Tiềm năng, hiện trạng và định hướng phát triển đến năm 2020

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGUYỄN THỊ THU CẨM NGÀNH THỦY SẢN Ở QUẢNG NINH: TIỀM NĂNG, HIỆ

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THU CẨM

NGÀNH THỦY SẢN Ở QUẢNG NINH:

TIỀM NĂNG, HIỆN TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG

PHÁT TRIỂN ĐẾN NĂM 2020

Chuyên ngành: Địa lí học

Mã ngành: 60.31.95

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC ĐỊA LÍ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS Nguyễn Thị Hồng

Thái Nguyên - Năm 2011

Đồng thời, trong quá trình thực hiện đề tài tôi còn nhận được sự giúp

đỡ của Trung tâm học liệu - Đại học Thái Nguyên, thư viện trường Đại học

Sư phạm Hà Nội, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ninh,

Sở Thủy sản Quảng Ninh, Chi cục thống kê tỉnh Quảng Ninh, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, … Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ vô cùng quí báu đó

Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn tới bạn bè và người thân đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn của mình

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2011

Học viên: Nguyễn Thị Thu Cẩm

K17 - Địa lí KT - XH

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này do chính bản thân tôi thực hiện, dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Thị Hồng Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa sử dụng để bảo vệ một công trình khoa học nào, mọi sự trích dẫn đã được chỉ rõ nguồn gốc Tác giả hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản của luận văn

Tác giả

Nguyễn Thị Thu Cẩm

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục i

Danh mục các từ viết tắt iv

Danh mục các bảng v

Danh mục các hình vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu, nhiệm vụ, giới hạn đề tài 2

2.1 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

2.3 Giới hạn của đề tài 2

3 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 2

3.1 Các quan điểm nghiên cứu 2

3.1.1 Quan điểm hệ thống 2

3.1.2 Quan điểm tổng hợp lãnh thổ 3

3.1.3 Quan điểm sinh thái và phát triển bền vững 3

3.1.4 Quan điểm lịch sử viễn cảnh 3

3.2 Phương pháp nghiên cứu 4

3.2.1 Phương pháp thực địa 4

3.2.2 Phương pháp thu thập, phân tích, tổng hợp tài liệu 4

3.2.3 Phương pháp biểu đồ, bản đồ và hệ thống thông tin địa lí (GIS)…… 4

3.2.4 Phương pháp toán học 5

4 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

5 Đóng góp của luận văn 7

6 Cấu trúc của luận văn 7

NỘI DUNG 8 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỊA

ii

1.1 Cơ sở lí luận 8

1.1.1 Khái niệm ngành thuỷ sản 8

1.1.2 Vai trò của ngành thủy sản 8

1.1.3 Đặc điểm chung của ngành thủy sản 10

1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố ngành thủy sản 12

1.2 Cơ sở thực tiễn 16

1.2.1 Nguồn lực phát triển thủy sản của Việt Nam 16

1.2.2 Hiện trạng phát triển ngành thủy sản Việt Nam 18

Tiểu kết chương 1 24

CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN NGÀNH THỦY SẢN TỈNH QUẢNG NINH 26

2.1 Quá trình phát triển ngành thủy sản Quảng Ninh 26

2.1.1 Thời kì 1955 - 1975 26

2.1.2 Thời kì 1976 - 1980 26

2.1.3 Thời kì 1981 - 1985 27

2.1.4 Từ năm 1986 đến nay 27

2.2 Nguồn lực phát triển thủy sản Quảng Ninh 28

2.2.1 Vị trí địa lí 28

2.2.2 Khí hậu 29

2.2.3 Địa hình……….29

2.2.4 Tài nguyên sinh vật……… 30

2.2.5 Dân cư và lao động 33

2.2.6 Cơ sở vật chất kĩ thuật và cơ sở hạ tầng………33

2.2.7 Thị trường 35

2.3 Hiện trạng phát triển ngành thủy sản tỉnh Quảng Ninh 36

2.3.1 Giá trị, sản lượng và cơ cấu ngành thủy sản……… 36

2.3.2 Các ngành thủy sản chủ yếu 38

Tiểu kết chương 2 69

CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÀNH THỦY SẢN QUẢNG NINH 71

3.1 Quan điểm, định hướng và mục tiêu phát triển ngành thuỷ sản

Quảng Ninh 71

3.1.1 Quan điểm, định hướng phát triển chung 71

3.1.2 Mục tiêu phát triển 72

3.1.2.1 Mục tiêu tổng quát 72

3.1.2.2 Mục tiêu cụ thể 72

3.1.3 Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển đối với từng lĩnh vực 72

3.1.3.1 Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản 72

3.1.3.2 Nuôi trồng thủy sản 74

3.1.3.3 Chế biến và thương mại thủy sản 75

3.1.3.4 Dịch vụ hậu cần nghề cá 77

3.2 Các giải pháp phát triển ngành thủy sản Quảng Ninh 79

3.2.1 Giải pháp về vốn 79

3.2.2 Giải pháp quản lý, tổ chức sản xuất bền vững 81

3.2.3 Giải pháp bảo vệ môi trường 84

3.2.4 Giải pháp phát triển và chuyển giao khoa học công nghệ 85

3.2.5 Giải pháp phát triển và đào tạo nguồn nhân lực 87

3.2.6 Giải pháp khuyến nông, khuyến ngư 89

3.2.7 Giải pháp về giống 90

3.2.8 Giải pháp bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ sản 91

3.2.9 Giải pháp về Chính sách 93

Tiểu kết chương 3 94

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 95 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

iv

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

1 CV Viết tắt của từ tiếng Pháp: cheval - vapeur, nghĩa là

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 1.1: Giá trị sản xuất và sản lượng thủy sản của Việt Nam giai đoạn

