Tổng quan về Hiệp đính đối tác xuyên Thái Bình Dương

Hiệp định TPP cắt giảm thuế quan và các hàng rào phi thuế về căn bản đối với tất cả thương mại hàng hóa và dịch vụ và điều chỉnh toàn bộ các lĩnh vực về thương mại trong đó có thương mạ

MỤC LỤC

I.Giới thiệu chung về Hiệp định TPP 4

1.Lịch sử hình thành 4

2.Thành viên 5

3.Các đặc điểm chính của TPP 5

4.Phạm vi của Hiệp định TPP 6

5.Tóm tắt nội dung 30 chương Hiệp định TPP 7

II.Tiến trình Việt Nam gia nhập TPP 10

III Những cam kết của Việt Nam khi gia nhập TPP 24

1.Tài chính 24

2.Lao động 26

3.Ngân hàng, chứng khoáng và bảo hiểm 27

4.Công đoàn 28

IV.Cơ hội và thách thức của Việt Nam khi tham gia TPP 29 1.Cơ hội 29

2.Thách thức 30

V Giải pháp và chiến lược của Việt Nam trong TPP 30

I Giới thiệu chung về Hiệp định TPP

1.Lịch sử hình thành.

Hiệp định TPP (tên tiếng Anh là Trans-Pacific Stratagic Economic Partnership Agreement) là Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương Do lúc đầu chỉ có 4 nước tham gia nên còn được gọi là P4

Hiệp định này khởi nguồn là Hiệp định Đối tác Kinh tế chặt chẽ hơn

do nguyên thủ 3 nước Chile, NewZealand và Singapore (P3) phát động đàm phán nhân diệp Hội nghị Cấp cao APEC 2002 tổ chức tại Mexico Tháng 4 năm 2005, Brunei xin gia nhập với tư cách là thành viên sáng lập trước khi vòng đàm phán cuối cùng kết thúc, P3 biến thành P4

Đây là Hiệp định mang tính "mở" Tuy không phải là chương trình hợp tác trong khuôn khổ APEC nhưng các thành viên APEC đều có thể gia nhập nếu quan tâm Singapore đã nhiều lần thể hiện mong muốn mở rộng TPP và sử dụng TPP như một công cụ để hiện thực hóa ý tưởng về Khu vực Mậu dịch Tự do Châu Á-Thái Bình Dương của APEC (FTAAP)

Ngày 04 tháng 02 năm 2016, Bộ trưởng phụ trách thương mại của

12 nước tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico,

NewZealand, Peru, Singapore, Hoa Kỳ và Việt Nam đã tham dự Lễ ký kết

để xác thực lời văn Hiệp định TPP tại Auckland, Niu Di-lân Sau khi ký chính thức, các nước sẽ tiến hành thủ tục phê chuẩn Hiệp định theo quy định của pháp luật nước mình Hiệp định sẽ có hiệu lực sau 60 ngày kể từ ngày nhận được thông báo sau cùng bằng văn bản về việc các Bên đã hoàn thành thủ tục pháp lý nội bộ

Được sự ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Công

Thương Vũ Huy Hoàng đã thay mặt Chính phủ Việt Nam ký xác thực lời văn Hiệp định TPP và 35 thỏa thuận song phương trong các lĩnh vực liên quan đến dịch vụ tài chính, dệt may, nông nghiệp, sở hữu trí tuệ… mà Việt Nam đã thống nhất với một số nước TPP Các thỏa thuận song phương này

sẽ có hiệu lực cùng thời điểm với Hiệp định TPP

Sau hơn 5 năm đàm phán với hơn 30 phiên làm việc ở cấp kỹ thuật

và hơn 10 cuộc đàm phán ở cấp Bộ trưởng, các nước TPP đã chính thức kếtthúc đàm phán Hiệp định vào ngày 05 tháng 10 năm 2015 tại Hội nghị Bộ trưởng tại Át-lan-ta, Hoa Kỳ Hiệp định bao gồm 30 chương, đề cập không chỉ các lĩnh vực truyền thống như hàng hóa, dịch vụ, đầu tư mà còn cả các vấn đề mới như thương mại điện tử, tạo thuận lợi cho dây chuyền cung ứng, doanh nghiệp nhà nước v v

3 Các đặc điểm chính của TPP:

Có 5 đặc điểm chính làm TPP trở thành một hiệp định mang tính bước ngoặt của thế kỷ 21, tạo ra một tiêu chuẩn mới cho thương mại toàn cầu trong khi vẫn đề cập tới các vấn đề mang tính thế hệ mới Các đặc điểm

đó bao gồm:

Tiếp cận thị trường một cách toàn diện Hiệp định TPP cắt giảm

thuế quan và các hàng rào phi thuế về căn bản đối với tất cả thương mại hàng hóa và dịch vụ và điều chỉnh toàn bộ các lĩnh vực về thương mại trong đó có thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư nhằm tạo ra các cơ hội

và lợi ích mới cho doanh nghiệp, người lao động và người tiêu dùng của các nước thành viên

