Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn THEO TƯ TƯỞNG CỦA LÝ THUYẾT KIẾN TẠO Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp giảng dạy Vật lý... Tôi xin trân
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
THEO TƯ TƯỞNG CỦA LÝ THUYẾT KIẾN TẠO
Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp giảng dạy Vật lý
Trang 2ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo, các đồng nghiệp, bạn bè, người thân Với những tình cảm chân thành và trân trọng nhất, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Việt đã tận tình đóng góp những ý kiến quý báu giúp tôi trong suốt quá trình hình thành và hoàn chỉnh luận văn
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, khoa Sau đại học, khoa Vật lí, các thầy cô giáo giảng dạy cùng toàn thể các bạn học viên lớp cao học K.17 trường ĐHSP – ĐHTN đã tận tình giảng dạy, góp nhiều ý kiến quý báu cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu khoa học và làm luận văn
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy cô giáo của trường THPT Tân Yên số 1 và trường THPT Tân Yên số 2 đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và người thân đã giúp đỡ, động viên tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luận văn này
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2011
Tác giả
Hoàng Thị Hương
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
iii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa có ai công bố trong một công trình nào khác
Thái Nguyên, tháng 08 năm 2011
Tác giả
Hoàng Thị Hương
Trang 4iv
MỤC LỤC
Trang phụ bìa i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn iii
Mục lục iv
Danh mục các chữ viết tắt viii
Danh mục các bảng ix
Danh mục các hình vẽ, biểu đồ và đồ thị x
MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 4
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
6 Phương pháp nghiên cứu 4
7 Những đóng góp của đề tài 5
8 Cấu trúc của luận văn 5
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn 7
1.1 Cơ sở lý luận của lý thuyết kiến tạo và việc vận dụng LTKT vào dạy học vật lý ở THPT 7
1.1.1 Thuyết kiến tạo nhận thức 7
1.1.1.1 Luận điểm cơ bản của J.Piaget 7
1.1.1.2 Luận điểm kiến tạo của Vygotsky 9
1.1.1.3 Kiến tạo cơ bản 10
1.1.1.4 Kiến tạo xã hội 11
1.1.1.5 Lý thuyết kiến tạo và dạy học 12
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
v
1.1.2 Dạy học vật lý theo định hướng vận dụng tư tưởng của lý thuyết kiến tạo 20 1.1.2.1 Dạy học vận dụng tư tưởng của lý thuyết kiến tạo với mục tiêu dạy học vật lý trung học phổ thông 20 1.1.2.2 Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THPT và khả năng vận dụng tư tưởng của lý thuyết kiến tạo trong dạy học vật lý THPT 21 1.1.2.3 Tổ chức dạy học vật lý THPT theo định hướng vận dụng tư tưởng của
lý thuyết kiến tạo 22 1.2 Phương pháp thực nghiệm trong dạy học vật lý THPT theo tư tưởng của
lý thuyết kiến tạo 23 1.2.1.Phương pháp thực nghiệm 23 1.2.2.Phương pháp thực nghiệm trong dạy học vật lý 24 1.2.3 Phương pháp thực nghiệm trong dạy học vật lý THPT theo tư tưởng của
lý thuyết kiến tạo 24
1.2.3.1 Sự cần thiết vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học vật lý THPT theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo 24 1.2.3.2 Vận dụng phương pháp thực nghiệm trong dạy học vật lý trung học phổ thông theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo như thế nào? 25 1.3.Cơ sở thực tiễn của việc tổ chức dạy học Vật lý theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo 26 1.3.1.Thực trạng dạy học vật lý ở trường THPT chương “Từ trường” và chương “Cảm ứng điện từ” theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo 26 1.3.2 Điều tra quan niệm sẵn có của học sinh khi học chương “Từ trường” và chương “Cảm ứng điện từ” 28 1.3.3.Đề xuất khắc phục những khó khăn trong quá trình xây dựng kiến
thức 29
Kết luận chương 1 31
Trang 6vi
Chương 2: Tổ chức hoạt động dạy học một số kiến thức chương “Từ
trường” và “Cảm ứng điện từ” theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo 32
2.1 Phân tích nội dung kiến thức thức chương “Từ trường” và “Cảm ứng điện từ” theo định hướng nghiên cứu 32
2.1.1 Sơ đồ cấu trúc lôgic nội dung chương “Từ trường” 32
2.1.2 Phân tích mục tiêu dạy học của chương “Từ trường” 33
2.1.3 Sơ đồ cấu trúc lôgic nội dung chương “Cảm ứng điện từ” 34
2.1.4 Phân tích mục tiêu dạy học của chương “Cảm ứng điện từ” 34
2.1.5 Đề xuất phương án khắc phục khó khăn trong dạy học chương “Từ trường” 35
2.2 Tổ chức quá trình dạy học một số kiến thức chương “Từ trường” và “Cảm ứng điện từ” theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo 36
2.2.1 Đề xuất tiến trình dạy học theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo trong dạy học vật lý trung học phổ thông dựa trên phương pháp thực nghiệm 36
2.2.2 Thiết kế tiến trình dạy học một số kiến thức chương “Từ trường” và “Cảm ứng điện từ” theo tư tưởng của lý thuyết kiến tạo 41
2.2.2.1 Thiết kế tiến trình kiến tạo kiến thức về: “Từ trường” (Bài 19) 42
2.2.2.2 Thiết kế tiến trình kiến tạo kiến thức về: “Từ thông Cảm ứng điện từ” (Bài 23) 54
Kết luận chương 2 65
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 66
3.1 Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm 66
3.2 Đối tượng thực nghiệm sư phạm 66
3.3 Thời điểm thực nghiệm 67
3.4 Nội dung thực nghiệm sư phạm 67
3.4.1 Công tác chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm 67
3.4.1.1- Chọn lớp thực nghiệm và đối chứng 67
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
vii
3.4.1.2 Chọn các bài thực nghiệm sư phạm 67
3.4.2 Tiến trình thực nghiệm sư phạm 68
3.5 Phân tích và đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 76
3.5.1 Tiêu chí đánh giá 76
3.5.2 Các tham số thống kê đặc trưng 76
3.5.3 Kết quả thực nghiệm sư phạm 77
3.5.3.1 Xử lý kết quả thực nghiệm sư phạm 77
3.5.3.2 Nhận xét 81
Kết luận chương 3 82
Kết luận chung 83
Tài liệu tham khảo 85 Phụ lục………P1
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học Liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ix
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Kết quả học kỳ I của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng
Bảng 3.2: Bảng thống kê các điểm số (Xi) của bài kiểm tra
Bảng 3.3: Bảng xếp loại kết quả kiểm tra
Bảng 3.4: Phân phối tần suất kết quả kiểm tra
Bảng 3.5 Bảng tổng hợp các tham số
Trang 10x
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ VÀ ĐỒ THỊ
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ kiến tạo kiến thức của nhóm CLIS
Sơ đồ 1.2 Sơ đồ mô tả phương pháp thực nghiệm
Sơ đồ 1.3 Sơ đồ cấu trúc lôgic giải quyết vấn đề
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ cấu trúc lôgic nội dung chương “Từ trường”
Sơ đồ 2.2.Sơ đồ cấu trúc lôgic nội dung chương “Cảm ứng điện từ”
Sơ đồ 2.3 Sơ đồ kiến tạo kiến thức áp dụng phương pháp thực nghiệm Biểu đồ 3.1 Biểu đồ xếp loại kết quả kiểm tra
Biểu đồ 3.2 Biểu đồ phân phối tần xuất kết quả kiểm tra
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read