Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---o0o--- LÊ THỊ HẰNG NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
-o0o -
LÊ THỊ HẰNG
NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ DÒNG, GIỐNG ĐẬU TƯƠNG NHẬP NỘI TẠI HÀ GIANG
Chuyên ngành: TRỒNG TRỌT
Mã số: 60 62 01
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC NÔNG NHIỆP
Người hướng dẫn: PGS.TS LUÂN THỊ ĐẸP
THÁI NGUYÊN - 2011
Trang 2Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
LÊ THỊ HẰNG
NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ DÒNG, GIỐNG ĐẬU TƯƠNG NHẬP NỘI TẠI HÀ GIANG
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP
HÀ GIANG – 2011
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa có ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Mọi trích dẫn trong luận văn đã đƣợc ghi rõ nguồn gốc
Tác giả
LÊ THỊ HẰNG
Trang 4Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của
cô giáo hướng dẫn, cơ quan chủ quản, các cá nhân trong và ngoài nước Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Luân Thị Đẹp, với cương vị người hướng dẫn khoa học đã tận tâm hướng dẫn tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện đề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Đào tạo Sau Đại học, khoa Nông học, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, những người đã truyền thụ cho tôi những kiến thức và phương pháp nghiên cứu quý báu trong suốt thời gian tôi học tập tại trường
Và cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, những người luôn quan tâm giúp đỡ trong suốt thời gian tôi học tập và nghiên cứu vừa qua
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Giang, ngày 10/9/2011
LÊ THỊ HẰNG
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU:ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1 Tính cấp thiết của đề tài: 1
2 Mục đích của đề tài: 2
3 Yêu cầu của đề tài: 2
CHƯƠNG I:TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
1.1 Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài 3
1.1.1 Cơ sở khoa học 3
1.1.2 Cơ sở thực tiễn 4
1.2 Tình hình sản xuất, chọn tạo giống đậu tương trên thế giới và Việt Nam 4
1.2.1 Tình hình sản xuất, chọn tạo giống đậu tương trên thế giới 4
1.2.1.1 Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới 4
1.2.1.2 Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống đậu tương trên thế giới 8
1.2.2 Tình hình sản xuất và chọn tạo giống đậu tương ở Việt Nam 15
1.2.2.1 Tình hình sản xuất đậu tương ở Việt Nam 15
1.2.2.2 Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống đậu tương ở Việt Nam 16
1.2.2.3 Tình hình sản xuất đậu tương tại Hà Giang 22
CHƯƠNG II:VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24 2.1 Vật liệu, địa điểm, thời gian nghiên cứu 24
2.2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu 25
2.2.1 Nội dung nghiên cứu 25
2.2.2 Phương pháp nghiên cứu 25
2.2.2.1 Bố trí thí nghiệm 25
2.2.2.2 Quy trình kỹ thuật áp dụng cho thí nghiệm 27
2.2.2.3 Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi 28
2.2.3 Phương pháp xử lý số liệu 31
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 32
3.1 Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của các dòng, giống đậu tương 32
Trang 6Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
3.2 Đặc điểm thực vật học của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm 37
3.3 Đặc điểm hình thái của các dòng, giống đậu tương 39
3.4 Một số chỉ tiêu sinh lý của các dòng giống đậu tương 42
3.4.1 Chỉ số diện tích lá của các dòng giống đậu tương tham gia thí nghiệm 42
3.4.2 Khả năng hình thành nốt sần hữu hiệu của các dòng giống đậu tương tham gia thí nghiệm 44
3.4.3 Khả năng tích lũy vật chất khô của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm 47
3.5 Một số loại sâu hại chính và khả năng chống đổ của các dòng, giống đậu tương 50
3.6 Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm 52
3.6.1 Khả năng hình thành quả và hạt của các dòng đậu tương 52
3.6.2 Năng suất thực thu của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm 55
3.7 Hàm lượng Protein, Lipit của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm 57
3.8 Kết quả thử nghiệm các dòng đậu tương có triển vọng trên đồng ruộng của nông dân vụ Xuân 2011 58
3.8.1 Năng suất thực thu của các dòng, giống đậu tương sản xuất thử trên đồng ruộng nông dân vụ Xuân năm 2011 58
3.8.2 Đánh giá của người dân đối với các dòng, giống đậu tương sản xuất thử trên đồng ruộng nông dân vụ Xuân năm 2011 60
CHƯƠNG IV:KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 62
4.1 Kết luận 62
4.2 Đề nghị 63
Tµi liÖu tham kh¶o 64
TÀI LIỆU NƯỚC NGOÀI 66
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới giai đoạn 2005- 2010 4
Bảng 1.2 Tình hình sản xuất đậu tương ở Mỹ giai đoạn 2005- 2009 5
Bảng 1.3 Tình hình sản xuất đậu tương ở Brazil giai đoan 2005- 2009 6
Bảng 1.4 Tình hình sản xuất đậu tương của Achentina 7
Bảng 1.5 Tình hình sản xuất đậu tương ở Trung Quốc giai đọan 2005- 2009 8