Tiếp cận mang tính khu vực trong việc đưa ra các cam kết Hiệp

định TPP tạo thuận lợi cho việc phát triển sản xuất và dây chuyền cung ứng, cũng như thương mại không gián đoạn, đẩy mạnh tính hiệu quả và hỗ trợ thực hiện mục tiêu về tạo việc làm, nâng cao mức sống, thúc đẩy các nỗlực bảo tồn và tạo thuận lợi cho việc hội nhập qua biên giới cũng như mở cửa thị trường trong nước

Giải quyết các thách thức mới đối với thương mại Hiệp định TPP

thúc đẩy việc đổi mới, năng suất và tính cạnh tranh thông qua việc giải quyết các vấn đề mới, trong đó bao gồm việc phát triển nền kinh tế số và vai trò ngày càng tăng của các doanh nghiệp Nhà nước trong nền kinh tế

Bao hàm toàn bộ các yếu tố liên quan đến thương mại Hiệp định

TPP bao gồm các yếu tố mới được đưa ra để bảo đảm rằng các nền kinh tế

ở tất cả các cấp độ phát triển và doanh nghiệp thuộc mọi quy mô đều có thểhưởng lợi từ thương mại Hiệp định bao gồm các cam kết nhằm giúp đỡ cácdoanh nghiệp vừa và nhỏ hiểu rõ về Hiệp định, tận dụng được những cơ hội

mà Hiệp định mang lại và nêu lên những thách thức đáng chú ý tới chính phủ các nước thành viên Hiệp định cũng bao gồm những cam kết cụ thể vềphát triển và nâng cao năng lực thương mại để đảm bảo rằng tất cả các bên đều có thể đáp ứng được những cam kết trong Hiệp định và tận dụng được đầy đủ những lợi ích của Hiệp định

Nền tảng cho hội nhập khu vực Hiệp định TPP được ra đời để tạo

ra nền tảng cho việc hội nhập kinh tế khu vực và được xây dựng để bao hàm cả những nền kinh tế khác xuyên khu vực châu Á-Thái Bình Dương

4 Phạm vi của Hiệp định TPP.

Hiệp định TPP gồm có 30 chương điều chỉnh thương mại và các vấn

đề liên quan tới thương mại, bắt đầu từ thương mại hàng hóa và tiếp tục vớihải quan và thuận lợi hóa thương mại; vệ sinh kiểm dịch động thực vật; hàng rào kỹ thuật đối với thương mại; quy định về phòng vệ thương mại; đầu tư; dịch vụ; thương mại điện tử; sở hữu trí tuệ; lao động; môi trường; các chương về “các vấn đề xuyên suốt” nhằm bảo đảm Hiệp định TPP đạt được tiềm năng của mình về phát triển, tính cạnh tranh và tính bao hàm; giải quyết tranh chấp; ngoại lệ và các điều khoản về thể chế

Như đã đề cập ở phía trên, bên cạnh việc nâng cấp cách tiếp cận truyền thống đối với những vấn đề đã được điều chỉnh bởi các hiệp định thương mại tự do trước đó (FTAs), Hiệp định TPP còn đưa vào những vấn

đề thương mại mới và đang nổi lên cũng như những vấn đề xuyên suốt Những vấn đề này bao gồm những nội dung liên quan đến Internet và nền kinh tế số, sự tham gia ngày càng tăng của các doanh nghiệp Nhà nước vào thương mại và đầu tư quốc tế, khả năng của các doanh nghiệp nhỏ trong việc tận dụng các hiệp định thương mại và những nội dung khác

Hiệp định TPP tập hợp một nhóm các nước khác nhau – khác nhau

về địa lý, ngôn ngữ và lịch sử, quy mô và mức độ phát triển Tất cả các nước TPP đều nhận thức rằng tính đa dạng về phát triển là một tài sản độc đáo nhưng cũng yêu cầu sự hợp tác chặt chẽ, xây dựng năng lực cho các nước TPP có trình độ phát triển thấp hơn, và trong một số trường hợp, giai đoạn chuyển đổi và cơ chế đặc biệt cho phép một số thành viên TPP một khoảng thời gian bổ sung cần thiết để nâng cao năng lực thực thi các nghĩa

vụ mới

5 Tóm tắt nội dung của 30 chương trong Hiệp Định TPP 1

Về thương mại hàng hóa

Các bên tham gia TPP nhất trí xóa bỏ hoặc cắt giảm thuế quan và cáchàng rào phi thuế quan đối với hàng hóa công nghiệp và xóa bỏ hoặc cắt giảm thuế quan cũng như các chính sách mang tính hạn chế khác đối với hàng hóa nông nghiệp

Việc xóa bỏ phần lớn thuế quan đối với hàng công nghiệp sẽ được thực hiện ngay lập tức mặc dù thuế quan đối với một số mặt hàng sẽ được xóa bỏ với lộ trình dài hơn do các bên thống nhất

Việc cắt giảm thuế cụ thể do các bên thống nhất được quy định tại lộ trình cam kết bao gồm tất cả hàng hóa và được đính kèm theo lời văn của hiệp định

