I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác luôn quan tâm đến mọi người, nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng. Bác từng nói: “Dạy trẻ cũng giống như trồng cây non Trồng cây non được tốt thì sau này các cháu được tốt”. Đúng như vậy, nếu những cây non được ươm trồng, chăm sóc cẩn thận thì nó sẽ phát triển tốt và cho trái ngọt. Trẻ lứa tuổi Mầm non cũng thế, nếu được chăm sóc dạy dỗ tốt thì sẽ kích thích sự phát triển toàn diện về mọi mặt “Đức TríThể MỹLao động”. Phát triển thể chất là một trong năm mặt phát triển toàn diện cho trẻ mầm non. Để có thể giúp trẻ đạt hiệu quả cao nhất về phát triển thể chất, giáo viên cần hiểu rõ đặc điểm phát triển thể chất, những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về thể chất. Muốn cho cơ thể phát triển tốt thì vấn đề không thể thiếu được đó là yếu tố vận động.
Trang 1I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác luôn quan tâm đến mọi người, nhất là các cháu thiếu niên nhi đồng
Bác từng nói:
“Dạy trẻ cũng giống như trồng cây non Trồng cây non được tốt thì sau này các cháu được tốt”.
Đúng như vậy, nếu những cây non được ươm trồng, chăm sóc cẩn thận thì nó
sẽ phát triển tốt và cho trái ngọt Trẻ lứa tuổi Mầm non cũng thế, nếu được chăm
sóc dạy dỗ tốt thì sẽ kích thích sự phát triển toàn diện về mọi mặt “Đức- Trí-Thể -Mỹ-Lao động” Phát triển thể chất là một trong năm mặt phát triển toàn diện cho
trẻ mầm non Để có thể giúp trẻ đạt hiệu quả cao nhất về phát triển thể chất, giáo viên cần hiểu rõ đặc điểm phát triển thể chất, những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non về thể chất Muốn cho cơ thể phát triển tốt thì vấn đề không thể thiếu được đó là yếu tố vận động
Các nhà nghiên cứu đã cho rằng: Vận động giúp con người loại bỏ trạng thái tâm lí căng thẳng, làm cho con người quên đi âu sầu phiền não, tâm tình sẽ vui vẻ lên Trẻ em mầm non nhất là trẻ 3-4 tuổi vốn có đặc điểm hiếu động, thích vận động Vận động cơ thể thích đáng có thể kích thích trung khu tình cảm của trẻ em, làm cho trẻ vui vẻ, giảm thiểu việc tạo ra các tình cảm không lành mạnh ở chúng hoặc làm cho tình cảm không lành mạnh của trẻ được loại bỏ, giảm bớt một cách thỏa đáng Trẻ em tham gia vận động cơ thể với khối lượng hợp lí còn có thể làm cho năng lượng quá nhiều trong cơ thể được tiêu hao, làm cho trẻ cảm thấy thoải mái nhẹ nhàng Trong quá trình vận động, khi trẻ em đạt được sự thành công, cảm thụ tình cảm tốt đẹp sẽ làm cho trẻ hoạt bát, cởi mở, tích cực và tràn đầy lòng tin
Vì vậy, việc phát triển vận động cho trẻ phù hợp với lứa tuổi trong các trường mầm non là nội dung quan trọng để phát triển thể chất cho trẻ
Trang 2Thực tế trong năm học 2014- 2015, Sở giáo dục và đào tạo Bắc Giang đã chỉ đạo triển khai chuyên đề “Giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường Mầm non” Ngay từ đầu năm học Ban giám hiêu trường Mầm non Ngọc Lý đã triển khai kịp thời nội dung này đến 100% cán bộ giáo viên trong trường Là một giáo viên được phân công phụ trách lớp mẫu giáo 3-4 tuổi tôi thấy để thực hiện tốt chuyên đề này thì ngoài việc phát triển vận động cho trẻ với các nội dung trong các hoạt động học theo kế hoạch và tích hợp ở các hoạt động khác thì một việc làm quan trọng là phải tạo cơ hội, hứng thú cho trẻ được củng cố, rèn luyện các kĩ năng vận động thô, vận động tinh một cách thường xuyên ở địa điểm không gian phù hợp Đây cũng là một nội dung mới trong chương trình giáo dục trẻ trong năm học này khiến tôi luôn trăn trở suy nghĩ Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu và chọn đề tài
