QUẢN TRỊ MARKETING những đặc điểm của doanh nhân việt nam

Vị trí của doanh nhân ngày càng được khẳng định và coi trọng do có những đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, tạo được nhiều công ăn việc làm cho người lao

BÀI TẬP CÁ NHÂN

MÔN HỌC

QUẢN TRỊ MARKETING Những đặc điểm của doanh nhân Việt Nam

ĐỀ TÀI

Những đặc điểm của doanh nhân Việt Nam?

- Mức độ dám chấp nhận rủi ro trong KD (risk taking)

- Tính đổi mới, sáng tạo (innovativeness)(đối với SP, kênh PP, hoạt động khuếch trương,…)

- Tính chủ động, tiên phong đi trước đối thủ trong các hoạt động KD (acting proactively): tiên phong tung SP mới,…

Hãy sử dụng cả số liệu thứ cấp (internet, báo chí, các báo cáo,…) & sơ cấp (quan sát & 3 phỏng vấn) để minh họa cho bài viết.

Học viên : Trần Mạnh Cường

Sinh ngày : 18/04/1972

Lớp : GaMBA01.M01

HÀ NỘI – THÁNG 4 NĂM 2009

NỘI DUNG BÁO CÁO

Trong nền kinh tế thị trường, Doanh nhân là những người chủ chốt trong việc quản trị, điều hành một doanh nghiệp Đó có thể là những người đại diện cho các cổ đông, các chủ sở hữu (thành viên Hội đồng Thành viên, Hội đồng Quản trị, Ban Kiểm soát) hoặc trực tiếp điều hành các doanh nghiệp (thành viên Ban Giám đốc) Hiểu theo nghĩa rộng, doanh nhân là những người có vị trí trong một doanh nghiệp và làm công việc quản trị doanh nghiệp; là những ngưòi có năng khiếu đặc biệt về kinh doanh, có kỹ năng đặc biệt về kinh doanh, có kinh nghiệm phong phú để ứng dụng trong kinh doanh Vai trò chính của doanh nhân là xây dựng các doanh nghiệp, vận hành, phát triển doanh nghiệp để làm ra hàng hóa dịch vụ cho xã hội, giải quyết công ăn việc làm cho người dân Doanh nhân phải làm ra lợi nhuận và đóng góp cho xã hội Đối với Việt nam, trong thời kỳ hội nhập ngày nay, các Doanh nhân Việt Nam

đã đóng một vị trí, vai trò rất quan trọng cho nền kinh tế Việt Nam Vị trí của doanh nhân ngày càng được khẳng định và coi trọng do có những đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, tạo được nhiều công

ăn việc làm cho người lao động, sản xuất ra nhiều sản phẩm hàng hoá phục vụ cho nhu cầu xã hội Qua đó họ đã được tôn vinh và ghi nhận, và minh chứng

cụ thể cho điều này là, ngày 13-10-2004 được lấy làm Ngày Doanh nhân Việt Nam Doanh nhân Việt Nam trong quá trình hoạt động kinh doanh, họ đã đạt

được những thành quả đạt được bằng những phẩm chất bản lĩnh và chiến lược đúng đắn, thì họ vẫn còn ít nhiều còn bộc lộ nhiều điểm còn hạn chế trong các chiến lược marketing - kinh doanh và điều hành hoạt động của doanh nghiệp

Để có thể rõ hơn chúng ta có thể tìm hiểu và phân tích sâu hơn về những đặc điểm của Doanh nhân Việt Nam sau đây

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA DOANH NHÂN VIỆT NAM

Do đặc điểm về kinh tế - chính trị - lịch sử của Việt Nam nói riêng và bản chất phong cách của người á đông nói chung, đội ngũ doanh nhân ở nước ta có một

số đặc điểm riêng, khác với doanh nhân ở các nước khác, đồng thời cũng có một số nét tương đồng với tầng lớp doanh nhân nước ngoài Sau đây chúng ta

