Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ, đặc tính gây bệnh của vi khuẩn Escherichia Coli trong hội chứng tiêu chảy ở thỏ tại tỉnh Bắc Giang và biện pháp phòng trị

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN VIỆT DŨNG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ, ĐẶC TÍNH

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN VIỆT DŨNG

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ, ĐẶC TÍNH

GÂY BỆNH CỦA VI KHUẨN ESCHERICHIA COLI TRONG

HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở THỎ TẠI TỈNH BẮC GIANG

VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên, năm 2011

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN VIỆT DŨNG

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ, ĐẶC TÍNH

GÂY BỆNH CỦA VI KHUẨN ESCHERICHIA COLI TRONG

HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở THỎ TẠI TỈNH BẮC GIANG

VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ

Chuyên ngành: Thú y

Mã số: 60.62.50

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Quang Tuyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu

và kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan

và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Nguyễn Việt Dũng

GS.TS Nguyễn Quang Tuyên là người hướng dẫn khoa học trực tiếp,

đã hướng dẫn nhiệt tình, tạo mọi điều kiện thuận lợi và đóng góp nhiều ý kiến quan trọng qua từng bước nghiên cứu trong quá trình hoàn thành luận văn

Ban lãnh đạo, cán bộ công nhân viên trong bộ môn vi trùng, Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung Ương đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian thực tập

Tập thể cán bộ, nhân viên Chi cục Thú y Bắc Giang, Trạm Thú y Tân Yên, Trạm Thú y Hiệp Hòa đã giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu và lấy mẫu xét nghiệm để thực hiện luận văn

Nhân dịp này tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, người thân và bạn bè đã động viên, giúp đỡ tôi vượt qua mọi khó khăn trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, thực hiện đề tài

Một lần nữa tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới những tập thể, cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập

Tác giả luận văn

Nguyễn Việt Dũng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

i

MỤC LỤC

Trang

Trang bìa phụ

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục i

Danh mục bảng v

Danh mục các hình vii

MỞ ĐẦU 1

1 Đặt vấn đề 1

2 Mục tiêu đề tài 3

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 MỘT SỐ HIỂU BIẾT CHUNG VỀ HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY 4

1.1.1 Khái niệm về hội chứng tiêu chảy 4

1.1.2 Một số đặc điểm sinh học của thỏ 5

1.1.3 Một số nguyên nhân gây tiêu chảy ở vật nuôi 9

1.1.4 Bệnh lý lâm sàng của hội chứng tiêu chảy 16

1.1.5 Một số đặc điểm dịch tễ hội chứng tiêu chảy 19

1.1.6 Biện pháp phòng trị tiêu chảy cho thỏ 20

1.2 MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ VI KHUẨN E COLI GÂY BỆNH ĐƯỜNG TIÊU HOÁ 23

1.2.1 Đặc điểm hình thái, cấu trúc của vi khuẩn E coli 23

1.2.2 Đặc tính sinh vật học của vi khuẩn E coli 26

1.2.3 Đặc tính gây bệnh của vi khuẩn E coli 27

1.3 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC VỀ

VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN E COLI TRONG HỘI CHỨNG

TIÊU CHẢY 34

1.3.1 Những nghiên cứu trong nước 34

1.3.2 Những nghiên ở nước ngoài 36

CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, NGUYÊN LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 39

2.1 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 39

2.1.1 Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ hội chứng tiêu chảy ở thỏ nuôi tại tỉnh Bắc Giang 39

2.1.2 Nghiên cứu xác định vai trò gây bệnh của vi khuẩn E coli trong hội chứng tiêu chảy ở thỏ 39

2.1.3 Thử nghiệm phác đồ điều trị bệnh tiêu chảy ở thỏ 40

2.2 ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 40

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu 40

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu 40

2.2.3 Thời gian nghiên cứu 41

2.3 NGUYÊN LIỆU DÙNG TRONG NGHIÊN CỨU 41

2.3.1 Mẫu bệnh phẩm 41

2.3.2 Các loại môi trường, hoá chất 41

2.3.3 Động vật thí nghiệm 41

2.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 42

2.4.1 Phương pháp nghiên cứu dịch tễ 42

2.4.2 Thu thập mẫu và phân lập vi khuẩn 45

2.4.3 Xác định số lượng vi khuẩn E coli trong 1 gam phân thỏ tiêu chảy và thỏ bình thường 48

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

iii

2.4.4 Phương pháp xác định serotype kháng nguyên O của các

chủng vi khuẩn E coli phân lập được 48

2.4.5 Phương pháp xác định các yếu tố gây bệnh của các chủng vi khuẩn E coli phân lập được 50

2.4.6 Phương pháp xác định độc lực của các chủng vi khuẩn E coli 53

2.4.7 Phương pháp xác định khả năng mẫn cảm với kháng sinh của các chủng vi khuẩn E coli phân lập được 54

2.4.8 Xây dựng phác đồ điều trị tiêu chảy ở thỏ 55

2.4.9 Phương pháp xử lý số liệu 56

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 57

3.1 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở THỎ NUÔI TẠI TỈNH BẮC GIANG 57

