá trình dạy học có thí nghiệm và đã gặt hái được nhiều kết quảđáng mừng Cụ thể là tất cả các thí nghiệm trong chương trình đều được chúng tôi tổchức tiến hành thành công, nhiều thí nghiệm được cải tiến theo hướng đơn giản, dễ làm,tiết kiệm nhưng vẫn đáp ứng được mục đích của thí nghiệm Mặc khác, thí nghiệm đượccải tiến có ý nghĩa rất lớn trong việc giúp học sinh phát hiện và khắc sâu kiến thức, là mộtyếu tố quan trọng giúp học sinh nắm bắt kiến thức nhanh chóng, sâu sắc và nhất là ngàycàng có nhiều học sinh say mê hứng thú với môn học Từ đó chất lượng học sinh ngàycàng được nâng cao, tỷ lệ học sinh đạt học sinh giỏi các cấp ngày càng nhiều

3 Phạm vi nghiên cứu của đề tài:

- Những thí nghiệm có thể sử dụng để phát hiện kiến thức mới cũng như củng cố kiến

thức cũ trong các bài học lý thuyết chương trình Hóa học lớp 8

- Phát hiện những vướng mắc gặp phải và đề ra giải pháp khắc phục có tính khả thi cao

để vận dụng vào công tác giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng môn học

II PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH:

1 Cơ sở lí luận và thực tiễn có tính định hướng cho việc nghiên cứu tìm giải pháp của đề tài:

Như đã nói ở trên, việc tổ chức học sinh làm thí nghiệm trong giờ học lý thuyết môn

Hóa học đóng vai trò hết sức quan trọng Thí nghiệm thành công sẽ giúp học sinh lĩnh hộikiến thức một cách sâu sắc, đầy đủ và toàn diện nhất mà giáo viên không thể dùng bất cứngôn ngữ nào có thể thay thế được Không những thế, sau mỗi thí nghiệm thành công sẽtiếp thêm cho các em một tình yêu khoa học, tin tưởng vào bản thân, say mê, hứng thúvới môn học Theo tôi, đây là vấn đề mà ngành giáo dục chúng ta cần để tâm đến Bởi chỉ

có sự say mê, yêu thích và tâm huyết với môn học thì mới khơi dậy được năng lực tìm ẩntrong mỗi học sinh Và chỉ có thế mới đạt chất lượng cao nhất

Tuy nhiên, trong quá trình dạy học có thí nghiệm, bản thân tôi và một số đồngnghiệp gặp phải không ít những khó khăn, vướng mắc lúc thì thí nghiệm không thànhcông, khi thì “cháy giáo án”… loay hoay mãi bên thí nghiệm nên thời gian giành cho cácphần khác bị hạn chế dẫn đến chất lượng giờ học không cao Nhưng làm thế nào để thí

nghiệm đạt hiệu quả cao nhất? Đây là một câu hỏi khó đặt ra cho mỗi giáo viên giảng dạymôn Hóa học và bản thân tôi cũng không ngoại lệ Vì vậy tôi đã tiến hành tìm hiểu,nghiên cứu kỹ các thí nghiệm nhất là mục đích và bản chất của thí nghiệm, phân tíchnguyên nhân không thành công, từ đó tìm nhiều giải pháp khác nhau để khắc phục Sau

đó tiến hành thí nghiệm theo các giải pháp mới để tìm ra giải pháp tối ưu nhất

2 Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp:

2.1 Các biện pháp tiến hành:

- Điều tra, thống kê

- Phân tích, tổng hợp

- Nghiên cứu, khảo nghiệm

2.2 Thời gian tạo ra giải pháp:

Từ năm học 2008 – 2009 đến nay.

