Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học bài tác gia Tố Hữu trong chương trình sách giáo khoa ngữ văn 12

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM BÙI QUANG HOÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC BÀI T

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÙI QUANG HOÀ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ

DẠY HỌC BÀI TÁC GIA TỐ HỮU TRONG CHƯƠNG TRÌNH

SGK NGỮ VĂN 12

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2011

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÙI QUANG HOÀ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ

DẠY HỌC BÀI TÁC GIA TỐ HỮU TRONG CHƯƠNG TRÌNH

SGK NGỮ VĂN 12

Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học Văn - Tiếng Việt

Mã số: 60.14.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

TS NGUYỄN TRỌNG HOÀN

THÁI NGUYÊN - 2011

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Trọng Hoàn Người thầy đã tận tình giúp đỡ em trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Em xin trân trọng cảm ơn các thầy cô trong khoa Ngữ văn, khoa Sau đại học trường ĐHSP Thái Nguyên đã nhiệt tình giúp đỡ và động viên em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường

Tác giả luận văn xin chân thành cảm ơn BGH các trường THPT Lương Văn Tụy, THPT Đinh Tiên Hoàng, THPT Nho Quan C, THPT Gia Viễn A của tỉnh Ninh Bình, những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian qua

Thái Nguyên , ngày 10 tháng 8 năm 2011

Tác giả

Bùi Quang Hòa

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trích dẫn đều có nguồn gốc rõ ràng, các kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố ở bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Bùi Quang Hòa

Trang 5

BẢNG KÝ HIỆU NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Trang 6

i

MỤC LỤC

Trang Trang bìa phụ

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Bảng ký hiệu những chữ viết tắt trong luận văn

Mục lục i

PHẦN MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU VIỆC DẠY HỌC BÀI TÁC GIA TỐ HỮU TRONG CHƯƠNG TRÌNH SGK NGỮ VĂN 12 8

1.1 Tác gia Tố Hữu 8

1.1.1 Tiểu sử nhà thơ Tố Hữu 8

1.1.2 Quan điểm sáng tác của nhà thơ Tố Hữu 9

1.1.3 Đường đời, đường thơ Tố Hữu luôn song hành cùng con đường cách mạng 11

1.1.4 Phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu 12

1.2 Những tiền đề khoa học nghiên cứu về tác gia Tố Hữu trong nhà trường 13

1.2.1 Khái niệm về „„hiệu quả‟‟: có nghĩa là „„kết quả như yêu cầu của việc làm mang lại‟‟ (theo Từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học năm 1992 trang 441) 13

1.2.2 Đặc điểm tâm lý 17

1.2.3 Khả năng tổ chức hoạt động học tập của học sinh THPT 19

1.3 Thực trạng dạy - học bài tác gia Tố Hữu trong chương trình và SGK Ngữ văn 12 21

1.3.1 Khảo sát giáo viên dạy môn Ngữ Văn và HS ở trường THPT về tình hình dạy - học bài tác gia Tố Hữu trong chương trình SGK Ngữ văn 12 21

Trang 7

1.3.2 Một số kết quả khảo sát 26 1.3.3 Những khó khăn mà giáo viên gặp phải khi dạy học bài tác gia

Tố Hữu trong chương trình SGK ngữ văn 12 30 1.3.4 Tâm lý của học sinh và những khó khăn khi tiếp nhận bài học về tác gia Tố Hữu trong chương trình và SGK ngữ văn 12 31

Chương 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC BÀI TÁC GIA TỐ HỮU TRONG CHƯƠNG TRÌNH

SGK NGỮ VĂN 12 36

2.1 Những căn cứ để xây dựng biện pháp 36 2.1.1 Những đổi mới về mục tiêu, chương trình và phương pháp dạy học mới hiện nay đối với môn Ngữ văn trong nhà trường phổ thông 36 2.1.2 Phát hiện những khoảng cách tiếp nhận của học sinh với thơ Tố Hữu 43 2.1.3 Phát hiện đúng đắn đặc điểm tiếp nhận của học sinh khi học bài tác gia Tố Hữu 44 2.1.4 Trình độ chuyên môn và bản lĩnh sư phạm của người giáo viên khi giảng dạy kiểu bài văn học sử 47 2.2 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học bài tác giaTố Hữu

trong chương trình- SGK Ngữ văn 12 50 2.2.1 Định hướng những kiến thức cơ bản, then chốt trong dạy - học bài tác gia Tố Hữu 50 2.2.2 Hướng dẫn học sinh phát hiện và ghi nhớ những luận điểm trong bài tác gia Tố Hữu 52 2.2.3 Xây dựng hệ thống câu hỏi khơi gợi cảm xúc lòng yêu mến văn chương và nhu cầu sáng tạo nghệ thuật của học sinh 53 2.2.4 Phát huy khả năng tự tìm kiếm kiến thức của học sinh 59 2.2.5 Tạo bầu không khí văn chương cởi mở, rèn luyện năng lực giao tiếp khi giảng dạy bài tác gia Tố Hữu 61

