Xác định vi khuẩn Pasteurella multocida gây bệnh tụ huyết trùng ở trâu, bò tại một số huyện có dịch trên địa bàn tỉnh Cao Bằng và bước đầu thử nghiệm a

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ KIM DUNG XÁC ĐỊNH VI KHUẨN PASTEURELLA MULTOCIDA G

Trang 1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THỊ KIM DUNG

XÁC ĐỊNH VI KHUẨN PASTEURELLA MULTOCIDA

GÂY BỆNH TỤ HUYẾT TRÙNG Ở TRÂU, BÕ TẠI MỘT SỐ HUYỆN CÓ DỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CAO BẰNG

VÀ BƯỚC ĐẦU THỬ NGHIỆM AUTO-VACCINE

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên, năm 2010

Trang 2

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN THỊ KIM DUNG

XÁC ĐỊNH VI KHUẨN PASTEURELLA MULTOCIDA

GÂY BỆNH TỤ HUYẾT TRÙNG Ở TRÂU, BÕ TẠI MỘT SỐ HUYỆN CÓ DỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CAO BẰNG

VÀ BƯỚC ĐẦU THỬ NGHIỆM AUTO-VACCINE

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do tôi trực tiếp thực hiện cùng với sự giúp đỡ của TS Đặng Xuân Bình Các số liệu, hình ảnh và kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác Tôi xin đảm bảo rằng các thông tin, trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Kim Dung

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã luôn nhận được sự giúp đỡ quý báu, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Nhân dịp này, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với thầy: T.S Đặng Xuân Bình người đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn Khoa Sau đại học - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, tập thể cán bộ nghiên cứu của Bộ môn Công nghệ Vi sinh - Viện Khoa học Sự sống, tập thể lãnh đạo và cán bộ Chi cục Thú y tỉnh Cao Bằng cùng gia đình, bạn bè đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận văn này

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2010

Nguyễn Thị Kim Dung

Trang 5

MỤC LỤC

Trang Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các hình

MỞ ĐẦU 1

1 Đặt vấn đề 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Tình hình nghiên cứu bệnh tụ huyết trùng trong và ngoài nước 3