B NỘI DUNG

I Mục tiêu:

- Mô tả thực trạng công tác tổ chức, sử dụng thí nghiệm trong giờ học lý thuyết của

môn Hóa học - lớp 8 ở trường THCS Mỹ Lộc

- Đề xuất phương pháp khả thi để giúp giáo viên và học sinh tháo gỡ những vướng mắcnêu trên

- Phát huy những kĩ năng nghiên cứu thí nghiệm, làm thí nghiệm, quan sát, mô tả, giảithích hiện tượng rút ra kết luận (tính chất của chất, một kết luận về khả năng phản ứng…)của học sinh

- Khái quát các kết luận và đề xuất để công tác thí nghiệm thực hành bộ môn đạt hiệuquả cao

II Mô tả giải pháp của đề tài:

1.Cơ sở lí luận:

* Thí nghiệm trong dạy học Hoá học được sử dụng theo những cách khác nhau đểđạt được mục đích nhất định:

- Thí nghiệm do nhóm học sinh thực hiện

- Thí nghiệm biểu diễn của giáo viên theo hướng nghiên cứu

- Thí nghiệm kiểm chứng nhằm kiểm tra những dự đoán, những suy đoán lýthuyết

- Thí nghiệm đối chứng nhằm giúp cho việc rút ra các kết luận một cách đầy

đủ chính xác hơn về qui tắc, tính chất của chất

- Thí nghiệm nêu vấn đề

- Thí nghiệm nhằm giải quyết vấn đề…

Tuy nhiên dù thí nghiệm được dạy theo cách nào đi nữa thì cũng phải tuân thủtheo những nguyên tắc chung sau:

1) Giới thiệu thí nghiệm, mục đích.

2) Giới thiệu dụng cụ, hóa chất, hướng dẫn học sinh quan sát theo kế hoạch thí nghiệm.

3) Nêu dự đoán hiện tượng.

4) Quan sát, kết luận tính có vấn đề hoặc tính chất.

Sử dụng thí nghiệm hoá học trong dạy học hoá học được coi là tích cực khi thínghiệm Hoá học được dùng làm nguồn kiến thức để học sinh khai thác, tìm tòi kiến thứchoặc dùng để kiểm chứng, kiểm tra những dự đoán, suy luận lý thuyết, hình thành kháiniệm Các thí nghiệm trong giờ học chủ yếu do học sinh thực hiện nhằm nghiên cứu kiếnthức, kiểm tra dự đoán Các thí nghiệm phức tạp do giáo viên thực hiện và cũng đượcthực hiện theo hướng nghiên cứu Các dạng thí nghiệm nhằm mục đích minh hoạ, chứngminh cho lời giảng được hạn chế dần và được đánh giá là ít tích cực Thí nghiệm hoá họcđược tiến hành theo phương pháp nghiên cứu do giáo viên thực hiện hoặc do học sinhhay nhóm học sinh thực hiện được đánh giá là có mức độ tích cực cao

Việc sử dụng có hiệu quả thí nghiệm cần chú ý đến nội dung, vị trí bài dạy trongchương trình, tính phức tạp của dụng cụ và độc hại của hoá chất, kĩ năng thí nghiệm đã

có của học sinh Với các thí nghiêm độc hại, dễ gây cháy nổ thì cần được thực hiện bởigiáo viên Các thí nghiệm của giáo viên cần tăng cường theo phương pháp nghiên cứuhạn chế việc sử dụng thí nghiệm theo phương pháp minh hoạ nhằm phát huy tính tích cựcnhận thức của, rèn luyện tính tự học và tư duy của học sinh Với các thí nghiệm đơn giản,

sử dụng hoá chất ít độc hại, khó gây nguy hiểm cho học sinh ta có thể cho học sinh thực

hiện dưới sự hướng dẫn của giáo viên Tóm lại thí nghiệm hóa học thường được tổ chứctheo 2 hình thức cơ bản: thí nghiệm biểu diễn của giáo viên và thí nghiệm của học sinh.

2 Thuyết minh tính mới:

2.1 Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà:

Việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh có vai trò quyết định tiến độ cũng như hiệuquả của thí nghiệm Do đó giáo viên không nên xem nhẹ khâu dặn dò học sinh chuẩn bịcho tiết học tiếp theo

Trước khi kết thúc tiết học trước giáo viên cần hướng dẫn cụ thể các công việc cầnlàm để chuẩn bị cho bài mới như cần xem lại đơn vị kiến thức nào? Cần tìm hiểu nhữngvấn đề gì trong bài mới? Đặc biệt nếu tiết học hôm sau là bài học có thí nghiệm thì giáoviên phải hướng dẫn chi tiết cách tìm hiểu thí nghiệm như mục đích thí nghiệm là gì?Cần sử dụng những dụng cụ, hóa chất nào? Cách tiến hành ra sao? Dự đoán kết quả thínghiệm…