Đối với hàng nông nghiệp, các bên sẽ xóa bỏ hoặc cắt giảm thuế quan và các chính sách mang tính hạn chế khác để gia tăng thương mại hàng nông nghiệp trong khu vực, cải cách về mặt chính sách, bao gồm cả việc thông qua xóa bỏ trợ cấp xuất khẩu nông nghiệp

Các bên tham gia TPP đưa ra các quy định hạn chế việc cấp vốn ưu đãi từ chính phủ hoặc các chính sách khác gây bóp méo thương mại nông sản

Về dệt may

Các bên tham gia TPP nhất trí xóa bỏ thuế quan đối với hàng dệt may - ngành công nghiệp Hầu hết thuế quan sẽ được xóa bỏ ngay lập tức, mặt dù thuế quan đối với một số mặt hàng nhạy cảm sẽ được xóa bỏ với lộ trình dài hơn do các bên thống nhất

Chương dệt may cũng bao gồm các quy tắc xuất xứ cụ thể yêu cầu việc sử dụng sợi và vải từ khu vực TPP

Điều này sẽ thúc đẩy việc thiết lập các chuỗi cung ứng và đầu tư khuvực trong lĩnh vực này, cùng với cơ chế “nguồn cung thiếu hụt” cho phép việc sử dụng một số loại sợi và vải nhất định không có sẵn trong khu vực

Chương này còn đề cập đến các cam kết về hợp tác và thực thi hải quan nhằm ngăn chặn việc trốn thuế, buôn lậu và gian lận cũng như cơ chế

tự vệ đặc biệt đối với dệt may để đối phó với thiệt hại nghiêm trọng hoặc nguy cơ bị thiệt hại nghiêm trọng đối với ngành sản xuất trong nước trong trường hợp có sự gia tăng đột biến về nhập khẩu

Về quy tắc xuất xứ

Về nguyên tắc xuất xứ, 12 nước thành viên TPP đã thống nhất về một bộ quy tắc xuất xứ chung để xác định một hàng hóa cụ thể “có xuất xứ” và do vậy được hưởng thuế quan ưu đãi trong TPP Các nhà nhập khẩu

sẽ có thể yêu cầu được hưởng ưu đãi về xuất xứ với điều kiện họ có các chứng từ chứng minh

Các bên cũng nhất trí không sử dụng các yêu cầu về thực hiện như làđiều kiện để một số nước áp đặt cho các doanh nghiệp để được hưởng các lợi ích về thuế quan

Ngoài ra, các bên nhất trí không áp dụng các hạn chế xuất khẩu, nhập khẩu và các loại thuế không phù hợp với WTO, bao gồm cả đối với hàng tân trang - việc này được cho là sẽ thúc đẩy việc tái chế tất cả các bộ phận để chuyển thành các sản phẩm mới

Nếu các bên TPP duy trì yêu cầu cấp phép nhập khẩu hoặc xuất khẩuthì phải thông báo cho các bên kia về những quy trình không nhằm mục đích làm chậm sự lưu thông thương mại

Về quản lý hải quan và thuận lợi hóa thương mại

Các nước nhất trí về các quy định liên quan tới xử phạt hải quan để bảo đảm các hình thức xử phạt này được thực hiện một cách công bằng và minh bạch

Bên cạnh đó, vì tầm quan trọng của chuyển phát nhanh đối các lĩnh vực kinh doanh, trong đó có các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các nước TPP

đã nhất trí về các quy định hải quan đối với chuyển phát nhanh

Để hỗ trợ việc chống buôn lậu và trốn thuế, các nước tham gia TPP nhất trí cung cấp thông tin khi được yêu cầu để hỗ trợ lẫn nhau trong việc thực thi luật hải quan

Đối với các biện pháp vệ sinh, kiểm dịch động thực vật (SPS),các nước TPP nhất trí cho phép công chúng được đóng góp ý kiến vào các dự thảo quy định SPS trong quá trình đưa ra quyết định và ban hành chính sách cũng như để bảo đảm rằng doanh nghiệp hiểu rõ các quy định mà họ sẽ phải tuân thủ

Việc kiểm tra hàng hóa đáp ứng các quy định SPS được dựa trên các rủi ro tiềm tàng trên thực tế có gắn với việc nhập khẩu và thông báo cho nhà nhập khẩu hoặc xuất khẩu trong vòng bảy ngày nếu hàng hóa bị cấm nhập khẩu vì lý do liên quan đến SPS

Đối với hàng rào kỹ thuật đối với thương mại (TBT), các thành viên TPP

đã nhất trí về các nguyên tắc minh bạch và không phân biệt đối xử khi xây dựng các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình đánh giá sự phù hợp

Để cắt giảm chi phí cho các doanh nghiệp TPP, đặc biệt là các doanhnghiệp nhỏ, các thành viên TPP nhất trí các quy định giúp xóa bỏ các quy trình kiểm tra và chứng nhận trùng lắp đối với các sản phẩm, thiết lập quy

Ngoài ra, hiệp định TPP bao gồm các phụ lục liên quan tới các quy định về các lĩnh vực cụ thể nhằm thúc đẩy các cách tiếp cận chung về chínhsách trong khu vực TPP.

