Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh cầu trùng bê, nghé ở ba huyện thuộc tỉnh Bắc Giang và biện pháp phòng trị

Số húa bởi Trung tõm Học liệu – Đại học Thỏi Nguyờn http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYấN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NễNG LÂM ------ GIÁP MẠNH HOÀNG “Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh cầu

Trang 1

Số húa bởi Trung tõm Học liệu – Đại học Thỏi Nguyờn http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYấN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NễNG LÂM - -

GIÁP MẠNH HOÀNG

“Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh cầu trùng bê, nghé ở ba huyện

thuộc tỉnh Bắc Giang và biện pháp phòng trị”

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NễNG NGHIỆP

Thỏi Nguyờn, năm 2011

Trang 2

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Lan

Thái Nguyên, năm 2011

Trang 3

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

-i-

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng:

Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là do tôi trực tiếp nghiên cứu

dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Kim Lan và sự giúp đỡ chân

tình của các Thầy, Cô Khoa Thú y - Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, Chi cục Thú y tỉnh Bắc Giang…

Các số liệu và kết quả trình bày trong luận văn này là hoàn toàn trung thực, được rút ra từ tình hình thực tế của Bắc Giang trong những năm qua và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào

Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, tháng 9 năm 2011

Tác giả luận văn

Giáp Mạnh Hoàng

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt 2 năm học tập, với nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của nhiều cá nhân và tập thể, đến nay luận văn của tôi đã được hoàn thành Nhân dịp này, cho phép tôi được tỏ lòng biết ơn

và cảm ơn chân thành tới:

Cô giáo hướng dẫn khoa học: Phó giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Lan

Các Thầy, Cô Khoa Thú y - Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội Những người thầy uyên bác, mẫu mực, tận tình và chu đáo đã luôn cổ

vũ tinh thần, động viên, hướng dẫn và chỉ bảo cho tôi trong suốt quá trình

nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Ban Giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, khoa Sau Đại học, Khoa Chăn nuôi - Thú y, các thầy cô giáo đã giúp đỡ, tạo điều kiện để tôi học tập, tiếp thu kiến thức của trương trình học

Ban Lãnh đạo và toàn thể cán bộ Chi cục Thú y Bắc Giang, Trạm Thú

y Tân Yên, đồng nghiệp đang làm việc trong lĩnh vực Chăn nuôi - Thú y của tỉnh Bắc Giang

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, người thân cùng bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi vượt qua mọi khó khăn trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, thực hiện đề tài

Một lần nữa tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn, cảm ơn chân thành tới những tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập

Thái Nguyên, tháng 9 năm 2011

Tác giả

Trang 5

-iii-

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU i

Chương 1.TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 CẦU TRÙNG KÝ SINH Ở BÊ, NGHÉ 3

1.1.1 Thành phần loài cầu trùng bê, nghé 3

1.1.2 Đặc điểm hình thái, kích thước các loài cầu trùng 4

1.1.3 Cấu trúc của Oocyst cầu trùng 6

1.1.4 Chu kỳ sinh học của cầu trùng bê, nghé 8

1.1.5 Tính chuyên biệt của cầu trùng 11

1.1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến tình hình nhiễm cầu trùng ở gia súc, gia cầm 12

1.2 BỆNH CẦU TRÙNG BÊ, NGHÉ 20

1.2.1 Những thiệt hại về kinh tế do bệnh cầu trùng gây ra 21

1.2.2 Dịch tễ học của bệnh cầu trùng bê nghé 22

1.2.3 Cơ chế sinh bệnh 23

1.2.4 Triệu chứng của bê, nghé bị bệnh cầu trùng 25

1.2.5 Bệnh tích của bê, nghé bị bệnh cầu trùng 27

1.2.6 Miễn dịch trong bệnh cầu trùng 28

1.2.7 Chẩn đoán bệnh cầu trùng bê, nghé 33

1.2.8 Phòng, trị bệnh cầu trùng cho bê, nghé 35

1.3 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 42

1.3.1 Tình hình nghiên cứu bệnh cầu trùng ở nước ngoài 42

1.3.2 Tình hình nghiên cứu bệnh cầu trùng bê, nghé trong nước 44

Chương 2 NỘI DUNG, VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 47

2.1 ĐỐI TƯỢNG VÀ VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU 47

2.2 ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 48

2.3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 48

Trang 6

2.3.1 Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh cầu trùng bê, nghé ở ba

huyện thuộc tỉnh Bắc Giang 48

2.3.1.1 Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng ở bê, nghé 48

2.3.1.2 Nghiên cứu sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng bê, nghé ở ngoại cảnh 49 2.3.2 Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý, lâm sàng của bệnh cầu trùng bê, nghé 49 2.3.3 Nghiên cứu biện pháp phòng, trị cầu trùng cho bê, nghé 49

2.4 BỐ TRÍ THÍ NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 49

2.4.1 Bố trí điều tra và phương pháp xác định tình hình nhiễm cầu trùng ở bê, nghé 49

2.4.2 Phương pháp theo dõi và xác định tỷ lệ nhiễm cầu trùng theo tuổi bê, nghé 52

2.4.3 Phương pháp theo dõi và xác định tỷ lệ nhiễm cầu trùng theo mùa vụ 53 2.4.4 Bố trí theo dõi sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng bê, nghé ở chuồng nuôi, khu vực xung quanh chuồng nuôi bê, nghé và khu vực bãi chăn thả 54