*Ví dụ: Khi học phần II Tính chất hóa học (Bài 31: Tính chất - ứng dụng của hiđro)

Nếu học sinh đã tìm hiểu trước bài đúng theo hướng dẫn của giáo viên thì khi đếnlớp, giáo viên chỉ cần giới thiệu sơ qua là học sinh đã nắm được mục đích cũng như cáchtiến hành thí nghiệm, cách lắp đặt các dụng cụ thí nghiệm… góp phần rất lớn vào việctiết kiệm thời gian cho thí nghiệm mà lại đạt hiệu quả cao, tránh được những sự cố có thểxảy ra như nổ , vỡ ống thủy tinh

2.2 Các bước cần thiết khi tiến hành thí nghiệm hóa học:

Cần có sự linh động trong việc sử dụng hóa chất Những hóa chất có tính chấttương tự nhau, có vai trò như nhau trong thí nghiệm thì có thể thay thế cho nhau

Ví dụ: Trong thí nghiệm điều chế khí H 2: cần dùng Zn và dung dịch HCl, nếuphòng thí nghiệm không có HCl thì có thể thay bằng dung dịch H2SO4 loãng

+ Hóa cụ:

Giáo viên phải xác định trước bài này có mấy thí nghiệm, lên kế hoạch soạn giảngcho tiết học đó, chọn hình thức tổ chức thí nghiệm: Giáo viên biểu diễn hay học sinh tiếnhành thí nghiệm theo nhóm? Trên cơ sở đó, tính toán cần dùng những loại dụng cụ nào?

Số lượng mỗi loại là bao nhiêu? (giáo viên ghi ra tờ giấy nhỏ rồi vào phòng thí nghiệmlấy đủ và đúng theo yêu cầu)

Ngoài ra còn cần chuẩn bị găng tay, áo blu, giấy thấm, khăn lau tay, chậu nước rửatay khi làm thí nghiệm

* Điều cần lưu ý nhất trong khâu chuẩn bị là:

- Phải có 2 khay: Một khay đựng dụng cụ và hóa chất chưa làm, một khay đựngdụng cụ và hóa chất đã làm

- Đánh dấu (ghi số hoặc dán giấy khác màu) vào ống nghiệm, ống hút, muỗng lấyhóa chất, đũa khuấy, phễu rót…( tránh nhầm lẫn khi dùng đũa khuấy dung dịch 1 khuấyvào dung dịch 2).

- Khi làm thí nghiệm nên mặc áo blu để tránh tình trạng hóa chất dính vào quần áo,ngoài ra còn tạo hình ảnh đẹp trong mắt học sinh, gây hứng thú và giáo dục lý tưởngsống, tạo tình yêu khoa học cho học sinh

- Sau khi làm thí nghiệm phải có thau nước sạch rửa tay, khăn lau tay để đảm bảo vệsinh, sức khỏe cho giáo viên và học sinh

- Chuẩn bị sẵn giấy thấm (phòng khi dung dịch bị đổ thì thấm cho nhanh)

♦ Học sinh:

Tìm hiểu kỹ thí nghiệm theo hướng dẫn của giáo viên ở tiết học trước như: xácđịnh mục đích thí nghiệm, tìm hiểu cách tiến hành, các dụng cụ, hóa chất cần sử dụng, dựđoán kết quả thí nghiệm…

Bước 2: Tiến hành thí nghiệm

♦ Trước khi tiến hành thí nghiệm, GV cần quán triệt tinh thần và thái độ làm việc

của các nhóm, nếu được, có thể kết hợp với việc áp dụng kỹ thuật khăn trải bàn để hoànthành các yêu cầu thông qua thí nghiệm để hạn chế học sinh ỷ lại, không tập trung khilàm thí nghiệm

♦ Sử dụng dụng cụ: phải nhanh nhẹn, gọn gàng, chính xác bảo đảm tính khoa học và

thẩm mỹ

♦ Sử dụng hóa chất: cần lưu ý:

- Người làm thí nghiệm phải mang đủ 2 găng tay.

