Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy rằng acetaminophen không an toàn đến vậy khi kết quả cho thấy mối liên kết giữa việc phơi nhiễm với thuốc trước khi sinh với các triệu chứng của ch
Trang 1S d ng acetaminophen trong thai k và ch ng t k , r i lo n t ng ử ụ ỳ ứ ự ỷ ố ạ ă
ng gi m chú ý tr ?
BY TRẦN NGUYÊN / WEDNESDAY, 20 JULY 2016 / PUBLISHED IN DƯỢC LÂM SÀNG , DƯỢC SĨ NHÀ THUỐC
Trang 31 inShare
Acetaminophen là một trong số ít các thuốc giảm đau nhìn chung
là an toàn để sử dụng trong suốt thời gian mang thai Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy rằng acetaminophen không an toàn đến vậy khi kết quả cho thấy mối liên kết giữa việc phơi nhiễm với thuốc trước khi sinh với các triệu chứng của chứng tự kỷ và rối loạn tăng động giảm chú ý
Nghiên cứu được thực hiện bởi Trung tâm nghiên cứu dịch tễ học môi trường (CREAL) ở Barcelona, Tây Ban Nha – xuất bản trên Tạp chí quốc tế về dịch tễ học.4
Với tên gọi khác là paracetamol, acetaminophen là một trong các thuốc OTC ( thuốc không kê đơn) được dùng phổ biến nhất trong lúc mang thai Khoảng 65% phụ nữ mang thai ở Hoa Kỳ đã dùng nó với mục đích giảm đau 1
Trang 4Tất cả phụ nữ có thai cần được tư vấn y khoa trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào; nhưng hầu hết với những người chuẩn bị làm mẹ, acetaminophen được xem là an toàn Nghiên cứu của CDC – Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ năm 20102 cho thấy không có nguy cơ gia tăng các dị tật bẩm sinh khi sử dụng
acetaminophen trong thời kỳ tam cá nguyệt thứ nhất; thậm chí có vài nghiên cứu cho rằng nó còn làm giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh
Tuy nhiên, có một số bằng chứng chỉ ra việc sử dụng acetaminophen trong thời kỳ mang thai có thể can thiệp đến sự phát triển thần kinh của trẻ Năm 2014, một nghiên cứu được ấn bản trên tạp chí Nhi khoa JAMA công bố rằng những bà mẹ dùng acetaminophen trong lúc mang thai nhiều khả năng có con với các hành vi liên quan đến rối loạn tăng động giảm chú ý 3
Đánh giá mối liên hệ giữa acetaminophen với chứng tự kỷ và rối loạn tăng động giảm chú ý.
Với nghiên cứu mới nhất này, tác giả chính Claudia Avella-Garcia và các cộng sự tại CREAL tiếp tục điều tra mối liên hệ giữa việc sử dụng acetaminophen trong thai kỳ và bệnh rối loạn tăng động giảm chú ý trong số các trẻ sinh ra cũng như xác định xem liệu có thể có liên quan đến chứng tự kỷ hay không
Trang 5Nghiên cứu gồm 2,644 phụ nữ mang thai; đến tuần thứ 12 và 32 của thai kỳ, các bà mẹ được yêu cầu hoàn thành bảng câu hỏi về việc họ
có dùng acetaminophen trong tháng trước khi mang thai hay trong giai đoạn mang thai hay không Đồng thời, họ cũng được hỏi tần suất dùng thuốc ; tuy nhiên khó đánh giá chính xác liều lượng đã sử dụng vì lý do “không nhớ được.”