Các lĩnh vực này bao gồm mỹ phẩm, thiết bị y tế, dược phẩm, các sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông, rượu và đồ uống có cồn, thực phẩm và các chất gây nghiện và các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ

Chương phòng vệ thương mại trong hiệp định TPP cho phép một thành

viên thực hiện một biện pháp tự vệ tạm thời trong một khoảng thời gian cụ thể nếu việc nhập khẩu tăng đột biến do kết quả của việc cắt giảm thuế được thực hiện theo hiệp định TPP đủ để gây ra thiệt hại nghiêm trọng đối với ngành sản xuất trong nước

Các biện pháp này có thể được duy trì lên tới 2 năm, với việc gia hạn

1 năm, nhưng phải được tự do hóa dần dần nếu các biện pháp này đã kéo dài hơn một năm

Đối với đầu tư, các thành viên chấp nhận các nghĩa vụ dựa trên cơ sở “một

danh mục chọn bỏ”, nghĩa là thị trường các nước là mở hoàn tòan đối với các nhà đầu tư nước ngoài, trừ khi các thành viên đưa ra một ngoại lệ (biện pháp bảo lưu không tương thích) trong một trong hai phụ lục cụ thể của quốc gia đó đính kèm hiệp định TPP: các biện pháp hiện hành trong đó mộtquốc gia chấp nhận nghĩa vụ không đưa ra các biện pháp hạn chế hơn trongtương lai và ràng buộc bất kỳ sự tự do hóa nào trong tương lai, và các biện pháp và chính sách mà theo đó một quốc gia duy trì quyền tự do làm theo ýmình một cách đầy đủ trong tương lai

Trong chương thương mại điện tử, nghiêm cấm việc áp dụng thuế quan

đối với các sản phẩm kỹ thuật số và ngăn chặn các thành viên TPP tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp dịch vụ trong nước đối với các sản phẩm kỹ thuật số này thông qua các biện pháp như thuế phân biệt đối xử hoặc sự ngăn cấm một cách rõ ràng

Các thành viên cũng được yêu cầu phải có các biện pháp để chấm dứt các tin nhắn thương mại điện tử được gửi đi không do yêu cầu

Đối với mua sắm chính phủ, các thành viên sẽ chỉ duyệt hợp đồng dựa

trên những tiêu chí đánh giá đã mô tả trong các thông báo và hồ sơ dự thầu,

sẽ xây dựng các quy trình hợp lý để chất vấn hoặc xem xét các khiếu nại đối với một phê duyệt nào đó Mỗi thành viên sẽ đưa ra một danh sách chọn cho các đơn vị mà thành viên đó sẽ xây dựng, được liệt kê tại phụ lục gắn liền với Hiệp định TPP

Trong chương doanh nghiệp nhà nước (SOEs) tất cả các thành viên TPP đều có doanh nghiệp nhà nước nên nhất trí bảo đảm rằng các SOEs của mình sẽ tiến hành các hoạt động thương mại trên cơ sở tính toán thương mại, trừ trường hợp không phù hợp với nhiệm vụ mà các SOEs đó đang phải thực hiện để cung cấp các dịch vụ công.

Các thành viên cũng đồng ý bảo đảm rằng các SOEs hoặc đơn vị độcquyền sẵn có không có những hoạt động phân biệt đối xử đối với các doanhnghiệp, hàng hóa, dịch vụ của các thành viên khác

Các thành viên TPP đồng ý chia sẻ danh sách các SOEs với các thành viên khác và khi được yêu cầu sẽ cung cấp các thông tin bổ sung về mức độ sở hữu hoặc kiểm soát của chính phủ và những hỗ trợ phi thương mại cung cấp cho các SOEs

Hiệp định TPP quy định việc thành lập Ủy ban Doanh nghiệp vừa và nhỏ được tiến hành họp định kỳ để rà soát mức độ hỗ trợ của hiệp định

TPP cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cân nhắc các cách thức để nâng cao hơn nữa những lợi ích của hiệp định và giám sát các hoạt động hợp tác hoặc nâng cao năng lực để hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua

tư vấn xuất khẩu, hỗ trợ, đào tạo cho doanh nghiệp vừa và nhỏ; chia sẻ thông tin; cấp vốn thương mại và các hoạt động khác

Đáng chú ý, TPP sẽ tạo nên các cơ chế chính thức nhằm rà soát tác động của TPP lên sức cạnh tranh của các thành viên thông qua các cuộc đốithoại giữa các chính phủ và giữa chính phủ với doanh nghiệp và cộng đồng,tập trung tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực nhằm đánh giá sự phát triển, tận dụng lợi thế của các cơ hội mới, và giải quyết bất cứ các thách thức có thể nổi lên khi hiệp định TPP có hiệu lực

Trong số các giải pháp này có việc thành lập Ủy ban Về cạnh tranh

và tạo thuận lợi kinh doanh Ủy ban này sẽ nhóm họp thường xuyên nhằm

rà soát tác động của hiệp định TPP lên sức cạnh tranh của khu vực và quốc gia, và lên hệ thống kinh tế khu vực

