1.2 Mục tiêu nghiên cứuTrên cơ sở kết quả đánh giá sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong
Trang 1KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
-KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Tươi
Giáo viên hướng dẫn: TS Lê Thị Long Vỹ
ĐỀ TÀI: “SỰ THAM GIA CỦA PHỤ NỮ TRONG THU GOM RÁC THẢI TẠI PHƯỜNG KHẮC NIỆM, THÀNH PHỐ BẮC
NINH, TỈNH BẮC NINH”
Trang 2KẾT CẤU KHÓA LUẬN
Nội dung
I MỞ ĐẦU
V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
II TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU III ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 3I MỞ ĐẦU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Cùng với sự phát triển kinh tế, gia tăng dân số và sự lãng phí tàinguyên trong thói quen sinh hoạt của con người, lượng rác thải ngàymột tăng gây ảnh hưởng đến môi trường sống
Công tác thu gom rác thải ngày càng được chú trọng
Phụ nữ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong thu gom rác thải Họvừa là những đối tượng gây nguy cơ ô nhiễm cao cũng vừa là đốitượng có thể giảm thiểu ô nhiễm
Hiện nay, Phường Khắc Niệm đang thu hút rất nhiều nhà đầu tư, dẫntới các khu công nghiệp được mọc lên thu hút lao động khắp nơi vềđây; cùng với sự phát triển các ngành nghề sản xuất, kinh doanh kéotheo lượng rác thải ngày càng tăng
Đề tài:
“Sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm, Thành Phố Bắc Ninh, Tỉnh Bắc Ninh”
Trang 41.2 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở kết quả đánh giá sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm, đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải thời gian tới.
Thực trạng sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm.
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm.
Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm.
Trang 51.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối
- Khách thể: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và giải pháp tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải.
- Chủ thể: Phụ nữ, các hộ dân
và tổ chức xã hội.
- Nội dung: Nghiên cứu thực trạng, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải.
- Không gian: Phường Khắc Niệm, Thành Phố Bắc Ninh, Tỉnh Bắc Ninh.
- Thời gian: Số liệu thứ cấp năm
2013 – 2015; số liệu sơ cấp năm 2016.
Trang 62.1 Cơ sở lý luận
2.2 Cơ sở thực tiễn
Kinh nghiệm của một sốnước về sự tham gia của phụ
nữ trong thu gom rác thải
Kinh nghiệm về sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác
thải tại Việt Nam
Các bài học kinh nghiệm
- Đẩy mạnh công tác phân loại rác thải tại hộ
- Tách làng nghề và các cơ sở sản xuất xen kẽ trong các khu dân cư ra khỏi khu vựcdân cư
- Tuyên truyền giáo dục nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân
- Thực hiện hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới trong tiêu chí bảo vệ môi trường
- Thu hút sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải
• Khái niệm sự tham gia, phụ nữ, rác thải
• Vai trò, ý nghĩa sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải
• Nội dung, đặc điểm sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải
• Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của phụ nữ trong thu gomrác thải
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Trang 7III ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Đặc điểm địa bàn
- Diện tích: 744,73 ha
- Dân số: 10824 người với 6412 lao động
- Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa
- Lực lượng lao động dồi dào, thu hút tham gia vào thu gom rác thải
- Công tác thu gom rác thải được quan tâm
- Dân số đông, lượng rác thải lớn
- Chăn nuôi phát triển kéo theo lượng chất thải tương đối lớn, là bài toán khó đối với giải quyết ô nhiễm môi trường
Thuận lợi
Khó khăn
Trang 83.2 Phương pháp nghiên cứu
Chọn điểm nghiên cứu
Phường Khắc Niệm: - Khu Tiền Trong
- Khu Tiền Ngoài
- Khu Quế Sơn
Thu thập số liệu
Số liệu thứ cấp
Thu thập từ: Sách,báo, internet, báocáo thống kê, …
- Chỉ tiêu về phân loại rác thải
- Chỉ tiêu về thu gom rác thải
- Chỉ tiêu về xử lý rác thải
- Chỉ tiêu thể hiện sự tham gia của phụ nữ
trong thu gom rác thải
Trang 9IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1
Thực trạng sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm, Thành phố Bắc Ninh, Tỉnh Bắc Ninh
4.2
Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của phụ
nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm
4.3
Giải pháp tăng cường
sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm
Trang 104.1 Thực trạng sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại
Phường Khắc Niệm, Thành phố Bắc Ninh, Tỉnh Bắc Ninh
4.1.1 Thực trạng rác thải tại Phường Khắc Niệm
Biểu đồ 4.1 Lượng rác thải phát sinh tại Phường Khắc Niệm
Trang 114.1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải của phụ nữ
Bảng 4.1 Số lượng phụ nữ thuộc các tổ tự quản tham gia thu gom rác thải
1.Số tổ tự quản về thu gom rác thải
Tổ tự quản của Hội phụ nữ
Tổ tự quản của Đoàn thanh niên
tổ tổ
5 2
5 2
7 2
2.Số phụ nữ tham gia tổ tự quản
Tổ tự quản của Hội phụ nữ
Tổ tự quản của Đoàn thanh niên
người người
68 3
72 5
102 5
3.Số phụ nữ/1 tổ tự quản
Tổ tự quản của Hội phụ nữ
Tổ tự quản của Đoàn thanh niên
người/tổ người/tổ
13,60 1,50
14,40 2,50
14,57 2,50
(Nguồn: UBND Phường Khắc Niệm)
→ Các tổ tự quản còn chưa hoạt động hiệu quả, các buổi phát động thu gom rác thải không
được tổ chức thường xuyên mà chỉ tập trung vào những ngày lễ lớn hoặc tết.