“Một số biện pháp xây dựng và tổ chức cho trẻ 3-4 tuổi chơi ở góc vận động” để thực hiện trong năm học 2014-2015
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Thông qua hoạt động giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, kỹ năng vận động trong các bài tập phát triển thể chất, kỹ năng quan sát, phân biệt, kỹ năng xếp hình, cắt, dán, đan tết… để tạo ra một số sản phẩm đơn giản, luyện tập các bài tập vận động đã được học
Qua góc vận động giúp trẻ phát triển tình cảm tập thể, là trung tâm tập hợp trẻ cùng chơi với nhau trong nhóm, thể hiện sự đoàn kết giúp đỡ nhau trong nhóm chơi Khi chơi trẻ được tự do thể hiện khả năng của mình một cách tích cực mang lại trong góc
Qua các trò chơi trong góc vận động giúp trẻ được hòa nhập với thiên nhiên từ các nguyên vật liệu thiên nhiên trẻ được luyện các kĩ năng vận động như cắt, xếp,
xé dán, đan tết… khuyến khích trẻ sáng tạo không những giúp trẻ củng cố các động tác phát triển các nhóm cơ và hô hấp, củng cố các kỹ năng vận động cơ bản
và các tố chất trong vận động, trẻ được thực hiện các cử động của bàn tay ngó tay, phối hợp tay, mắt mà còn tạo ra nhiều cái đẹp
Trang 3Giúp cho bản thân có thêm kinh nghiệm trong việc xây dựng và tổ chức vận động cho trẻ Góp phần nâng cao chất lượng chuyên đề “Phát triển vận động” cho trẻ trong nhà trường
III ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
1 Đối tượng:
“Một số biện pháp xây dựng và tổ chức cho trẻ 3-4 tuổi chơi ở góc vận động”
2 Phạm vi
- Địa điểm: Đề tài này được thực hiện tại lớp mẫu giáo 3-4 tuổi C1 Trường mầm non Ngọc Lý- Tân Yên- Bắc Giang
- Thời gian: từ tháng 8/2014 đến tháng 11/2014
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Trong khi nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Chuyên đề hè 2014, tài liệu bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên, Tài liệu sách báo, tập san có nội dung hướng dẫn phương pháp xây dựng mô hình vận động trong lớp học
2 Phương pháp điều tra thực trạng
Khảo sát thực trạng góc vận động của lớp, khả năng và hứng thú của trẻ khi được chơi ở góc vận động
3.Phương pháp thực hành trải nghiệm
Tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, cuốn hút trẻ tham gia vào các hoạt động khác cùng với bạn trong lớp
4.Phương pháp đúc kết kinh nghiệm
Qua các giờ hoạt động góc, các đợt được dự giờ, kiểm tra bản thân rút ra những kinh nghiệm để xây dựng và tổ chức hoạt động trong góc vận động được tốt hơn
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Trang 41 Cơ sở lý luận
Đối với trẻ 3-4 tuổi quá trình phát triển của cơ thể là rất mạnh mẽ, độ tuổi này
có một bước phát triển tốt hơn hẳn so với trẻ tuổi nhà trẻ Nhờ có đôi bàn tay, bàn chân và thân hình khỏe mạnh trẻ có điều kiện thực nghiệm trải nghiệm những kỹ năng mới như: ném, bắt bóng Ngoài ra trẻ còn có thể thực hiện một số vận động khác đòi hỏi sức mạnh của các cơ bắp như bò, trườn, leo trèo…Cùng vởi củng cố các kỹ năng vận động cơ bản là các kỹ năng vận động tinh khéo léo của đôi bàn tay càng trở lên khéo léo hơn như: xoay tròn cổ tay, cuộn cổ tay, đan tết, xếp chồng các hình khối khác nhau, xé dán giấy, sử dụng kéo bút, tô vẽ nguệch ngoạc, cài cởi cúc áo
