Tôi xin trân trọng cảm ơn tới các thầy cô khoa Sinh - KTNN, trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên; khoa Sinh - KTNN, trường Đại học Sư phạm Hà Nội luôn tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt
Trang 1Tôi xin trân trọng cảm ơn tới các thầy cô khoa Sinh - KTNN, trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên; khoa Sinh - KTNN, trường Đại học Sư phạm
Hà Nội luôn tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu
Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ ở phòng Hoá sinh - protein, Viện Công nghệ sinh học; phòng Kỹ thuật, sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên; Công ty Vật tư nông lâm nghiệp thuỷ lợi Thái Nguyên; Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam
SO SÁNH ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ, HOÁ SINH LIÊN QUAN ĐẾN KHẢ NĂNG CHỊU MẤT NƯỚC CỦA MỘT SỐ GIỐNG LÚA CẠN TRỒNG TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA KCl
XỬ LÝ HẠT TRƯỚC KHI GIEO
LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC
HÀ NỘI - NĂM 2011
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
-
NGUYỄN THỊ NGỌC LAN
SO SÁNH ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ, HOÁ SINH LIÊN QUAN ĐẾN KHẢ NĂNG CHỊU MẤT NƯỚC CỦA MỘT SỐ GIỐNG LÚA CẠN TRỒNG TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA KCl
XỬ LÝ HẠT TRƯỚC KHI GIEO
Chuyên ngành: SINH LÝ HỌC THỰC VẬT
Mã số: 62.42.30.05
LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
1 GS.TS Nguyễn Như Khanh
2 PGS.TS Chu Hoàng Mậu
HÀ NỘI - NĂM 2011
Trang 3Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ Trung tâm Tài nguyên Di truyền Thực vật, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam đã cung cấp các giống lúa cạn và các tài liệu liên quan phục vụ công tác nghiên cứu
Tôi xin trân trọng cảm ơn tới Ban giám hiệu, Phòng Quản lý Khoa học
- QHQT, Phòng Hành chính- tài vụ, Ban chủ nhiệm khoa Sinh - KTNN, trường Đại học Sư phạm – ĐH Thái Nguyên và Ban giám hiệu, Phòng Sau đại học, Ban chủ nhiệm khoa Sinh học, trường Đại học Sư phạm Hà Nội luôn tạo mọi điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu
Tôi xin chân thành cảm ơn sự động viên và giúp đỡ của gia đình, bạn
bè và đồng nghiệp trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án
Tác giả luận án
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực Một số kết quả đã được công bố đồng tác giả, phần còn lại chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Hà Nội, ngày tháng năm 2011
Tác giả luận án
Nguyễn Thị Ngọc Lan
Trang 5MỤC LỤC
1.1 Giới thiệu cây lúa cạn 6 1.2 Tính chống chịu hạn của cây lúa 19 1.3 Kali clorua và vai trò của kali đối với cây lúa 26 1.4 Kỹ thuật sinh học phân tử trong nghiên cứu tính đa dạng di
truyền và nghiên cứu gen liên quan đến tính chịu hạn của cây
trồng
31
2.1 Vật liệu nghiên cứu 38 2.2 Phương pháp nghiên cứu 40 2.2.1 Phương pháp phân tích các chỉ tiêu sinh lý 41 2.2.2 Phương pháp xác định các chỉ tiêu hóa sinh 43 2.2.3 Phương pháp nghiên cứu chỉ tiêu nông học 44 2.2.4 Các phương pháp sinh học phân tử 45 2.2.5 Phương pháp xử lý kết quả và tính toán số liệu 50