Trang 12Sự tham gia của phụ nữ
Không tham gia
• Đa số phụ nữ đều tham gia thu gom rác thải tại hộ.
• Là những đối tượng cần tham gia các lớp tập huấn.
Biểu đồ 4.2 Sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải
.
• Mức độ phụ nữ tham gia các buổi tổng vệ sinh đường làng, thu gom rác tại các kênh mương còn hạn chế.
(Đơn vị: %) (Đơn vị: %)
4.1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải của phụ nữ
Trang 13Bảng 4.2 Độ tuổi phụ nữ tham gia thu gom rác
thải tại Phường Khắc Niệm
Diễn giải
Tham gia nhiều Tham gia ít
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
3.Cán bộ, công nhân, viên chức
Trang 14Bảng 4.4 Nhận thức của phụ nữ về tác hại của rác thải theo trình độ học vấn
Trình độ học vấn
Hiểu biết về tác hại của rác thải
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
I Trình độ học vấn
II Trình độ chuyên môn
về tác hại của rác thải cũng được nâng cao.
Trang 15Bảng 4.5 Số lượng phụ nữ phân loại rác thải tại hộ theo các tiêu chí
SL (người)
TL (%)
2.Tiêu chí phân loại
Rác tận dụng được và không
Rác bán được và không bán
(Nguồn: Tổng hợp từ phiếu điều tra, 2016)
4.1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải của phụ nữ
Ý thức phân loại rác của phụ nữ chưa cao, tinh thần
ỷ lại, đổ trách nhiệm cho người thu gom Không phải tất cả phụ nữ đều hiểu hết những lợi ích của việc phân loại rác tại nguồn.
Trang 16Sơ đồ 4.1 Các giai đoạn thực hiện thu gom rác thải sinh hoạt tại địa bàn
Rác thải
Thu gom bằng xe đẩy tay
Tập kết tại bãi rác trung chuyển
Xe chuyên dụng vận chuyển về bãi
4.1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải của phụ nữ
Trang 17• Rác thải sinh hoạt được giao cho
tổ thu gom đi thu đi thu gom hàng ngày.
• Tuy vậy, việc thu gom không được thực hiện đều đặn nên gây những ảnh hưởng đến môi trường sống.
Gom lại và tự xử lý Gom lại và thu
gom đến điểm tập kết rác
• Xỉ than mang lại những hiểu quả cho cây trồng nếu được tái sử dụng hợp lý.
• Xỉ than được phụ nữ thu gom theo nhiều hình thức khác nhau.
Trang 18• Rác thải trồng trọt chưa có mô hình thu gom cụ thể, do phụ nữ chủ động thu gom.
• Thu gom không hiệu quả dẫn đến những hậu quả về môi trường.
Gom lại và tự xử lý Thu gom, không xử lý
• Rác thải chăn nuôi được nhiều hộ thu gom lại và có những biện pháp
xử lý hợp lý, bảo vệ môi trường.