Việc đạt được các kỹ năng vận động phụ thuộc vào sự phát triển của cơ thể và quá trình thực hành luyện tập hằng ngày của trẻ Để tạo điều kiện môi trường và cơ hội cho trẻ được thực hành luyện tập thì cô phải là người nhạy bén, linh hoạt, chu đáo tỷ mỷ để đáp ứng nhu cầu vui chơi, học tập của trẻ ở mọi lúc mọi nơi, phù hợp với tâm sinh lý của từng trẻ
2 Cơ sở thực tiễn
Lớp tôi là lớp mẫu giáo 3-4 tuổi, có diện tích phòng hoạt động chung cho trẻ
là 55m2 trên tổng số 31 trẻ Hàng ngày, lớp phải bố trí cho trẻ chơi không quá 5 góc Việc tổ chức cho trẻ được chơi trong góc vận động là việc làm thường xuyên, hàng ngày ở lớp Vì vậy, khi thực hiện đề tài này tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
a Thuận lợi
Bản thân đã đạt trình độ trên chuẩn, đã nhiều năm dạy lớp mẫu giáo 3-4 tuổi nên có kinh nghiệm trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ
Cơ sở vật chất của lớp tương đối đầy đủ thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động
Được nhà trường bồi dưỡng về chuyên đề phát triển vận động cho trẻ, được cung cấp tài liệu, dự giờ chuyên đề phát triển vận động, dự hoạt động góc trong đó
có góc vận động, thường xuyên được trao đỏi, học hỏi từ ban giám hiệu và các đồng nghiệp trong trường
Trang 5Đa số phụ huynh đã quan tâm đến việc học tập của con em mình.
b Khó khăn
Số trẻ của lớp còn đông nên ảnh hưởng tới chất lượng dạy và học, một số trẻ khả năng thực hiện các kĩ năng vận động còn hạn chế
Đồ dùng, đồ chơi trong góc vận động chưa phong phú, chưa có nhiều nguyên liệu để tạo hứng thú cho trẻ tham gia, rèn luyện các vận động tinh
Nhận thức của một số phụ huynh chưa hiểu hết tầm quan trọng trong việc xây dựng, và tổ chức cho trẻ chơi ở góc vận động
Xây dựng góc vận động cho trẻ tham gia chơi trong giờ hoạt động góc là một điểm mới nên bản thân tôi còn gặp bỡ ngỡ những ngày đầu thực hiện
3 Các biện pháp thực hiện
Quan điểm giáo dục trẻ theo hướng đổi mới giáo viên phải là người hướng dẫn, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động, vui chơi, tìm tòi, khám phá Trẻ hoạt động không
bị áp đặt để phát huy năng lực bản thân, được trao đổi, nhận xét trẻ sẽ trở lên năng
động hơn Để thực hiện tốt đề tài “Một số biện pháp xây dựng và tổ chức cho trẻ 3-4 tuổi chơi ở góc vận động” thì tôi đã sử dụng một số biện pháp sau:
3.1 Xây dựng mô hình góc vận động
Trang 6
Hình ảnh mô hình góc vận động
Muốn xây dựng được mô hình vận động, thì ngay từ đầu năm học tôi đã thiết
kế, bố trí các góc chơi có sự thay đổi luân phiên phù hợp mà vẫn đảm bảo ba góc chính của hoạt động Tạo cho trẻ có không gian rộng đủ diện tích cho trẻ tham gia hoạt động, ngoài ra tôi còn trang trí một số hình ảnh ngộ nghĩnh cuốn hút trẻ để khi trẻ tham gia hoạt động trẻ được thoải mái hưng phấn từ đó trẻ sẽ tích cực nhất, kết quả của bài học có kết quả cao Không những thế ngay từ đầu năm học tôi tham khảo Ban giám hiệu, đồng nghiệp lên kế hoạch cho việc mua sắm, làm đồ dùng đồ chơi một cách phù hợp, không lên một cách chung chung mà vạch rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi Ngoài những đồ dùng đồ chơi có sẵn, tôi tận dụng những nguyên vật sẵn có để là đồ chơi như: vải vụn, khối gỗ, hạt, vỏ hến, ống chỉ, que tre…ngoài ra toi còn tận dụng những đồ chơi sẵn có trong thiên nhiên như: lá mít, bèo tây, lá cây dừa cạn,lá dừa, củ khoai… tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn cho tính mạng, không gây độc hại, không sắt nhọn, không nặng