Sự phát triển hệ thần kinh được đánh giá ở 88% trẻ ở độ tuổi 1 tuổi
và có 79.9% trẻ được đánh giá lúc 5 tuổi Với thời điểm trẻ 1 tuổi, việc đánh giá dựa vào thang điểm phát triển trẻ sơ sinh Bayley
(BSID); trong khi đó một số test như thang điểm McCarthy về khả năng của trẻ (MCSA) và test “phổ tự kỷ” ở trẻ (CAST) dùng để đánh giá lúc trẻ 5 tuổi
Phơi nhiễm với acetaminophen trước sinh liên quan đến
chứng tự kỷ ở các bé trai:
Trang 6Các nhà nghiên cứu đã tiến hành đánh giá 43% trẻ lúc 1 tuổi và 41% trẻ lúc 5 tuổi Những trẻ này có mẹ sử dụng acetaminophen trong vòng 32 tuần đầu tiên của thai kỳ
Khi so sánh với những trẻ được sinh ra bởi các bà mẹ không dùng acetaminophen trong suốt thời gian mang thai, các tác giả phát hiện rằng 30% trẻ có mẹ dùng acetaminophen trong 32 tuần đầu tiên của thai kỳ tăng khả năng bị giảm chú ý lúc 5 tuổi, thường thấy ở trẻ bị
tự kỷ hay rối loạn tăng động giảm chú ý
Những trẻ trước khi sinh có phơi nhiễm với acetaminophen cũng tăng khả năng có các triệu chứng tăng động hoặc bốc đồng lúc 5 tuổi Những trẻ phơi nhiễm liên tục, dai dẳng với thuốc hoàn thành các bài test về sự chú ý, bốc đồng và tốc độ xử lý hình ảnh kém hơn
Hơn thế nữa, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng các bé trai phơi nhiễm với acetaminophen trước khi sinh nhiều khả năng có các triệu chứng lâm sàng của chứng tự kỷ hơn so với các bé trai không phơi nhiễm và tần suất mắc các triệu chứng này càng tăng ở những trẻ phơi nhiễm liên tục kéo dài
Phát hiện này có thể giải thích tại sao các bé trai gia tăng khả năng mắc chứng tự kỷ hơn so với các bé gái – nhóm nghiên cứu cho biết
Trang 7Avella-Garcia nói rằng: “ Bộ não của đàn ông có lẽ dễ bị tổn thương hơn bởi các ảnh hưởng bất lợi trong suốt giai đoạn đầu đời Kết quả
sự khác biệt giới tính của chúng tôi cho rằng sự rối loạn nội tiết tố androgen có thể giải thích cho mối liên quan này – làm cho bộ não của đàn ông nhạy cảm hơn”
Nhìn chung, các nhà nghiên cứu nói rằng phát hiện của họ cho thấy trẻ em phơi nhiễm với acetaminophen trong bụng mẹ có nguy cơ mắc các triệu chứng của chứng tự kỷ hoặc rối loạn tăng động giảm chú ý cao hơn
“…mặc dù chúng tôi chỉ đánh giá các triệu chứng và không có chẩn đoán, sự gia tăng một số triệu chứng mà trẻ mắc phải có thể ảnh hưởng đến trẻ, thậm chí nếu các triệu chứng đó không đủ nghiêm trọng để cảnh báo một chẩn đoán lâm sàng của sự rối loạn phát triển thần kinh.” – Claudia Avella-Garcia
Các bà mẹ tương lai đừng nên lo lắng!
Trong khi các nhà nghiên cứu không thể xác định chắc chắn mối liên quan này nhưng họ chú ý thấy các thuốc giảm đau bằng cách nhằm vào các thụ thể cannabinoid trong não – điều này có thể dẫn đến sự giảm kết nối giữa các tế bào thần kinh
Đồng tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Jordi Júlvez tại CREAL cho biết: “ Nó cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển hệ thống miễn dịch hoặc gây độc trực tiếp đến một số bào thai – do không có khả năng
chuyển hóa thuốc này như ở người trưởng thành, hoặc tạo ra stress oxy hóa.”
Các nhà nghiên cứu kết luận cần có nhiều nghiên cứu hơn trong tương lai để nắm rõ hơn ảnh hưởng của acetaminophen lên sự phát triển bộ não của thai nhi như thế nào
Trang 8Tiến sĩ James Cusack, giám đốc khoa học tại Autistica – nhà từ thiện chứng tự kỷ ở Anh Quốc – cho rằng các bà mẹ trong tương lai không nên lo lắng quá về việc dùng thuốc trong thời gian mang thai Ông phát biểu với tờ báo
Independent rằng: “ Nghiên cứu này không cung cấp bằng chứng đủ mạnh để hỗ trợ cho tuyên bố rằng có mối liên quan chặt chẽ giữa việc dùng paracetamol với sự xuất hiện các triệu chứng tự kỷ Kết quả chỉ là giới thiệu sơ bộ vì thế các gia đình và phụ nữ có thai
không nên lo lắng.”
“Như các tác giả đã phát biểu đúng đắn rằng cần nhiều nghiên cứu hơn với việc kiểm soát các yếu tố khác một cách cẩn thận để tìm xem liệu có mối liên quan nào tồn tại hay không.”
DS Trần Lưu Hưng Nguyên (lược dịch)
Nguồn tham khảo chính: Honor Whiteman, Acetaminophen use in
pregnancy linked to autism, ADHD in offspring, Jul 2016 tại
trang medicalnewstoday.com
Tài liệu tham khảo khác:
1 Centers for Disease Control and Prevention, Use of OTC medications
during pregnancy, 2005
Trang 92 Centers for Disease Control and Prevention, Acetaminophen use in
pregnancy and risk of birth defects: finding from the National Birth Defects Prevention Study, 2010
3 Zeyan Liew et al., Acetaminophen Use During Pregnancy, Behavioral
Problems, and Hyperkinetic Disorders, JAMA Pediatric 2014; 168(4):
313-320.
4 Claudi B Avella-Garcia et al., Acetaminophen use in pregnancy and
neurodevelopment: attention function and autism spectrum symptom,
International Journal of Epidemiology, 2016
Đọc thêm: Sử dụng acetaminophen trong thai kỳ và chứng tự kỷ , rối loạn
p=12645#ixzz4TvsPdm8R