Ngoài ra, những nội dung về thương mại dịch vụ qua biên giới, dịch

vụ tài chính, nhập cảnh tạm thời của khách kinh doanh, viễn thông, chính sách cạnh tranh, sở hữu trí tuệ, minh bạch hoá và chống tham nhũng, các điều khoản về hành chính và thể chế, giải quyết tranh chấp…cũng là nội dung quan trọng trong hiệp định TPP

II.TIẾN TRÌNH VIỆT NAM GIA NHẬP TPP

Tham gia vòng đàm phán này là 9 Đoàn đàm phán từ các quốc giathành viên TPP tính đến thời điểm này, bao gồm New Zealand, Chile,Singapore, Brunei, Peru, Mỹ, Australia, Malaysia và Việt Nam

Trước đó, ngày 26/01/2011, thay mặt cộng đồng doanh nghiệp,Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã gửi bản Khuyếnnghị lần thứ nhất về phương án đàm phán chung TPP tới Đoàn đàm phánChính phủ và các cơ quan liên quan

1/ Vòng đàm phán thứ I

Vòng đàm phán chính thức thứ nhất của TPP được tổ chức tạiMelbourne vào ngày 15-19 tháng 3 năm 2010, với sự tham gia của hơn 200quan chức của Australia, Hoa Kỳ, New Zealand, Chile, Singapore, Brunei,Peru và Việt Nam

Các nhà đàm phán TPP trao đổi quan điểm về hàng loạt các vấn đềmới đối với những trở ngại mà các doanh nghiệp trong khu vực gặp phải vàcác lĩnh vực mới nổi của thương mại quốc tế như dịch vụ, thương mại điện

tử và công nghệ xanh

Các bên tập trung vào việc làm sao để công việc kinh doanh của cácdoanh nghiệp trong khu vực trở nên nhanh chóng, thuận tiện và tạo ra cácsản phẩm giá rẻ hơn, và làm thế nào để hiệp định này sẽ thúc đẩy sự thamgia của các doanh nghiệp vừa và nhỏ vào thương mại

Các nhà đàm phán của Austrailia và các đối tác TPP cũng thảo luận

về việc làm thế nào để phát triển một khung đàm phán tốt nhất cho mộthiệp định chất lượng cao của thế kỷ 21 để có thể thúc đẩy các mục tiêunhư hội nhập khu vực, thống nhất pháp lý giữa các đối tác TPP, tăng tínhcạnh tranh giữa các nền kinh tế TPP, tăng tính minh bạch và phát triển, mởrộng hiệp định cho các quốc gia trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương,bao gồm quá trình xem xét các thành viên mới Australia xem TPP như mộtcách để đạt được mục tiêu của APEC về một Khu vực Thương mại Tự doChâu Á Thái Bình Dương (FTAAP)

Hoa Kỳ đề nghị làm chủ nhà của vòng đàm phán tới, dự định tổ chức từngày 14/6/2010

Để chuẩn bị cho vòng đàm phán TPP thứ hai, các nhà đàm phán sẽ tiếp tụcquá trình tham vấn và lấy ý kiến của tất cả các bên liên quan về các vấn đề:

- Dịch vụ tài chính

- Giải quyết tranh chấp về đầu tư liên quan đến nhà nước

- Các phương pháp tiếp cận thống nhất về mặt pháp lý trong TPP

- Làm thế nào để đàm bảo các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể được hưởnglợi từ TPP

2/Vòng đàm phán thứ hai

Được tổ chức tại San Francisco từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 6 năm

2010 đã đạt được những tiến triển đáng kể cả về cấu trúc của Hiệp địnhcũng như hàng loạt các vấn đề cụ thể trong TPP

Các nước TPP thống nhất rằng các Hiệp định thương mại song phươnggiữa các nước TPP sẽ tiếp tục tồn tại song song với TPP, điều này sẽ giúpcho các doanh nghiệp lựa chọn sử dụng hiệp định nào tốt hơn cho hànghóa, dịch vụ hay đầu tư của mình

Vòng đàm phán lần này cũng đạt được tiến bộ vững chắc về phươngpháp tiếp cận đàm phán về kết quả của tiếp cận thị trường và làm thế nào

để phản ánh những kết quả đó trong hiệp định.Các trưởng đoàn đàm pháncũng đạt được sự thống nhất về hàng loạt các vấn đề chung quan trọng củathế kỷ 21 định hướng cho các cuộc đàm phán, như:

- Thúc đẩy sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ vào thương mại

- Giải quyết các vấn đề liên quan đến biên giới như giảm thủ tục hảiquan

- thúc đẩy tính thống nhất pháp lý, bao gồm thông qua khuyến khíchhợp tác giữa các cơ quan quản lý

- Xem xét cách thức để tăng tính cạnh tranh của các nước đối tácTPP

- Tập trung vào tính minh bạch trong quản lý và điều hành

- Tính đến nhu cầu của các nước đang phát triển

Ngoài ra, các nhà đàm phán TPP cũng đạt được các tiến triển vềhàng loạt các vấn đề truyền thống của FTA bao gồm hàng hóa, dịch vụ, đầu

tư, mua sắm chính phủ, sở hữu trí tuệ, các rào cản kỹ thuật đối với thươngmại, chính sách cạnh tranh, các vấn đề pháp lý và xây dựng năng lực Cáccuộc thảo luận cũng tập trung vào loại điều khoản nào quy định về thươngmại và lao động, thương mại và môi trường phù hợp với TPP