Trang 8

2.2.6 Vận dụng nguyên tắc về tích hợp trong dạy - học bài tác gia Tố Hữu 64 2.2.7 Tổ chức các hoạt động ngoại khoá tìm hiểu về cuộc đời,sự

nghiệp của nhà thơ Tố Hữu 71

2.2.8 Hình thành kỹ năng làm bài tập nâng cao qua bài học tác gia Tố Hữu trong SGK Ngữ văn 12 76

Chương 3 THIẾT KẾ GIÁO ÁN THỂ NGHIỆM DẠY HỌC BÀI TÁC GIA TỐ HỮU TRONG CHƯƠNG TRÌNH SGK NGỮ VĂN 12 78

3.1 Mục đích thể nghiệm 78

3.2 Đối tượng thể nghiệm 78

3.3 Cách thức tiến hành thể nghiệm 78

3.3.1 Điểm mới của bài soạn 78

3.3.2 Bài soạn thể nghiệm 79

3.3.3 Nhận xét, đánh giá kết quả thể nghiệm 89

PHẦN KẾT LUẬN 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 96

Trang 9

tổ chức đồng bộ hơn với sự tham gia của nhiều cơ quan chức năng và đông đảo các nhà sư phạm có kinh nghiệm, đặc biệt là phải bắt đầu từ ngành sư phạm cho tới các tổ chức cá nhân trong toàn xã hội

Đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu tất yếu trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo nước ta Xu hướng dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh đang trở thành phương châm hành động của hầu hết các giáo viên Quá trình đổi mới phương pháp dạy học có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng đào tạo và giáo dục nhân cách thế hệ trẻ

Trong thực tế, giảng dạy văn học sử ở trường phổ thông nói chung và dạy các bài về tác gia nói riêng còn nằm trong quỹ đạo của lối học cũ chưa phát huy được năng lực học tập của học sinh, giảng dạy theo phương pháp thuyết giảng hay thông báo một chiều chỉ thích ứng với nền giáo dục cũ -

“Lối giáo dục áp đặt” Có so sánh với nền giáo dục ảm đạm, thưa thớt, nghèo nàn đầu thế kỷ XX hay trong những năm dưới chế độ thực dân, chúng ta mới thấy được tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học để đào tạo

ra những thế hệ trẻ đủ đức, đủ tài, năng động sáng tạo, phục vụ đất nước trong thời gian tới, có nhiều thách thức lớn cho dân tộc Việt Nam

Đối với các bài văn học sử về tác gia văn học, làm thế nào để học sinh không thờ ơ với bài giảng, thay vào đó là hứng thú say mê tìm hiểu và phát huy được tính sáng tạo? Làm thế nào để rèn luyện năng lực tự nghiên cứu, tự hoạt động trên văn bản của HS? Vì vậy, cần có phương hướng dạy học hợp lý

Trang 10

2

các bài này sẽ giúp các em hình thành năng lực tự nghiên cứu, tự hoạt động trên văn bản là việc làm cần thiết, sát với thực tế với xu thế đổi mới phương pháp dạy học, đáp ứng mục tiêu giáo dục như Nghị quyết Trung ương II khoá

VIII đã đề ra: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo khắc phục

lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học”

Từ định hướng trên, chúng tôi lựa chọn đề tài này với những lý do sau: 1.1 Tố Hữu là một nhà thơ lớn của dân tộc Ông luôn được coi là ngôi sao ngời sáng, là người mở đầu và dẫn đầu tiêu biểu của nền thơ ca cách mạng Với hơn sáu mươi năm đấu tranh cách mạng và sáng tác nghệ thuật, Tố Hữu đã có những đóng góp không nhỏ cho nền văn học nước nhà Suốt cuộc đời mình, Tố Hữu luôn lấy lý tưởng sống của Đảng làm lẽ sống và chiến đấu

vì quần chúng nhân dân lao động, vì độc lập tự do của tổ quốc Ông thực sự tạo nên được niềm yêu mến, nỗi đam mê bền chắc trong lòng nhiều thế hệ độc giả Trên bầu trời của nền văn học Việt Nam hiện đại, ông là người đã đem đến cho công chúng và rồi nhận được từ họ một sự đồng điệu, đồng cảm, đồng tình tuyệt diệu, đáng là niềm ao ước của mọi sự nghiệp thơ ca, kể cả những nhà thơ lớn cùng thời với ông Là một cây bút tiêu biểu, bằng những sáng tạo độc đáo về nội dung và nghệ thuật, Tố Hữu đã khẳng định được vị trí

của mình trên văn đàn, khẳng định được sức sống mãnh liệt của hồn thơ trữ

tình - chính trị trong lòng độc giả

1.2 Trong chương trình Ngữ văn ở trường phổ thông hiện nay, Tố Hữu vẫn là tác giả được lựa chọn và giảng dạy với tư cách là tác gia lớn của nền văn học Việt Nam Vì vậy, thực hiện luận văn này, ngoài ý phục vụ học tập, chúng tôi còn muốn cung cấp một phương hướng dạy học bài học về tác gia một cách khoa học và hợp lý, để tất cả những người quan tâm đến ngành giáo dục có thêm một tư liệu tham khảo bổ ích, quý giá trong quá trình học tập và nghiên cứu của mình

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	308,3 KB