Trang 19Bảng 4.6 Cách xử lý rác thải sinh hoạt
Diễn giải
Thức ăn thừa Bao bì, túi nilon Đồ điện tử, chai
lọ nhựa Giấy, lá khô SL
(người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
1 Phân loại và chờ thu gom 14 48,27 27 93,10 16 55,17
2 Không phân loại và chờ thu gom 1 3,46 2 6,90 1 3,46 1 3,46
Trang 202.Để tại khu vực lề đường chờ thu gom 10 71,43
4.1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải của phụ nữ
Trang 21TL (%)
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
1 Thải trực tiếp ra ngoài
2 Làm hầm biogas 5 38,46
3 Ủ phân vi sinh 5 38,46
4 Đối với xác chết, đào hố chôn lấp
Bảng 4.9 Cách xử lý rác thải chăn nuôi
4.1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải của phụ nữ
Trang 22Bảng 4.10 Nguồn thông tin về thu gom rác thải
(người)
TL (%)
1 Băng rôn, khẩu hiệu, tờ rơi 5 16,67
2 Bạn bè, những người xung quanh 6 20,00
1 Có tham gia 11 36,67
2 Không tham gia
Bảng 4.11 Số lượng phụ nữ tham gia tuyên truyền
về thu gom rác thải 4.1.2 Thực trạng thu gom và xử lý rác thải của phụ nữ
Trang 234.2 Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của phụ nữ
trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm
Trang 24Bảng 4.12 Đánh giá của người dân về các kỹ năng
của phụ nữ
Diễn giải
Tốt Trung bình
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
1 Tinh thần trách nhiệm
2 Thái độ trong giao tiếp
Trang 25Bảng 4.14 Đánh giá của phụ nữ về các kỹ năng trong thu gom rác thải
Diễn giải
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
SL (người)
TL (%)
(Nguồn: Tổng hợp từ phiếu điều tra, 2016)
4.2.1 Đánh giá sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải tại Phường Khắc Niệm
Trang 26Sự tham gia của phụ nữ
Các chính sách
Yếu tố
về phụ nữ
Sự tham gia của các bên
Văn hóa
xã hội
Truyền thông
Hình thức khen thưởng
4.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải
Nhu cầu, tâm lý
Nhận thức
Tổ thu gom rác thải
Người thu mua phế liệuĐoàn
thể xã
Trang 274.2.3 Phân tích SWOT về sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải
• Đa số phụ nữ tham gia tổ chức Hội
cơ sở
• Được sự hỗ trợ từ một số dự án về môi trường
• Thiếu địa điểm thu gom rác thải tập trung
• Phân loại rác chưa hiệu quả
• Xử lý rác dựa vào kinh nghiệm
• Tổ tự quản của Hội phụ nữ phát triển
• Vấn đề vệ sinh môi trường đã được quan tâm
• Phường có các chủ trương chính sách
về môi trường
• Gia tăng dân số, đô thị hóa nhanh, làng nghề sản xuất phát triển
• Kinh phí cho hoạt động tuyên truyền
về thu gom rác thải còn hạn chế
• Thời gian thu gom rác thải chưa thống nhất giữa các khu
Trang 284.3 Giải pháp nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải
Tổ chức các buổi hội thảo, giao lưu tuyên truyền
về công tác bảo vệ môi trường
Thu hút phụ
nữ tham gia vào các tổ tự quản
Nâng cao nhận thức của phụ nữ
Địa phương tổ chức tập huấn, hướng dẫn áp dụng các biện pháp xử lý rác
thải
Đưa vào hoạt động thêm các thùng rác 2 ngăn ở ven các đường phố
Đẩy mạnh tuyên truyền về thu gom
rác thải
Đài phát thanh cần cập nhật nhanh thông tin về tình hình ô nhiễm môi trường
Lồng ghép chương trình thu gom rác thải vào các buổi họp
Khen thưởng, động viên các phụ
nữ tích cực tham
gia
Các cấp hội cần đưa các nội dung thực hiện thu gom rác thải vào chỉ tiêu thi đua
Tuyên dương, tuyên truyền gương điển hình trên các phương tiện thông tin đại chúng
Trang 29Đề tài góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải.
Sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải trong các buổi phát động còn chưa tích cực, số lượng ít Nhiều người chưa nhận thức được trách nhiệm của bản thân về thu gom rác thải; cách ứng xử với môi trường.
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải nhưng yếu tố nhận thức của phụ nữ có ảnh hưởng chính.
Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong thu gom rác thải trên địa bàn Phường.
1
3 2
4
V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
5.1 Kết luận
Trang 30Đoàn thể xã
hội
Chính quyền địa phương
• Đa dạng các hình thức truyền thông, tăng cường các buổi sinh hoạt tại cộng đồng
• Xử phạt nghiêm với trường hợp vi phạm Luật về bảo vệ môi trường
• Thành lập Ban quản lý môi trường của Phường
• Tuyên truyền, đôn đốc phụ nữ tham gia thu gom rác thải
• Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên giữ vai trò nòng cốt; cần phối kết hợp với các đoàn thể khác để việc tuyên truyền mang lại hiệu quả hơn
• Các cấp hội cần đưa nội dung thực hiện công tác vệ sinh môi trường vào chỉ tiêu thi đua khen thưởng
5.2 Kiến nghị