3/Vòng đàm phán thứ 3

Được tổ chức tại Brunei từ ngày 4 đến ngày 9 tháng 10 năm 2010với sự tham gia của một thành viên mới, Malaysia Các nước TPP đồng ýcho Malaysia gia nhập vào đầu tuần và sau đó nước này đã tham gia vàocác cuộc đàm phán trong những ngày còn lại của tuần đó Malaysia làthành viên mới đầu tiên kể từ khi các vòng đàm phán bắt đầu vào tháng 3năm 2010 Các đối tác TPP (Australia, Brunei, Chile, Malaysia, NewZealand, Peru, Singapore, Hoa Kỳ và Việt Nam) tiếp tục cam kết mở rộngthành viên cho các quốc gia trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương đápứng được mục tiêu đầy tham vọng về một hiệp định TPP chất lượng cao

Các trưởng đoàn đàm phán hài lòng với tiền triển đạt được trong suốttuần đàm phán 24 nhóm đàm phán đã gặp gỡ và thảo luận về các vấn đềnhư hàng hóa công nghiệp, nông nhiệp, các tiêu chuẩn, dịch vụ, đầu tư ,dịch vụ ngân hàng, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, cạnh tranh, lao động

và môi trường

Các nhóm đàm phán đã bắt đầu soạn thảo các điều khoản (như cácnhóm dịch vụ và đầu tư) hoặc đang chuẩn bị để đưa ra dự thảo Các cuộcđàm phán về mục tiêu và phương pháp tiếp cận thị trường tiếp tục diễn ravới quan điểm hướng tới đạt được mục tiêu chung về một hiệp định thamvọng cao thúc đẩy hội nhập khu vực, bao gồm việc thông qua các quy tắcxuất xứ khu vực Các nhà đàm phán TPP thống nhất phương pháp bắt đầucác cuộc đàm phán về tiếp cận thị trường, bao gồm các công việc kỹ thuậtban đầu để tạo điều kiện cho các bản chào được đưa ra vào đầu năm 2011

Các nước TPP cũng tiếp tục đàm phán về các cam kết nền, bao gồm:

- Tăng kết nối thông qua tạo cơ hội tối đa hiệu quả của chuỗi cungứng trong khu vực

- Tăng tính thống nhất về pháp lý trong khu vực

- Tạo điều kiện để các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tận dụngđược TPP

Ngoài ra, một tọa đàm hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng năng lực về cácvấn đề vệ sinh dịch tễ, lao động và môi trường liên quan đến thương mại đãđược tổ chức song song với các cuộc đàm phán

4/Vòng đàm phán thứ 4

Hiệp định TPP được tổ chức tại Auckland từ ngày 6-10 tháng12/2010, với sự tham gia của 9 nước (Australia, Brunei, Chile, Malaysia,New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ và Việt Nam), tiếp tục đạt được tiến bộ

về tất cả các vấn đề đàm phán

Các nước TPP cũng hoan nghênh sự tham gia lần đầu tiên của ViệtNam với tư cách là thành viên đầy đủ sau khi Việt Nam tuyên bố chínhthức tham gia TPP bên lề Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC tại Yokohamavào tháng 11 năm 2010, và như vậy Việt Nam đã hoành tất các thủ tục cầnthiết trong nước để chuyển từ thành viên vị thế thành viên liên kết sangthành viên đầy đủ trong các cuộc đàm phán

Với chỉ đạo từ các nhà lãnh đạo TPP nhằm kết thúc đàm phán càng sớmcàng tốt, các cuộc đàm phán đã diễn ra khẩn trương ở cả 24 nhóm đàmphán về các vấn đề như hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắmchính phủ, cạnh tranh, các tiêu chuẩn, dịch vụ tài chính, xây dựng năng lực,lao động và môi trường Nhiều tiến bộ đạt được, với hầu hết các nhóm đãbắt đầu làm việc trên các bản thảo

Các nhà đàm phán cũng kết thúc các công việc chuẩn bị cho việctrao đổi các bản chào ban đầu về tiếp cận thị trường hàng hóa, dự kiến diễn

ra vào tháng 1/2011 Các bản chào ban đầu về dịch vụ và đầu tư cũng đượcchuẩn bị để đưa ra vào tháng 3/2011 Điều này sẽ cho phép đạt được cáctiến bộ cao nhất trước Hội nghị các nhà lãnh đạo APEC tại Honolulu vàotháng 11 năm 2011

Ngoài ra, các đối tác TPP cũng đạt được tiến bộ về các cam kết nền

về các vấn đề của thế kỷ 21 như:

- thúc đây hội nhập khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, chẳng hạnnhư thông qua xem xét làm thế nào để TPP có thể hỗ trợ và tăng cườnghiệu quả của các chuỗi cung ứng trong kinh doanh

- tăng tính thống nhất và tương thích của các hệ thống pháp lý trongTPP để mà các doanh nghiệp có thể hoạt động dễ dàng hơn trong thị trườngTPP

- tạo ra một “hiệp định sống” mà có thể thích nghi với sự thanh đổicủa môi trường kinh doanh và có thể kết nạp thêm thành viên mới

- hỗ trợ phát triển, bao gồm hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực liêntục và phù hợp.