đi vào tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản của lớp doanh nhân Việt mới từ những nguồn thông tin khác nhau dưới góc nhìn của chính các doanh nhân và những nhận định đánh giá của các chuyên gia kinh tế như sau

1/ Về mức độ dám chấp nhận rủi ro trong kinh doanh

Lớp doanh nhân mới ở Việt nam chúng ta đa số có tinh thần doanh nghiệp ý chí lập nghiệp, làm giàu, dám chấp nhận rủi ro, thách thức Và theo các kết quả điều tra, khoảng 70% doanh nhân lãnh đạo các doanh nghiệp dân doanh ở

độ tuổi dưới 45 (đối với doanh nghiệp nữ, tỷ lệ đó là 62%, với doanh nghiệp quốc doanh là 20 – 25%) Tuổi đời trẻ, ảnh hưởng nhiều tới tính năng động, ý chí dám chấp nhận rủi ro, thách thức, khả năng học hỏi và sức làm việc của doanh nhân Điều này thể hiện khá rõ trong thực tế cũng như qua những lý do thúc đẩy họ làm kinh doanh được doanh nhân cho biết qua các cuộc điều tra Đặc biệt trong điều kiện ở nước ta cơ chế thị trường còn nhiều khiếm khuyết,

hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp chưa phát triển, doanh nghiệp dân doanh còn bị phân biệt đối xử và phải cạnh tranh không cân sức với các doanh nghiệp quốc doanh và doanh nghiệp nước ngoài, các doanh nhân Việt Nam phải thực sự có

ý chí, tinh thần doanh nghiệp cao trên thương trường Chính ý chí đó đã tạo

nên sức bật cho hàng ngàn doanh nhân vươn lên và thành công qua quá trình vật lộn để khởi nghiệp và mở mang sự nghiệp kinh doanh

Thực tế là bạn không thể giàu có nếu không mạo hiểm Các rủi ro và thành quả luôn đi đôi với nhau và bạn càng mạo hiểm, thì bạn càng kỳ vọng sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn Trong thực tế, có một chân lý lớn lao về rủi ro cho rằng lo lắng không phải là một căn bệnh mà là một dấu hiệu của sức khỏe Nói cách khác, bí quyết đầu tư là phải mạo hiểm với những rủi ro được tính toán trước

Trong kinh doanh việc dám chấp nhận rủi ro là một trong những yếu tố rất quan trọng dẫn đến thành công Hầu hết các Doanh nhân đều hiểu và biết rõ

“rủi ro cao thì lợi nhuận lớn và ngược lại” Đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp có nhiều rủi ro có thể xẩy ra, trong một số diễn đàn đã chỉ ra một số rủi ro như sau: - Rủi ro vỡ nợ; - Rủi ro kinh doanh; - Rủi ro thanh khoản; - Rủi ro sức mua hay rủi ro lạm phát; - Rủi ro lãi suất; - Rủi ro công nghệ; - Rủi ro chính trị; - Rủi ro thị trường

Không rủi ro có nghĩa là không lợi nhuận Không phải tất cả 7 loại rủi ro này

có thể đồng thời xảy ra tại một thời điểm và với cùng một vụ đầu tư Thứ hai

là, các loại rủi ro khác nhau có mối liên hệ với nhau Vì vậy, đầu tư vào một công ty đang phải đối mặt với rủi ro kinh doanh cao thì cũng có nghĩa là nhà đầu tư gặp phải rủi ro thanh khoản cao hơn so với việc đầu tư vào một công ty tương tự khác có mức độ rủi ro kinh doanh thấp hơn

