Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM -------- NGUYỄN TIẾN QUÝ XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH HƯỚNG DẪN GIẢI
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN TIẾN QUÝ
XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP PHẦN CHẤT KHÍ (VẬT LÍ 10 - NÂNG CAO) THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC VÀ TỰ LỰC CỦA HỌC SINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
THÁI NGUYÊN - 2010
Trang 2Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
i
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NGUYỄN TIẾN QUÝ
XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP PHẦN CHẤT KHÍ (VẬT LÍ 10 - NÂNG CAO) THEO HƯỚNG PHÁT HUY
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo, các đồng nghiệp, bạn bè, người thân Với những tình cảm chân thành và trân trọng nhất, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Việt đã tận tình đóng góp những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn này
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu, khoa sau đại học, khoa Vật lí, các thầy cô giáo giảng dạy cùng toàn thể các bạn học viên lớp cao học K.16 trường ĐHSP – ĐHTN đã tận tình giảng dạy, góp nhiều ý kiến quý báu cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu khoa học và làm luận văn
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy cô giáo của trường THPT Chuyên Bắc Kạn đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2010
Tác giả
Nguyễn Tiến Quý
Trang 4Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
iii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chƣa có ai công bố trong một công trình nào khác
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2010
Tác giả
Nguyễn Tiến Quý
Trang 5Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
iv
MỤC LỤC
Trang phụ bìa i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn iii
Mục lục iv
Danh mục các chữ viết tắt vii
Danh mục các bảng viii
Danh mục các hình vẽ, biểu đồ và đồ thị ix
MỞ ĐẦU 1
I Lí do chọn đề tài 1
II Mục đích của đề tài 2
III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
IV Giả thuyết khoa học 3
V Nhiệm vụ nghiên cứu 3
VI Phương pháp nghiên cứu 3
VII Những đóng góp của đề tài 4
VIII Cấu trúc của luận văn 4
Chương I: Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài 5
1.1 Bài tập trong dạy học vật lí 5
1.1.1 Bài tập vật lí là gì 5
1.1.2 Vai trò của bài tập trong dạy học vật lí 5
1.1.3 Phân loại bài tập vật lí 9
1.1.3.1 Phân loại bài tập tự luận……… 9
1.1.3.2 Phân loại bài tập trắc nghiệm khách quan……… 13
1.1.4 Tiến trình chung khi giải bài tập vật lí……… 18
1.2 Nghiên cứu tính tích cực và tự lực của học sinh ở trường THPT 20
1.2.1 Tính tích cực trong hoạt động nhận thức 20
1.2.2 Tính tự lực trong hoạt động nhận thức 23
Trang 6Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
v
1.2.3 Vai trò của tính tích cực và tự lực của học sinh đối với quá trình dạy
học ở trường THPT 24
1.2.4 Các biện pháp phát huy tính tích cực và tự lực nhận thức 25
1.3 Điều tra thực trạng của việc hướng dẫn giải bài tập vật lí theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh ở trường THPT Chuyên Bắc Kạn 26
1.3.1 Mục đích tìm hiểu 26
1.3.2 Kết quả tìm hiểu 26
1.3.3 Nguyên nhân và biện pháp khắc phục 27
Kết luận chương I 29
Chương II: Xây dựng tiến trình hướng dẫn giải bài tập phần chất khí (Vật lí 10- Nâng cao) theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh 30
2.1 Xây dựng tiến trình hướng dẫn giải bài tập vật lí theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh 30
2.2 Xây dựng tiến trình hướng dẫn giải bài tập phần chất khí (Vật lí 10- Nâng cao) theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh 40
