Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT huyện tam đảo tỉnh vĩnh phúc theo hướng khuyến khích tự học

Như vậy, theo qui định của Điều lệ, có thể hiểu tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một nhóm giáo viên từ 3 người trở lên cùng giảng dạy về một môn học hay một nhóm môn học

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN ĐÌNH TRANG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN TAM ĐẢO - TỈNH VĨNH PHÚC THEO HƯỚNG

KHUYẾN KHÍCH TỰ HỌC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN ĐÌNH TRANG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN TAM ĐẢO - TỈNH VĨNH PHÚC THEO HƯỚNG

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, xin gửi lời cảm ơn:

- Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2, Phòng Sau Đại học, các giảng viên, các nhà khoa học đã tận tình giảng dạy và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

- Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến người hướng dẫn khoa

học: TS Trần Thị Tố Oanh, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ,

động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

- Nhân dịp này tôi xin được chân thành cảm ơn đến các đồng chí Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, cùng tất cả các thầy cô giáo các trường THPT ở huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc đã tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp số liệu,

tư liệu và nhiệt tình đóng góp ý kiến cho tôi trong quá trình nghiên cứu

- Cảm ơn các bạn đồng nghiệp, bạn bè, gia đình đã động viên, khích lệ

và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu khoa học

Mặc dù đã cố gắng rất nhiều, nhưng luận văn không tránh khỏi những thiếu sót; tác giả rất mong nhận được sự thông cảm, chỉ dẫn, giúp đỡ và đóng góp ý kiến của các nhà khoa học, của quí thầy cô, các cán bộ quản lý và các bạn đồng nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

Vĩnh Phúc, ngày 24 tháng 11 năm 2016

Tác giả

Nguyễn Đình Trang

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này

là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác Tôi cũng xin cam đoan rằng các số liệu và thông tin đƣợc trích dẫn trong luận văn và các tƣ liệu đƣợc

sử dụng đều đƣợc chỉ rõ nguồn gốc

Vĩnh Phúc, ngày 24 tháng 11 năm 2016

Tác giả

Nguyễn Đình Trang

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Cấu trúc của luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG KHUYẾN KHÍCH TỰ HỌC 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Hoạt động tổ chuyên môn và tự học của giáo viên 6

1.2.1 Khái niệm công cụ 6

1.2.2 Đặc điểm hoạt động của tổ chuyên môn 9

1.2.3 Vai trò hoạt động tổ chuyên môn đối với sự phát triển nghề nghiệp và tự học của Giáo viên 13

1.2.4 Đặc điểm tự học của GV 16

1.2.5 Các hình thức tự học cuả GV trong tổ chuyên môn 20

1.3 Quản lí hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học 25

1.3.1 Một số khái niệm 25

1.3.2 Nội dung quản lí hoạt động tổ chuyên môn 27

Kết luận chương 1 34

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG KHUYẾN KHÍCH TỰ HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN TAM ĐẢO TỈNH VĨNH PHÚC 35

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế giáo dục huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh

Phúc 35

2.1.1 Đặc điểm kinh tế - địa lí – xã hội 35

2.1.2 Khái quát tình hình giáo dục trung học của huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc 36

2.2 Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc 40

2.2.1 Hoạt động dự giờ thăm lớp 40

2.2.3 Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi 43

2.2.4 Hoạt động sinh hoạt chuyên đề 44

2.2.5 Hoạt động viết sáng kiến kinh nghiệm, sử dụng thiết bị, làm đồ dùng dạy học 45

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc theo hướng khuyến khích tự học 47

2.3.1 Tổ chức khảo sát 47

2.3.2 Kết quả khảo sát: 48

2.3.3 Đánh giá chung 76

Kết luận chương 2 79

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG KHUYẾN KHÍCH TỰ HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN TAM ĐẢO TỈNH VĨNH PHÚC 80

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học ở trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc 80

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 80

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 80

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến

khích tự học 81

3.2.1 Tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức về vai trò hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học trong hoạt động giáo dục trường THPT 81

3.2.2 Xây dựng ngân hàng tài liệu chuyên môn và hướng dẫn khai thác sử dụng trong hoạt động bồi dưỡng chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học 83

3.2.3 Xây dựng các cơ chế phân công hợp tác giữa các tổ chuyên môn trong trường và liên trường nhằm khuyến khích động viên nâng cao trình độ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học 86

3.2.4 Ứng dụng công nghệ thông tin để bồi dưỡng, trao đổi, chia sẻ chuyên môn trong việc quản lý tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học 89

3.2.5 Mối quan hệ giữa các biện pháp 93

3.3 Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp 93

3.3.1 Tổ chức khảo nghiệm 93

3.3.2 Kết quả khảo nghiệm 94

Kết luận chương 3 97

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98

1 Kết luận 98

2 Kiến nghị 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 100 PHỤ LỤC

Cơ sở vật chất Chủ nghĩa xã hội Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá Đổi mới giáo dục

Giáo dục và đào tạo Giáo dục công dân Giáo viên

Hoạt động dạy học Hội đồng nhân dân Học sinh

Hiệu trưởng Khoa học kĩ thuật Khoa học xã hội Kiểm tra đánh giá Nghiên cứu khoa học Phương pháp dạy học Phương pháp giáo dục Phân phối chương trình Quản lý

Sách giáo khoa Sáng kiến kinh nghiệm Thiết bị dạy học

Tổ chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn

Uỷ ban nhân dân

Tổ chức thương mại thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, HÌNH

Bảng 2.1 Quy mô phát triển học sinh của các trường THPT Huyện

Tam Đảo 37

Bảng 2.2 Kết quả xếp loại đạo đức học sinh 39

Bảng 2.3 Kết quả xếp loại văn hóa học sinh 39

Bảng 2.4 Kết quả thi học sinh giỏi khối 12.TN-ĐH/CĐ 40

Bảng 2.5 Vai trò của tổ chuyên môn trong nhà trường THPT Tam Đảo 49

Bảng 2.6 Biện pháp quản lý việc thực hiện chương trình 52

Bảng 2.7 Thực trạng quản lý hoạt động đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên 54

Bảng 2.8 Thực trạng quản lý thực hiện nề nếp hồ sơ chuyên môn của GV 56

Bảng 2.9 Biện pháp quản lý sinh hoạt theo chuyên đề của tổ chuyên môn 58

Bảng 2.10 Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPGD và đánh giá giờ dạy của giáo viên 59

Bảng 2.11 Thống kê về kết quả xếp loại đề tài sáng kiến kinh nghiệm của các trường THPT huyện Tam Đảo 64

Bảng 2.12 Biện pháp quản lý việc soạn bài, chuẩn bị bài lên lớp của giáo viên 65

Bảng 2.13 Mức độ thực hiện biện pháp quản lý soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giáo viên 67

Bảng 2.14 quản lý giờ dạy ở trên lớp của giáo viên 69

Bảng 2.15 Thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá và thực hiện kế hoạch chuyên môn 75

Bảng 3.1 Kết quả đánh giá mức độ cần thiết và khả năng thực hiện của 4 biện pháp 95

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.3 Thực trạng quản lý hoạt động đào tạo và bồi dƣỡng đội ngũ

giáo viên 55 Biểu đồ 2.4 Thực trạng quản lý thực hiện nề nếp hồ sơ chuyên môn của

giáo viên 57 Biểu đồ 2.5 Biện pháp quản lý sinh hoạt theo chuyên đề của tổ

chuyên môn 60 Biểu đồ 2.6 Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPGD và đánh giá

giờ dạy của giáo viên 62 Biểu đồ 2.7 Biện pháp quản lý việc soạn bài, chuẩn bị bài lên lớp

của giáo viên 68 Biểu đồ 2.8 Quản lý giờ dạy ở trên lớp của giáo viên 72 Biểu đồ 2.9 Thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá và thực hiện kế

hoạch chuyên môn 76

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào, giáo dục - đào tạo luôn đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng dân tộc và cả nhân loại Có nhiều các học giả, các nhà lãnh đạo, quản lý ở trong nước và trên thế giới bàn luận xung quanh vấn đề này C.Mác và Ph.Ăngghen đều coi giáo dục và đào tạo là chìa khóa, là động lực đối với sự phát triển của xã hội, đặc biệt là đối với quá trình xây dựng CNXH của một quốc gia, một dân tộc

