Nghiên cứu khả năng thấm và giữ nước tiềm tàng của đất rừng huyện Định Hoá, Thái Nguyên

Tôi xin cam đoan: - Đây là công trình nghiên cứu do tôi thực hiện - Số liệu và kết quả trong luận văn là trung thực - Các kết luận khoa học trong luận văn chưa từng ai công bố trong các

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

-   -

ĐOÀN TRƯỜNG SƠN

µ

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG THẤM VÀ GIỮ NƯỚC

TIỀM TÀNG CỦA ĐẤT RỪNG HUYỆN ĐỊNH HOÁ, THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

THÁI NGUYÊN - 2011

Trang 3

i

LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là: Đoàn Trường Sơn

Học viên cao học khóa 17 chuyên ngành: Khoa học môi trường Niên khóa 2009 - 2011 Tại trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên

Đến nay tôi đã hòa thành luận văn nghiên cứu cuối khóa học Tôi xin cam đoan:

- Đây là công trình nghiên cứu do tôi thực hiện

- Số liệu và kết quả trong luận văn là trung thực

- Các kết luận khoa học trong luận văn chưa từng ai công bố trong các nghiên cứu khác

- Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những lời cam đoan trên./

Thái nguyên, ngày 01 tháng 11 năm 2011

NGƯỜI CAM ĐOAN

Đoàn Trường Sơn

Trang 4

Mặc dù đã hết sức cố gắng nghiên cứu, làm việc để hoàn thiện luận văn, song do hạn chế về mặt thời gian và trình độ, nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định Tác giả rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu từ các thầy cô giáo, các nhà khoa học và bạn bè đồng nghiệp để bản luận văn được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cám ơn!

Thái Nguyên, tháng 11 năm 2011

Tác giả

Đoàn Trường Sơn

Trang 5

iii

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các bảng vii

Danh mục hình vẽ viii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Đặt vấn đề 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.1.Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

3.1 Ý nghĩa khoa học 2

3.2 Ý nghĩa thực tiễn 2

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 3

1.1.1 Một số khái niệm liên quan 3

1.1.2 Cơ sở khoa học 5

1.1.2.1 Khái niệm rừng và các công trình nghiên cứu ảnh hưởng của rừng 5

1.1.2.2 Khái niệm về xói mòn và các tác hại của xói mòn đất 9

1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước và trên thế giới 14

1.2.1 Ở trên thế giới 14

1.2.1.1 Thành quả nghiên cứu 14

1.2.1.2 Tồn tại nghiên cứu 27

1.2.2 Ở Việt Nam 27

1.2.2.1 Thành quả nghiên cứu 27

1.2.2.2 Tồn tại nghiên cứu 33

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34

2.1 Đối tượng nghiên cứu 34

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 34

Trang 6

2.3 Nội dung nghiên cứu 34

2.3.1 Đặc điểm lập địa khu vực nghiên cứu 34

2.3.2 Đặc trưng thấm nước của đất rừng 34

2.3.3 Đặc trưng giữ nước của đất 34

2.3.4 Đề xuất một số giải pháp cải thiện khả năng thấm và giữ nước của đất rừng 34

