Định hướng và giải pháp phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa ở khu vực Nông thông huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH HOÀNG THỊ HOA ĐỊNH HƯỚNG VÀ GI

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

HOÀNG THỊ HOA

ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở KHU VỰC NÔNG THÔN

HUYỆN PHỔ YÊN TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

Mã số: 60.31.10

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM THỊ LÝ

THÁI NGUYÊN - 2011

LỜI CAM ĐOAN Luận văn “Đinh hướng và giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và

vừa ở khu vực nông thôn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên” được thực

hiện từ tháng 10/2008 đến tháng 5/2010 Luận văn sử dụng những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau Các thông tin này đã được chỉ rõ nguồn gốc, có một

số thông tin thu thập từ điều tra thực tế ở địa phương, số liệu đã được tổng

hợp và xử lý

Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng

Thái nguyên, ngày …tháng…năm 2011

Tác giả luận văn

Hoàng Thị Hoa

ii

LỜI CẢM ƠN

Quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp tôi đã được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cá nhân, tập thể Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Đào tạo Sau Đại học cùng các thầy cô giáo trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập tại trường

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Phạm Thị Lý người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo UBND huyện, các phòng chức năng của huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên, các phòng thuộc Cục thống kê tỉnh Thái Nguyên và các chủ doanh nghiệp đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thu thập thông tin để thực hiện luận văn Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và những cộng tác viên, đồng nghiệp đã giúp đỡ, chia sẻ tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái nguyên, ngày …tháng…năm 2011

Tác giả luận văn

Hoàng Thị Hoa

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các từ viết tắt v

Danh mục các bảng vi

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

1.1.1 Cơ sở lý luận của đề tài 4

1.1.2 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở khu vực nông thôn 12

1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 16

1.2.1 Tình hình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam 16

1.3 Phương pháp nghiên cứu 17

1.3.1 Các câu hỏi đặt ra 17

1.3.2 Phương pháp nghiên cứu 17

1.3.3 Hệ Thống chỉ tiêu nghiên cứu 19

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở NÔNG THÔN HUYỆN PHỔ YÊN TỈNH THÁI NGUYÊN 24

2.1 Đặc điểm kinh tế xã hội, tự nhiên huyện Phổ Yên 24

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 24

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 31

2.1.3 Những điều kiện thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đối với việc phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở khu vực nông thôn huyện Phổ Yên 37

iv

2.2 Thực trạng phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nông thôn

Việt Nam và huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên hiện nay 38

2.2.1 Đánh giá chung sự phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nông thôn hiện nay 38

2.2.2 Thực trạng phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nông thôn huyện Phổ Yên hiện nay 40

2.2.3 Một số ưu điểm, nhược điểm của các doanh nghiệp nhỏ và vừa 56

Chương 3 MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở KHU VỰC NÔNG THÔN HUYỆN PHỔ YÊN TỈNH THÁI NGUYÊN 58

3.1 Một số định hướng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở khu vực nông thôn huyện Phổ Yên 58

3.1.1 Định hướng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở huyện Phổ Yên 58

3.2 Một số giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nông thôn huyện Phổ Yên 61

3.2.1 Nhóm giải pháp trực tiếp (nội tại bên trong Doanh nghiệp) 61

3.2.2 Nhóm giải pháp gián tiếp (bên ngoài Doanh nghiệp) 72

KẾT LUẬN 83

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 84 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CNH : Công nghiệp hóa HĐH : Hiện đại hóa DNN&V : Doanh nghiệp nhỏ và vừa

DN : Doanh nghiệp

KT - XH : Kinh tế - Xã hội

TW : Trung ương TSCĐ : Tài sản cố định

vi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Tình hình sử dụng đất đai huyện Phổ Yên qua 3 năm 27

Bảng 2.2: Tình hình nhân khẩu và lao động của huyện Phổ Yên qua 3 năm 32

Bảng 2.3: Giá trị sản xuất các ngành kinh tế trên địa bàn Huyện Phổ Yên qua 5 năm 34

Bảng 2.4: Số lượng các doanh nghiệp nhỏ và vừa huyện Phổ Yên 41

Bảng 2.5: Tình hình dân số, lao động và phân bố nguồn lao động trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở huyện Phổ Yên 43