3.1 Khả năng chịu mất nước ở giai đoạn mạ của các giống lúa cạn
3.2 Xác định quan hệ di truyền của 25 giống lúa cạn và so sánh trình
tự gen LTP liên quan đến khả năng chịu mất nước của cây lúa
cạn
70
3.2.1 Kết quả xác định quan hệ di truyền của 25 giống lúa cạn nghiên
cứu bằng kỹ thuật RAPD
70
3.2.2 Kết quả so sánh trình tự gen LTP liên quan đến khả năng chịu
mất nước của cây lúa cạn
77
Trang 63.3 Ảnh hưởng KCl đến đặc điểm sinh lý, hóa sinh liên quan đến khả
năng chịu mất nước của lúa cạn
suất của các giống lúa cạn
Trang 7NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
ADN Axit Deoxyribo Nucleic
AFLP Amplified Fragment Length Polymorphism
O sativa Oryza sativa
O glaberrina Oryza glaberrina
O perennis Oryza perennis
P5CS Pyrrline-5-casboxylate synthase
PCR Polymerase Chain Reaction
PS I Photosystem I
PS II Photosystem II
QLT Quantitative trait loci
RAPD Randomly Amlified Polymorphic DNA
Trang 8RFLP Restriction Fragment Length Polymorphism sHSP small heat-shock protein
SNP Single Nucleotide Polymorphism
STS Sequence Tagged Site
SSR Simple Sequence Repeat
STT Số thứ tự
THN Thoát hơi nước
TN Thí nghiệm
TT Thực thu
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 1.1 Diện tích và sản lượng lúa cả năm của Việt Nam 11
2 Bảng 1.2 Diện tích, năng suất và sản lượng lúa cạn trên thế giới 12
3 Bảng 2.1 Danh sách các giống lúa cạn nghiên cứu 38
4 Bảng 2.2 Kí hiệu và trình tự các nucleotit của 20 mồi RAPD
sử dụng trong nghiên cứu 46
9 Bảng 3.3 Hàm lượng diệp lục liên kết 56
10 Bảng 3.4 Sức hút nước của hạt lúa 59
11 Bảng 3.5 Tham số thống kê về lượng nước mất đi của mô lá 62
12 Bảng 3.6 Hàm lượng nước trong mô lá của cây mạ 64
13 Bảng 3.7 Cường độ thoát hơi nước của cây mạ 66
14 Bảng 3.8 Tổng hợp xếp hạng của 25 giống lúa cạn theo các chỉ
tiêu sinh lý liên quan đến khả năng chịu mất nước 69
15 Bảng 3.9 Tổng số phân đoạn ADN và tỷ lệ số phân đoạn ADN
đa hình của 20 mồi RAPD 72
16 Bảng 3.10 Các phân đoạn ADN đặc trưng của các giống lúa cạn
với các mồi ngẫu nhiên 76
17 Bảng 3.11 Hàm lượng kali tổng số 86
18 Bảng 3.12 Hàm lượng đường khử 88
19 Bảng 3.13 Hàm lượng prolin của cây mạ 90
20 Bảng 3.14 Hàm lượng axít hữu cơ 92
21 Bảng 3.15 Áp suất thẩm thấu của cây mạ 94
Trang 1022 Bảng 3.16 Hoạt độ enzyme catalase của cây mạ 96
23 Bảng 3.17 Hoạt độ enzyme peroxydase của cây mạ 97
24 Bảng 3.18 Huỳnh quang diệp lục của lá ở thời kỳ cây mạ 100
25 Bảng 3.19 Huỳnh quang diệp lục của lá ở thời kỳ đẻ nhánh 101
26 Bảng 3.20 Huỳnh quang diệp lục của lá ở thời kỳ làm đòng 102
27 Bảng 3.21 Các yếu tố cấu thành năng suất của vụ xuân 2010 103
28 Bảng 3.22 Năng suất lý thuyết và năng suất thực thu của vụ
xuân 2010 104
29 Bảng 3.23 Các yếu tố cấu thành năng suất của vụ mùa 2010 106
30 Bảng 3.24 Năng suất lý thuyết và năng suất thực thu của vụ
mùa 2010 107
31 Bảng 3.25 Hàm lượng các axit amin trong hạt gạo của một số
giống lúa cạn nghiên cứu 111
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read