2.4 Phương pháp nghiên cứu 34

2.4.1 Phương pháp thống kê, kế thừa truyền thống 34

2.4.2 Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa 35

2.4.3 Phương pháp đánh giá nhanh 35

2.4.4 Phương pháp chuyên gia 35

2.4.5 Phương pháp đo đạc lấy mẫu ngoài thực địa 35

2.4.6 Phương pháp bố trí thí nghiệm 36

2.4.7 Phương pháp thu thập số liệu 36

2.4.7.1 Số liệu sơ cấp 36

2.4.7.2 Số liệu thứ cấp 37

2.4.8 Phuơng pháp phân tích trong phòng thí nghiệm 37

2.4.9 Phương pháp xử lý số liệu 41

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIẾN CỨU VÀ THẢO LUẬN 42

3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Định Hóa, Thái Nguyên 42

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 42

3.1.1.1 Vị trí địa lý 42

3.1.1.2 Địa hình, diện mạo 43

3.1.1.3 Khí hậu 43

3.1.1.4 Thủy văn 43

3.1.1.5 Các nguồn tài nguyên 44

3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 45

3.1.2.1 Điều kiện kinh tế 45

3.1.2.2 Điều kiện văn hóa- xã hội 47

3.2 Đặc điểm điều kiện lập địa khu vực nghiên cứu 50

3.2.1 Đặc điểm của chế độ mưa 50

Trang 7

v

3.2.1.1.Đặc điểm lượng mưa 50

3.2.1.2 Phân bố mưa 52

3.2.1.3 Một số tính chất vật lý của đất 52

3.2.1.4 Địa hình 55

3.2.1.5 Thảm thực vật 55

3.2.1.6 Thổ nhưỡng 56

3.3 Đặc trưng thấm của đất rừng 59

3.3.1 Tốc độ thấm nước ban đầu 59

3.3.2 Tốc độ thấm nước ổn định 63

3.3.3 Quá trình thấm nước 66

3.4 Đặc trưng giữ nước của đất rừng 67

3.4.1 Lượng nước giữ tiềm tàng trong khe hổng mao quản 68

3.4.2 Lượng nước giữ tiềm tàng trong khe hổng ngoài mao quản 69

3.4.3 Lượng nước bão hòa tiềm tàng 70

3.4.4 Lượng nước chứa hữu hiệu tiềm tàng 70

3.5 Đề xuất một số giải pháp cải thiện khả năng thấm, giữ nước 72

3.5.1 Các giải pháp cải thiện tính chất đất 72

3.5.2 Các giải pháp cải thiện độ xốp của đất 72

3.5.3 Các giải pháp cải thiện độ dày tầng đất 73

3.5.4 Các giải pháp cải thiện bề mặt đất 73

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 75

1.1 Kết luận 75

1.1.1 Điều kiện lập địa của khu vực nghiên cứu 75

1.1.2 Đặc trưng thấm nước của đất rừng 76

1.1.3 Quá trình giữ nước: 76

1.2 Đề nghị 77

TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

Trang 8

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Trang 9

vii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Ảnh hưởng của đường kính hạt mưa, tốc độ và cường độ mưa tới lượng đất bị

bắn lên 12

Bảng 1.2 Các mô hình thấm nước đã được xây dựng 16

Bảng 1.3 Tốc độ thấm ổn định của một số loại đất (mm/phút) 18

Bảng 1.4 Phân chia các loại kết cấu đất dựa vào mức thấm nước 20

Bảng 1.5 Đánh giá ảnh hưởng của kích thước vòng thấm tới hệ số dẫn thủy 20

Bảng 1.6 Đánh giá ảnh hưởng của các loại đất tới hệ số dẫn thủy 21

Bảng 1.7 Đánh giá độ trữ ẩm cực đại của đất 23

Bảng 1.8 lượng chứa nước hữu hiệu trong đất 23

Bảng 3.1 Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính năm 2010 45

Bảng 3.2 Số con và sản lượng một số vật nuôi chính năm 2010 46

Bảng 3.3 Dân số trung bình phân theo giới tính và phân theothành thị, nông thôn 48

Bảng 3.4 Lượng mưa theo các tháng trong năm 51

Bảng 3.5 Phân bố lượng mưa và cường độ mưa 52

Bảng 3.6 Một số tính chất vật lý của đất ở các trạng thái rừng 53

Bảng 3.7 Đặc điểm địa hình tại vị trí các ô tiêu chuẩn 55

Bảng 3.8 Đặc điểm hình thái phẫu diện đất rừng rừng tự nhiên IIA 56

Bảng 3.9 Đặc điểm hình thái phẫu diện đất rừng trồng 57

Bảng 3.10 Đặc điểm hình thái phẫu diện trảng cây bụi 58

Bảng 3.11 Tốc độ thấm nước ban đầu trung bình tại khu vực nghiên cứu 60

Bảng 3.12 Dự đoán tốc độ thấm nước ban đầu của đất 62

Bảng 3.13 Đánh giá tốc độ thấm nước của đất 63

Bảng 3.14 Tốc độ và thời gian thấm nước ổn định 64

Bảng 3.15 Tốc độ thấm nước ổn định và một số nhân tố ảnh hưởng 64

Bảng 3.16 Tổng lượng thấm 67

Bảng 3.17 Lượng nước giữ tiềm tàng trong khe hở mao quản 68

Bảng 3.18 Lượng nước giữ tiềm tàng trong khe hổng ngoài mao quản 69

Bảng 3.19 Lượng nước bão hòa tiềm tàng 70

Bảng 3.20 Lượng chứa nước hữu hiệu 71

Trang 10

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1.1 Sơ đồ phân bố lượng nước khi mưa 11

Hình 3.1 Bản đồ hành chính huyện Định Hóa 42

Hình 3.2 Phân bố lượng mưa theo các tháng trong năm 51

Hình 3.3 Mối tương quan giữa vận tốc thấm ban đầu và độ xốp bình quân 61

Hình 3.4 Mối tương quan giữa vận tốc thấm ban đầu và độ ẩm 62

Hình 3.5 Mối tương quan giữa VC và X% 65

Hình 3.6 Mối tương quan giữa VC và Hđ 66

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	361,92 KB