Phát triển giáo dục và đào tạo được Đảng và nhà nước ta xác định là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và là động lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Giáo dục và đào tạo là yếu tố cơ bản để phát triển kinh tế xã hội nhanh và bền vững Trong quá trình phát triển kinh tế

xã hội, con người là nhân tố trung tâm làm nên thành công Giáo dục là con đường cơ bản nhất, bền vững nhất để hình thành con người cá nhân có nhân cách đáp ứng các yêu cầu của xã hội Nhờ giáo dục con người hoàn thiện mình, nâng cao trình độ học vấn, có khả năng nắm bắt các tiến bộ khoa học

kỹ thuật Trong tiến trình phát triển của lịch sử, giáo dục thực sự là động lực cho sự phát triển

Giáo dục ngày nay được coi là nền móng của sự phát triển KH-KT và đem lại sự thịnh vượng cho nền kinh tế quốc dân Có thể khẳng định rằng: Không có giáo dục thì không có bất kỳ sự phát triển nào đối với con người,

đối với kinh tế, văn hóa Ý thức được điều đó, Đảng ta đã thực sự coi “Giáo

dục là quốc sách hàng đầu” Hội nghị TW 4 khóa VII đã khẳng định “Giáo

dục và Đào tạo là chìa khóa để mở cửa tiến vào tương lai” Nghị quyết TW 2 khóa VIII đã tiếp tục khẳng định “Muốn tiến hành CNH, HĐH thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục - đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ

bản của sự phát triển nhanh và bền vững” Đại hội Đảng lần thứ X tiếp tục nhấn mạnh coi con người vừa là động lực vừa là mục tiêu của sự phát triển Các giải pháp phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 đã nêu ra: Củng cố, hoàn thiện hệ thống đào tạo giáo viên, đổi mới căn bản và toàn diện nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng nhằm hình thành đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ sức thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015 Nghị quyết 29 Hội nghị Trung ương 8, khóa XI đề ra chủ trương: Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục đào tạo; Đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân, phấn đấu đến năm 2030 nền giáo dục Việt Nam đạt tiên tiến trong khu vực

Mục tiêu giáo dục THPT nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và

có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

Việc nâng cao chất lượng quản lý tổ chuyên môn của cán bộ quản lý sẽ phát huy năng lực sáng tạo của giáo viên trong tập thể sư phạm, tạo ra sự đoàn kết nội bộ, rèn luyện khả năng quản lý, điều hành hoạt động của tổ chuyên môn, đồng thời tạo động lực để giáo viên phát huy sáng kiến kinh nghiệm trong bộ môn của mình Thông qua hoạt động tổ chuyên môn, giáo viên được bồi dưỡng thường xuyên qua các hoạt động dự giờ, sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, hội giảng, hội thi giáo viên giỏi để nâng cao chất lượng dạy và học của trường

Hoạt động tổ chuyên môn có nề nếp, có chất lượng sẽ giúp hiệu trưởng lập lại trật tự, kỷ cương của nhà trường, nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục phù hợp với quan điểm đổi mới của ngành, của Đảng và Nhà nước đáp ứng mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện

Trong những năm vừa qua, hoạt động của các tổ chuyên môn trong các trường THPT huyện Tam Đảo - tỉnh Vĩnh Phúc đã đạt được những thành tích đáng kể, góp phần không nhỏ cho sự phát triển của các nhà trường và sự phát triển kinh tế xã hội ở địa phương Tuy nhiên, các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các nhà trường trên địa bàn huyện Tam Đảo còn hình thức, chiếu lệ nên chưa phát huy hết sức mạnh nội lực của nhà trường

Vì những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên

môn theo hướng khuyến khích tự học ở các trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học ở các trường THPT huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT theo hướng khuyến khích tự học

3.2 Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học trong trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc

3.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học và khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đó

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Các quan hệ quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại cấp trường

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Số liệu khảo sát với 107 CBQL và GV tại 2 trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc từ cuối năm 2012-2013 đến hết năm học 2014-2015

5 Giả thuyết khoa học

Nếu các biện pháp quản lí tổ chuyên môn trong nhà trường THPT duy trì

và phát huy được tính tích cực của giáo viên, khuyến khích sự tự học của các thành viên trong tổ chuyên môn theo nguyên tắc tham gia, hợp tác thì sẽ nâng cao chất lượng chuyên môn của giáo viên cũng như chất lượng dạy học của nhà trường

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phân tích tư liệu lí luận trong và ngoài nước để tìm hiểu tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài quản lí hoạt động tổ chuyên môn trong trường phổ thông

- Nghiên cứu các vấn đề lí thuyết, nghiên cứu các Văn kiện của Đảng, các văn bản của Nhà nước, của ngành Giáo dục, Luật giáo dục, điều lệ trường…

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm để đánh giá thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn

- Phương pháp khảo nghiệm nhằm kiểm tra tính khả thi của các biện pháp được xây dựng

- Phương pháp quan sát nhằm thu thập thông tin về đối tượng nghiện cứu

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học trong trường THPT

6.3 Các phương pháp nghiên cứu khác

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia đánh giá thực trạng quản lý hoạt động

tổ chuyên môn và tính khả thi cũng như sự cần thiết của các biện pháp đề xuất

- Xử lí số liệu và đánh giá bằng thống kê toán học

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THPT theo hướng khuyến khích tự học

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học ở các trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc Chương 3: Biện pháp quản lí tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học ở các trường THPT huyện Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ

TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

THEO HƯỚNG KHUYẾN KHÍCH TỰ HỌC 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Vấn đề tự học đã được các nhà giáo dục quan tâm nghiện cứu vì vai trò quan trọng trong sự phát triển nhân cách của người học Các nhà sư phạm đã tìm hiểu về bản chất tự học, các phương pháp hình thành, rèn luyện kỹ năng

tự học, năng lực tự học cho người học từ bậc tiểu học cho đến sinh viên đại học như Lê Thị Lan Anh (1), Nguyễn Thị Thế Bình (8), Nguyễn Ngọc Bích (9), Tôn Quang Cường (15), Dương Thị Thanh Huyền (43), Nguyễn Thị Tính (85)… Đã có những chú ý ban đầu về việc bồi dưỡng chuyên môn trong tổ chuyên môn bằng hình thức tự học (Phạm Quang Huân, Trần Thị Hải Yến (35) Tuy nhiên, đó chỉ là nghiên cứu có tính chất lẻ tẻ, riêng biệt, tuy rất đáng khuyến khích

Vấn đề hoạt động tổ chuyên môn và quản lí hoạt động tổ chuyên môn đã được đề cập trong nhiều bài báo, luận văn như Nguyễn Trọng Bé; Phan Hòa (5), Nguyễn Thanh Cao (10), Huỳnh Hùng Châu (12), Nguyễn Hữu Cho (14), Nguyễn Minh Đăng (18), Vũ Diệu (20), Trần Thu Đông (21), Tô Minh Đức (22), Trịnh Hoài Duy (24)…Các nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh vai trò hoạt động, nội dung hoạt động của tổ chuyên môn, những phương pháp và hình thức quản lí hoạt động tổ chuyên môn Tuy nhiên chưa có đề tài nào đề cập đến vấn đề quản lí hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học

1.2 Hoạt động tổ chuyên môn và tự học của giáo viên

1.2.1 Khái niệm công cụ

1.2.1.1 Tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của trường THCS, THPT

Theo Điều 16, Điều lệ trường trung học: “Cán bộ làm công tác tư vấn cho học

sinh của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT Mỗi

tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ một đến hai tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ chuyên môn và giao nhiệm vụ vào đầu năm học”

Như vậy, theo qui định của Điều lệ, có thể hiểu tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một nhóm giáo viên (từ 3 người trở lên) cùng giảng dạy về một môn học hay một nhóm môn học hay một nhóm viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, tư vấn học đường…được tổ chức lại để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ Các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức đoàn thể thực hiện các nhiệm vụ của nhà trường để đạt được các mục tiêu đã đề ra

Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các hoạt động của nhà trường, trong

đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học

1.2.1.2 Tự học

Trong thời đại mà khoa học kĩ thuật phát triển nhanh chóng như hiện nay, nhà trường dù tốt đến mấy cũng không thể đáp ứng hết nhu cầu học tập của người học cũng như đòi hỏi ngày càng cao của đời sống xã hội Vì vậy, bồi dưỡng năng lực tự học cho giáo viên là một công việc có vị trí cực kì quan trọng trong các nhà trường đại học Chỉ có tự học, tự bồi đắp tri thức bằng nhiều con đường, nhiều cách thức khác nhau mỗi giáo viên mới có thể bù đắp được những thiếu khuyết về tri thức khoa học về đời sống xã hội

Theo Nguyễn Kỳ ở Tạp chí Nghiên cứu giáo dục số 7/ 1998, khái niệm

tự học được hiểu là: “Người học tích cực chủ động, tự mình tìm ra tri thức

kinh nghiệm bằng hành động của mình, tự thể hiện mình Tự học là tự đặt mình vào tình huống học, vào vị trí nghiên cứu, xử lí các tình huống, giải quyết các vấn đề, thử nghiệm các giải pháp”

Theo Đặng Thành Hưng (26a), Tự học là việc học có tính chất độc lập,

không phụ thuộc trực tiếp vào thầy, và được người học tiến hành hoàn toàn tự nguyện do nhu cầu, lợi ích hay hứng thú của chính mình thúc đẩy Tính chất độc

lập của việc học trong quá trình tự học được xét theo nhiều liên hệ khác nhau:

- Tính độc lập của mục đích và giá trị học vấn mong muốn, tức là học cái

- Tính độc lập của phương tiện và môi trường học tập

Tính tự nguyện của người học có thể thấy được qua những yếu tố sau:

- Tác động của động cơ học tập cá nhân, tức là vì cái gì hay vì ai mà học

là do người học giác ngộ

- Thái độ thiện chí và tính sẵn sàng cao với việc học của mình

- Tình cảm mạnh mẽ và khát vọng sáng tạo trong học tập

- Ý chí bền bỉ, không nản lòng trước khó khăn khi học tập

- Tính chất tự nhiên của quá trình học tập: linh hoạt, cơ động, trong sáng, toàn tâm toàn ý,

Những điều kiện bên trong để có thể tự học gồm: Nhu cầu và khát vọng học tập, kĩ năng học tập và những kĩ năng mềm kèm theo, hỗ trợ cho học tập, động cơ học tập mạnh mẽ, hợp xã hội, ý chí, nghị lực cao trong học tập, học bền bỉ, kiên trì, dám chấp nhận thách thức và vượt qua trở ngại,có những trải nghiệm thành công trong học tập, học có kết quả rõ ràng; tính chủ động và độc lập trong học tập, trách nhiệm cá nhân cao trong học tập

Những điều kiện bên ngoài thuận lợi cho tự học thường là:

- Nội dung học tập thể hiện giá trị phù hợp với nhu cầu và lợi ích của người học, và được họ tự giác ngộ

- Dư luận xã hội khuyến khích học tập, nâng đỡ và tạo thuận lợi cho học tập, coi trọng học vấn và trân trọng thành tựu học tập

- Các nguồn lực học tập xã hội phong phú, đa dạng Nguồn lực học tập được hiểu là các tài nguyên học liệu, các dạng công nghệ hỗ trợ học tập

- Phương pháp giáo dục của nhà trường và của gia đình, cộng đồng, của các tổ chức xã hội khác phải khuyến khích học tập chủ động, độc lập, nâng cao tính tích cực học tập

- Môi trường học tập thân thiện, cởi mở, không gò ép, có nhiều cơ hội chia sẻ và trải nghiệm

1.2.2 Đặc điểm hoạt động của tổ chuyên môn

1.2.2.1 Vị trí, chức năng của tổ chuyên môn

- Tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở của bộ máy chính quyền nhà trường giúp hiệu trưởng quản lý giáo viên một cách toàn diện về tư tưởng, chuyên môn nghiệp vụ, kế hoạch giáo dục và giảng dạy

- Tổ chuyên môn là nơi triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục chung của nhà trường đến học sinh các lớp, tổ chức thực hiện toàn bộ chương trình học theo nội dung và phương pháp đã được hướng dẫn theo biên chế năm học

đã quy định Tổ chuyên môn là tập thể sư phạm gần nhất của giáo viên có tác động giúp đỡ nhau bồi dưỡng nâng cao tay nghề, phát huy những sáng kiến kinh nghiệm chuyên môn, đánh giá, phân loại giáo viên về nghiệp vụ, là cơ sở

đề nghị khen thưởng, kỷ luật và nâng lương hàng năm đối với giáo viên Như vậy tổ chuyên môn là nơi bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên giúp nhà trường hoàn thành mục tiêu giáo dục - đào tạo

- Tổ chuyên môn có nhiệm vụ phải chăm lo về nhiều mặt, chủ yếu là dạy tốt học tốt theo đúng nội dung, phươg pháp và các quy chế chuyên môn, các

nề nếp, phong cách thầy và trò, các điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết

bị cần thiết để dạy tốt và học tốt

1.2.2.2 Phân loại tổ chuyên môn

Trong thực tế hiện nay ở trường THPT việc biên chế tổ chuyên môn theo hai mô hình chính Tổ chuyên môn đơn môn là tổ chuyên môn mà tất cả các giáo viên của tổ đều dạy một môn học và tên gọi của tổ là tên môn học đó, ví

dụ tổ Toán, tổ Văn…Trong tổ đa môn (còn gọi là tổ ghép môn), giáo viên của

tổ là những người dạy các môn học khác nhau tuỳ theo số lượng giáo viên mỗi

môn, hoặc kết hợp với tính chất gần nhau của các môn học mà có số lượng môn ghép là khác nhau ( tổ Văn - ngoại ngữ; tổ Toán - tin - công nghệ; tổ Lý - hóa - sinh; tổ Sử - địa - giáo dục quốc phòng – GDCD)

1.2.2.3 Các hoạt động tổ chuyên môn

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản

lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm của nhà trường

- Đề xuất khen thưởng kỷ luật đối với giáo viên

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ;

- Tham gia đánh giá xếp loại các thành viên của tổ theo các quy định của

Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Chuẩn bị các điều kiện dạy tốt, học tốt

- Nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp

Tổ chuyên môn là đơn vị bồi dưỡng chuyên môn của nhà trường, nơi học tập thảo luận các văn bản hướng dẫn của cấp trên và tạo những điều kiện thuận lợi để giáo viên trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ cũng như kinh nghiệm

sư phạm, kinh nghiệm cuộc sống Hoạt động tổ chuyên môn có hiệu quả có tác dụng tích cực đến việc nâng cao năng lực giáo viên, nâng cao chất lượng giờ dạy

Để nâng cao chất lượng giờ dạy, hoạt động tổ chuyên môn cần đi vào nề nếp, cần đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn Các hoạt động sinh hoạt tổ cần

hướng vào mục tiêu nâng cao năng lực giáo viên, hướng dẫn các hoạt động vào mục tiêu nâng cao hiệu quả giờ dạy

Tổ chuyên môn cần tích cực tiến hành dự giờ trên lớp, sau đó trao đổi rút kinh nghiệm, thống nhất các mục đích yêu cầu, kiến thức cơ bản cần khắc sâu cho học sinh Việc dự giờ, trao đổi chuyên môn cần hướng vào tìm ra những phương pháp phù hợp để giúp học sinh lĩnh hội những kiến thức mới nhanh nhất, có hiệu quả nhất Tổ trưởng tổ chuyên môn cần quan tâm giúp đỡ những giáo viên mới vào nghề, những giáo viên còn hạn chế về năng lực chuyên môn, về phương pháp giảng dạy