Doanh nhân Việt Nam thành đạt hiện nay thành công là do họ đều dám chấp nhận và mạo hiểm đương đầu với những thách thức rủi ro đã được tính trước bằng tầm nhìn và những chiến lược đúng đắn cùng với bản lĩnh của người lãnh đạo Đây chính là đặc điểm mang tính đột phá và vượt qua chính mình của các Doanh nhân dẫn đến thành công Để thực hiện được các Doanh nhân này đã có tầm nhìn tổng thể và đánh giá một cách cẩn trọng sự tồn tại của mỗi loại rủi ro, và mức độ của nó trong mỗi cơ hội đầu tư mà họ đang xem xét Hơn nữa điều quan trọng là phải nắm rõ bản chất và mức độ rủi ro trong mỗi

trường hợp và liệu đó có phải là rủi ro có thể và sẵn sàng đương đầu hay không Qua đó sự hiện diện của rủi ro đã không làm họ chùn bước trước mỗi

cơ hội đầu tư Luôn nhớ rằng trong mỗi cơ hội đầu tư luôn tiềm ẩn rủi ro nhất định; không rủi ro có nghĩa là không lợi nhuận Và kỹ năng thành công trong quản lý đầu tư chính là khả năng đạt được sự cân bằng hợp lý giữa rủi ro và lợi nhuận Nơi rủi ro cao, thì lợi nhuận cũng có thể kỳ vọng cao

Tuy nhiên để thực hiện được điều này không phải bất kỳ Doanh nhân Việt Nam nào cũng có thể thực hiện được Trên thực tế cũng có không ít Doanh nhân vì những suy nghĩ mang tính “ăn chắc mặc bền” đã không dám mạo hiểm đương đầu với những rủi ro và thách thức, từ đó họ đã bỏ lỡ những

cơ hội kinh doanh đáng tiếc Phần lớn lớp doanh nhân này đều thuộc các doanh nghiệp nhỏ và rất nhỏ, ít linh động và kém linh hoạt, vốn ít, năng lực cạnh tranh chưa cao để dám chấp nhận rủi ro, thiếu tính chuyên nghiệp và không được đào tạo căn bản vì vậy mà ít thành công hơn hoặc thành công đến chậm Họ thiếu hẳn sự sáng tạo , đổi mới, dám nghĩ dám làm và tính tiên phong Điều này thể hiện rõ nhất ở “tâm lý bầy đàn” trong hoạt động doanh nghiệp thời gian qua Những bài học đau lòng về “bầy đàn trong chứng khoán”, “bầy đàn trong bất động sản”, “bầy đàn trong mô hình tập đoàn đa ngành, đa nghề”,… đã đẩy không biết bao doanh nhân, doanh nghiệp đến bờ vực phá sản và đẩy kinh tế đất nước vào cơn khủng hoảng trầm trọng

Theo kết quả khảo sát cho thấy, phần lớn các Doanh nhân Việt Nam nói chung đều cho rằng việc chấp nhận rủi ro đều ở mức trung bình, nhưng khi đề cập đến vấn đề cần phải táo bạo để đạt được mục tiêu của doanh nghiệp thì có trên 60% số người được hỏi đều đồng ý Qua điều tra này ó thể thấy rằng phần lớn Doanh nhân đều rất muốn đột phá để đạt được mục tiêu thành công, tuy nhiên

do nhiều hạn chế nên vẫn còn nhiều quyết định mang tính an toàn, ngắn hạn

do quy mô và tiềm lực chưa đủ lớn, cụ thể là ở Việt Nam Hơn hiện nay 90% doanh nghiệp là nhỏ và vừa, trong đó phần lớn trong số đó lại là nhỏ và rất

nhỏ, nhóm doanh nghiệp này đa số thuộc thành phần doanh nghiệp ngaòi quốc doanh

2/ Về tính đổi mới sáng tạo

Trong hoạt động của bất kỳ của doanh nghiệp nào, để dẫn đến thành công thì luôn cần phải có sự đổi mới sáng tạo, từ đó mới có thể tạo nên những sản phẩm có sự khác biệt - mới lạ - hoàn thiện Để thực hiện được điều này lãnh đạo Doanh nghiệp và cụ thể là những Doanh nhân – những nhạc trưởng luôn

có tầm nhìn sáng tạo và ý chí trong việc phát triển sản phẩm mới mang tính đột phá và đổi mới