- Lấy hóa chất vừa đủ cho thí nghiệm

Ví dụ: thí nghiệm đốt cháy S , P đỏ chỉ cần lấy một lượng S, P đỏ bằng hạt đậu

xanh

- Tuyệt đối không dùng một muỗng lấy nhiều loại hóa chất.

- Hóa chất lấy xong phải đậy nắp ngay (có tình trạng giáo viên quên không đậy nắp

lọ Na2CO3, sau buổi học, lớp trên mặt lọ bị chảy nhão dẫn đến hỏng hóa chất)

♦ Trong quá trình làm thí nghiệm, giáo viên cần kết hợp với hệ thống câu hỏi rõràng, cụ thể phù hợp với từng giai đoạn của thí nghiệm để học sinh vừa quan sát vừanhận biết, so sánh và rút ra được nội dung của thí nghiệm Nếu giáo viên có hệ thống câuhỏi phù hợp trong lúc làm thí nghiệm sẽ khai thác được nội dung cần làm Học sinh sẽhiểu rõ hơn bản chất của thí nghiệm, ghi được chính xác phương trình hóa học và xácđịnh được trạng thái, màu sắc của chất tham gia và sản phẩm (khắc sâu những tính chấtnày sẽ giúp học sinh rất nhiều khi làm bài tập định tính)

Bước 3: Sau khi làm thí nghiệm.

Đây là công việc hoàn thành sau cùng của thí nghiệm Nếu ta không chú ý có thểgây tai nạn cho giáo viên và học sinh khi dọn dẹp và rửa dụng cụ; hoặc gây ô nhiễm môitrường dẫn đến phản giáo dục… vì vậy cần chú ý những điểm sau:

- Nếu học sinh làm thí nghiệm theo nhóm thì sau khi thí nghiệm hoàn thành giáoviên phải quán triệt cho tất cả học sinh ngồi yên, yêu cầu nhóm trưởng (có mang găngtay) thu dọn gọn vào khay đem lên bàn giáo viên Nếu không học sinh sẽ lộn xộn sẽ vachạm nhau làm đổ hóa chất, bể dụng cụ, gây nguy hiểm và ô nhiễm lớp học

- Giáo viên đổ dồn sản phẩm của thí nghiệm vào một cốc lớn để sau tiết học đổ vàobồn rửa, cống thoát nước rồi xả nước nhiều cho sạch

- Giáo viên thu gom các lọ hóa chất, vặn lại các nút cho chặt

- Vì thời lượng của tiết học có hạn nên không có thời gian để rửa dụng cụ, vì vậycho nên giáo viên nên cử mỗi lớp 2 em (có tính cẩn thận) cuối buổi học ở lại rửa dụng cụthí nghiệm của lớp mình dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

 Những yêu cầu chung khi tiến hành bài dạy có thí nghiệm :

Đảm bảo an toàn thí nghiệm: Luôn giữ hoá chất tinh khiết, dụng cụ thí nghiệmsạch và khô, làm đúng kỹ thuật, luôn bình tĩnh khi làm thí nghiệm Nếu có sự cố khôngmay xảy ra phải bình tĩnh tìm ra nguyên nhân, giải quyết kịp thời Không nên quá cườngđiệu hoá những nguy hiểm của thí nghiệm cũng như tính độc hại của hoá chất làm họcsinh quá sợ hãi

Đảm bảo thành công: Sự thành công của thí nghiệm tác động mạnh mẽ đến lòngtin của học sinh vào khoa học

Số lượng thí nghiệm trong một bài vừa phải, lựa chọn thí nghiệm dễ thực hiện:tiết kiệm thời gian trên lớp Giáo viên cần cải tiến các thí nghiệm hoá học theo hướng dễthực hiện nhưng vẫn thành công và đảm bảo tính trực quan, khoa học

Kết hợp chặt chẽ thí nghiệm với lời giảng của giáo viên: Lúc này lời giảng củagiáo viên không phải là nguồn thông tin mà là sự hướng dẫn quan sát, chỉ đạo sự suy nghĩcủa học sinh để đi tới kết luận đúng đắn, hợp lí, để qua đó các em lĩnh hội được kiến thứcmới