3.1.1 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết tại một số huyện của tỉnh Bắc Giang 57

3.1.2 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết theo mùa vụ tại một số huyện của tỉnh Bắc Giang 61

3.1.3 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết theo phương thức chăn nuôi tại một số huyện của tỉnh Bắc Giang 64

3.1.4 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết theo lứa tuổi tại một số huyện của tỉnh Bắc Giang 68

3.1.5 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết theo giống tại một số huyện của tỉnh Bắc Giang 70

3.1.6 Các triệu chứng ở thỏ tiêu chảy 71

3.2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH VAI TRÒ CỦA VI KHUẨN E COLI TRONG HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY Ở THỎ 72

3.2.1 Kết quả xác định số lượng vi khuẩn E coli có trong phân của

thỏ tiêu chảy và thỏ bình thường 72

3.2.2 Kết quả phân lập vi khuẩn E coli từ các mẫu phân và phủ tạng thỏ tiêu chảy tại tỉnh Bắc Giang 74

3.2.3 Kết quả giám định đặc tính sinh hóa của các chủng vi khuẩn E coli phân lập được 76

3.2.4 Kết quả xác định serotype kháng nguyên O của các chủng vi khuẩn E coli phân lập được 77

3.2.5 Kết quả xác định các yếu tố gây bệnh của các chủng vi khuẩn E coli phân lập được 78

3.2.6 Kết quả kiểm tra độc lực của một số chủng vi khuẩn E coli trên chuột bạch 80

3.2.7 Kết quả xác định khả năng mẫn cảm với kháng sinh của các chủng vi khuẩn E coli phân lập được 82

3.3 KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ BỆNH TIÊU CHẢY THỎ 85

KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ 88

Kết luận 88

Đề nghị 89

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

v

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 1: So sánh tỷ lệ dung tích của các phần đường tiêu hóa của các gia

súc khác (%) 8

Bảng 2: Thành phần hóa học của hai loại phân thỏ 9

Bảng 1.1 Các serotype điển hình của vi khuẩn E coli gây bệnh 37

Bảng 2.1 Ký hiệu chuỗi ADN của các cặp mồi dùng để xác định một số yếu tố độc lực của vi khuẩn APEC và kích cỡ của các sản phẩm sau quá trình điện di 51

Bảng 2.2 Tiêu chuẩn đánh giá mức độ mẫn cảm và kháng kháng sinh theo NCCLS (1999) 55

Bảng 3.1 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết tại một số huyện 58

Bảng 3.2 So sánh nguy cơ mắc tiêu chảy ở thỏ giữa các huyện 60

Bảng 3.3 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết theo mùa vụ 61

Bảng 3.4 So sánh nguy cơ thỏ mắc tiêu chảy giữa các mùa 63

Bảng 3.5 Tỷ lệ thỏ tiêu chảy và chết theo phương thức chăn nuôi 64

Bảng 3.6 So sánh nguy cơ thỏ tiêu chảy theo phương thức chăn nuôi 67

Bảng 3.7 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết theo lứa tuổi 68

Bảng 3.8 Tỷ lệ thỏ mắc tiêu chảy và chết theo giống 70

Bảng 3.9 Tổng hợp các triệu chứng ở thỏ mắc tiêu chảy 71

Bảng 3.10 Kết quả xác định số lượng vi khuẩn E coli có trong 1gam phân của thỏ tiêu chảy và thỏ bình thường 73

Bảng 3.11 Kết quả phân lập vi khuẩn E coli từ các mẫu phân và phủ tạng thỏ tiêu chảy (n=166) 75

Bảng 3.12 Kết quả giám đ ịnh đặc tính sinh hóa của các chủng vi khuẩn E coli phân lập được 76

Bảng 3.13 Kết quả xác định serotype kháng nguyên O của các chủng vi

khuẩn E coli phân lập được 77 Bảng 3.14 Tỷ lệ các chủng vi khuẩn E coli mang các gen quy định sinh

tổng hợp các yếu tố gây bệnh 79

Bảng 3.15 Kết quả kiểm tra độc lực của một số chủng vi khuẩn E coli

trên chuột bạch 77Bảng 3.16 Kết quả xác định tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng

vi khuẩn E coli phân lập được 83

Bảng 3.17 Kết quả điều trị thực nghiệm phác đồ điều trị bệnh tiêu chảy

cho thỏ 87

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read