Bảng 2.6: Doanh nghiệp phân theo quy mô lao động 44

Bảng 2.7: Doanh nghiệp phân theo nguồn vốn 46

Bảng 2.8: Tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa 48

Bảng 2.9: Kết quả sản xuất kinh doanh của DNN&V 50

Bảng 2.10: Lao động và thu nhập của người lao động 51

Bảng 2.11: Hiệu quả kinh tế tính BQ/1 cơ sở DNN&V 53

Bảng 2.13: Trình độ của chủ doanh nghiệp và người lao động 56

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn ở nước ta hiện nay đang là một trong những chủ trương lớn của Đảng ta nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng

và phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, kết cấu hạ tầng phát triển ngày càng hiện đại Để làm được điều này thì phải thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Tuy nhiên, kinh tế nông nghiệp nông thôn đã có bước phát triển nhưng vẫn còn chậm, nhiều tiềm năng chưa được khai thác, đời sống của nhiều vùng còn khó khăn, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, sự chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị ngày càng lớn, số lao động thất nghiệp ở nông thôn ngày càng nhiều Điều quan tâm hơn nữa là mức hưởng thụ về giáo dục, văn hoá, chăm sóc sức khoẻ của nông thôn còn thấp Từ những vấn đề này thì việc nghiên cứu phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa là một giải pháp khả thi

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của các nước Việc phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cho phép khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, nguồn vốn, công nghệ và thị trường; tạo công ăn việc làm cho người lao động; góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế; giảm bớt sự giàu nghèo; hỗ trợ sự phát triển cho các doanh nghiệp lớn Với một số lượng đông đảo, chiếm 96% tổng

số doanh nghiệp của cả nước đã tạo công ăn việc làm cho gần một nửa số lao động trong các doanh nghiệp, đóng góp đáng kể vào GDP và kim ngạch xuất khẩu của cả nước, các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam đang khẳng định vai trò không thể thiếu của mình trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước Phổ Yên là một huyện trung du miền núi nằm ở phía Nam của tỉnh Thái Nguyên, với đa phần dân cư sống ở nông thôn, quanh năm họ chỉ biết

2

đến mảnh vườn thửa ruộng là chính, với trình độ kỹ thuật sản xuất còn nhiều hạn chế Cùng với sự phát triển của dân số ngày một đông đã làm cho quỹ đất ngày càng hạn hẹp, chính điều này đã làm dư thừa một lượng lớn lao động Việc phát triển các DNN&V sẽ giải quyết được phần nào nỗi bức xúc về việc làm ngày một gia tăng trên địa bàn huyện, nhằm hạn chế được một số lượng lớn lao động đang rời bỏ quê hương để đi các tỉnh khác kiếm sống Tuy nhiên, thực tế hiện nay các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Phổ Yên đang hoạt động với quy mô vốn và lao động chưa hợp lý trong từng lĩnh vực hoạt động, trình độ tổ chức quản lý còn thấp kém; hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh còn thấp Việc yếu kém trong tổ chức quản lý do năng lực chuyên môn của cán bộ quản lý, do thiếu vốn, thiếu thông tin về thị trường, nên chưa tạo

ra một hướng đi cụ thể để tồn tại và phát triển bền vững trong tương lai Việc tìm ra phương hướng và giải pháp nhằm phát triển DNN&V cả về số lượng và chất lượng ở huyện Phổ Yên là việc làm cấp thiết và có ý nghĩa to lớn đối với

sự phát triển kinh tế của huyện Xuất phát từ thực trạng trên, tôi đã chọn đề tài

“Định hướng và giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở khu vực nông thôn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên” để làm luận văn thạc sỹ kinh tế

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

- Góp phần hệ thống hoá những vấn đề lý luận về doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông thôn

- Đánh giá hiện trạng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại huyện Phổ Yên và vai trò của chúng trong sự phát triển KT - XH của huyện

3 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tƣợng nghiên cứu

Một số doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông thôn ở huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu vấn đề về doanh nghiệp nhỏ và vừa ở khu vực nông thôn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

- Nghiên cứu tại địa bàn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

- Thời gian nghiên cứu của đề tài được thực hiện với số liệu nghiên cứu của 3 năm 2008 - 2010

4 Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA LUẬN VĂN

Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết thực,

là tài liệu tham khảo cung cấp một cách nhìn tổng quát về tình hình phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông thôn Từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nông thôn

5 BỐ CỤC LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

- Chương 1: Tổng quan tài liệu nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu

- Chương 2: Thực trạng phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nông thôn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

- Chương 3: Định hướng và giải pháp chủ yếu phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở khu vực nông thôn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

data error !!! can't not

read

read

data error !!! can't not

read