5/Vòng đàm phán 5

Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP được tổ chức tạiSantiago từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 2 năm 2011, với sự tham gia của 9nước Australia, Brunei, Chile, Malaysia, New Zealand, Peru, Singapore,Hoa Kỳ và Việt Nam, tiếp tục những bước tiến mới nhằm đạt được mộtHiệp định thương mại khu vực toàn diện chất lượng cao thế kỷ 21

Dự thảo hiệp định được đem ra thảo luận ở hầu hết 24 nhóm đàmphán và đề xuất của các nước được xem xét một cách cẩn thận Sau đó, cácnhà đàm phán hợp nhất các đề xuất đó lại và soạn thảo Dự thảo, cố gắngthu hẹp khoảng cách giữa chúng nhưng vẫn cân nhắc đến lợi ích và quanngại của mỗi quốc gia

Các đàm phán về tiếp cận thị trường đối với hàng hóa bắt đầu ởSantiao, sau khi các bên trao đổi các bản chào ban đầu vào tháng 1/2011.Các nhà đàm phán về hàng hóa thống nhất trao đổi danh sách các bản yêucầu cải thiện những bản chào ban đầu trước vòng đàm phán tới tạiSingapore vào cuối tháng 3

Các bên cũng thảo luận về việc làm thế nào để thiết lập được mộtquy tắc xuất xứ trong TPP tối ưu nhất , một vấn đề cốt yếu trong việc xâydựng một hiệp định thương mại khu vực, đồng thời thống nhất trao đổi các

đề xuất về quy tắc xuất xứ đối với các sản phẩm cụ thể vào đầu tháng.Australia tiếp tục thúc đẩy việc xóa bỏ tối đa các dòng thuế và xây dựngcác quy tắc xuất xứ hiệu quả tạo điều kiện thuận lợi cho các chuỗi cungứng hàng hóa trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương

Các bên cũng đồng ý trao đổi các bản chào về tiếp cận thị trường đốivới dịch vụ, đầu tư và mua sắm chính phủ trước vòng đàm phán tới Cácbản chào dịch vụ và đầu tư sẽ được thực hiện trên cơ sở chọn bỏ, đối với tất

cả các nước TPP Australia đang chuẩn bị đưa ra bản chào của mình trong

đó có cân nhắc đến ý kiến của các bên liên quan

Các bên cũng đang xem xét các đề xuất về các cam kết nền về cácvấn đề chung, tập trung vào:

- Đề xuất về tăng cường cạnh tranh và thúc đẩy kinh doanh trong khuvực

- Làm thế nào để tăng cường sự tham gia của các doanh nghiệp vừa

và nhỏ vào thương mại khu vực

- Làm thế nào để làm sâu sắc thêm mối liên kết sản xuất và chuỗicung ứng giữa các nước TPP

- Làm thế nào để tăng cường sự gắn kết giữa các hệ thống pháp luậtcủa các nước TPP nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho thương mại

- Làm thế nào để thúc đẩy sự phát triển

6/Vòng đàm phán 6

Hiệp định đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP được tổ chức tạiSingapore từ ngày 24/3 đến ngày 1/4/2011 Các bên tiếp tục đạt được cáctiến triển về một hiệp định thế kỷ 21 chất lượng cao Các nhà đàm phán tạivòng đàm phán này tập trung vào thu hẹp khoảng cách về vị thế trên Bảnthảo và thảo luận các bản chào ban đầu về tiếp cận thị trường của các nước

Liên quan đến vấn đề tiếp cận thị trường, các nhà đàm phán đã traođổi danh sách các yêu cầu cải thiện các bản chào ban đầu trước vòng đàmphán này, và các bản chào thuế quan sửa đổi sẽ được trao đổi trước vòngđàm phán tới tại Việt Nam Mối quan tâm chính của Australia là thiết lậpmột hiệp định khu vực với các cam kết chung về thuế quan và các quy định

về nguồn gốc xuất xứ dễ sử dụng Các cuộc thảo luận về các quy tắc xuất

xứ đối với các sản phẩm cụ thể đã đạt được kết quả - đó là các nhân tốchính để đạt được một FTA khu vực hỗ trợ hội nhập chuỗi cung ứng kinhdoanh hiện đại

Các bản chào ban đầu về tiếp cận thị trường được trao đổi trướcvòng đàm phán này về dịch vụ, đầu tư và mua sắm chính phủ Phù hợp vớimột hiệp định TPP tham vọng cao, các bản chào đầu tư và dịch vụ đượcthực hiện trên cơ sở “chọn bỏ” (negative list) - một thực tiễn chưa từng xảy

ra trước kia đối với một số nước TPP Australia đưa ra một bản chào chấtlượng cao phản ánh mức độ và chế độ thương mại và đầu tư thông thoángcủa nước này nhưng vẫn đảm bảo thẩm quyền của Chính phủ trong các vấn