Tạo mọi điều kiện để học sinh được trực tiếp thực hành và tất cả học sinh đềuđược làm thí nghiệm, biết cách quan sát thí nghiệm, trực tiếp làm việc với dụng cụ thínghiệm, hóa chất, ở cả trong lớp học, trong phòng thí nghiệm hoặc ngoài tự nhiên Họcsinh được đặt câu hỏi, nêu ý kiến thắc mắc, và có thể tự giải đáp thắc mắc từ nghiên cứuthí nghiệm hoặc được giải đáp qua sự giúp đỡ của giáo viên.Từ đó học sinh có thể vậndụng linh họat những kiến thức, kỹ năng đã học để nhận thức những kiến thức mới và cóthể áp dụng kiến thức hóa học vào thực tế đời sống

Nghiên cứu phối hợp nhiều phương pháp dạy học khác nhau trong giờ dạy Kếthợp logic giữa biểu diễn thí nghiệm, hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm, quan sát thínghiệm, thảo luận nhóm… từ đó giúp học sinh biết nêu và giải quyết vấn đề tìm ra kiếnthức mới, củng cố kiến thức cũ…sao cho phù hợp với từng loại bài, từng loại thínghiệm…và phù hợp với từng đặc điểm nhận thức của học sinh

Phải xác định vị trí của từng loại thí nghiệm: Mỗi thí nghiệm có một vị trí khácnhau trong dạy và học hóa học Giáo viên cần xác định rõ vị trí của từng loại thí nghiệm

để áp dụng phù hợp vào các bài cụ thể

2.3 Thí nghiệm biểu diễn của giáo viên:

Thí nghiệm biểu diễn dùng làm cơ sở để cụ thể hóa những khái niệm về chất vàphản ứng hóa học Trong quá trình biểu diễn thí nghiệm, giáo viên là người thực hiện sựbiến đổi các chất, điều khiển các quá trình biểu diễn thí nghiệm, học sinh theo dõi quansát và nhận xét về quá trình đó Vai trò của các thí nghiệm trong giờ Hóa học có thểkhông giống nhau, chúng có thể dùng để minh họa các kiến thức do giáo viên trình bàyhoặc khi nghiên cứu kiến thức mới hoặc có thể là nguồn kiến thức mà học sinh tiếp thudưới sự hướng dẫn của giáo viên trong quá trình quan sát thí nghiệm Vì vậy các thínghiệm biểu diễn có thể được tiến hành bằng một trong hai phương pháp:

- Phương pháp minh họa: Trước hết giáo viên trình bày những kiến thức mới, những

cách giải quyết đã trình bày sẵn, sau đó mới tiến hành thí nghiệm để minh họa và xácnhận những điều vừa được trình bày

- Phương pháp nghiên cứu: Giáo viên đặt vấn đề, tiến hành thí nghiệm để kích thích

học sinh tìm ra tri thức mới

Phương pháp thứ 2 có giá trị lớn hơn vì có tác dụng kích thích học sinh làm việc tích cựchơn và đặc biệt tạo điều kiện phát triển khả năng làm việc độc lập của học sinh trong giờhọc Hóa học

Vì vậy khi tiến hành thí nghiệm biểu diễn theo hướng nghiên cứu, giáo viên cầnchú ý những yêu cầu sau đây:

+ Đảm bảo an toàn thí nghiệm: là yêu cầu thiết yếu, trước hết đối với mỗi loại thí

nghiệm giáo viên cần nắm vững kĩ thuật và phương pháp tiến hành cụ thể

Ví dụ:

 Khi thu và đốt khí H2 trong không khí hoặc trong oxi cần phải tránh tạo hỗn hợp

nổ Muốn vậy, khi thu khí giáo viên cần để cho khí H2 đẩy hết không khí ra khỏi ốngnghiệm rồi mới tiến hành đốt khí

 Trong bất cứ trường hợp nào, trước khi đốt H2 đều phải thứ độ tinh khiết của nó

Có thể thực hiện bằng hai cách:

 Dùng ngón tay cái bịt kín miệng ống chứa đầy khí H2 và đưa đến gần ngọn lứađèn cồn Khi mở ngón tay ra, khí H2 có lẫn oxi của không khí có sẵn trong dụng cụ điềuchế khí sẽ gây tiếng nổ khá lớn Tiếp tục thu khí H2 vào ống nghiệm lần thứ hai và cũngtiến hành tương tự như trên, khí H2 cháy có tiếng nổ nhỏ hoặc không nổ là đã gần tinhkhiết và có thể sử dụng làm các thí nghiệm tiếp theo

 Chỉ thu khí H2 sau khi kẽm đã phản ứng với dung dịch axit chừng 1 phút (nhậnbiết bằng cách quan sát các bọt khí thoát ra) để có khí H2 tinh khiết hơn

 Không dùng quá liều lượng hóa chất dễ cháy và dễ nổ Ví dụ: thí nghiệm Na tácdụng với H2O, không dùng quá nhiều Na, dễ gây cháy, nổ

 Các thí nghiệm tạo thành chất bay hơi Ví dụ: Thí nghiệm đốt lưu huỳnh trong lọchứa oxi tạo thành khí SO2 (hoặc đốt photpho đỏ tạo P2O5)

Khí bay ra rất độc nên lưu ý làm thí nghiệm ở vị trí không cho khí độc bay về phía họcsinh và chỉ nên lấy lượng lưu huỳnh ( hoặc photpho đỏ) bằng chừng hạt ngô

+ Đảm bảo kết quả và tính khoa học của thí nghiệm: Thí nghiệm hóa học như “ con

dao hai lưỡi ”

Kết quả tốt đẹp của các thí nghiệm có liên quan chặt chẽ đến chất lượng dạy học

và củng cố lòng tin của học sinh vào khoa học đồng thời sự biểu diễn thí nghiệm khéo léocủa giáo viên còn là thao tác mẫu mực cho học sinh noi theo Vì vậy, để đảm bảo kết quảthí nghiệm thành công thì trước hết giáo viên phải nắm vững kĩ thuật kĩ năng tiến hànhthí nghiệm, phải chuẩn bị chu đáo và đồng bộ thiết bị về dụng cụ - hóa chất thí nghiệm,nhất thiết là phải thử nhiều lần trước khi biểu diễn trên lớp Nếu chẳng may thí nghiệmbiểu diễn không thành công, giáo viên phải hết sức bình tĩnh tìm ra nguyên nhân để giảithích cho học sinh

Ví dụ:

 Thí nghiệm khí H2 tác dụng với đồng (II) oxit thường rất khó đạt được kết quảnhư mong đợi khi tiến hành trên lớp Do đó, giáo viên cần lưu ý :

 Bột CuO phải được làm khô

 Ống thủy tinh hình trụ chứa hóa chất phải được đặt ở điểm nóng nhất của ngọnlửa đèn cồn (chừng 1/5 chiều cao ngọn lửa tính từ trên xuống)

 Nếu CuO để lâu bị ẩm và vón thành cục, cần đưa vào cối sứ nghiền nhỏ trướckhi sấy

 Có thể tiến hành thí nghiệm trong cùng một ống nghiệm để vừa điều chế H2, vừathực hiện phản ứng khí H2 sinh ra khử đồng (II) oxit

Ngoài ra để thí nghiệm khí H2 sinh ra khử đồng (II) oxit đảm bảo thành công vànhanh nếu nắm vững kĩ thuật tiến hành: lượng hiđro phải đủ, nút phải kín và phải đun đủ

nóng Muốn có đủ lượng khí H2, phải dùng 5-6 viên kẽm và khoảng 10ml dung dịchHCl Nếu dòng khí H2 đi ra yếu thì cần kiểm tra xem lại độ kín của nút cao su hoặc độđặc của axit, hoặc lượng kẽm quá ít Nếu axit quá loãng thì cần cho thêm một ít dungdịch axit đặc Nếu ngọn lửa đèn cồn yếu thì phải kéo cao bấc lên và có thể bổ sung cồn(thậm chí phải bỏ cồn cũ đã bị bay hơi ra hết cồn) làm cho ngọn lửa đèn cồn đủ lớn Đuntập trung ngọn lưa đèn cồn vào phần ống thủy tinh có chứa bột đồng (II) oxit.