nề với trẻ
Từ những nguyên vật liệu trên cô và trẻ làm ra được rất nhiều đồ dùng đồ chơi trong các góc cho trẻ hoạt động
VD: Tôi tận dụng những mẩu xốp vụn trang trí thừa ra tôi cắt thành hình cái lá hoặc bông hoa làm thủng một đầu hoặc giữa bố trí làm sao cho đẹp để trẻ xâu vòng Tôi tận dụng những chiếc lá mít hay bèo tây, lá dừa… cho trẻ làm những con
Trang 7trâu, con xâu, con mèo… hay tôi tận dụng những mảnh vải vụn may thành các quả bóng ném cho trẻ…
Từ những đồ dùng đó trẻ được sử dụng làm rất nhiều các sản phẩm trong góc vận động như: con xâu, con bò, con trâu, đan tết được sợi dây dài và đẹp thể hiện
sự khéo léo của đôi bàn tay Ngoài ra với những bông hoa hay chiếc lá trẻ có thể xâu vòng tặng cô, tặng mẹ, tặng bạn…
Đặc biệt việc bố trí góc chơi lựa chọn đồ chơi, trò chơi cần phù hợp với chủ đề, chủ điểm
VD: Chủ điểm Trường mầm non Ngọc Lý cô cần chuẩn bị đồ dùng như: Khối
gỗ, bóng, hoa, lá, giây xâu…Khi trẻ chơi ở góc trẻ có đủ đồ dùng để thực hiện một
số nội dung sau: xếp ngôi trường của bé, ném bóng và trẻ còn được kết hợp với trò chơi dân gian như lộn cầu vồng Chủ điểm Bản thân tôi đã thực hiện tôi cho trể đan tết các lá cây, hay đan các ngón tay, tung bóng…Với chủ điểm Động vật chúng tôi đang thực hiện tôi cho trẻ làm các con mèo từ lá chuối, lá dừa, làm trâu
lá mít Từ những nội dung đó, nhằm hỗ trợ cho trẻ củng cố một số kiến thức như
kỹ năng ném, bật nhảy, kỹ năng xếp… hay hình thành cho trẻ thói quen đoàn kết biết hỗ trợ giúp đỡ nhau
Khi đã chuẩn bị đồ dùng đầy đủ tôi bố trí và tổ chức theo nguyên tắc trẻ ‘‘Chơi
mà học”, đảm bảo về yêu cầu không gian thực tế của lớp tôi luôn tạo một khoảng trống đủ rộng trẻ được vận động tự do và có thể chơi trò chơi vận động và kết hợp trò chơi dân gian và thường xuyên thay đổi góc chơi và kết hợp trang trí một số hình ảnh minh họa vận động cho trẻ không nhàm chán tạo cho trẻ ứng thú khi tham gia hoạt động
3.2 Tổ chức cho trẻ chơi trong góc vận động
Muốn cho trẻ hoạt động vui chơi ở góc vận động một cách rõ ràng, cụ thể và mang tính chặt chẽ thì ngoài tổ chức chơi cho trẻ còn có một nội dung rất quan trọng đó là tạo cơ hội cho trẻ liên kết các góc chơi Vì vậy muốn trẻ chơi tốt tôi luôn xác định được ý nghĩa của trò chơi
Trang 8Hình ảnh trẻ đang tham gia hoạt động
VD: Trong trò chơi xếp hình thì hiểu được đó là loại trò chơi biểu hiện khả năng tạo hình của trẻ, từ khối gỗ, khối nhựa…để tạo nên những ngôi nhà hay trường học mà trẻ tự hình dung ra…hay làm các con vật từ các lá cây…, hay thực hiện các nội dung như bật xa nhằm củng cố kỹ năng bật cho trẻ, hay đan kết các ngón tay nhằm kèn luyện các cơ tay của trẻ…Tùy theo hoàn cảnh sống, vốn sống
và khả năng tưởng tượng của trẻ, hay khả năng thể hiện các kỹ năng khi chơi mỗi trẻ đều có khả năng riêng biệt và thể hiện qua quá trình chơi của mình