Truy nhiên ở Việt nam tính đổi mới và sáng tạo trong một bộ phân không nhỏ doanh nhân Việt còn ở mức rất thấp Chúng ta hay tự nhận xét rằng người Việt thông minh, sáng tạo, nhưng nhiều khi các sáng tạo đó mang nặng tính chất manh mún, tư phát, đối phó, thiếu tầm tư duy dài hạn, chủ động

Tại sao lại như vậy Có thể nhận thấy rằng, như đã nói ở trên 90% doanh nghiệp hiện nay của Việt Nam là doanh nghiệp là nhỏ và vừa, trong đó phần lớn trong số đó lại là nhỏ và rất nhỏ, do vậy quy mô về vốn cũng như khả năng đầu tư là rất hạn chế Hơn nữa hầu hết các Doanh nhân đi lên chủ yếu bằng tự lực cánh sinh là chính, bằng sự đam mê, do vậy không ít doanh nhân cso trình đọ học vấn hạn chế, kỹ nẵng và kinh nghiệp kinh doanh thấp Theo kết quả cuộc điều tra của MPDF và doanh nhân nữ nói trên cho thấy chỉ có khoảng 25% nữ chủ doanh nhân có trình độ đại học hoặc là trên đại học, trong khi có tới 32.5% chưa học tới phổ thông trung học Từ những thống kế về doanh nhân nữ ta có thể suy ra tỷ lệ tương tự đối với nam doanh nhân Đó là

lỗ hổng rất lớn, hạn chế khả năng và tầm nhìn của doanh nhân trong thế giới kinh doanh hiện đại ngày nay và do đó giảm hiệu quả và tính sáng tạo của doanh nghiệp Ngoài ra người Việt chúng ta cũng thuộc phong cách và lối sống của người á đông nói chung và châu á nói riêng, nên cũng bị ảnh hưởng mạnh bởi những nghi lễ tôn giáo nên ít nhiều cũng tác động tới việc phát triển đến tính đổi mới sáng tạo

- Đổi mới về sản phẩm:

Để có thể khẳng định được năng lực cạnh tranh của mình và đồng thời tối ưu hoá nhu cầu sử dụng đổi mới về sản phẩm luôn là vấn đề hết sức quan trọng với các doanh nghiệp đồng thời đổi mới về sản phẩm là một bằng chứng cho công trình công nghệ và phát triển sản phẩm của doanh nghiệp Đổi mới sản phẩm để luôn đi đầu với thời đại nhằm tối ưu hoá doanh thu và lợi nhuận

Qua khảo sát ở phạm vi hẹp đối với các Doanh nghiệp nhỏ vừa đang phát triển, có thể nhận thấy rằng hiện nay các doanh nghiệp đứng đầu là các Doanh nhân đã và đang rất qua tâm cũng như triển khai thực hiện các hoạt động liên quan đến nghiên cứu, đổi mới và ứng dụng công nghệ Qua đó họ cũng đã giới thiệu được nhiều sản phẩm - dịch vụ mới trong vòng 5 năm gần đây, và các sản phẩm dịch vụ mới này đều có ý nghĩa rất lớn trong việc tạo ra lợi nhuận và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển

Điều này thể hiện rất rõ kể từ khi Việt nam mở cửa hội nhập với thế giới, mà thời điểm quan trọng nhất là kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO Đứng trước những cơ hội và thách thức đó, các Doanh nghiệp vừa và lớn, mà đứng đầu chính là các Doanh nhân đã nhận thức rất kịp thời và đúng đắn, họ đã đưa ra những chiến lược và quyết định trong việc đầu tư cho công tác nghiên cứu và phát triển, đa dạng hoá ngành nghề, tạo ra nhiều loại sản phẩm cũng như số lượng sản phẩm nhằm gia tăng nhanh giá trị cho chủ sở hữu, bảo toàn vốn, tăng khả năng cạnh tranh… Điển hình là các Doanh nghiệp như Tập đoàn Dầu khí (Doanh nhân Đinh La Thăng), Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (của Doanh nhân Đoàn Nguyên Đức), Café Trung Nguyên (Doanh nhân Đạng Lê Nguyên Vũ), Tập đoàn Việt Á (của Doanh nhân Phạm Thị Loan), Tập đoàn FPT(Doanh nhân Trương Gia Bình) … Ở Tập đoàn Việt Á, trong những năm gần đây đã tập trung đầu tư rất lớn cho việc nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, cụ thế là đã thành lập một trung tâm chuyên nghiên cứu và phát triển với chiến lược và lộ trình hoạt động rõ ràng để đưa những sản phẩm mới với sự khác biệt và ưu việt từ 70 – 100%