1.1.1 Trên thế giới 3

1.1.2 Ở Việt Nam 4

1.2 Đặc điểm dịch tễ học bệnh tụ huyết trùng 5

1.3 Mầm bệnh 10

1.3.1 Đặc điểm hình thái và tính chất bắt màu 11

1.3.2 Đặc tính nuôi cấy 12

1.3.3 Đặc tính sinh hoá của vi khuẩn Pasteurella multocida 15

1.3.4 Cấu trúc kháng nguyên của vi khuẩn Pasteurella multocida 16

1.3.5 Serotype của vi khuẩn P multocida 18

1.3.6 Độc lực của vi khuẩn P multocida 21

1.3.7 Sức đề kháng 22

1.4 Bệnh tụ huyết trùng do vi khuẩn P multocida gây nên 23

1.4.1 Cơ chế sinh bệnh 23

Trang 6

1.4.2 Biểu hiện đặc trưng của trâu bò mắc bệnh tụ huyết trùng 23

1.5 Những hiểu biết về vắc xin phòng bệnh 25

1.5.1 Một vài nét về lịch sử phát triển của vắc xin 25

1.5.2 Thành phần của vắc xin 26

1.5.3 Công nghệ lên men vi khuẩn trong chế tạo vắc xin 30

1.5.4 Phân loại vắc xin 30

1.5.5 Vắc xin tại chỗ (autovaccine) 33

Chương 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34

2.1 Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu 34

2.1.1 Đối tượng 34

2.1.2 Thời gian và địa điểm 34

2.2 Nội dung nghiên cứu 34

2.2.1 Điều tra một số đặc điểm dịch tễ bệnh tụ huyết trùng tại tỉnh Cao Bằng 34

2.2.2 Phân lập vi khuẩn P multocida từ dịch ngoáy mũi gia súc khoẻ 34

2.2.3 Chế tạo vắc xin tại chỗ phòng bệnh tụ huyết trùng 35

2.3 Vật liệu dùng cho nghiên cứu 35

2.3.1 Mẫu dùng phân lập vi khuẩn 35

2.3.2 Động vật thí nghiệm 35

2.3.3 Hóa chất và dụng cụ nghiên cứu 35

2.3.3.1 Hoá chất dùng để nhuộm Gram 35

2.3.3.2 Hoá chất dùng để thử phản ứng sinh hoá 35

2.3.4 Môi trường nuôi cấy, phân lập vi khuẩn 36

2.3.5 Dụng cụ thí nghiệm 36

2.4 Phương pháp nghiên cứu 36

2.4.1 Phương pháp điều tra dịch tễ 36

2.4.2 Phương pháp nuôi cấy, phân lập và xác định vi khuẩn P multocida 37

Trang 7

2.4.2.1 Nuôi cấy, phân lập 37

2.4.2.2 Phương pháp xác định các đặc tính sinh vật, hóa học 38

2.4.3 Phương pháp thử độc lực trên chuột nhắt trắng 41

2.4.4 Phương pháp thử kháng sinh đồ 42

2.4.5 Chế tạo vắc xin tại chỗ theo tiêu chuẩn ngành 42

2.4.5.1 Phương pháp tính LD50 của P multocida trên chuột 42

2.4.5.2 Phương pháp xác định số lượng vi khuẩn 43

2.4.5.3 Phương pháp chế tạo vắc xin 43

2.4.6 Phương pháp xử lý số liệu 45

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 46

3.1 Kết quả khảo sát tình hình bệnh tụ huyết trùng gia súc tại Cao Bằng từ năm 2006 – 2009 46

3.1.1 Tình hình bệnh tụ huyết trùng tại tỉnh Cao Bằng từ năm 2006 – 2009 47

3.1.2 Tần suất xuất hiện dịch bệnh tụ huyết trùng tại tỉnh Cao Bằng từ năm 2006 – 2009 48

3.1.3 Tỷ lệ trâu, bò ốm và chết do bệnh tụ huyết trùng ở các mùa vụ 50

3.1.4 Triệu chứng đặc trưng ở trâu, bò mắc bệnh tụ huyết trùng 53

3.1.5 Kết quả phân lập Pasteurella multocida từ dịch ngoáy mũi gia súc khoẻ tại tỉnh Cao Bằng 54

3.1.6 Tỷ lệ mang trùng Pasteurella multocida của trâu, bò khỏe tại ổ dịch theo lứa tuổi 56

3.1.7 Kết quả giám định một số đặc tính sinh vật – hoá học của các chủng vi khuẩn Pasteurella multocida phân lập được tại một số huyện có dịch trên địa bàn tỉnh Cao Bằng 58

3.1.8 Xác định type giáp mô của vi khuẩn P multocida bằng phương pháp PCR (Polymerase chain reaction) 59

3.1.9 Kết quả xác định độc lực của các chủng P multocida phân lập được 59

Trang 8

3.1.10 Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm của vi khuẩn Pasteurella

multocida phân lập được với một số loại kháng sinh 61

3.2 Nghiên cứu chế tạo vắc xin tụ huyết trùng trâu, bò 62

3.2.1 Chọn chủng vi khuẩn P multocida sản xuất vắc xin 62

3.2.2 Xác định liều gây chết 50% chuột thí nghiệm (LD50) 64

3.2.3 Kết quả chế tạo và kiểm nghiệm autovaccine 65

3.2.4 Kiểm tra an toàn và hiệu lực của autovaccine trên động vật thí nghiệm 66

3.2.5 Thử nghiệm lâm sàng autovaccine 68

3.2.5.1 Thử nghiệm lâm sàng autovaccine ở trâu, bò 1 và 2 năm tuổi 68

3.2.5.2 Thử nghiệm lâm sàng autovaccine ở trâu, bò 3 năm tuổi 68

3.2.6 Theo dõi sự biến động về chỉ tiêu thân nhiệt và tần số hô hấp ở trâu, bò sau khi tiêm autovaccine 71

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 74

1 Kết luận 74

2 Đề nghị 75

CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN 76

TÀI LIỆU THAM KHẢO 77

Trang 9

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

+ Chú thích

Trang 10

Bằng từ năm 2006 - 2009 49 Bảng 3.3 Tỷ lệ trâu, bò ốm và chết do bệnh tụ huyết trùng ở các mùa vụ 51 Bảng 3.4 Kết quả theo dõi triệu chứng lâm sàng ở trâu, bò mắc bệnh tụ

huyết trùng 53

Bảng 3.5 Kết quả phân lập Pasteurella multocida từ dịch ngoáy mũi gia

súc khoẻ 55

Bảng 3.6 Tỷ lệ mang trùng Pasteurella multocida của trâu, bò khỏe tại ổ

dịch theo lứa tuổi 57 Bảng 3.7 Kết quả giám định một số đặc tính sinh vật – hoá học của vi

khuẩn P multocida phân lập 58 Bảng 3.8 Kết quả thử độc lực của các chủng P multocida phân lập 60 Bảng 3.9 Kết quả thử tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng P

multocida phân lập 62

Bảng 3.10 Kết quả chọn chủng vi khuẩn P multocida để chế tạo autovaccine 63

Bảng 3.11 Kết quả xác định LD50 64 Bảng 3.12 Kết quả chế tạo và kiểm nghiệm autovaccine trong phòng thí nghiệm 65 Bảng 3.13 Kết quả kiểm tra an toàn và hiệu lực của các lô autovaccine 67 Bảng 3.14 Kết quả thử nghiệm lâm sàng autovaccine ở trâu, bò 1 và 2 năm tuổi 69 Bảng 3.15 Kết quả thử nghiệm lâm sàng autovaccine ở trâu, bò 3 năm tuổi 70 Bảng 3.16 Kết quả theo dõi biến động về chỉ tiêu thân nhiệt và tần số hô hấp 72

Trang 11

data error !!! can't not

read

Trang 12

read

Trang 13

read

Trang 14

read

Trang 15

read

Trang 17

read

Trang 18

read

Trang 19

read

Trang 20

read

Trang 21

read

Trang 22

read

Trang 23

read

Trang 24

read

Trang 26

read

Trang 27

read

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	317,03 KB