- Khảo sát, đánh giá chất lượng học sinh và thực hiện tốt quy chế

chuyên môn

Kiểm tra đánh giá giúp nhà quản lý nắm bắt thực trạng công tác dạy và học, điều chỉnh kế hoạch trong dạy và học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Cần thống nhất trong tổ về các hình thức và biện pháp khảo sát chất lượng học sinh về các mặt giáo dục toàn diện: nề nếp, hành vi đạo đức, nếp sống văn minh, kiến thức, kỹ năng các môn học…Việc khảo sát này cần kết hợp với những quy định trong quy chế chuyên môn về đánh giá cho điểm hàng ngày theo bảng cho điểm tối thiểu của các môn học và kiểm tra học kỳ cần thực hiện đồng bộ ở các lớp nhằm đánh giá so sánh được chất lượng học sinh các lớp, là cơ sở đánh giá thi đua cuối học kỳ, cuối năm học

Tổ chuyên môn cần tiến hành kiểm tra thường xuyên việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên Việc kiểm tra được tiến hành theo định kỳ, kiểm tra đột xuất việc thực hiện chương trình, dự giờ, hồ sơ chuyên môn Sau kiểm tra có nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm và nêu gương những giáo viên làm tốt để các thành viên khác học tập

- Các hoạt động bổ trợ nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy

Để hoạt động dạy học đạt hiệu quả cao đáp ứng yêu cầu, mục tiêu giáo dục, đào tạo tổ chuyên môn cần xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các quy định của Bộ GD&ĐT

Tổ chuyên môn cần có kế hoạch trong công tác phát triển giáo viên cốt cán, nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ của các thành viên qua việc tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ Hàng năm tập trung giải quyết một số nội dung chuyên môn có tác dụng nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy – học; tổ chức kiểm tra đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của nhà trường; cử người thanh tra sư phạm giáo viên trong tổ khi có yêu cầu (giáo viên tham gia phải cùng chuyên môn của giáo viên được thanh tra) Tổ chuyên môn phát động thi đua chào mừng những ngày lễ lớn, đăng kí thi đua, đề xuất, khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên, tổ chức tham gia đóng góp ý kiến, bỏ phiếu tín nhiệm các danh hiệu thi đua Tham gia đề xuất những biện pháp giúp hiệu trưởng hoàn thành tốt các hoạt động dân chủ trong trường học; thực hiện nghiêm túc lề lối làm việc trong tổ, giữa các tổ với nhau, giữa các tổ với nhà trường

Tổ chuyên môn cần tiến hành sinh hoạt lịch theo quy định của nhà trường (mỗi tháng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn 3 lần) Trong các buổi họp

tổ chuyên môn, nội dung sinh hoạt chuyên môn phải đảm bảo chuyên sâu vào chuyên môn như: Thao giảng, đổi mới phương pháp dạy học, thống nhất về nội dung, chương trình, phương pháp, cách sử dụng đồ dùng dạy học cho từng

bộ môn và trao đổi chuyên đề Tìm các biện pháp dạy tối ưu nhất để nâng cao chất lượng giáo dục học sinh đối với tất cả các môn của các khối lớp, đặc biệt

là thực hiện nội dung chương trình mới

Hoạt động tổ chuyên môn một mặt tạo điều kiện phát huy dân chủ hóa trường học, một mặt tạo điều kiện phát huy quyền làm chủ tập thể của cán bộ

giáo viên, phát huy sáng kiến kinh nghiệm của từng thành viên của tổ chuyên môn trong giảng dạy, nhất là về đổi mới phươg pháp dạy học, làm đồ dùng dạy học, sử dụng thiết bị dạy học, thực hành thí nghiệm…

1.2.3 Vai trò hoạt động tổ chuyên môn đối với sự phát triển nghề nghiệp và tự học của Giáo viên

1.2.3.1 Tạo môi trường học hỏi

Ngày nay, đất nước ta đang trên đường đổi mới, với xu thế kinh tế xã hội ngày càng phát triển trong giai đoạn cách mạng khoa học - kĩ thuật và công nghệ, khối lượng kiến thức của con người ngày một gia tăng, các phương tiện thông tin đại chúng được phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi giáo cần phải chuyển mình và phát triển nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội Việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ, đổi mới phương pháp trong giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục góp phần thay đổi về chất trong đội ngũ Quá trình rèn luyện nghề nghiệp này đòi hỏi đội ngũ

GV phải không ngừng tự học và học hỏi trong tổ, trong trường, ngay từ các đồng nghiệp Tổ chuyên môn là môi trường học hỏi cho GV gần gũi

và phù hợp nhất để các GV có thể học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn khối, dự giờ thăm lớp, thao giảng

1.2.3.2 Tạo môi trường làm việc hợp tác

Môi trường làm việc đối với cán bộ, công chức (được tiếp cận là môi trường bên trong) bao gồm cơ sở vật chất, tinh thần, chế độ chính sách, mối quan hệ giữa lãnh đạo đối với nhân viên và giữa nhân viên với nhân viên trong một cơ quan, tổ chức, đơn vị Môi trường làm việc tốt là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển của cán bộ, công chức cũng như quyết định đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị Môi trường làm việc liên quan đến công việc đơn vị phải bảo đảm

điều kiện về cơ sở vật chất như phòng làm việc, bàn, ghế, điện thoại, máy vi tính… và các văn phòng phẩm khác phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của người giáo viên và cán bộ quản lý Tùy theo điều kiện thực

tế của cơ quan, đơn vị để trang bị cho cán bộ, viên chức nhưng phải đảm bảo các yếu tố của một cơ quan, công sở và là một đơn vị trường học

Để tạo môi trường làm việc, nhà quản lý phải thực hiện các chế độ, chính sách theo đúng quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước và pháp luật

về tiền lương, khen thưởng, kỷ luật, đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt, bổ nhiệm cán

bộ, tạo ra môi trường thân thiện, hợp tác chia sẻ giữa các thành viên trong tổ chức, giúp cho mỗi thành viên tìm được niềm vui trong công việc, tự hào về

tổ chức, nhà trường, mong muốn được làm việc và công hiến cho cơ quan, đơn vị

Mối quan hệ giữa lãnh đạo và nhân viên là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới môi trường làm việc của giáo viên, đòi hỏi người lãnh đạo phải có tầm nhìn xa, trông rộng, là người công tâm, có tâm huyết với công việc, có đầu óc tổ chức để có thể xây dựng đơn vị vững mạnh Việc tổ chức, phân công, bố trí công việc hợp lý, phù hợp với trình độ chuyên môn và năng lực công tác của mỗi cán bộ, giáo viên cũng là một yếu tố quan trọng

Bên cạnh đó, yếu tố về tâm lý của người lãnh đạo cũng hết sức quan trọng; đòi hỏi người lãnh đạo phải biết lắng nghe, biết kìm chế trong mọi hoàn cảnh; luôn giữ được mối quan hệ mật thiết đối với nhân viên, tạo động lực cho họ chuyên tâm với nghề… Nhà quản lý không nên tạo ra những khoảng cách không đáng có giữa nhân viên và thủ trưởng Ngoài các yếu tố nói trên, người lãnh đạo cần có những nhận xét, đánh giá kịp thời đối với cán

bộ, công chức; có khen, có chê… Nội dung đánh giá phải hết sức đúng đắn, khách quan tạo một tâm lý thoải mái, khuyến khích cán bộ, công chức cố gắng hơn nữa trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, gắn bó với sự

nghiệp giáo dục thế hệ trẻ Ngoài ra người lãnh đạo cần quan tâm đến đời sống, hoàn cảnh của mỗi cán bộ, giáo viên trong đơn vị và hỗ trợ kịp thời khi

có khó khăn

1.2.3.3.Tạo môi trường rèn luyện bản lĩnh nghề nghiệp

Đào tạo ở trường sư phạm chỉ là đào tạo ban đầu, đặt cơ sở cho quá trình đào tạo tiếp theo, trong đó sự tự học, tự đào tạo, công tác giảng dạy thực tế hàng ngày đóng vai trò quan trọng quyết định sự thành đạt của mỗi giáo viên Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn giáo viên cùng nhau thảo luận

để giải quyết những vấn đề trọng tâm về chuyên môn, cùng nhau trao đổi, chia sẻ những khó khăn và tìm ra những phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh

Qua buổi họp, tổ trưởng cùng với giáo viên đưa ra nhận định về việc giảng dạy trong tuần, đồng thời cùng nhau thảo luận bàn bạc xác định kiến thức trọng tâm của từng bài (đặc biệt đối với những bài mà giáo viên cho là kiến thức “nặng”, không đủ thời gian để dạy ) để từ đó lập kế hoạch điều chỉnh hoặc đưa ra phương pháp giảng dạy cho phù hợp với nội dung bài cũng như đối tượng học sinh của từng lớp

Thông qua hoạt động tổ chuyên môn, giáo viên được tham gia học tập, tham dự các lớp tập huấn, các buổi chuyên đề, quan tâm hơn với những chuyên đề ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy (soạn giáo

án vi tính, dạy trên chương trình PowerPoint) hay duy trì hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường với ba vòng: SKKN, kiểm tra năng lực và thực hành

đã tạo điều kiện để giáo viên có cơ hội học hỏi, trao đổi kinh nghiệm với nhau về các hình thức tổ chức cũng như phương pháp dạy học tích cực Sau mỗi tiết dạy, giáo viên chia sẻ, rút kinh nghiệm để tiết dạy được hoàn thiện hơn Điều quan trọng là thông qua hội thi, giáo viên có điều kiện nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm đồng thời là cơ sở để xây dựng tâm

lý vững vàng, bản lĩnh sư phạm cho bản thân

Có thể nói hoạt động tổ chuyên môn tạo mọi điều kiện cho giáo viên thể hiện năng lực của mình là người bạn, người đồng nghiệp chân thành, sẵn sàng giúp đỡ để giáo viên phát triển về mọi mặt từ đó đóng góp tích trong công tác xây dựng tập thể vững mạnh để các thành viên trong nhà trường có

sự hợp tác thống nhất trong mọi hành động để đẩy mạnh chất lượng giáo dục

và giảng dạy trong nhà trường

1.2.3.4 Khuyến khích nhu cầu tu dưỡng đạo đức nghề nghiệp

Đạo đức nghề nghiệp là phẩm chất quan trọng hàng đầu đối với đội ngũ nhà giáo; nó là nền tảng, động lực thôi thúc trách nhiệm, nhiệt huyết để mỗi nhà giáo phấn đấu hoàn thành sự nghiệp vẻ vang của mình, xứng danh với nghề cao quý trong xã hội Bởi vậy, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo là việc làm cần thiết, góp phần xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, nâng cao chất lượng dạy - học trong các nhà trường đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của xã hội; giữ gìn tư cách đạo đức, nhân cách của người thầy; nghiêm túc chấp hành quy chuẩn đạo đức nghề nghiệp

1.2.4 Đặc điểm tự học của GV

1.2.4.1 Gắn liền với nhu cầu cá nhân

Quá trình đào tạo ở trong trường sư phạm dù hoàn hảo đến đâu cũng chỉ mới đem lại cho người giáo viên một cái vốn tối thiểu để dạy học và giáo dục Trình độ kĩ năng sư phạm chỉ có thể đạt được khi tiến hành hoạt động sư phạm một cách tự giác, độc lập, khi thường xuyên rút kinh nghiệm về hoạt động sư phạm của bản thân và đồng nghiệp, khi không ngừng học tập

Những sự thay đổi không ngừng diễn ra trong đời sống kinh tế - xã hội của đất nước, những tiến bộ to lớn về khoa học và công nghệ - tất cả những điều đó đòi hỏi con người phải học, học nữa, học mãi

Để có thể nắm bắt toàn diện những kiến thức chuyên môn sâu rộng truyền kiến thức cho học sinh thì người giáo viên phải có nhiều nỗ lực giành thời gian cho việc tự học, tự nghiên cứu

Vai trò của tự học đối với giáo viên phổ thông đang là vấn đề cần được quan tâm, vì tự học là một trong những con đường ngắn nhất để giáo viên bồi dưỡng, bổ sung và cập nhật kiến thức chuyên môn Có thể nói, tự học là nhân

tố trực tiếp trong việc nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường phổ thông Khi mà với số lượng kiến thức họ tích lũy được ở trường đại học chưa đủ để

họ thực hiện công tác giảng dạy của mình, bắt buộc họ phải cập nhật những kiến thức mới thì mới có thể đáp ứng yêu cầu của người học Ngày nay học trò tích cực, chủ động và có cơ hội tiếp cận các nguồn kiến thức từ các phương tiện thông tin đại chúng nên bắt buộc người giáo viên cần phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn bằng mọi hình thức, trong đó có tự học

và tự nghiên cứu Tự học với sự nỗ lực, tư duy sáng tạo sẽ tạo điều kiện cho giáo viên tìm hiểu tri thức một cách sâu sắc, hiểu rõ bản chất của chân lý Trong quá trình tự học, giáo viên sẽ gặp nhiều vấn đề mới và việc đi tìm giải đáp cho những vấn đề ấy là cách tốt nhất để kích thích hoạt động trí tuệ cho giáo viên Nếu thiếu đi sự nỗ lực tự học của bản thân giáo viên thì kết quả trong công tác giảng dạy sẽ không cao Tự học được tổ chức tốt sẽ cung cấp cho giáo viên những kiến thức mới, bổ ích giúp họ rất nhiều trong công tác giảng dạy

1.2.4.2 Phụ thuộc vào kinh nghiệm nghề nghiệp của GV

Trước hết, phải khẳng định rằng tự học, tự nghiên cứu là nhu cầu của tất

cả giáo viên, dù là giáo viên trẻ mới ra trường hay giáo viên đã nhiều năm giảng dạy Đối với các thầy cô có nhiều kinh nghiệm giảng dạy và giáo dục học sinh, vẫn có một số hạn chế như khả năng sử dụng thiết bị dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin, một số vấn đề mới trong giáo dục… Những giáo viên này thường có sức ỳ lớn và ngại thay đổi, về phương pháp dạy học, họ thường thiên về truyền thụ một chiều Do đó, những giáo viên này cũng phải tự học để đáp ứng với những thay đổi chương trình, sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy và kiểm tra, đánh giá học sinh…

Đối với giáo viên trẻ mới ra trường có thế mạnh về công nghệ, về kiến thức chuyên môn, nhiệt tình, song, họ là những người chưa có kinh nghiệm giảng dạy cũng như giáo dục học sinh; chưa nắm vững các nghiệp vụ của người giáo viên, công tác chủ nhiệm lớp… Vì vậy, họ cần phải học hỏi và tự học nhiều mới đáp ứng yêu cầu, đồng thời tự học là con đường tốt nhất để giáo viên trẻ vươn lên trở thành giáo viên dạy giỏi Đặc biệt, giáo viên trẻ phải học và tự học để nâng cao kỹ năng công tác chủ nhiệm, nghiệp vụ người giáo viên, khả năng ứng xử các tình huống sư phạm và chuẩn bị tâm thế đi học để nâng chuẩn về đào tạo Việc bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng và đào tạo người tài nói chung đặt ra cho người giáo viên phải tự học và tự nghiên cứu suốt đời

1.2.4.3 Phụ thuộc vào môi trường sinh hoạt chuyên môn

Tổ chuyên môn là đơn vị cơ sở trực tiếp nhất đối với các hoạt động của giáo viên, là nền tảng để tổ chức và triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn một cách cụ thể và hiệu quả Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện đổi mới PPDH và KTĐG, giữ vai trò quyết định trong công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên Đồng thời, tổ chuyên môn là nơi quản lý trực tiếp bồi dưỡng giáo viên về nhận thức, chuyên môn nghiệp vụ; phát hiện ra những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn của từng giáo viên trong quá trình giảng dạy và giáo dục Chỉ có ở tổ chuyên môn, giáo viên mới có điều kiện trực tiếp và thuận lợi nhất để rèn luyện và từng bước nâng cao trình độ tay nghề của mình

Sinh hoạt tổ chuyên môn là nơi thực hiện các hoạt động chia sẻ đồng nghiệp về chuyên môn, là môi trường tốt nhất cho những giáo viên còn hạn chế về năng lực và chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy, nhất là giáo viên tập

sự có dịp để trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ tay nghề Để hoạt động của tổ chuyên môn phát huy được hiệu quả cần phải đổi mới phương pháp hoạt động của tổ chuyên môn Cụ thể:

Thứ nhất là thay đổi nhận thức về sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn Nội

dung sinh hoạt tổ chuyên môn chủ yếu được thực hiện theo kiểu cũ là đánh giá công tác chuyên môn thời gian qua, triển khai công tác thời gian tới, thảo luận một số vấn đề theo yêu cầu của nhà trường như dự thảo kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học, hướng dẫn thi đua …Ngoài các nội dung trên, sinh hoạt chuyên môn cần phải thay đổi và đi vào chiều sâu như, coi trọng sinh hoạt cho giáo viên về kĩ năng dự giờ, đánh giá giờ dạy; Dành thời gian nhiều hơn cho việc phân tích, đánh giá và rút kinh nghiệm các giờ dạy đã được giáo viên trong tổ, nhóm chuyên môn dự giờ Cần phân công giáo viên theo chu kỳ vòng (2 giáo viên/tháng) soạn giảng một bài dạy cụ thể; tổ chức cho giáo viên nghiên cứu, góp ý trong kỳ họp tiếp theo; chọn lớp - tiết - thứ - tuần hợp lý, không bị trùng giờ dạy của giáo viên khác để tổ chức giảng dạy thể nghiệm và dự giờ Đến kỳ họp sau, tổ chức thảo luận, suy ngẫm và chia sẽ ý kiến về bài dạy

Hai là, phát huy vai trò của các giáo viên đầu đàn Mỗi tổ chuyên môn

đều có giáo viên đầu đàn Bộ phận giáo viên này là đầu tàu, dẫn dắt tổ chuyên môn thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn nói chung, đổi mới PPDH – KTĐG

và nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên nói riêng Đó là những giáo viên đã được công nhận là giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh Là tổ trưởng chuyên môn giảng dạy nhiều năm và có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy

Ba là, phát triển dần tổ chuyên môn theo tinh thần là “Tổ chức biết học hỏi” Thực trạng sinh hoạt ở các tổ chuyên môn hiện này cho thấy tính đồng thuận và tập thể chưa cao, phần lớn hoạt động của giáo viên trong quá trình tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn là thiên về mục đích cá nhân nhiều hơn việc học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn của đồng nghiệp trong tổ, nhóm chuyên môn Phát huy tinh thần tổ chuyên môn là “Tổ chức biết học hỏi” sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để giáo viên trao đổi ý kiến, hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau, từng bước hoàn thiện về kĩ năng, kĩ thuật dạy học, giải quyết những vấn

đề khó trong soạn giảng và giảng dạy trên lớp

Có nhiều nhân tố để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên, thực hiện sâu rộng, triệt để và có hiệu quả việc đổi mới PPDH - KTĐG, trong đó, đổi mới hoạt động tổ chuyên môn là nhân tố quyết định hàng đầu Đây là công việc khó khăn đòi hỏi các tổ trưởng chuyên môn và giáo viên phải tạo sự chuyển biến về nhận thức và hành động, nâng cao tinh thần cộng tác, giúp đỡ, cầu thị, cầu tiến, phải biết chia sẽ từ cái đơn giản đến cái khó, phức tạp để cùng nhau tiến bộ trong từng tiết dạy và trong quá trình giảng dạy Có như thế, tổ chuyên môn thực sự là môi trường tốt nhất để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên và góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường

1.2.5 Các hình thức tự học cuả GV trong tổ chuyên môn

1.2.5.1 Sinh hoạt chuyên môn thường kì

Sinh hoạt Tổ chuyên môn là một hoạt động chuyên môn không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Thông qua sinh hoạt Tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng Do vậy, tổ trưởng cần tạo điều kiện để giáo viên nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình Nội dung sinh hoạt Tổ chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước về nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

Thông qua sinh hoạt chuyên môn để thảo luận, đánh giá, thống nhất định hướng nội dung, phương pháp giảng dạy các bài học, có thể góp ý các tiết dạy

dự giờ thao giảng đồng nghiệp để học hỏi lẫn nhau, rút kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề

Việc sinh hoạt Tổ chuyên môn thực hiện theo định kì quy định trong Điều lệ trường THPT (2 tuần/lần) Thời gian do Hiệu trưởng quy định và tuỳ yêu cầu về tính chất, nội dung công việc

Nội dung sinh hoạt Tổ chuyên môn thực hiện theo nhiệm vụ quy định (tránh việc sinh hoạt chỉ để giải quyết sự vụ, sự việc và hoặc mang tính hành chính)

Người quản lý nắm bắt thông tin, tình hình của Tổ chuyên môn, kiểm tra biên bản sinh hoạt của Tổ chuyên môn để đánh giá hiệu quả sinh hoạt chuyên môn, góp ý kịp thời để khắc phục những tồn tại để từng bước nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn

1.2.5.2 Thực hiện sáng kiến kinh nghiệm

Hoạt động nghiên cứu khoa học và viết sáng kiến kinh nghiệm là công việc rất cần thiết trong hoạt động giáo dục Nghiên cứu khoa học để tìm tòi cái mới, sáng tạo mới Thực hiện sáng kiến kinh nghiệm để đúc kết lại những bài học kinh nghiệm vận dụng trong thực tiễn

Để có sáng kiến kinh nghiệm có giá trị, ngay từ đầu năm học hiệu trưởng các trường đã chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn cho các giáo viên trong tổ đăng kí

đề tài, sáng kiến kinh nghiệm Sáng kiến kinh nghiệm được nghiên cứu và thực hiện ít nhất trong một năm học Tất cả các nhà trường đều thành lập hội đồng khoa học chấm các đề tài, sáng kiến kinh nghiệm và xếp loại để chọn ra những sáng kiến kinh nghiệm thực hiện trong quá trình giảng dạy của nhà trường 1.2.5.3 Các hình thức thi đua về chuyên môn (hội thi, hội giảng…)

Việc tổ chức hội thi cho giáo viên là một hình thức có tác dụng rất lớn để nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, tạo cơ hội để giáo viên được học tập, trao đổi kinh nghiệm Khi tham gia thao giảng, giáo viên phải đầu tư công sức, nghiên cứu kỹ nội dung chương trình, tìm ra hình thức, phương pháp linh hoạt, sáng tạo để thu hút sự hứng thú của học sinh vào tiết dạy; đồng thời giáo viên phải tự nghiên cứu, sưu tầm các phương tiện, đồ dùng, đồ chơi phục vụ, hỗ trợ trong tiết học; đây là một biện pháp rất hữu hiệu giúp giáo viên tích cực bồi dưỡng và học tập lẫn nhau

Hoạt động tổ chức chuyên đề, thao giảng là một việc làm rất cần bởi vì các hoạt động với các đề tài cụ thể sẽ là những ví dụ sinh động giúp cho giáo viên mắt thấy, tai nghe những gì mình được học ở lý thuyết và nghe qua hội

thảo Kế hoạch tổ chức chuyên đề, thao giảng được xây dựng từ đầu năm học trong tổ và được phân công cho các giáo viên trong tổ kết hợp sự đăng kí tự nguyện của cá nhân giáo viên Tổ đề ra yêu cầu toàn bộ giáo viên tham dự và đúc kết rút kinh nghiệm sau mỗi lần tổ chức chuyên đề, tiếp tục cho giáo viên thực hiện đại trà đồng thời tiến đến công tác kiểm tra và đánh giá chuyên đề,

để giáo viên kịp thời chỉnh sửa những sai sót của mình Ngoài việc tổ chức chuyên đề, BGH đề ra kế hoạch cho tổ mỗi tháng tổ chức chuyên đề tại tổ Sau mỗi đợt thao giảng, giáo viên dạy chuyên đề được góp ý giúp đỡ để lần sau hoạt động đạt yêu cầu cao hơn Giáo viên có cơ hội học tập, trao đổi kinh nghiệm với nhau rất nhiều Khi dự giờ, giáo viên đã có ý thức tốt hơn, chuẩn

bị chu đáo, theo dõi ghi chép đầy đủ để tham gia ý kiến cùng rút kinh nghiệm Những buổi thao giảng và các buổi hội thảo chuyên đề hiệu quả cho chính người giảng dạy và cho tất cả thành viên trong Hội đồng sư phạm, những lời góp ý sâu sắc, chính xác, chân thành và đầy tinh thần xây dựng, luôn được tôn trọng, xem xét hưởng ứng