Khi tổ chức cho trẻ chơi tôi luôn thay đổi hình thức chơi theo chủ đề hay gợi ý thay đổi vai chơi trong góc nhằm giúp trẻ không nhàm chán tạo hứng thú mà trẻ lại được củng cố các kỹ năng mà cô đưa ra trong góc chơi
Trong khi chơi trẻ được chơi với các đồ chơi gần gũi với thiên nhiên dễ tạo ra sản phẩm phù hợp với độ tuổi mà có thể tạo sự liên kết các góc chơi như: Trẻ xâu vòng mang tặng gia đình nhà bạn chơi ở góc phân vai…
Trang 9Hình ảnh trẻ chơi liên kết các góc chơi
Tôi còn thay đổi hình thức chơi thi đua tôi hướng cho trẻ chú ý đến quá trình chơi tổ chức cho trẻ đánh giá giữa các thành viên trong tổ, trong nhóm mình cùng chơi
Với những trẻ khả năng vận động hạn chế tôi thường giành nhiều thời gian cho trẻ đó hơn.Tôi tới hướng dẫn trẻ thực hiện từng động tác kết hợp động viên khuyến khích trẻ, nhưng không gò ép trẻ thực hiện quá nhiều lần mà thay đổi hình thức chơi, cách chơi nhưng nhấn mạnh trò chơi trẻ chưa thực hiện được.Tôi luôn gần gũi khuyến khích trẻ tạo cho trẻ cảm thấy thoải mái khi chơi
Hình ảnh hướng dẫn trẻ khả năng vận động hạn chế
Trang 10Tôi thường xuyên quan tâm chú ý đến phát huy tính tích cực của trẻ tạo điều kiện cho trẻ suy nghĩ, quan sát, chú ý, sáng tạo trong quá trình chơi Thường xuyên thay đổi các trò chơi, đồ chơi có màu sắc khác nhau để tạo hứng thú
Tôi còn tổ chức trò chơi dân gian ngay trong góc kết hợp với nội dung lời bài đồng dao tôi luôn chú ý cho trẻ phát âm rõ ràng chính xác tùy theo khả năng của trẻ tôi có thể thay đổi luật chơi cách chơi, lời mới cho bài đồng dao để trò chơi thêm hấp dẫn hơn
VD: Trò chơi‘‘Bịt mắt bắt dê”
Một bầy trẻ nhỏ Bịt mắt bắt dê
Dê vấp bờ hè Ngã kềnh bốn vó Mọi người cười rộ
Cố đuổi vòng quanh
Dê chạy thật nhanh Túm ngay một chú (Lời mới)
Trang 11Hình ảnh trẻ kết hợp chơi trò chơi dân gian
*Mục đích giáo dục:
Củng cố vận động đi, chạy, bật, ném, phát triển khả năng định hướng trong không gian cho trẻ Phát triển các giác quan và khả năng phán đoán cho trẻ Cung cấp thêm kiến thức mới về động vật cho trẻ Phát triển ngôn ngữ và thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ
3.3 Biện pháp phối kết hợp với phụ huynh
Hình ảnh trao đổi với phụ huynh
Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và nhà trường Chính vì vậy, việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường để xây dựng góc vận động và tổ chức cho trẻ được luyện tập các kĩ năng vận động phù hợp với nội dung chương trình của độ tuổi là việc làm hết sức cần thiết
Bởi vậy, trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, tôi nêu tầm quan trọng trong thực hiện phát triển vận động cho trẻ, đặc biệt thông qua góc vận động Đây cũng
Là một trong những nội dung mới của năm học 2014- 2015 Tôi đã tyuên truyền
cho các bậc phụ huynh bằng cách tổ chức hội thi“Vui chơi cùng bé” tại lớp và mời
Ban giám hiệu nhà trường cùng các bậc phụ huynh đến dự kết hợp tuyên truyền
về tầm quan trọng của hoạt động Qua đó giúp cho các bậc phụ huynh nhận thức
rõ hơn về tầm quan trọng, cách tổ chức vận động cho trẻ thông qua hoạt động góc đồng thời các bậc phụ huynh năm được các kỹ năng vận động như kỹ năng xếp hình hay bật, ném Từ đó, các bậc cha, mẹ quan tâm, ủng hộ cho con em mình những thiết bị, đồ dùng, đồ chơi cần thiết phục vụ cho hoạt động cho trẻ và kết hợp