+ Đảm bảo trực quan: Trực quan là một trong những yêu cầu cơ bản của thí nghiệm

biểu diễn Cho nên khi chuẩn bị thí nghiệm, giáo viên cần suy nghĩ đến kích thước cácdụng cụ thí nghiệm và sử dụng hóa chất thích hợp Các dụng cụ thí nghiệm cần có kíchthước và màu sắc hài hòa Bàn để biểu diễn thí nghiệm phải có độ cao cần thiết và bố trícác dụng cụ thí nghiệm sao cho mọi học sinh trong lớp đều nhìn rõ

Trong thời gian tiến hành thí nghiệm cần hướng sự chú ý của học sinh vào việcquan sát các hiện tượng xảy ra bằng cách đặt câu hỏi để học sinh phải theo dõi quan sátthí nghiệm để trả lời Điều này cần thiết đặc biệt ở học sinh lớp 8 do khả năng quan sátcủa học sinh còn hạn chế nên lưu ý học sinh quan sát việc thực hiện các thao tác thínghiệm: như cách lấy hóa chất rắn và lỏng, cách đun, cách sử dụng đèn cồn, đặc biệt cáchlắp và kiểm tra dụng cụ thí nghiệm…

* Ví dụ : Khi dạy phần “Nước tác dụng với kim loại” (Bài 36: Nước)

Dụng cụ : cốc thuỷ tinh 250ml , phễu thuỷ tinh , ống nghiệm , lọ thuỷ tinh nút nhám đãthu sẵn khí oxi , muôi sắt , bát sứ

Hoá chất : Quì tím ( Có thể thay quỳ tím bằng dd phenolphthalein), Na , nước

Chọn kim loại điển hình là Natri

* Một số điểm lưu ý để thí nghiệm thành công an toàn và có tác dụng tích cực cao:

- GV không giới thiệu tính chất hóa học của nước mà chỉ giới thiệu để tìm hiểutính chất hóa học của nước ta tiến hành TN thứ 1

- Khi cho Na phản ứng với nước, đây là một phản ứng toả nhiệt lớn Nên dễ dẫnđến nứt cốc thuỷ tinh tại vị trí tiếp xúc của nước, Na và thành cốc Do đó trong khi tiếnhành thí nghiệm giáo viên cần sử dụng đũa thuỷ tinh để gạt không cho Na tiếp xúc vớithành cốc thuỷ tinh

- Học sinh sờ vào bên ngoài cốc nước để cho HS biết đây là cốc nước ở điều kiệnnhiệt độ bình thường  nhỏ vài giọt phenolphtalein vào nước  yêu cầu HS quan sát

- Cho 1 mẩu natri nhỏ bằng hạt đậu xanh vào cốc nước, đặt phễu đậy trên miệngcốc nước  nhận xét

- GV giới thiệu mục đích TN: nhằm các

định tính chất hóa học của nước

- * Cách tiến hành : (ở trên )

- Gọi 1 học sinh đọc cách tiến hành thí

nghiệm và cho biết những dụng cụ, và hoá

chất cần sử dụng

- Tiến hành thí nghiệm

+ Gọi một vài học sinh đại diện lên Sờ vào

bên ngoài cốc nước để cho HS biết đây là

cốc nước ở điều kiện nhiệt độ bình thường

-> nhỏ vài giọt phenolphtalein vào nước

+ Cho 1 mẫu natri nhỏ bằng hạt đậu xanh

vào cốc nước , đặt phễu đậy trên miệng cốc

?Hiện tượng khi cho mẫu Na vào nước?

? Dung dịch sau phản ứng có hiện tượng

gì?

? Hiện tượng trên nói lên điều gì?

- Giới thiệu: Khí thoát ra cháy với ngọn lửa

mà xanh nhạt là khí hiđro và dung dịch có

phenolphtalein chuyển sang màu hồng là

dung dịch Bazơ NaOH

- Qua TN HS tự rút ra được tính chất hóa

học của H2O: Tác dụng với kim loại

- Không có hiện tượng gì

- Na nóng chảy, chuyển động thành giọttròn trên mặt nước, có khí thoát ra

- Chuyển sang màu hồng

- Đã có phản ứng hóa học xảy ra: Na tácdụng với nước

- Xác định sản phẩm, viết PTHH:

Na + H2O  NaOH + H2