2.4.5 Bố trí xác định vai trò của cầu trùng trong hội chứng tiêu chảy ở bê, nghé 55

2.4.6 Bố trí theo dõi biểu hiện lâm sàng chủ yếu của bê, nghé bị bệnh cầu trùng 56

2.4.7 Phương pháp xét nghiệm máu của bê, nghé bị bệnh cầu trùng và bê, nghé khỏe 56

2.4.8 Bố trí thí nghiệm xác định công thức ủ phân có khả năng sinh nhiệt tốt để diệt Oocyst cầu trùng 57

2.4.9 Phương pháp đánh giá hiệu lực của thuốc trị cầu trùng bê, nghé 58

2.4.10 Phương pháp xác định độ an toàn của thuốc 59

2.4.11 Đề xuất quy trình phòng trừ tổng hợp bệnh cầu trùng bê, nghé 59

2.5 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU 59

Ch-¬ng 3 kÕt qu¶ vµ th¶o luËn 63

3.1 CÁC LOÀI CẦU TRÙNG KÝ SINH Ở BÊ, NGHÉ TẠI TỈNH BẮC GIANG 63

Trang 7

-v-

3.2 TỶ LỆ VÀ CƯỜNG ĐỘ NHIỄM CẦU TRÙNG TẠI MỘT SỐ ĐỊA

PHƯƠNG 65

3.3 TỶ LỆ VÀ CƯỜNG ĐỘ NHIỄM CẦU TRÙNG THEO TUỔI BÊ, NGHÉ 68

3.4 TỶ LỆ VÀ CƯỜNG ĐỘ NHIỄM CẦU TRÙNG BÊ, NGHÉ THEO MÙA VỤ 70

3.5 NGHIÊN CỨU SỰ Ô NHIỄM OOCYST CẦU TRÙNG Ở NGOẠI CẢNH 72

3.6 NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ, LÂM SÀNG CỦA BỆNH CẦU TRÙNG BÊ, NGHÉ 75

3.6.1 Vai trò của cầu trùng trong hội chứng tiêu chảy ở bê, nghé 75

3.6.2 Tỷ lệ bê nghé có biểu hiện lâm sàng của bệnh cầu trùng 78

3.6.3 Sự thay đổi một số chỉ số máu của bê, nghé bị bệnh cầu trùng 80

3.7 NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ BỆNH CẦU TRÙNG 86

3.7.1 Nghiên cứu công thức ủ phân để tăng khả năng sinh nhiệt 86

3.7.2 Hiệu lực của thuốc trị cầu trùng bê, nghé 91

3.7.3 Một số chỉ tiêu sinh lý trước và sau khi dùng thuốc 93

3.7.3 Đề xuất biện pháp phòng trị bệnh cầu trùng cho bê, nghé 94

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 96

1 Kết luận 96

2 Đề nghị 97

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

I Tài liệu tiếng Việt 98

II Tài liệu dịch từ tiếng nước ngoài 102

III Tài liệu tiếng Anh 102

Trang 9

-vii-

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 3.1 Các loài cầu trùng ký sinh ở bê, nghé tại tỉnh Bắc Giang 63

Bảng 3.2 Tỷ lệ nhiễm cầu trùng bê, nghé tại một số địa phương 65

Bảng 3.3 Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo tuổi bê, nghé 68

Bảng 3.4 Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng theo mùa vụ 70

Bảng 3.5 Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở chuồng và khu vực xung quanh chuồng nuôi bê, nghé 73

Bảng 3.6 Sự ô nhiễm Oocyst cầu trùng ở khu vực bãi chăn thả bê, nghé 74

Bảng 3.7 Tỷ lệ và cường độ nhiễm cầu trùng ở bê, nghé bình thường và tiêu chảy 76

Bảng 3.8 Tỷ lệ và những biểu hiện lâm sàng của bê, nghé bị bệnh cầu trùng 79

Bảng 3.9 Số lượng hồng cầu, bạch cầu và hàm lượng huyết sắc tố của bê, nghé khoẻ và bê, nghé bị bệnh cầu trùng 81

Bảng 3.10 Công thức bạch cầu của bê, nghé khoẻ và bê, nghé bị bệnh cầu trùng 84

Bảng 3.11 Khả năng sinh nhiệt và tác dụng diệt Oocyst của công thức ủ I 87

Bảng 3.12 Khả năng sinh nhiệt và tác dụng diệt Oocyst của công thức ủ II 88

Bảng 3.13 Khả năng sinh nhiệt và tác dụng diệt Oocyst của công thức ủ III 89

Bảng 3.14 Đánh giá khả năng sinh nhiệt và tác dụng diệt Oocyst của 3 công thức ủ 90

Bảng 3.15 Hiệu lực của ba loại thuốc trị cầu trùng ở bê 91

Bảng 3.16 Hiệu lực của ba loại thuốc trị cầu trùng ở nghé 92 Bảng 3.17 Một số chỉ tiêu sinh lý của bê, nghé trước và sau khi dùng thuốc 93

Trang 10

DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang

Hình 1.1 Chu kỳ sinh học của cầu trùng bê nghé 11

Hình 1.2 Hình thái học của Schizont, Merozoit và Gametocyst 11

Hình 3.1 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm cầu trùng bê, nghé ở 3 huyện của tỉnh 66

Bắc Giang 66

Hình 3.2 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm cầu trùng bê, nghé theo lứa tuổi 69

Hình 3.3 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm cầu trùng bê, nghé theo mùa vụ trong năm 71

Hình 3.4 Biểu đồ tỷ lệ nhiễm cầu trùng ở bê, nghé bình thường và bê, nghé tiêu chảy 78

Hình 3.5 Biểu đồ số lượng hồng cầu, bạch cầu của bê, nghé khoẻ và bê, nghé bị bệnh cầu trùng 82

Hình 3.6 Biểu đồ tỷ lệ các loại bạch cầu của bê, nghé khoẻ và bê, nghé bị bệnh cầu trùng 85

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	438,18 KB