2.2.1 Mục tiêu của kiến thức phần chất khí (Vật lí 10- Nâng cao) 40
2.2.2 Vị trí và vai trò các kiến thức phần chất khí (Vật lí 10- Nâng cao) 41
2.2.3 Nội dung kiến thức phần chất khí (Vật lí 10- Nâng cao) 41
2.2.4 Phân loại các dạng bài tập phần chất khí (Vật lí 10- Nâng cao) 43
2.2.4.1 Bài tập định lượng……….44
2.2.4.2 Bài tập đồ thị 52
2.2.2.3 Bài tập trắc nghiệm khách quan 52
2.2.5 Xây dựng tiến trình hướng dẫn giải bài tập theo hướng phát huy tính tích cực và tự lực của học sinh cho một số giờ thuộc phần phần chất khí (Vật lí 10- Nâng cao) 52
Trang 7Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
vi
Kết luận chương II 73
Chương III: Thực nghiệm sư phạm 74
3.1 Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm 74
3.1.1 Mục đích của thực nghiệm sư phạm 74
3.1.2 Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm 74
3.2 Đối tượng thực nghiệm 74
3.3 Thời điểm thực nghiệm 74
3 4 Tồ chức thực nghiệm 74
3.4.1 Công tác chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm 74
3.4.1.1 Chọn lớp thực nghiệm và đối chứng 74
3.4.1.2.Chọn các bài thực nghiệm sư phạm 75
3.4.2 Tiến hành thực nghiệm sư phạm 75
3.5 Phân tích và đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 81
3.5.1 Tiêu chí đánh giá 81
3.5.2 Các tham số thống kê đặc trưng 82
3.5.3 Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 83
3.5.3.1 Đánh giá định tính 83
3.5.3.2 Đánh giá định lượng thông qua xử lí, phân tích bài kiểm tra bằng phương pháp thống kê 84
Kết luận chương III 92
Kết luận chung 93
Tài liệu tham khảo 95
Phụ lục 99
Trang 8Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
Trang 9Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
viii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Kết quả học kỳ I của lớp thực nghiệm (10KC) và lớp đối chứng
(10T)………75
Bảng 3.2: Thống kê biểu hiện của tính tích cực và tự lực của học sinh 84
Bảng 3.3: Kết quả kiểm tra lần 1 85
Bảng 3.4: Xếp loại kiểm tra lần 1 85
Bảng 3.5: Phân phối tần suất kết quả kiểm tra lần 1 86
Bảng 3.6 : Kết quả kiểm tra lần 2 88
Bảng 3.7 : Xếp loại kiểm tra lần 2 88
Bảng 3.8 : Phân phối tần suất kết quả kiểm tra lần 2 89
Bảng 3.9: Tổng hợp các tham số thống kê qua hai bài kiểm tra 91
Trang 10Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ix
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ VÀ ĐỒ THỊ
Hình H2.1: Thuộc bài tập 21 ( Bài tập định lượng)……….48
Hình H2.2: Thuộc bài tập 22 ( Bài tập định lượng)……… 48
Hình H2.3: Thuộc bài tập 23 ( Bài tập định lượng) ……….48
Hình H2.4: Thuộc bài tập 25 ( Bài tập định lượng)……… 49
Hình H2.5a: Thuộc bài tập 28 ( Bài tập định lượng)……… .50
Hình H2.5b: Thuộc bài tập 28 ( Bài tập định lượng)……… 50
Hình H2.6: Thuộc bài tập 30 ( Bài tập định lượng)……… 51
Hình H2.7: Thuộc bài tập 31 ( Bài tập định lượng)……….51
Hình H2.8: Thuộc bài tập 3 ( Bài soạn T66)………60
Biểu đồ 3.1: Biểu đồ xếp loại kiểm tra lần 1………86
Đồ thị 3.1: Đồ thị đường phân phối tần xuất lần 1……… 87
Biểu đồ 3.2 : Biểu đồ xếp loại kiểm tra lần 2……… 89
Đồ thị 3.2 : Đồ thị đường phân phối tần suất lần 2……… 90
Trang 11data error !!! can't not
read
Trang 12data error !!! can't not
read
Trang 13data error !!! can't not
read
Trang 14data error !!! can't not
read
Trang 15data error !!! can't not
read
Trang 17data error !!! can't not
read
Trang 18data error !!! can't not
read
Trang 19data error !!! can't not
read
Trang 20data error !!! can't not
read
Trang 21data error !!! can't not
read
Trang 22data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 23data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 24data error !!! can't not
read
data error !!! can't not
read
Trang 26data error !!! can't not
read
Trang 27data error !!! can't not
read