Có thể nói, biện pháp bồi dưỡng thông qua các phong trào thi đua, tổ chức các hội thi, hội giảng thường xuyên sẽ giúp cho giáo viên mạnh dạn, bình tĩnh tự tin khi lên lớp Để đạt được thành tích đòi hỏi mỗi người phải trao dồi năng lực sư phạm, phải chịu khó suy nghĩ tìm tòi, học hỏi đồng nghiệp, bạn bè, tự học tập … Từ đó trình độ chuyên môn và tay nghề của giáo viên được nâng lên Phong trào thi đua gắn liền với các hội thi sẽ làm cho phong trào thi đua trong nhà trường càng sôi nổi, có tác dụng tuyên truyền; Hằng năm trường đã tổ chức các hội thi: thi thiết kế giáo án điện tử, thi hội giảng chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam, thi giáo viên giỏi cấp trường, thi hội giảng chào mừng ngày Quốc tế phụ nữ 8-3…

Việc tổ chức các hội thi trong nhà trường có tác dụng thúc đẩy sự phấn đấu vươn lên của các giáo viên Trong các hội thi, họ có điều kiện khẳng định

mình trước tập thể Song bên cạnh đó, việc tổ chức các hội thi cũng tạo được mối quan hệ thân ái, giúp đỡ nhau trong tập thể giáo viên nhà trường để cùng nhau tiến bộ

1.2.5.4 Nghiên cứu và ứng dụng khoa học giáo dục và dạy học

Nghiên cứu khoa học là một hoạt động tìm kiếm, xem xét, điều tra, hoặc thử nghiệm Dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức,… đạt được từ các thí nghiệm NCKH để phát hiện ra những cái mới về bản chất sự vật, về thế giới tự nhiên và xã hội, và để sáng tạo phương pháp và phương tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn Nghiên cứu khoa học phục vụ hoàn thiện mục tiêu đổi mới chương trình giảng dạy, cập nhật và hiện đại hóa nội dung giảng dạy, xây dựng

hệ thống tài liệu học tập: giáo trình, tài liệu tham khảo, nhằm đáp ứng yêu cầu không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo Thông qua nghiên cứu khoa học

để nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực nghiên cứu của đội ngũ giáo viên, từ đó đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo phù hợp với nhu cầu xã hội từ đó giúp nâng cao khả năng nghiên cứu của giáo viên

và hỗ trợ tốt việc tiếp thu các môn học khác ngoài môn học nghiên cứu Nghiên cứu khoa học có vai trò rất lớn trong quá trình giảng dạy của giáo viên Có thể khẳng định, hoạt động NCKH góp phần quan trọng vào việc nâng cao trình độ khoa học của giáo viên, nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời khẳng định vị thế và uy tín của trường với xã hội Việc tham gia vào những hoạt động NCKH

sẽ có những lợi ích cơ bản như NCKH giúp giáo viên có điều kiện đào sâu hơn, nắm bắt chặt chẽ hơn kiến thức chuyên môn mà mình đang trực tiếp giảng dạy, kịp thời điều chỉnh, bổ sung những nội dung kiến thức chưa chuẩn xác trong bài giảng của mình Người giáo viên tham gia NCKH một mặt vừa củng cố lại kiến thức chuyên môn của mình, mặt khác vừa có điều kiện mở rộng, hiểu biết nhiều hơn từ những kiến thức các chuyên ngành khác; Quá trình tham gia NCKH sẽ góp phần phát triển tư duy, năng lực sáng tạo, khả năng làm việc độc

lập, trau dồi tri thức và các phương pháp nhận thức khoa học của giảng viên, đồng thời hình thành ở giáo viên những phẩm chất của nhà nghiên cứu Trong quá trình thực hiện nghiên cứu khoa học, bản thân giáo viên sẽ nảy sinh ra nhiều hướng giải quyết khác nhau Quá trình này sẽ giúp chính bản thân giảng viên rèn luyện và phát triển thêm tư duy độc lập, “tư duy phản biện” Quá trình tham gia hoạt động NCKH cũng đồng thời là quá trình giúp giáo viên tự cập nhật thông tin, kiến thức một cách thực sự hiệu quả Hơn nữa, NCKH giúp cho giáo viên tìm hiểu thêm lượng kiến thức mới từ những nguồn khác nhau để đánh giá và hoàn thiện lại những kiến thức của chính bản thân mình Với một

số hình thức có thể triển khai như: thông qua các diễn đàn trao đổi, tranh luận các vấn đề có tính chất “mở”, thao giảng , giáo viên sẽ tìm tòi, phát hiện ra được những vấn đề còn khúc mắc để có thể nhờ đến sự tư vấn của đồng nghiệp, hoặc nhờ các chuyên gia am tường về lĩnh vực này, sẽ tăng thêm sự hiểu biết

về ngành nghề, góp phần hình thành và bồi dưỡng tình cảm nghề nghiệp cho giáo viên Đây là điều cần thiết và quan trọng trong quá trình giảng dạy và hoạt động chuyên môn của giáo viên Quá trình thực hiện các hoạt động NCKH là

cơ hội tốt để giáo viên có môi trường, cơ hội bồi dưỡng năng lực NCKH Đây cũng là cơ sở cần thiết để tiến hành đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy

1.2.5.5 Học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau

- Tổ chức các hoạt động giao lưu, trao đổi về kinh nghiệm trong nhà trường giữa các tổ khối, giữa giáo viên có nhiều kinh nghiệm với giáo viên mới ra trường, giữa các giáo viên có năng khiếu, có năng lực tốt về một lĩnh vực nào đó: Toán, Tin học, …Đây là biện pháp hữu hiệu nhất để động viên giáo viên tích cực tự học, khiêm tốn học hỏi, sẵn sàng chia sẻ, luôn cầu thị tiến bộ, thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp; Ban giám hiệu nhà trường phải luôn quan tâm sâu sát, đi đầu gương mẫu, cùng học hỏi - cùng làm với giáo viên thì mới hiểu được họ yếu ở điểm nào, gặp khó khăn ở khâu nào, cần

giúp đỡ gì và phải là bộ phận kết nối, là trung tâm tạo ra một môi trường học hỏi chuyên môn tích cực

- Bên cạnh đó, một số cán bộ, giáo viên cốt cán thường xuyên được tạo điều kiện giao lưu với các đơn vị trường học khác trong và ngoài huyện theo

sự tổ chức của Sở giáo dục về các hoạt động dạy - học, tất nhiên sẽ học tập thêm nhiều điều mới, điều hay để triển khai cho đồng nghiệp cùng học tập Bởi vì khi các đơn vị tổ chức bất cứ chuyên đề nào cũng đòi hỏi phải có sự đầu tư nhiều hơn về thời gian, công sức, chất xám và cả việc phải học hỏi ở những người giỏi hơn Như vậy, đã khuyến khích và thúc đẩy việc rèn kỹ năng, tự học và học hỏi đồng nghiệp với tất cả những người tham dự Nếu môi trường giao lưu càng rộng, càng nhiều đơn vị tham gia thì nội dung giao lưu, học tập càng phong phú và đa dạng

1.3 Quản lí hoạt động tổ chuyên môn theo hướng khuyến khích tự học

1.3.1 Một số khái niệm

1.3.1.1 Quản lý trường học

Quản lý trường học là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp

và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh, các lực lượng giáo dục khác cũng như huy động tối đa nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục

và đào tạo trong nhà trường

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường

lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đqa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, đối với thế hệ trẻ và đối với từng học sinh”{14}

Chúng tôi sử dụng khái niệm quản lí nhà trường theo cách hiểu của Đặng Thành Hưng [21,22] khi thừa nhận quản lí nhà trường chính là quản lí giáo dục ở cơ sở giáo dục:

Quản lí nhà trường là quản lí giáo dục tại cấp cơ sở trong đó chủ thể

quản lí là các cấp chinh quyền và chuyên môn trên trường, các nhà quản lí trong trường do hiệu trưởng đứng đầu, đối tượng quản lí là nhà trường như một tổ chức chuyên môn-nghiệp vụ, nguồn lực quản lí là con người, cơ sở vật chất-kĩ thuật, tài chính, đầu tư khoa học-công nghệ và thông tin bên trong trường và được huy động từ bên ngoài trường dựa vào luật, chính sách, cơ chế và chuẩn hiện có

1.3.1.2 Quản lý tổ chuyên môn

Quản lí tổ chuyên môn là quản lí một tổ chức trong nhà trường, những

tác động gây ảnh hưởng đến một nhóm GV có cùng chuyên môn, ở trong cùng một tổ chức

Các tổ chuyên môn thực hiên các nhiệm vụ sau đây:

- Xây dựng kế hoạch năm học chi tiết, sau đó nhà trường duyệt kế hoạch của tổ chuyên môn vào tuần ba và tuần bốn của tháng 8 Sau khi các kế hoạch của tổ đã được duyệt, sẽ triển khai thực hiện kế hoạch ngay từ tuần đầu tháng

9 cho đến hết năm học, đồng thời thường xuyên theo dõi, rút kinh nghiệm tổng kết

- Thống nhất mẫu giáo án chung cho các thành viên trong tổ trên cơ sở

sự đóng góp ý kiến của mọi người Tổ trưởng chuyên môn chịu trách nhiệm thường xuyên kiểm tra bài soạn của giáo viên và ký duyệt hàng tuần vào buổi sinh hoạt tổ chuyên môn Hiệu phó được ủy quyền kiểm tra việc ký duyệt giáo án của các tổ trưởng chuyên môn

- Các tổ trưởng chuyên môn trực tiếp dự giờ đột xuất và kiểm tra việc thực hiện chương trình của một số giáo viên theo yêu cầu của Hiệu trưởng

- Kiểm tra đồ dùng dạy học và lập kế hoạch sử dụng đồ dùng dạy học của bộ môn

- Thống nhất chương trình bồi dưỡng học sinh khá, giỏi, ôn thi đại học

- Thống nhất nội dung chương trình dạy học ở các khối học sinh, thành lập/bổ sung ngân hàng đề thi theo bộ môn ngay từ đầu năm học

1.3.2 Nội dung quản lí hoạt động tổ chuyên môn

1.3.2.1 Quản lí thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình

Mục đích của quản lí thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình là tổ chức cho đội ngũ giáo viên học tập nắm vững mục tiêu, nội dung chương trình dạy học và giáo dục để giáo viên căn cứ vào đó xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục của cá nhân đúng hướng, đủ và đúng theo các quy định Nội dung chương trình dạy học và giáo dục hầu như không có thay đổi lớn trong các năm học, mục tiêu giáo dục được xây dựng theo từng giai đoạn Việc tổ chức cho giáo viên học tập nắm vững mục tiêu giáo dục ở đây là muốn nói đến mục tiêu giáo dục của địa phương xây dựng phù hợp với tình hình và điều kiện thực tế

Chương trình giáo dục là bản kế hoạch chi tiết nhằm đạt mục tiêu giáo dục Đối với chương trình phổ thông hiện nay ngoài khung chương trình chuẩn Bộ còn ban hành chuẩn kiến thức kỹ năng và bước đầu vận dụng kỹ năng sống cho học sinh Việc triển khai và vận dụng ở mỗi cơ sở giáo dục là khác nhau song mục tiêu cuối cùng đều nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

và khả năng thích ứng cao của người học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục

1.3.2.2 Quản lí hoạt động bồi dưỡng giáo viên của tổ chuyên môn

Việc nghiên cứu học tập một mặt nhằm trang bị những tri thức cần thiết về đổi mới phương pháp dạy học, làm cho mọi giáo viên, mọi bộ phận trong nhà trường nâng cao nhận thức, thống nhất tư tưởng: đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cốt lõi của đổi mới giáo dục, điều kiện trực tiếp để nâng cao chất lượng giáo dục, cơ hội phát triển của nhà trường và của mỗi giáo viên; mặt khác tạo ra sự kích thích đội ngũ lao động sáng tạo trong việc thực hiện vận dụng phương pháp mới nhằm góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh

Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong quá trình bồi dưỡng giáo viên nhằm giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn chung Tổ chuyên môn là nơi quản lý trực tiếp bồi dưỡng giáo viên về nhận thức, chuyên môn nghiệp vụ; phát hiện ra những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn của từng giáo viên trong quá trình giảng dạy và từng bước nâng cao năng lực chuyên môn

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên của tổ chuyên môn cần quản lí kế hoạch, cách thức bồi dưỡng (thời gian, nội dung bồi dưỡng, nguồn nhân lực tham gia bồi dưỡng), kết quả bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của tổ Tạo cơ hội cho tất cả giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học thông qua dự giờ, trao đổi, thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ

Nhà trường cần tổ chức hội thảo làm rõ yêu cầu của ngành đối với việc

tự bồi dưỡng giáo viên Yêu cầu tổ chuyên môn có kế hoạch phân công giáo viên trong tổ bồi dưỡng, tư vấn giúp đỡ đồng nghiệp của mình Mỗi GV trong

tổ cần tự xác định rõ điểm mạnh, điểm yếu trong chuyên môn nghiệp vụ, xác định, đăng kí những nội dung cần ưu tiên để bồi dưỡng, tự học hỏi thêm Trên

cơ sở phân tích những mặt mạnh, mặt yếu về chuyên môn trong tổ, cũng như nhu cầu tự học tập của từng cá nhân GV, tổ trưởng chuyên môn lựa chọn các chuyên đề về chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng các yêu cầu trên, giao cho những giáo viên có chuyên môn vững vàng làm trước, cả tổ đi dự, sau đó rút kinh nghiệm cho các giáo viên mới ra trường học tập rồi giao dần dần các chuyên đề để họ khẳng định và thể hiện khả năng và những cố gắng của mình Tất cả giáo viên trong trường đều phải có sổ bồi dưỡng chuyên môn, nội dung ghi những kinh nghiệm chuyên đề hoặc tình huống sư phạm…Thực hiện nghiêm túc việc phân loại giáo viên và tích cực động viên giáo viên tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Tổ trưởng lên kế hoạch và báo cáo những nội dung sẽ thực hiện nhằm nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cho tổ viên, đánh giá và báo cáo mức độ tiến

bộ của các giáo viên qua các năm, thành tích đạt được trong giảng dạy học sinh và các kỳ thi giáo viên

1.3.2.3 Quản lí thực hiện quy chế chuyên môn

Quy chế chuyên môn là hệ thống các văn bản pháp quy, các thông tư, hướng dẫn, mang tính chuẩn mực và bắt buộc có tác dụng chỉ đạo các hoạt động dạy học và giáo dục tạo sự nhất quán trong hoạt động giáo dục giữa các thành viên trong nhà trường cũng như giữa các nhà trường và là cơ sở cho việc hình thành nền nếp kỷ cương trường học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Các văn bản đó được coi là hành lang pháp lý để người quản lý dựa vào đó mà tiến hành các công việc của mình, từ đó cụ thể hóa để xây dựng nên các quy định nội bộ của nhà trường và của tổ chức cho phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Bởi vậy, trong nhà trường phổ thông, quản lý tốt việc thực hiện quy chế chuyên môn là điều kiện cơ bản, tiên quyết để đảm bảo chất lượng hoạt động giáo dục

Thực hiện quy chế của tổ chuyên môn là nội dung quan trọng trong quá trình quản lý giáo dục Mọi hoạt động của tổ chuyên môn phải được thực hiện theo các chế định của ngành Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn tập trung vào những vấn đề sau:

- Nghiên cứu nắm bắt những vấn đề cơ bản trong chương trình nội dung, phương pháp dạy học

- Chỉ đạo thực hiện đúng, đủ chương trình và theo kế hoạch dạy học, đồng thời theo dõi quá trình thực hiện của tổ, nhóm và giáo viên

- Quản lý thực hiện nhiệm vụ năm học, các quy định trong mục tiêu, nội dung chương trình và phương pháp dạy học

- Quản lý việc thực hiện kế hoạch giảng dạy của tổ, nhóm và của từng giáo viên