đề về xã hội, môi trường và các chính sách công quan trọng khác

Trong vòng đàm phán tới vào tháng 6, Australia sẽ tìm cách giảmbớt các hạn chế của các đối tác TPP đối với các nhà đầu tư và cung cấpdịch vụ nước ngoài, và khuyến khích tăng cường tính minh bạch cho cácdoanh nghiệp hoạt động trong lính vực này Các nhà đàm phán thống nhấttrao đổi thêm các vấn đề vào giữa các phiên đàm phán để thúc đẩy tối đatiến độ đàm phán trong vòng đàm phán tới

Các cuộc thảo luận cũng đạt được các tiến triển về các cam kết nền

về các vấn đề chung, như gia tăng sự tham gia của các doanh nghiệp vừa vànhỏ vào thương mại quốc tế, tăng cường hài hòa pháp lý, thúc đẩy chuỗicung ứng và sản xuất trong khu vực Các bên cũng thảo luận về các đề xuấtnhằm đảm bảo TPP thực sự là một “hiệp định sống” tạo điều kiện thuận lợicho sự gia nhập các thành viên mới và có khả năng thích ứng với sự thayđổi của môi trường kinh doanh Các nhà đàm phán trong nhóm này thảoluận cách thức mà những ý tưởng này có thể thực hiện được trên văn bảncủa hiệp định TPP và xem xét một số đề xuất

7/Vòng đàm phán 7

Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) được tổ chức tại

TP Hồ Chí Minh, Việt Nam từ ngày 15 đến ngày 24 tháng 6/2011 Các đốitác TPP (Australia, Brunei, Chile, Malaysia, New Zealand, Singapore, Hoa

Kỳ, và Việt Nam) tiếp tục đẩy nhanh tiến độ ở tất cả các nhóm đàm phán.Bản dự thảo đang được soạn thảo bởi các nhóm đàm phán

Về vấn đề tiếp cận thị trường, các bên thảo luận về từng bản chào

của các nước và phương pháp tiếp cận nhằm thúc đẩy việc đạt được mộtkết quả khả quan Một số nước đưa ra các bản chào về sửa đổi thuế quansau khi được yêu cầu cải thiện các bản chào ban đầu về tiếp cận thị trường.Mối quan tâm chính của Australia vẫn là thiết lập một hiệp định khu vựcvới các cam kết chung về thuế quan và các quy định về nguồn gốc xuất xứ

dễ hiểu

Về lĩnh vực dịch vụ, đầu tư và mua sắm chính phủ, các bên tiếp

tục thảo luận về các cam kết tiếp cận thị trường và trả lời các câu hỏi đượcđưa ra giữa các phiên họp về các biện pháp không tuẩn thủ Có một sự khácbiệt đáng kể mức độ mở cửa của các bản chào, các quốc gia với những bảnchào tham vọng bày tỏ lo ngại đối với các bản chào tương đối thận trọnghơn Australia đưa ra một bản chào chất lượng cao, thể hiện một cơ chế đầu

tư và thương mại thông thoáng Bản chào của nước này vẫn đảm bảo thẩmquyền của Chính phủ trong các vấn đề về xã hội, môi trường và các chínhsách công quan trọng khác

Thảo luận về các cam kết nền về các vấn đề chung xem xét các đề

xuất của Hoa Kỳ về tăng cường sự tham gia của các doanh nghiệp vừa vànhỏ trong thương mại quốc tế, cải thiện sự hài hòa pháp lý, tăng cạnh tranh

và các chuỗi cung ứng Các bên cũng đã có những cuộc thảo luận hữu ích

về vấn đề phát triển và tầm quan trọng của việc đảm bảo rằng hiệp định sẽgiúp thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước TPP

8/Vòng đám phán thứ 8

Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã diễn ra tạiChicago, Mỹ từ ngày 6 đến ngày 15 tháng 9 năm 2011 Các đối tác TPP(Australia, Brunay, Chile, Malaysia, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ vàViệt Nam) tiếp tục thảo luận nhằm hướng tới một thỏa thuận khung tại Hôinghị thượng đỉnh APEC sẽ được tổ chức tại Honolulu vào tháng 11 tới

Các bên đã đạt được tiến bộ trong củng cố và thu hẹp vị thế giữa cácbên đàm phán tại hơn 20 chương trong dự thảo văn kiện hiện tại Đặc biệt,quá trình đàm phán đạt được bước tiến quan trong trong các vấn đề Hảiquan, Kiểm dịch động thực vật (SPS), các Hàng rào kỹ thuật trong Thươngmại (TBT), vấn đề Viễn thông và Mua sắm Chính phủ Những thảo luậnchi tiết về các vấn đề như phương thức nhằm tăng cường lợi ích của Hiệpđịnh đối với các Doanh nghiệp nhỏ và vừa, tăng khả năng cạnh tranh, tínhchặt chẽ pháp lý và phát triển