2001 - 2010 19Bảng 2.1: Tiềm năng diện tích rừng ngập mặn 31Bảng 2.2: Sản lượng ngành thủy sản theo ngành giai đoạn 2001 - 2009 36Bảng 2.3: Số lượng tàu thuyền máy phân theo địa phương của tỉnh

Quảng Ninh năm 2009 38Bảng 2.4: Định hướng lựa chọn nghề nghiệp đánh bắt ngư trường và đối

tượng khai th¸c thñy s¶n chủ yếu 44Bảng 2.5: Tổng sản lượng một số thủy sản khai thác phân theo nhóm sản

phẩm năm 2008 - 2010 45Bảng 2.6: Sản lượng cá biển khai thác so với sản lượng thủy sản khai

thác khác của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2001 - 2009 46Bảng 2.7: Diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản phân theo môi trường

nước giai đoạn 2004 - 2009 52Bảng 2.8: Diện tích nuôi trồng thuỷ sản của các huyện, thị xã tỉnh Quảng

Ninh năm 2007 56Bảng 2.9: Sản lượng thủy sản nuôi trồng tỉnh Quảng Ninh giai đoạn

2001 - 2009 57Bảng 2.10: Năng suất nuôi trồng một số đối tượng thuỷ sản của Tỉnh

Quảng Ninh 58Bảng 3.1: Mục tiêu phát triển ngành thuỷ sản đến năm 2010, quy hoạch

đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020 72

vi

DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang

Hình 1.1: Biểu đồ thể hiện sản lượng và giá trị sản xuất thủy sản của

Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010 20

Hình 2.1 Bản đồ hành chính tỉnh Quảng NinhError! Bookmark not defined.

Hình 2.2 Bản đồ nguồn lực ngành thuỷ sản tỉnh Quảng NinhError! Bookmark not defined.

Hình 2.3: Biểu đồ thể hiện sản lượng và giá trị sản xuất thủy sản tỉnh

Quảng Ninh giai đoạn 2001 - 2009 37

Hình 2.4: Biểu đồ thể hiện số lượng và công suất của tàu thuyền đánh

bắt xa bờ của tỉnh Quảng Ninh 39

Hình 2.5: Biểu đồ thể hiện cơ cấu nghề nghiệp khai thác thủy sản tỉnh

Quảng Ninh năm 2009 42

Hình 2.6: Biểu đồ thể hiện cơ cấu thủy sản khai thác phân theo nhóm sản

phẩm năm 2008 - 2010 45

Hình 2.7: Biểu đồ thể hiện sán lượng cá biển khai thác so với tổng sản

lượng thủy sản khai thác năm 2001 - 2009 47

Hình 2.8 Bản đồ hiện trạng ngành thuỷ sản tỉnh Quảng NinhError! Bookmark not defined.

Hình 2.9: Biểu đồ thể hiện cơ cấu diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản

Quảng Ninh giai đoạn 2004 - 2009 53

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Thủy sản đã trở thành một ngành kinh tế quan trọng, hàng năm mang lại một nguồn ngoại tệ lớn góp phần phát triển kinh tế đất nước Thuỷ sản còn được đánh giá là thực phẩm giàu chất đạm, cung cấp nguồn dinh dưỡng thiết yếu cho con người, đồng thời giữ vai trò an ninh lương thực quốc gia, tạo việc làm và tăng thu nhập cho hàng ngàn lao động Trong những năm qua, ngành thủy sản đã có sự phát triển mạnh mẽ trên cở sở khai thác các lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và kinh tế xã hội, đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đất nước Hiện nay nước ta đã trở thành nước xuất khẩu thủy sản đứng thứ 6 trên thế giới, đứng thứ 3 thế giới về sản lượng thủy sản nuôi trồng và đứng thứ 13 thế giới về sản lượng khai thác hải sản

Quảng Ninh là một tỉnh thuộc khu vực Đông Bắc Bộ, là một trong những địa phương được thiên nhiên ưu đãi về tiềm năng phát triển kinh tế thủy sản Biển Quảng Ninh có môi trường khá thuận lợi cho các sinh vật biển sinh sống và phát triển, vì vậy Quảng Ninh đã chú trọng phát triển ngành đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, phấn đấu trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh Tuy nhiên cùng với sự phát triển đó đã nảy sinh nhiều vấn đề cần phải giải quyết như vấn đề khai thác thủy sản quá mức dẫn đến cạn kiệt, vấn đề ô nhiễm môi trường sinh thái biển, chất lượng nuôi trồng thủy sản, chế biến thủy sản

Chính vì vậy sự lựa chọn đề tài “Ngành thủy sản ở Quảng Ninh: Tiềm năng, hiện trạng và định hướng phát triển đến năm 2020” nhằm tìm

hiểu sự phát triển ngành thủy sản Quảng Ninh Trên cơ sở tiềm năng và hiện

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read