Bảng 1.6 Tình hình sản xuất đậu tương ở Việt Nam giai đoạn 2005- 2010 16
Bảng 1.7 Số lượng mẫu giống đậu tương được nhập nội giai đoạn 2001- 2005 17
Bảng 1.8 Các giống đậu tương được tuyển chọn từ nguồn vật liệu nhập nội 18
Bảng 1.9 Các giống đậu tương được chọn tạo bằng phương pháp 19
Bảng 1.10 Các giống đậu tương chọn tạo được bằng sử lý đột biến 20
Bảng 1.11 Tình hình sản xuất đậu tương ở Hà Giang Giai đoạn 2005- 2010 23
B¶ng 3.1 Các giai đoạn sinh trưởng của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm 33
Bảng 3.2 Đặc điểm thực vật học của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm 37
Bảng 3.3 Một số đặc điểm hình thái của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm năm 2010- 2011 40
Bảng 3.4 Chỉ số diện tích lá của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm 43
Bảng 3.5 Khả năng hình thành nốt sần hữu hiệu của các dòng giống đậu tương tham gia thí nghiệm 45
Bảng 3.6 Khả năng tích lũy vật chất khô của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm 48
Bảng 3.7 Một số loài sâu hại chính và khả năng chống đổ của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm 51
Bảng 3.8 Các yếu tố cấu thành năng suất, năng suất lý thuyết của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm 53
Trang 8Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn
Bảng 3.9 Năng suất thực thu của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm năm 2010-2011 56 Bảng 3.10 Hàm lượng Protein, Lipit của các dòng, giống đậu tương thí
nghiệm 58 Bảng 3.11 Năng suất thực thu của các dòng, giống đậu tương sản xuất thử trên đồng ruộng nông dân vụ Xuân năm 2011 59 Bảng 3.12 Kết quả đánh giá của người dân đối với các dòng, giống đậu tương sản xuất thử trên đồng ruộng nông dân vụ xuân năm 2011 61
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn 1
PHẦN MỞ ĐẦU
ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cây đậu tương (tên khoa học Glycine max.L) thuộc cây họ đậu, là cây công nghiệp ngắn ngày Nó được xem là “cây thần diệu”, còn được ví là
“vàng mọc từ đất” sở dĩ cây đậu tương được đánh giá cao như vậy là do hạt đậu tương chứa nhiều chất dinh dưỡng quan trọng Các phân tích sinh hoá cho thấy rằng hạt đậu tương chứa từ 38% - 45%, Protein, 18 % - 22% lipit, nhiều vitamin và khoáng chất Trong hạt đậu tương có chứa đầy đủ và cân đối các loại axít amin, đặc biệt là các axit amin không thể thay thế cần thiết cho
cơ thể con người như: Triptophan, leuxin, valin, lizin, methiomin Ngoài ra còn có các muối khoáng như: Ca, Fe, Mg, Na, P, K…, các vitamin B1, B2, D,
K, E… Đậu tương còn được chế biến thành 600 loại thực phẩm khác nhau, bao gồm các loại thức ăn cổ truyền: đậu phụ, tương chao, sữa đậu nành tới các loại thực phẩm, chế phẩm hiện đại như: Kẹo, bánh đậu tương, bacon đậu tương, hotdogs đậu tương, đậu hũ cheese, các loại thịt nhân tạo (Trần Đình Long, 2000) [10] tất cả các loại sản phẩm đều thơm ngon và có giá trị dinh dưỡng cao
Kết quả nghiên cứu của Bùi Tường Hạnh, 1997 [7] cho thấy trong hạt đậu tương có chất IZOFLAVONE có tác dụng làm giảm đáng kể lượng Cholesterol trong máu khi sử dụng sản phẩm làm từ đậu tương Trong công nghiệp dầu đậu tương được sử dụng làm si, sơn, mực in, xà phòng, chất dẻo, cao su nhân tạo Đậu tương còn cung cấp nguyên liệu cho ngành chế biến thực phẩm dược, ngành công nghiệp ép dầu
Trang 10Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn 2
Hiện nay đậu tương đang cung cấp 10 – 20% nhu cầu dinh dưỡng đạm cho người và 50% thức ăn cho gia súc trên toàn thế giới với sản lượng 245 triệu tấn/năm (Trần Đình Long và cs, 2005) [13]
Hà Giang là một tỉnh miền núi Việt Nam, trong những năm qua tỉnh đã không ngừng nỗ lực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa những cây có giá trị kinh kế cao nhằm tăng thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo cho các dân tộc trong tỉnh Tuy nhiên việc mở rộng diện tích đậu tương hầu như không đáng kể, nông dân chủ yếu sử dụng các giống địa phương năng suất, chất lượng kém, nguyên nhân là do Hà Giang chưa tìm ra được những bộ giống đậu tương thích hợp để mở rộng sản xuất Do vậy cần phải nhanh chóng đưa các giống mới năng suất cao, chất lượng tốt vào sản xuất đại trà Tuy nhiên trước khi đưa vào sản xuất, các giống này cần được nghiên cứu, thử nghiệm
để chọn được giống phù hợp với điều kiện sinh thái của vùng
Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của một số dòng, giống đậu
tương nhập nội tại Hà Giang”
2 Mục đích của đề tài:
Nhằm chọn được những giống đậu tương có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao, chất lượng tốt phù hợp với vụ Xuân và vụ Thu Đông tại Hà Giang để bổ sung giống đậu tương tốt vào cơ cấu giống của tỉnh
3 Yêu cầu của đề tài:
- Theo dõi một số giai đoạn sinh trưởng chính của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm
- Đánh giá khả năng chống chịu và một số chỉ tiêu sinh lý
- Đánh giá các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read