Tuy nhiên cũng có một thực tế hiện nay ở Việt Nam đó là có tới xấp xỉ 90% doanh nghiệp không có bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D) phần lớn tập trung ở nhóm các Doanh nghiệp vừa và nhỏ Nguyên nhân là đa số các Doanh nghiệp này chưa thực sự coi trọng khâu R&D mà hầu hết chỉ tập trung những sản phẩm thị trường đã có và copy mẫu mã sản phẩm, hơn nữa cũng do ngân quỹ dành cho việc R&D không có hoặc rất hạn hẹp

- Đối với kênh phân phối

Không phải đơn giản để chuyển đổi từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường và cũng không dễ dàng chuyển từ khâu phân phối theo kiểu “xin cho” sang kênh phân phối cạnh tranh hiện đại

Thiết lập một hệ thống theo chuẩn mực, quản lý kênh phân phối và quản lý lực lượng bán hàng hiệu quả là mấu chốt để cạnh tranh và giành thị phần Đây là mảnh đất mầu mỡ cho những ý tưởng sáng tạo trong việc: thiết lập kênh phân phối theo dạng trực tiếp hay gián tiếp, đơn kênh hay đa kênh, độ dài của kênh

và các giải pháp khuyên khích bán hàng cũng như giảm thiểu các xung đột lợi ích trong kênh

Kênh phân phối là con đường đưa sản phẩm từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng Như vậy, kênh phân phối giữ vai trò hết sức quan trọng với các doanh nghiệp giúp kích thích và tiêu thụ sản phẩm đến ngách thị trường cũng như đến người tiêu dùng cuối cùng một cách hiệu quả nhất Chính vì vậy, các doanh nghiệp đua nhau phát triển mạng lưới bán hàng qua kênh này thông qua các đại lý bán buôn, bán lẻ, hoặc trực tiếp từ nhà sản xuất đến người tiêu dung cuối cùng

Trong những năm gần đây, đặc biệt từ khi Việt Nam gia nhập WTO, các doanh nhân đã ý thức được rất nhiều trong việc thiết lập hệ thống kênh phân phối, nhằm phát triển thị trường tăng sản lượng sản phẩm bán ra, tăng khả năng cạnh tranh Chúng ta có thể thấy rõ vấn đề này qua việc xây dựng hiệu quả hệ thống các kênh phân phối các cấp của các doanh nghiệp trong nước đối

với các ngành hàng như may mặc (Cty Việt Tiến, May 10, An Phước, NINOMAX, PT2000…), lương thực - thực phẩm - đồ uống (Cty VF1, Seaprodex, Vinamilk)…

- Hoạt động khuếch trương

Mỗi doanh nghiệp đều phải thực hiện một số nhiệm vụ marketing khác nhau Trước tiên, các doanh nghiệp phải cung cấp cho khách hàng tiềm năng thông tin về sản phẩm hoặc dịch vụ của mình Sau đó, họ phải thông tin cho những người mua hàng tiềm năng về các đặc tính và những lợi ích của sản phẩm người mua hàng sẽ thu được khi mua sản phẩm đó Nhiệm vụ tiếp theo là thuyết phục khách hàng mua sản phẩm; sau khi khách hàng đã sử dụng sản phẩm trong một thời gian dài, nhiệm vụ sẽ là nhắc nhở cho người mua hàng biết rằng sản phẩm này vẫn đang được cung cấp và có thể tiếp tục đem lại nhiều lợi ích Vai trò của khuếch trương sản phẩm và quảng cáo chính là thực hiện nhiệm vụ này

Khuếch trương là một trong những hoạt động rất quan trọng chiến lược marketing của mỗi doanh nghiệp, đó chính là sự đối thoại giữa doanh nghiệp

và khách hàng nhằm phát triển thương hiệu, tăng uy tín và tăng doanh số bán hàng Ở Việt Nam chúng ta các Doanh nhân thường thể hiện rất rõ vai trò quan trọng và nổi bật của mình trong các chiến lược kinh doanh và khuyếch trương thương hiệu và sản phẩm của doanh nghiệp Mỗi một doanh nghiệp tuỳ theo từng mục tiêu và hướng đi thường có những chiến lược Marketing riêng theo từng đặc thù của mình Đó là chiến lược khuyếch trương thương hiệu Doanh nghiệp( như thương hiệu FPT, Hoàng anh Gia Lai, Café Trung Nguyên…), khuyếch trương thương hiệu sản phẩm (như các sản phẩm KFC, KIDO’S của Tập đoàn Kinh Đô) hoặc khuếch trương đồng thời cả hai (VINAMILK, An Phước, May 10 )

Hầu hết hiện nay các Doanh nghiệp đều thực hiện chiến lược Marketing bằng các hoạt động khuyếch trương rất hiệu quả hoạt động khuếch trương phổ biến được sử dụng gồm các chiến dịch quảng cáo, PR, roadshow, tài trợ Trong đó

hoạt động PR được cho là hiệu quả nhất, hoạt động PR là làm cho doanh nghiệp có một hình ảnh tốt trong mắt người tiêu dùng Sức ảnh hưởng của các chiến dịch PR thường được đo lường bằng hai yếu tố chính đó là “thông tin truyền miệng” và “sự nhắc nhở của truyền thông”

3/ Về tính chủ động tiên phong đi trước các đối thủ trong các hoạt động kinh doanh

Khi nói về sứ mệnh doanh nhân, chúng ta thường nhấn mạnh đến vai trò hạt nhân trong tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, đáp ứng nhu cầu xã hội…

Về mặt bề nổi thì đúng là như vậy Nhìn nhận ở góc độ sâu hơn, thấm đẫm trong mỗi hoạt động của doanh nhân là tính tiên phong, mở đường cho những

y tưởng mới, nhận thức mới và ở mức độ nào đó, tác động tích cực đến tầm nhìn trong tổ chức đời sống xã hội Hoạt động của doanh nhân chính là thúc đẩy sự ra đời của “con đường tơ lụa”: những đường mòn xuyên châu lục, những hải trình trên biển, mở ra trang sử mới trong giao thoa giữa các nền văn minh trên trái đất

Ở Việt Nam, bên cạnh những tác động tích cực đến đời sống kinh tế - xã hội, hoạt động của doanh nhân là chất “men” gợi mở ra cách nhìn mới, chiều kích mới về tổ chức, quản lý, tạo ra những xung lực mới trong tiếp nhận những dòng chảy thời đại Sự xuất hiện đông đảo của đội ngũ doanh nhân trong những năm đổi mới tạo ra áp lực trong quản lý, đẩy nhanh hơn quá trình chuyển từ cấp phép sang đăng ký thành lập doanh nghiệp Từ đó, dẫn đến hàng loạt thay đổi trong thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực đầu tư, xây dựng, hải quan, kinh doanh ngoại tệ, công chứng… Về mặt nào đó, những thay đổi trên tạo ra mối quan hệ mới, cách xử mới giữa quản lý nhà nước và công dân

Khi nói về sứ mệnh doanh nghiệp, chúng ta thường nhấn mạnh đến vai trò đầu tàu trong tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, đáp ứng nhu cầu xã hội…

Về mặt bề nổi thì đúng là như vậy nhưng nhìn nhận ở góc độ sâu hơn, thấm đẫm trong mỗi hoạt động của doanh nhân là tính tiên phong, mở đường cho